II SA/KE 482/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2022-10-11
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneobszar oddziaływaniakrąg strondecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachprawo budowlanepostępowanie administracyjnek.p.a.u.p.z.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw spółki od decyzji SKO uchylającej decyzję o warunkach zabudowy dla części nieruchomości, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na istotne wątpliwości dotyczące obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron postępowania.

Spółka wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Burmistrza o ustaleniu warunków zabudowy dla części nieruchomości i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. SKO uznało, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił obszar inwestycji, nie zbadało wystarczająco kręgu stron postępowania oraz nie oceniło skumulowanego oddziaływania inwestycji z kopalnią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdził, że wątpliwości SKO co do obszaru oddziaływania i kręgu stron były uzasadnione, a organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia istotnych kwestii procesowych.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu Ś. K. S. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] sierpnia 2022 r., która uchyliła decyzję Burmistrza [...] i Gminy Ł. z [...] czerwca 2022 r. ustalającą warunki zabudowy dla części nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości W., gmina Ł., dla inwestycji polegającej na budowie stacjonarnego zakładu przeróbki kopaliny. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na istotne wątpliwości dotyczące: 1) prawidłowego ustalenia obszaru inwestycji (wnioskiem objęto tylko część działki, a nie całość), 2) ustalenia kręgu stron postępowania (w szczególności R. C., właściciela sąsiednich nieruchomości), 3) oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, która obejmowała całą działkę, a nie tylko jej fragment, oraz 4) analizy skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji z istniejącą kopalnią. Spółka w sprzeciwie zarzuciła SKO naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie prawidłowej decyzji), art. 136 § 1 k.p.a. (możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości w drugiej instancji), art. 15 k.p.a. (brak postępowania dowodowego przez SKO), art. 28 k.p.a. (nieprawidłowe przyznanie statusu strony R. C.), art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. (możliwość ustalenia warunków zabudowy dla części działki) oraz art. 77 i 80 k.p.a. (dowolna ocena materiału dowodowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej kontrola sądu ogranicza się do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że SKO zasadnie powzięło wątpliwości co do prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron postępowania, zwłaszcza w kontekście decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obejmującej całą działkę. Wskazano, że prawidłowe określenie obszaru oddziaływania jest kluczowe dla ustalenia warunków zabudowy i kręgu stron. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchybień procesowych organu pierwszej instancji nie można było usunąć bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Sąd nie oceniał zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ wątpliwości dotyczące obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron były uzasadnione i wymagały dalszego wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej ocenia jedynie przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W tej sprawie organ odwoławczy zasadnie powziął wątpliwości co do prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron, co uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie sprawy na etapie postępowania odwoławczego i uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 72 § 6

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na istotne uchybienia procesowe organu pierwszej instancji dotyczące obszaru oddziaływania i kręgu stron.

Odrzucone argumenty

Zarzuty sprzeciwu dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego (nie były przedmiotem oceny sądu w tym postępowaniu).

Godne uwagi sformułowania

Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana. Każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Nie wolno rozpoznawać fragmentu inwestycji w oderwaniu od jej całości.

Skład orzekający

Agnieszka Banach

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, prawidłowe określanie obszaru inwestycji i jego oddziaływania, stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oraz kontroli decyzji kasacyjnych przez sądy administracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu o warunki zabudowy, które mają bezpośrednie przełożenie na prawa stron i prawidłowość decyzji administracyjnych. Pokazuje, jak ważne jest dokładne określenie obszaru inwestycji i jego oddziaływania.

Kluczowe błędy w planowaniu: dlaczego sąd uchylił decyzję o warunkach zabudowy?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 482/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 506/23 - Wyrok NSA z 2023-04-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151a par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 64 ust. 1, art. 52
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze sprzeciwu Ś. K. S. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2022 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. C., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości decyzję nr [...] Burmistrza [...] i Gminy Ł. z [...] czerwca 2022 r. znak: [...] - którą ustalono na rzecz [...] Kopalni Surowców Mineralnych Sp. z o. o. z siedzibą w K. warunki zabudowy części nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości W., gmina Ł., dla inwestycji polegającej na budowie stacjonarnego zakładu przeróbki kopaliny o wydajności max. 190 Mg/h, zasilanego energią elektryczną, usytuowanego na terenie Kopalni "Winna" - i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że kwestią sporną w sprawie jest to, że inwestor wnioskiem z 17 stycznia 2022 r. (uzupełnionym 24 lutego 2022 r.) liniami rozgraniczającymi teren planowanej inwestycji objął wyłącznie część ww. nieruchomości gruntowej nr [...], a Burmistrz kwestionowaną decyzją ustalił warunki zabudowy dla tej wskazanej przez inwestora i objętej liniami rozgraniczającymi części nieruchomości. Nadto kwestią sporną jest, czy wnoszący odwołanie R. C. jest stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla ww. przedsięwzięcia.
Zdaniem Kolegium, koniecznym jest wyjaśnienie, co należy rozumieć przez teren inwestycji, dla którego mają zostać ustalone warunki zabudowy, a co ma bezpośredni wpływ na poprawność ustalenia katalogu stron postępowania i zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu oraz poprawność samej decyzji kończącej to postępowanie.
Wobec powyższego Kolegium powołało się na treść art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 503, ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p." i wskazało, że celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla której nie został uchwalony miejscowy plan, jest dopuszczalna.
Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie złożony wniosek o ustalenie warunków zabudowy wskazuje, iż granice terenu inwestycji nie pokrywają się z granicami działki nr [...], ale obejmują tylko jej część. W ocenie Kolegium, podstawową zasadą, jaka rządzi postępowaniem w sprawie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jest zasada ustalania warunków zabudowy w odniesieniu do działki objętej wnioskiem rozumianej jako całość, nie zaś jedynie tej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana. Celem postępowania jest bowiem ocena, czy dana działka może zostać zabudowana w sposób odpowiadający zamierzeniom inwestora.
Kolegium podniosło, że w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. jest mowa o "terenie", a nie o działce ewidencyjnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.), niemniej nie stanowi to podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla terenu będącego częścią działki ewidencyjnej. Zdaniem Kolegium, termin "określenie granic terenu objętego wnioskiem" użyty w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. należy rozumieć jako istniejące prawnie granice, których przebieg ustalony został w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami, co wyklucza wskazywanie przez inwestora terenu stanowiącego tylko część działki ewidencyjnej. Kolegium podzieliło wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana lub w inny sposób zagospodarowana.
Sumując powyższe, Kolegium stwierdziło, że w przypadku wniosku dotyczącego inwestycji przewidzianej do realizacji jedynie na fragmencie działki nr [...] organ pierwszej instancji przedwcześnie uznał, że jest dopuszczalne ustalenie warunków zabudowy jedynie dla części działki objętej zamiarem zmiany zagospodarowania.
Nadto Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie Burmistrz całkowicie pominął obowiązek oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest dla organu wiążąca. Organ nie wypowiedział się w uzasadnieniu decyzji, czy realizacja na wskazanym we wniosku fragmencie działki jest zgodna z ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium przypomniało, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje całą działkę nr [...] o powierzchni 9,3800 ha, a nie wyłącznie działkę nr [...], jak to sugeruje organ pierwszej instancji w piśmie z 12 sierpnia 2022 r. Dla tej całej powierzchni 9,3800 ha badane było więc oddziaływanie planowanej inwestycji i jej wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko. Obecnie nastąpił podział tej działki na działki [...], [...] i [...], związany z planowanym poszerzeniem drogi gminnej dz. nr [...]. Przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji jest zaś pozaprawnie wydzielona przez inwestora część działki nr [...].
Zdaniem Kolegium, ustalenie warunków zabudowy wyłącznie dla części działki ewidencyjnej, powstałej w wyniku podziału działki głównej nr [...], która objęta była decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach spowodowało, że w niniejszej sprawie nie wykazano, aby prawidłowo ustalony został krąg stron tego postępowania. Skoro teren wnioskowanej inwestycji uległ radykalnej modyfikacji w porównaniu do terenu, jaki obejmowała decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wyznaczająca m.in. obszar faktycznego i prawnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, której stroną postępowania był m.in. R. C., to uzasadnione wątpliwości budzi obecny sposób ustalenia stron postępowania. Aktualnie bowiem stronami postępowania o ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji jest wyłącznie inwestor i Gmina Ł.. Kolegium stwierdziło zatem, że organ pierwszej instancji nie dokonał wymaganej okolicznościami sprawy kompleksowej analizy i oceny wszystkich istotnych kwestii.
Kolegium podniosło, że dla głównego założenia inwestycyjnego określonego we wniosku inwestorskim o ustalenie warunków zabudowy wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, która wskazuje teren inwestycji, obszar jej oddziaływania i warunki, w jakich realizacja inwestycji jest możliwa w sposób nie naruszający przepisów prawa. Wobec tego ustalenie warunków zabudowy dla niewielkiej części całej nieruchomości nie znajduje w przedłożonych aktach żadnego wytłumaczenia i budzi uzasadniony sprzeciw Kolegium. Nadto, skoro w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddziaływanie ww. przedsięwzięcia mieściło się w granicach działki nr [...], to niewątpliwie oddziaływanie to wychodzi obecnie poza granice mniejszej, wydzielonej z działki nr [...] - działki nr [...], a tym bardziej, poza granice wydzielonej obecnie przez inwestora części działki nr [...].
Odnośnie zaś do uznania odwołującego za stronę niniejszego postępowania Kolegium wskazało, że R. C. jest właścicielem wielu nieruchomości gruntowych, w tym także działki nr [...] i nr [...], pozostających w niedalekiej odległości od obecnie wyznaczonych linii rozgraniczających teren inwestycji. W związku z tym, że linie rozgraniczające teren planowanej inwestycji zostały wyznaczone w części działki nr [...], niezgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a organ nie dokonał własnej merytorycznej analizy porównawczej w aspekcie oddziaływania planowanej inwestycji oraz w aspekcie zakresu terytorialnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także nie dokonał kompleksowej analizy zakresu skumulowanego oddziaływania całego przedsięwzięcia określonego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz kopalni, w tym lokalizacji terenu inwestycji oraz nieruchomości R. C. w zasięgu stref zagrożenia od prowadzonych robót strzałowych, tj. strefy drgań para sejsmicznych górotworu, strefy powietrznej fali uderzeniowej w zasięgu strefy rozrzutu odłamków skalnych, to w ocenie Kolegium, w konsekwencji nie dokonał pogłębionej analizy w zakresie prawidłowego ustalenia stron postępowania.
Zdaniem Kolegium, nie wolno rozpoznawać fragmentu inwestycji w oderwaniu od jej całości. Bezspornym jest, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie stacjonarnego zakładu przeróbki kopaliny jest nierozerwalnie związane z podstawową działalnością wydobywczą kopalni "Winna" i oddziaływanie tych dwóch inwestycji będzie się kumulowało, zaś organ pierwszej instancji całkowicie tę kwestię pominął, a jest ona w sprawie istotna.
Organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 6 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 289/19, w uzasadnieniu którego Sąd w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla zakładu przeróbki kopaliny stwierdził, że jakkolwiek ze sporządzonego raportu wynika, iż normy akustyczne czy normy zapylenia nie zostały w przypadku B. i R. C. przekroczone, to jednak niewątpliwie ich nieruchomość znajduje się w stosunkowo niewielkiej odległości od planowanej inwestycji i w związku z tym posiadają interes prawny, co powoduje, że należy uznać R. i B. C. za stronę w postępowaniu. Mając na uwadze, że warunki ochrony środowiska uwzględnia się stosownie w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, biorąc pod uwagę obszar oddziaływania planowanej inwestycji, organ pierwszej instancji winien w ponownym postępowaniu bardzo wnikliwie zbadać i przeanalizować tę kwestię i ją odpowiednio udokumentować.
Reasumując, w ocenie Kolegium, decyzja organu pierwszej instancji o warunkach zabudowy wydana została przedwcześnie, bez przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego wszystkie sporne kwestie, jest wadliwa i wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego, a całą sprawę należy przekazać temu organowi celem ponownego rozpoznania.
Kolegium dodało, że mając na względzie konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowo-wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, że brak jest możliwości zastosowania art. 136 k.p.a. Jak wskazało Kolegium, w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji winien wezwać inwestora do skorygowania granic terenu inwestycji i prawidłowego określenia obszaru jego oddziaływania, prawidłowo ustalić krąg stron postępowania i z ich udziałem przeprowadzić postępowanie w sprawie, a następnie zakończyć je wydaniem stosownej decyzji.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 72 ust. 6 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 1029 ze zm.) i 3 czerwca 2022 r. podał taką informację do publicznej wiadomości, także w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy Ł. wraz z treścią decyzji. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu sformułowania, że "koniecznym i zasadnym jest złożenie stosownego zawiadomienia także do prokuratury w celu dokonania analizy prawnej pod kątem możliwości zaistniałego czynu przestępczego popełnionego przez określonych sprawców", Kolegium podniosło, że jeżeli, zdaniem R. C., taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, to może on we własnym imieniu wystąpić do ww. organu ze stosownym wnioskiem.
Sprzeciw od powyższej decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodły Ś. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, mającego istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, a w szczególności:
1) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie prawidłowej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo tego, że materiał dowodowy zgromadzony przez ten organ był spójny, kompletny i wyczerpujący w zakresie okoliczności koniecznych do ustalenia w sprawie i nie wymagał uzupełnienia w żadnym zakresie, zaś został wybiórczo i całkowicie dowolnie oceniony, co miało wpływ na wynik postępowania;
2) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji, podczas gdy wątpliwości organu odwoławczego mogły zostać rozstrzygnięte na etapie postępowania w drugiej instancji;
3) art. 15 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym pozwalającym na wydanie decyzji merytorycznej;
4) art. 28 k.p.a. poprzez przyznania statusu strony uczestnikowi postępowania, pomimo, że zarówno decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 26 czerwca 2020 r., jak i dokumenty zgromadzone w postępowaniu przez organ I instancji jednoznacznie wskazują że oddziaływanie inwestycji ogranicza się wyłącznie do działki, na której zostanie ona przeprowadzona, a uczestnik nie posiada nieruchomości, która sąsiaduje z nieruchomością skarżącej;
5) art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie przez Kolegium, że nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki ewidencyjnej, skoro przedsięwzięcie będzie realizowane wyłącznie na części nieruchomości;
6) art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz ocena tego materiału w sposób dowolny, a nie swobodny, poprzez przyjęcie, że podział działki nr [...] został przeprowadzony pozaprawnie, podczas gdy nastąpił po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i służył wyłącznie w celu poszerzenia pasu drogowego drogi należącej do Gminy Ł. oraz przez przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie będzie kumulowało uciążliwość dla środowiska i sąsiednich nieruchomości, gdy w rzeczywistości ma na celu zmniejszenie tych uciążliwości przez przeniesienie części zakładu na niższe poziomy kopalni oraz zastosowanie nowocześniejszych rozwiązań technologicznych będących bardziej przyjaznymi środowisku, co wprost wynika zarówno z raportu oddziaływania na środowisko oraz z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 26 czerwca 2020 r.
Zważywszy na wszystkie powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Zgodnie z art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprzeciw rozpoznany został na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a. skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 18 maja 2022 r., II OSK 910/22, lex nr 3363130). Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a.
W konsekwencji sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu (zob. wyrok NSA z 1 lipca 2021r., II OSK 1190/21, lex nr 3193718).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W kontrolowanej sprawie wydana została decyzja kasacyjna przez organ odwoławczy, ponieważ organ ten powziął uzasadnione wątpliwości odnośnie prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji a w konsekwencji odnośnie ustalonego kręgu stron postępowania. Aktualnie stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji są wyłącznie inwestor i Gmina Ł.. Dla inwestycji wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, które realizowane będzie na działce nr [...]. W świetle treści tej decyzji, zdaniem organu odwoławczego, oddziaływanie przedsięwzięcia mieściło się w granicach działki nr [...]. Tymczasem granice oddziaływania inwestycji wskazane przez inwestora w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mają nie wychodzić poza teren odpowiadający tylko części działki nr [...] (po podziale), która z kolei stanowi część działki daw. nr [...].
W świetle ugruntowanego już orzecznictwa stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest wnioskodawca (inwestor) oraz podmioty legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości, dla której mają zostać ustalone warunki zabudowy. Za stronę postępowania mogą być również uznani właściciele (użytkownicy wieczyści) działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, a także i dalej położonych nieruchomości - a to z uwagi na położenie tych działek w obszarze oddziaływania inwestycji. O tym, czy danej osobie przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej, nie decyduje automatycznie sama bliskość danej działki do działki inwestora. W każdym bowiem przypadku należy przeprowadzić analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu. Zastosowanie znajduje zatem przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (zob. wyrok NSA z II OSK 892/15, lex nr 2065822). Stwierdzić trzeba, że w wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zagospodarowania działki sąsiedniej może potencjalnie dojść do ograniczenia zakresu możliwości korzystania z normatywnie chronionych praw przysługujących właścicielowi, wynikających w szczególności z art. 140 k.c. Ochrona tych uprawnień jest odzwierciedlona m.in. w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przywołane regulacje - przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy - mogą być źródłem interesu prawnego decydującego o uczestniczeniu jako strona w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy sąsiedniego terenu należącego do innej osoby (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2016r., sygn. akt II OSK 892/15, lex nr 2065822).
W niniejszej sprawie zasadnie organ odwoławczy powziął wątpliwości odnośnie wyznaczonego przez inwestora obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, skoro w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inaczej inwestor określił teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie i obszar, na który będzie ono oddziaływać, o czym dodatkowo ma przekonywać dokumentacja (Raport przesłany w ślad za odwołaniem) przedstawiająca granice stref zagrożenia od prowadzonych robót strzałowych tj. strefy udarowej fali powietrza, strefy rozrzutu odłamków skalnych, drgań sejsmicznych, ładunków. Prawidłowe określenie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia ma znaczenie nie tylko dla prawidłowości ustalenia warunków zabudowy, ale także dla wyznaczenia kręgu stron postępowania. Jako że wniosek o ustalenie warunków zabudowy – inicjujący postępowanie w tej sprawie - ma określać obszar, na który inwestycja będzie oddziaływać (art. 64 ust. 1 w zw. z art. 52 u.p.z.p.), a od prawidłowości wyznaczenia tego obszaru zależy zgodność z prawem przeprowadzonego postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, to w sposób oczywisty Kolegium nie mogło bez naruszenia art. 15 k.p.a. rozpoznać sprawy na nowo merytorycznie, skoro treść wniosku wzbudziła uzasadnione wątpliwości tego organu.
Rację ma także organ drugiej instancji, że Burmistrz [...] i Gminy Ł. nie rozważył w wystarczającym zakresie, jakie znaczenie ma dla wyniku tej sprawy określenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji obejmującej obszar całej działki nr daw. 241, skoro we wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar oddziaływania inwestycji ma zamykać się tylko na części działki nr [...], która dodatkowo stanowi część działki daw. nr [...]. Organ odwoławczy wytknął także organowi pierwszej instancji, że w kontrolowanej decyzji nie przeanalizował skumulowanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia oraz kopalni.
W świetle uzasadnienia decyzji kasacyjnej nie może być więc wątpliwości, że zaistniały podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. wobec dostrzeżonych uchybień procesowych, jakich dopuścił się organ pierwszej instancji. Prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Organ drugiej instancji wskazał i wyjaśnił powody wydania decyzji kasacyjnej, sprecyzował naruszone przepisy prawa procesowego, jak również podał wytyczne dla organu, który ponownie będzie rozpatrywał sprawę. Spełnione zostały tym samym warunki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Usunięcie dostrzeżonych uchybień procesowych w trybie art. 136 k.p.a. nie było możliwe bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Z uwagi na wyjaśniony wyżej zakres kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu sądowym ze sprzeciwu od decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zasadności zarzutów sprzeciwu w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy przepisów natury materialnej.
Z tych powodów, Sąd oddalił sprzeciw na zasadzie art. 151a § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI