II SA/Ke 465/25

II SA/Ke 465/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Renata Detka
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134, art. 57 par. 1, art. 141 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 17 lipca 2025 r. znak: SKO.GN/70/2149/163/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz P. I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Ke 465/25
Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 lipca 2025 r. znak: SKO.GN/70/2149/163/2025 wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 57 § 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej SKO, Kolegium), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy S. znak: GŚ.6830.1.2024 z 26 marca 2025 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że postanowieniem z 26 marca 2025 r. znak: GŚ.6830.1.2024 Wójt Gminy S. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek J. P. na kwotę 5.800 zł i zobowiązał J. P. i P. I. do uiszczenia ww. kosztów tj. po 2.900 zł dla każdej z wymienionych osób.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożył osobiście do organu w dniu 24 kwietnia 2025 r. P. I., podnosząc, że 7 kwietnia 2025 r. złożył w sekretariacie Urzędu Gminy S. zażalenie w formie wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania rozgraniczeniowego, które nie zostało przekazane do Kolegium z powodu niewłaściwego tytułu. Wyjaśnił, że koszty postępowania powinien w całości pokryć wnioskodawca, ponieważ przebieg granicy pomiędzy działkami [...] oraz [...] (obecnie własność J. P.) jest zgodny z operatem z 1999 r. Składający zażalenie pokrył koszty postępowania geodezyjnego i oraz utrwalenia znaków granicznych, natomiast właściciel działki [...] stara się podważyć obowiązujący przebieg granicy. Wobec powyższego zwrócił się, aby organ nie zobowiązywał go do uiszczenia kosztów postepowania rozgraniczeniowego.
Rozpatrując zażalenie Kolegium ustaliło, że postanowienie z 26 marca 2025 r. zostało doręczone stronie w dniu 3 kwietnia 2025 r., co potwierdza podpis na potwierdzeniu odbioru. Przewidziany art. 141 § 2 kpa siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie upłynął w dniu 10 kwietnia 2025 r. (czwartek). Zgodnie ze stanowiskiem SKO, złożenie osobiście zażalenia w dniu 24 kwietnia 2025 r. świadczy o tym, że strona uchybiła terminowi do jego wniesienia. Jednocześnie z treści zażalenia nie wynika, aby strona zawarła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jak również nie zostały spełnione przesłanki z art. 58 § 2 kpa.
Kolegium zaznaczyło, że pismo z 7 kwietnia 2025 r. zawierające wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie budziło wątpliwości, co do jego charakteru, w związku z tym brak było podstaw prawnych do zakwalifikowania tego pisma jako zażalenia.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 17 lipca 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. I., zwracając się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy S. z 26 marca 2025 r. znak: G.Ś.6830.1.2024. Zdaniem skarżącego, zażalenie zostało wniesione w terminie, tj. cztery dni po otrzymaniu postanowienia, a jego działanie świadczyło o dołożeniu szczególnej staranności. Kiedy dowiedział się o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, rozmawiał z pracownikiem Urzędu Gminy – który przekazał mu informację, że, jako strona jest zobowiązany w nim uczestniczyć i jedyne co może zrobić, to zawnioskować o zwolnienie z kosztów, tak aby nie był obciążony kosztami absurdalnego postępowania. Taki wniosek złożył więc w Urzędzie Gminy w dniu 9 grudnia 2024 r. zaraz po rozprawie rozgraniczeniowej. Od pracownika Urzędu Gminy wówczas dowiedział się, że za wcześnie złożył wniosek, ponieważ nie ma jeszcze postanowienia Wójta - i należy to samo pismo złożyć po otrzymaniu postanowienia. Postanowienie z 26 marca 2025 r., zostało doręczone 3 kwietnia 2025 r., z pouczeniem, o możliwości zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach za pośrednictwem Wójta Gminy S. W dniu 7 kwietnia 2025 r. ponownie złożył zażalenie/wniosek (co potwierdza załącznik nr 2 oraz pieczęć na dokumencie) i był przekonany, że pismo zostanie we właściwym terminie przekazane do Kolegium. Ze strony Urzędu Gminy otrzymał 22 kwietnia 2025 r. prośbę o wypełnienie druku oświadczenia majątkowego i w tym momencie zorientował się, że zaszło nieporozumienie. Niezwłocznie skontaktował się telefonicznie z SKO, gdzie został poinformowany, że nie może osobiście dostarczyć zażalenia, ponieważ pismo powinno być przekazane za pośrednictwem Urzędu Gminy. W dniu 24 kwietnia 2025 r. po raz kolejny złożył w Urzędzie Gminy S. ten sam dokument z pismem przewodnim zatytułowanym zażalenie i prośbą o pilne przekazanie do Kielc.
Skarżący wyraził przekonanie, że przekroczenie terminu, o którym mowa w skarżonym postanowieniu, nie wynika z jego winy, wobec czego nie powinno być podstawą negatywnego rozpatrzenia zażalenia bez odniesienia się do argumentów merytorycznych. Wskazał, że nie posiada wykształcenia prawniczego i nigdy nie uczestniczył w tego typu sytuacji. Pomocy w rozwiązaniu trudności szukał w Urzędzie Gminy. Uważa, że zaszło nieporozumienie, z którego wynikło odrzucenie jego zażalenia bez rozpatrzenia kwestii najbardziej istotnej – okoliczności wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W analizowanej sprawie spór koncentruje się wokół uznania, czy pismo złożone przez skarżącego w dniu 7 kwietnia 2025 r. w Urzędzie Gminy w S. zatytułowane "wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania rozgraniczeniowego" należy potraktować jako zażalenie na postanowienie Wójta Gminy S. z 26 marca 2025 r. znak: GŚ.6830.1.2024, jak uważa skarżący, czy też należy przyjąć, że nie ma ono takiego charakteru, na co wskazuje Kolegium.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie okazał się więc zakres żądania strony i związana z tym zasadność postanowienia Kolegium stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Niewątpliwie, już z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organ administracji powinien dążyć wnikliwie do ustalenia treści pism składanych przez stronę, w szczególności celem identyfikacji żądania sformułowanego przez stronę wobec organu. Należy przy tym zauważyć, że o treści żądania strony nie decyduje tytuł pisma, ale istotna jest jego treść. O tym, jaki jest charakter i zakres żądania decyduje ostatecznie strona, a nie organ. W praktyce oznacza to, że żądania zawarte w złożonym przez stronę podaniu – nawet jeśli są zredagowane niezręcznie, niedbale lub niezrozumiale – obligują organ administracji publicznej do podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie ich rzeczywistej treści. Organ administracji nie jest przy tym uprawniony do samodzielnego precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany jego kwalifikacji prawnej, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 3026/18).
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że pismo skarżącego z 7 kwietnia 2025 r. nie pozwalało na jednoznaczne stwierdzenie, że nie stanowi ono zażalenia na postanowienie Wójta Gminy S. z 26 marca 2025 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 5.800 zł wszczętego na wniosek J. P. i zobowiązania J. P. i P. I. do uiszczenia ww. kosztów tj. po 2.900 zł dla każdej z wymienionych osób. W powołanym wyżej piśmie skarżący obszernie opisał zachowanie osoby będącej inicjatorem postępowania rozgraniczeniowego i przedstawił powody dla których, zgodnie z jego oceną, osoba ta nadużywa swojego prawa do wszczęcia postępowania. Podkreślał, że dążył do polubownego rozwiązania konfliktu na tle ustalenia spornej granicy między nieruchomościami, lecz celem J. P. było "przekazanie mu spornego fragmentu i podzielenie na pół związanych z tym kosztów". Wyjaśniał okoliczności faktyczne w aspekcie swojego stanowiska, gdyż zgodnie z jego poglądem, podjął wszelkie dostępne mu kroki, aby rozwiązać problem. Istotą pisma z 7 kwietnia 2025 r. było zatem zakwestionowanie przez skarżącego nałożonego na niego obowiązku uiszczenia połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego poprzez wskazanie, że w ogóle nie przyczynił się do ich powstania. W tym kontekście nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że skarżący zareagował bezpośrednio po doręczeniu mu postanowienia z 26 marca 2025 r., co świadczy o subiektywnym odczuciu, że nie powinien ponosić ustalonych przez organ kosztów. Jest bezsporne, że wniesienie pisma z 7 kwietnia 2025 r. nastąpiło w przewidzianym w art. 264 § 2 w zw. z art. 141 § 2 tj. 7 dniowym terminie do wniesienia zażalenia. Trzeba również zwrócić uwagę, że jak podaje skarżący, nie jest on osobą posiadającą wykształcenie prawnicze i nigdy nie uczestniczył w tego typu sytuacjach.
W świetle podniesionych rozważań, na tle konkretnej sprawy należy uznać, że organ nie powinien mieć wątpliwości co do rzeczywistej treści pisma z 7 kwietnia 2025 r. natomiast o ile takie wątpliwości co do żądania strony określonego w tym piśmie istniały, to stosując art. 9 kpa powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania. Nie podejmując w tym zakresie czynności, z podniesionych wyżej względów organ wadliwie przyjął, że składając osobiście dopiero w dniu 24 kwietnia 2025 r. zażalenie w Urzędzie Gminy S., skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, co uzasadniało wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 57 § 1 kpa. Ostatni z wymienionych przepisów nie znajduje zastosowania w sprawie, albowiem nie zachodzi konieczność do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.
Powyższe wadliwości w zakresie wyjaśnienia podstawy faktycznej wydanego postanowienia nie pozwalają na uznanie, że zostało ono wydane zgodnie z prawem, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych obowiązkiem Kolegium jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie złożonego w terminie zażalenia, zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej.
Z podniesionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 p.p.s.a.