II SA/Ke 469/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. G. na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia "Dobry Start" w wysokości połowy kwoty, uznając, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad dzieckiem, co wynika z prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych.
Skarżący M. G. domagał się przyznania świadczenia "Dobry Start" w wysokości połowy kwoty, argumentując, że sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem. Organy administracji, opierając się na wyrokach Sądu Okręgowego i Apelacyjnego, odmówiły przyznania świadczenia w tej wysokości, wskazując, że sądy te nie orzekły opieki naprzemiennej. WSA w Kielcach oddalił skargę, potwierdzając, że brak orzeczenia o opiece naprzemiennej przez sądy powszechne uniemożliwia przyznanie świadczenia w połowie kwoty na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia.
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia "Dobry Start" na dziecko A. G. w wysokości połowy kwoty. Skarżący twierdził, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia w tej wysokości, ponieważ sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem, co wynika z ustaleń faktycznych i zakresu kontaktów określonych w wyroku rozwodowym Sądu Okręgowego w K. oraz potwierdzonych przez OZSS i MOPR. Organy administracji oraz WSA w Kielcach uznały jednak, że kluczowe jest prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie opieki naprzemiennej. Ponieważ wyroki Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w K. nie orzekły opieki naprzemiennej, a wręcz wskazały na brak podstaw do jej ustanowienia ze względu na konflikt między rodzicami i brak wystarczającej komunikacji, organy odmówiły przyznania świadczenia w połowie kwoty. WSA podkreślił, że sądy administracyjne nie są właściwe do ponownego rozstrzygania kwestii opieki nad dzieckiem, a są związane prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych w sprawach cywilnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie "Dobry Start" w wysokości połowy kwoty przysługuje tylko w przypadku, gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest związany prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych. Skoro sądy powszechne nie orzekły opieki naprzemiennej, a wręcz wskazały na brak podstaw do jej ustanowienia, organ administracji nie może samodzielnie ustalić istnienia opieki naprzemiennej na potrzeby przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
rozporządzenie "Dobry start" art. 5 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
Świadczenie "Dobry Start" ustala się w wysokości połowy kwoty, gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
u.w.s.p.i.s.p.z. art. 187a § ust. 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Podstawa prawna do wydania rozporządzenia w sprawie programu "Dobry start".
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na faktycznym sprawowaniu opieki naprzemiennej, mimo braku formalnego orzeczenia sądu powszechnego w tym zakresie. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
"Opieka naprzemienna wymaga poprawnej i bezkonfliktowej relacji między rodzicami" "Organy prowadzące postępowanie nie są uprawnione do oceny, w jaki sposób rodzice wywiązują się ze swoich obowiązków rodzicielskich" "to one mają moc wiążącą" (w odniesieniu do orzeczeń sądów powszechnych)
Skład orzekający
Dorota Pędziwilk-Moskal
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Armański
przewodniczący
Jacek Kuza
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dla przyznania świadczenia \"Dobry Start\" w połowie kwoty kluczowe jest prawomocne orzeczenie sądu powszechnego o opiece naprzemiennej, a sądy administracyjne nie mogą samodzielnie oceniać faktycznego sprawowania opieki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego świadczenia "Dobry Start" i interpretacji § 5 ust. 2 rozporządzenia. Wartość praktyczna może być szersza dla innych świadczeń uzależnionych od opieki naprzemiennej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia rodzinnego i ważnej kwestii interpretacji opieki naprzemiennej w kontekście orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i administracyjnym.
“Opieka naprzemienna a świadczenie "Dobry Start": Czy faktyczna opieka wystarczy, gdy sąd milczy?”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 469/23 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2023-10-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 447 art. 187a ust. 2 Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] czerwca 2023 r. [...] w przedmiocie świadczenia dobry start oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 30 czerwca 2023 r. [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS (dalej też jako "Prezes ZUS"), po rozpoznaniu odwołania M. G., utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 listopada 2022 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia dobry start na dziecko A. G.. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Prezes ZUS stwierdził, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji i przyznania skarżącemu połowy świadczenia dobry strat, ponieważ skarżący nie spełnia warunku określonego w § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2021 r., poz. 1092). Na podstawie tego przepisu świadczenie ustala się w wysokości połowy świadczenia w przypadku gdy zgodnie z orzeczeniem sądu obydwoje rodziców rozwiedzionych sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem. Tymczasem zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2020 r. sygn. akt I C [...] skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad dzieckiem. Sąd w powyższym wyroku ustalił miejsce zamieszkania dziecka z matką, natomiast ojcu ustalił kontakty z dzieckiem w sposób szeroki, zaproponowanym przez strony. Prezes ZUS podkreślił, że od powyższego wyroku skarżący wniósł apelację, którą Sąd Apelacyjny w K. orzeczeniem z 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I ACa [...] oddalił w całości. W konsekwencji wyrok Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2020 r. sygn. akt IC [...] stał się prawomocny od 27 stycznia 2022 r. M. G. wniósł skargę na powyższą decyzję Prezesa ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego: - art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 810 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz ww. rozporządzenia poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że fragment cytowanego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2020r. odpowiada obecnemu stanowi faktycznemu w zakresie sprawowania pieczy nad dzieckiem, pomimo ustalenia przez ten Sąd zakresu kontaktów i opieki na poziomie połowy czasu miesiąca przy jednoczesnym braku ograniczenia skarżącemu władzy rodzicielskiej oraz zbadania na wniosek ZUS przez MOPR "faktycznie" sprawowanej opieki, która jednoznacznie odpowiada opiece naprzemiennej, czyli w porównywalnych i powtarzających się okresach czasu z pełnymi prawami rodzicielskimi, identycznymi jak prawa matki dziecka; - art. 2 pkt 16 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, tj. przez błędne przyjęcie, że pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej wyklucza wykonywanie przez nich naprzemiennej pieczy i nie oznacza powstania opieki naprzemiennej, a w konsekwencji błędne wydanie decyzji odmownej w sytuacji, gdy Sąd pozostawił rozwiedzionym rodzicom prawo do sprawowania opieki naprzemiennej (prawo to jest w pełni realizowane poprzez ustalony zakres kontaktów), a określenie jednego stałego miejsca zamieszkania dziecka nie wpływa na orzeczenie i wykonywanie tej opieki w porównywalnych i powtarzających się okresach czasu; - art. 4 ust. 1 oraz art. 2 pkt 16 ustawy poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że świadczenie nigdy nie może być należne rodzicowi, który posiada krótki, wyrwany z kontekstu całego ww. wyroku zapis o zakresie sprawowanej opieki, który rzekomo nie odpowiada pojęciu opieki naprzemiennej, podczas gdy z tego prawomocnego wyroku wynika bezsprzecznie, że skarżący sprawuję opiekę w takim samym zakresie czasowym jak matka dziecka. Dodatkowo Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w K. (dalej "OZSS") i MOPR wskazał na faktycznie sprawowaną opiekę w czasie ustalonych tym wyrokiem kontaktów z synem, czyli w zakresie połowy miesiąca w skali każdego miesiąca i połowy okresu wakacyjnego, kiedy następuję przygotowanie dziecka do szkoły poprzez wykorzystanie środków z programu "Dobry Start". Wskazano na ponoszone wówczas przez skarżącego koszty utrzymania dziecka ponad połowę płaconych alimentów, przyczyniając się do wychowania i wykształcenia syna poprzez osobiste starania w tym zakresie; - art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a przez to naruszenie zasady równości wobec prawa i dyskryminacyjne potraktowanie rodzica realizującego pieczę i opiekę naprzemienną nad dzieckiem z dokładnym określeniem jej wymiaru w wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 czerwca 2020 r., gdzie skarżący oświadcza, że faktyczną opiekę sprawuje za poziomie 50% czasu w skali miesiąca, która wynika bezpośrednio z punktu V tego wyroku; - art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez stosowanie podwójnych standardów i nieuwzględnienie, a tym samym dyskryminacyjne potraktowanie skarżącego jako rodzica (ojca) w sprawowaniu opieki naprzemiennej tj. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji z 2 listopada 2022 r. i decyzji z 30 czerwca 2023 r. do argumentacji zawartej w złożonym 28 lipca 2022 r. wniosku i odwołaniu z 3 listopada 2022 r., w szczególności, że do uznania opieki na zasadzie naprzemiennej nie jest konieczne wpisanie jej wprost w wyroku Sądu (ma ona wynikać z tego wyroku), a działając zgodnie z ustawą organ winien obligatoryjne i prawidłowo stosować art. 5 ust. 2a ustawy, czego "z niezrozumiałych i mających znamiona ponownej dyskryminacji na tle płciowej nie uczynił". Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: 2) nierozpatrzenie całości materiału dowodowego - w szczególności wyroku WSA w Kielcach z 1 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Ke [...], niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając przede wszystkim na względzie wydaną przez ZUS decyzję z 15 października 2021 r. dotyczącą przyznaniu połowy świadczenia "Dobry Start" czyli zgodnie z wnioskiem skarżącego na rok szkolno-wychowawczy 2021/2022 r. złożonym 1 lipca 2021 r.; 3) nierozpatrzenie całości materiału dowodowego a przede wszystkim jego błędną interpretację i nie stosowanie się do wszystkich wytycznych wyroku WSA w Kielcach z dnia 1 lutego 2023 r. co bezspornie narusza interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez przyjęcie, że sprawowana przez żyjących po rozwodzie rodziców faktyczna opieka nad ich małoletnim synem nie stanowi opieki na zasadzie naprzemiennej w rozumieniu ustawy, czyli w porównywalnych i powtarzających się okresach czasu, mimo że skala tej opieki z przyznanych skarżącemu kontaktów jest równa 50% miesiąca; 4) błędne ustalenie, co do zakresu wykonywania faktycznej opieki nad małoletnim i uznanie, że gdy orzeczenie sądu powszechnego rozpisując kontakty na poziomie 50% w skali miesiąca bez ograniczenia władzy rodzicielskiej nie używa sformułowania "opieki naprzemiennej" (Sąd uznał, że w Kodeksie Rodzinnym nie funkcjonuje oficjalnie takie stwierdzenie podstawy prawnej lecz obywatel nie powinien zostać obarczony negatywnym brakiem ustawowej definicji) to taka opieka nie jest przez skarżącego realizowana, gdzie bezspornie wykazał sprzeczność takiego założenia organu; 5) błędne zastosowanie podstawy prawnej o odmowie podziału świadczenia wychowawczego 500 Plus na dziecko mimo, że art. 5 ust. 2a ustawy stanowi, że świadczenie to przyznaje się po połowie każdemu z rodziców dziecka, jeżeli faktyczna opieka, która była badana przez OZSS i MOPR odbywa się przez jego rodziców rozwiedzionych lub żyjących w rozłączeniu w porównywalnych, następujących po sobie i powtarzających się okresach czasu co bezspornie "wynika" z przyznanych kontaktów w połowie czasu miesiąca i pozostawieniu pełnej władzy i pieczy rodzicielskiej w prawomocnym wyroku z 17 czerwca 2020 r. sygn. akt I C [...], a nadto taka forma opieki wynika z codziennego życia rodzinnego z synem i taki stan rzeczy trwa; 6) pominięcie i brak odniesienia się do sporządzonej opinii pracownika socjalnego MOPR, który jednoznacznie stwierdził, że "faktyczna opieka" (takim stwierdzeniem operował ZUS w zapytaniu do MOPR z 12 maja 2022 r. w analogicznej sprawie o podział świadczenia 500 Plus, które to postępowanie obecnie jeszcze się toczy) nad synem odbywa się przez każdego z rodziców w czasie ustalonych kontaktów w powyższym wyroku Sądu, czyli 50% czasu w skali miesiąca; 7) brak logicznego i rzeczowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji zawartej w odwołaniu z 3 listopada 2022 r. od decyzji z 2 listopada 2022 r., a jedynie przytoczenie niezgodnego ze stanem faktycznym, rzekomo decydującego fragmentu uzasadnienia Sądu w wyroku z 17 czerwca 2020 r. mówiącego, że opieki skarżącego nie można nazwać opieką naprzemienną (w ocenie skarżącego tylko dlatego, aby przyznać matce alimenty na dziecko), całkowicie sprzecznego w kontekście bieżącego życia i sprawowanej pieczy naprzemiennej, co skarżący udowodnił ponad wszelką wątpliwość, która wynika z przyznanych kontaktów z dzieckiem i braku ograniczenia praw rodzicielskich oraz opinii OZSS i MOPR, sporządzonej na wniosek ZUS; 8) błędną interpretację art. 5 ust. 2a ustawy poprzez założenie przez organ, że opieka naprzemienna występuje tylko wtedy, gdy słowo to lub stwierdzenie jest użyte wprost w uzasadnieniu wyroku, podczas gdy faktyczne wykonywanie opieki nad małoletnim, potwierdzone przez OZSS i MOPR w opinii sporządzonej na wniosek ZUS, jest sprawowana stale na zasadzie opieki naprzemiennej, tj. w takim samym zakresie czasowym przez oboje rodziców; 9) stosowanie przez organ podwójnych standardów w wydawanych decyzjach administracyjnych, mianowicie prawidłowej decyzji ZUS z 15 października 2021 r. dotyczącej podziału świadczenia "Dobry Start" i użytej w niej argumentacji w zakresie faktycznie sprawowanej opieki naprzemiennej w wychowywaniu syna, a obecnie w zaskarżonej decyzji o braku podziału ww. świadczenia oraz bezrefleksyjnego zastosowanej w niej argumentacji, z którą całkowicie nie należy się zgodzić co świadczy o braku konsekwencji i logiki w rozumieniu ustawy oraz ponoszonych w związku z tym wydatków na dobra pierwszego i drugiego rzędu przez każdego z rodziców. Wypełnia to znamiona dyskryminacji skarżącego jako ojca dziecka i nie ma nic wspólnego z prawidłowym stosowaniem prawa, a w szczególności art. 5 ust. 2a ustawy; 10) brak podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego i szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 7 i 8 k.p.a.) oraz wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.), jak również rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.), które to czynności w sposób rażący zostały przez organ zaniechane; 11) zaniechanie ustawowemu obowiązkowi wyczerpującego zebrania a przede wszystkim rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, niedokładne zbadanie stanu faktycznego sprawy, brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, braku dokonania dowolnej oceny dowodów niezgodnie z obiektywną rzeczywistością, braku zastosowania art. 13 k.p.a., aby móc szczegółowo wysłuchać zeznań rodziców małoletniego co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił obszerną argumentację na poparcie tak sformułowanych zarzutów oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji. Przedmiotem skargi była wydana na podstawie ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. 2022 r. poz. 447 ze zm.), dalej zwana ustawą oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2021 r. poz. 1092), zwanego dalej rozporządzeniem, decyzja o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia dobry start na dziecko A. G.. Powodem takiej odmowy było przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad synem, co wynika z wyroku Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2020 r. sygn. akt I C [...] orzekającego rozwód M. G. i I. G. i określającego między innymi zakres kontaktów skarżącego z synem oraz z wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z 27 stycznia 2022 r. sygn. akt I ACa [...] oddalającego apelację obu stron od powyższego wyroku SO w K.. Zdaniem skarżącego natomiast opieka naprzemienna nad synem rozwiedzionych małżonków jest sprawowana, co wynika właśnie z wyroku rozwodowego, a także z rzeczywistego sposobu sprawowania tej opieki nad małoletnim synem. Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych koniecznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Wbrew zarzutom skargi w kontrolowanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe. Ustalenia organów obu instancji, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Lektura akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ w sposób wszechstronny i staranny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne. Sąd stwierdza, że są one wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanych decyzjach, w tym zastosowanych przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, zarzuty skargi zawarte w pkt 2-11 petitum skargi są nieuzasadnione. Wbrew zarzutom i argumentacji skargi organy nie naruszyły również wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego. Jak już wskazano na wstępie, skarżący wadliwość zaskarżonych rozstrzygnięć upatruje w - jego zdaniem - nieuprawnionej i błędnej ocenie organu co do określenia charakteru sprawowanej nad dzieckiem opieki jako naprzemiennej. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, świadczenie dobry start przysługuje rodzicom, opiekunom faktycznym, opiekunom prawnym, rodzinom zastępczym, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka, dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorom regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych - raz w roku na dziecko. Z kolei zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia świadczenie dobry start przysługuje osobom, o których mowa w § 4 ust. 1, w wysokości 300 zł. Natomiast stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia dobry start ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego świadczenia. Stosownie zaś do § 28 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia dobry start, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Zauważyć należy, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 187a ust. 2 ustawy. Z uwagi na powyższe, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego tj. ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie zasługiwały na uwzględnienie. Jak już wskazano na wstępie rozważań, podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start". Wymaga podkreślenia, że organ ustalenia w kontrolowanej sprawie poczynił w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2020 r. sygn. akt I C [...], którym orzeczono rozwód M. G. i I. G. i ustalono między innymi kontakty skarżącego z synem oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z 27 stycznia 2022 r. sygn. akt I ACa [...] oddalający apelację obu stron od powyższego wyroku SO w K.. Jak trafnie wskazał organ z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. wynika, że Sąd wprost zastrzegł, że nie orzeka opieki naprzemiennej, ponieważ w takim przypadku "niezbędna jest bardzo sprawna organizacja, precyzyjny i przewidywalny plan zapewniający jednak łatwą reorganizację w przypadku potrzeby modyfikacji, systematyczne i zrównoważone monitorowanie postępów szkolnych przez obydwoje rodziców (powódka stwierdziła, że w tej kwestii dochodzi do problemów z porozumiewaniem się z mężem) dowożeniem dziecka na zajęcia. W tym zaś przypadku istnieją problemy z porozumiewaniem stron. Zdaniem Sądu w obecnej chwili brak jest podstaw do przyjęcia, że opieka naprzemienna byłaby dobra dla dziecka. Strony wprawdzie wypracowały model komunikowania się w sprawach dziecka, ale istniejący między nimi konflikt mógłby doprowadzić do tego, że ustalenia miejsca pobytu dziecka u obojga rodziców spowodowałby zagrożenie dla prawidłowego zaspokajania jego wszystkich potrzeb. Zdaniem Sądu powierzenie opieki naprzemiennej wymaga zgody obojga stron i ich woli do komunikowania się odnośnie wszystkich spraw dziecka. W sprawie niniejszej obecnie taka sytuacja nie występuje." Z kolei w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że cyt.: "Opieka naprzemienna wymaga poprawnej i bezkonfliktowej relacji między rodzicami, a więc w każdej sytuacji stawiania potrzeb dziecka na pierwszym miejscu względem ewentualnych personalnych animozji między rodzicami: zostawienia za sobą przeszłości; samokontroli; dobrej komunikacji na temat dziecka i obecności dziecka. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji zwracał uwagę, że niezbędne jest zapewnienie współdziałania umożliwiającego szybką modyfikację, w przypadku konieczności zmiany uwarunkowanej dobrem dziecka. Takie czynne współdziałanie jest w tym przypadku nierealne. Nie było więc podstaw do uwzględnienia oczekiwań powoda i orzeczenie opieki naprzemiennej. Dla Sądu Apelacyjnego dla prawidłowego funkcjonowania opieki naprzemiennej istotna jest ponadto stabilność finansowa obojga rodziców, która w tym przypadku nie jest symetryczna." Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym organ orzekający o przyznawaniu świadczenia dobry start, nie pełni roli sądu rodzinnego ani nie rozstrzyga konfliktu między rodzicami na tle sprawowania przez każdego z nich opieki nad dziećmi. Organy prowadzące postępowanie nie są uprawnione do oceny, w jaki sposób rodzice wywiązują się ze swoich obowiązków rodzicielskich oraz ile czasu poświęcają dzieciom w sytuacji, gdy oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej. Obowiązkiem organów jest natomiast wzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy wszelkich wydanych orzeczeń sądów powszechnych – bowiem to one mają moc wiążącą. Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie organy obu instancji poczyniły ustalenia istotne z punktu widzenia zapadłego rozstrzygnięcia - na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w K. i Sądu Apelacyjnego w K.. W uzasadnieniach obu wyroków sądy wskazały, że nie uwzględniono wniosku pozwanego o ustanowienie opieki naprzemiennej nad małoletnim. Podkreślić nadto trzeba, że zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tej jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 k.p.c., akt ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 947/17, z 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 778/17, z 17 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1046/17, z 11 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/17, z 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1807/17, z 22 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2302/17, z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2088/17, z 16 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2640/17, z 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2997/17, z 10 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1678/21 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy zarzuty skargi sprowadzające się do polemiki z ustaleniami wynikającymi z prawomocnych orzeczeń sądowych nie mogły odnieść zamierzonego dla skarżącego rezultatu. W wyroku z 3 lutego 2022 r., sygn. I OSK 844/20 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że cyt.: " jak to wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych wykonywanie opieki naprzemiennej ma miejsce jedynie wtedy, gdy rodzice dziecka zamieszkują osobno, dziecko przebywa u każdego z nich naprzemiennie, w porównywalnych okresach i fakt istnienia takiej opieki wynika z orzeczenia sądu". Zebrany materiał dowodowy w sprawie niniejszej, w tym w szczególności wyroki Sądu Okręgowego w K. i Sądu Apelacyjnego w K. pozwala Sądowi podzielić stanowisko organów, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej w rozumieniu § 5 ust. 2 rozporządzenia. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu zawartego w pkt 2 petitum skargi zauważyć należy, że wyrok tut. Sądu z 1 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 679/22 został wydany w odmiennym stanie prawnym i faktycznym. Nadto uchylając decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie świadczenia wychowawczego Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że cyt.: "Ze względu na znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sposobu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie treści wyroku rozwodowego rodziców małoletniego A. G., a także uzasadnienia takiego wyroku, konieczne jest poczynienie przez organy administracji niewątpliwych, (opartych na odpisie stosownego orzeczenia) ustaleń co do rozstrzygnięcia wspomnianych apelacji oraz co do treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z 27 stycznia 2022 r." W związku z powyższym, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI