II SA/Ke 478/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Wojewody Świętokrzyskiego oraz decyzję organu pierwszej instancji w sprawie wymeldowania T. S. z pobytu stałego. Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wystarczających dowodów na potwierdzenie, iż skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zameldowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że tymczasowe zamieszkanie T. S. i jego rodziny pod innym adresem w tej samej miejscowości było spowodowane koniecznością przeprowadzenia remontu spornego lokalu, a nie wynikało z zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania. Sąd podkreślił, że prawo do zamieszkiwania nie jest tożsame z prawem własności, a oddanie kluczy pod presją urzędników nie przesądza o dobrowolności opuszczenia lokalu, zwłaszcza w kontekście późniejszych działań skarżącego zmierzających do przywrócenia posiadania i złożenia wniosku o zasiedzenie. Sąd wskazał na błędy proceduralne organów, w tym na dowolną ocenę dowodów i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęć 'dobrowolności' i 'trwałości' opuszczenia miejsca pobytu stałego w kontekście wymeldowania, zwłaszcza gdy sytuacja wynika z działań gminy lub konieczności remontu.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z nieruchomością i działaniami gminy, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego przez obywatela polskiego, które nastąpiło w wyniku działań organów gminy (przejęcie nieruchomości) i konieczności przeprowadzenia remontu, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opuszczenie miejsca pobytu stałego nie może być uznane za dobrowolne i trwałe, jeśli wynika z okoliczności niezależnych od woli osoby (np. przymusowe przejęcie nieruchomości, konieczność remontu) i osoba ta nadal utrzymuje więź z lokalem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal. Tymczasowe zamieszkanie pod innym adresem było spowodowane koniecznością remontu, a skarżący nadal dbał o nieruchomość i miał zamiar powrotu. Oddanie kluczy pod presją nie przesądza o dobrowolności opuszczenia.
Czy postępowanie o wymeldowanie może być prowadzone, gdy toczy się postępowanie o przywrócenie posiadania nieruchomości lub o zasiedzenie?
Odpowiedź sądu
Choć postępowania te nie są bezpośrednio związane, wyniki postępowań cywilnych mogą mieć znaczenie dla oceny zamiaru i więzi z lokalem w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny uwzględnić całokształt okoliczności, w tym potencjalnie wyniki postępowań cywilnych dotyczących nieruchomości, aby ocenić, czy skarżący zerwał więź z lokalem.
Czy okoliczność nabycia prawa własności nieruchomości przez gminę ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia o wymeldowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawa właścicielskie do lokalu nie decydują o prawie do zamieszkiwania i nie są podstawą do wymeldowania. Istotne jest faktyczne miejsce pobytu i zamiar przebywania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzje o wymeldowaniu dotyczą administracyjnej rejestracji miejsca pobytu, a nie rozstrzygają o prawach rzeczowych czy obligacyjnych do nieruchomości.
Przepisy (24)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania.
u.e.l. art. 25 § 1
Ustawa o ewidencji ludności
Definicja pobytu stałego jako zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Pomocnicze
u.e.l. art. 28 § 1
Ustawa o ewidencji ludności
u.e.l. art. 28 § 2
Ustawa o ewidencji ludności
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Dz.U. 2025 poz 274 art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dz.U. 2025 poz 274 art. 25 § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dochodzenia do prawdy materialnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności wyłączające organ od załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 24
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie pracownika organu od załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania.
Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm. art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Minimalne wynagrodzenie adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie opuścił dobrowolnie i trwale miejsca zameldowania. • Tymczasowe zamieszkanie pod innym adresem było spowodowane koniecznością remontu. • Skarżący nadal utrzymywał więź z lokalem i dbał o jego stan. • Oddanie kluczy pod presją urzędników nie przesądza o dobrowolności opuszczenia. • Organy nie wykazały braku zamiaru powrotu do lokalu.
Odrzucone argumenty
Fakt opuszczenia miejsca zameldowania od co najmniej 2020 r. • Rodzina mieszka pod innym adresem i tam koncentruje sprawy życiowe. • Dom jest niezamieszkały, co potwierdzają oględziny. • Nabycie nieruchomości przez Gminę Końskie. • Oddanie kluczy do nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Istota tych aktów sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. • Decyzje w sprawie wymeldowania nie mają nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligatoryjnymi, jakie danej osobie przysługuje do określonej nieruchomości. • O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). • Istotą poglądu wskazującego na konieczność badania przesłanki dobrowolności jest bowiem zagwarantowanie, aby nie odchodziło do wymeldowania osób, które nie miały zamiaru opuszczać miejsca dotychczasowego pobytu, a którym wbrew ich woli uniemożliwiono do niego dostęp lub które wbrew ich woli przymuszono do opuszczenia lokalu. • O dobrowolności opuszczenia lokalu decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, niewywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby. • Organy obu instancji, orzekając o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego w spornym lokalu, uwzględniły jednak okoliczność nabycia prawa własności nieruchomości przez Gminę Końskie, fakt zamieszkiwania skarżącego z rodziną w innym lokalu i zwrócenie przez skarżącego egzemplarza kluczy do lokalu pracownikom urzędu gminy. • Jednakże o zasadności wymeldowania z pobytu stałego w żadnym razie nie mogą decydować prawa właścicielskie do lokalu. […]
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Beata Ziomek
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'dobrowolności' i 'trwałości' opuszczenia miejsca pobytu stałego w kontekście wymeldowania, zwłaszcza gdy sytuacja wynika z działań gminy lub konieczności remontu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z nieruchomością i działaniami gminy, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu w postępowaniu o wymeldowanie, a także jak sąd administracyjny może skorygować błędne ustalenia organów administracji w oparciu o analizę dowodów i przepisów prawa.
“Czy gmina może wymeldować Cię, gdy remontujesz dom i tymczasowo mieszkasz gdzie indziej? Sąd mówi: nie tak szybko!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.