II SA/Ke 464/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2023-11-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan technicznyroboty budowlanenadzór budowlanynieprawidłowościbudynek mieszkalnykonstrukcjabezpieczeństwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, uznając stan techniczny za nieodpowiedni i zasadność nałożonych robót naprawczych.

Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, wskazując na jego zły stan techniczny. Sąd administracyjny uznał jednak, że stan techniczny budynku, zwłaszcza jego północnej części, jest nieodpowiedni i stanowi zagrożenie. Zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego było zasadne, a nałożone roboty naprawcze, takie jak usztywnienie konstrukcji, były wystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym, znajdującym się w złym stanie technicznym. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie art. 68 P.b. (nakaz opróżnienia budynku) oraz nieuwzględnienie ekonomicznej zasadności prac i faktu, że budynek stanowi jedną całość konstrukcyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że stan techniczny budynku, zwłaszcza jego północnej części, jest nieodpowiedni i wymaga interwencji. Sąd podkreślił, że art. 66 P.b. nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a nie rozbiórkę obiektu, a nałożone roboty naprawcze, takie jak usztywnienie konstrukcji, były wystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa. Sąd odrzucił również argument o niezastosowaniu art. 68 P.b., wskazując, że decyzja o opróżnieniu budynku jest wydawana tylko w przypadku bezpośredniego zagrożenia zawaleniem, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Kwestie ekonomiczne i rozliczenia kosztów między współwłaścicielami należą do drogi cywilnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości jest zgodna z prawem, jeśli stan techniczny budynku nie zagraża bezpośrednio zawaleniem, a nałożone roboty naprawcze są wystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa.

Uzasadnienie

Art. 66 Prawa budowlanego przewiduje obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a nie rozbiórki obiektu. Rodzaj i zakres prac naprawczych zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości i ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 66 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowalnego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

P.b. art. 66 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 80 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 81 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 68

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja nakazująca opróżnienie budynku może zostać wydana w sytuacji, gdy stan budynku grozi bezpośrednio zawaleniem.

P.b. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości może dotyczyć tylko tych nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu, a więc związanych z jego użytkowaniem ewentualnie doprowadzeniem do ponadnormatywnego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji, spowodowanych zaniedbaniami właściciela lub zarządcy budynku.

P.b. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym.

P.b. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie art. 68 P.b. (nakaz opróżnienia budynku) mimo złego stanu technicznego. Nieuwzględnienie ekonomicznej zasadności wykonania wskazanych prac. Nakazanie wykonania prac, które nie doprowadzą do prawidłowego stanu technicznego obiektu. Uznanie, że możliwe jest wykonanie prac jedynie w części budynku, bez analizy powiązania budynku z gruntem i odrębnej własności działek. Sprzeczność ustaleń organu z opiniami rzeczoznawców. Budynek stanowi jedną całość konstrukcyjną, więc zły stan techniczny części powinien skutkować uznaniem całego obiektu za w złym stanie i zastosowaniem art. 68 P.b.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek robót budowlanych przewidzianych w art. 66 P.b. ma charakter naprawczy. Decyzja nakazująca opróżnienie budynku może zostać wydana w sytuacji, gdy stan budynku grozi bezpośrednio zawaleniem. Kwestie rozliczenia kosztów związanych z usunięciem nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami obiektu nie należą do materii administracyjnoprawnej.

Skład orzekający

Jacek Kuza

przewodniczący

Dorota Pędziwilk-Moskal

sprawozdawca

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 66 Prawa budowlanego w kontekście nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynkach, w tym rozróżnienie między art. 66 a art. 68 P.b. oraz kwestie ekonomiczne i współwłasności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku dwulokalowego o zróżnicowanym stanie technicznym poszczególnych części, z uwagi na współwłasność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego w sytuacji zaniedbanego budynku, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak sąd interpretuje obowiązki właścicieli i organy nadzoru.

Zły stan techniczny budynku? Sąd wyjaśnia, kiedy nakazać remont, a kiedy opróżnienie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 464/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Jacek Kuza /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 66 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z. L., K. L. i A. P. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2023 r. [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 czerwca 2023 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania A. P., K. L. i Z. L., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej "PINB") z 11 maja 2023 r. znak: [...] [...], którą nakazano A. P., K. L. i Z. L. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym, będącym w nieodpowiednim stanie technicznym, usytuowanym na działkach nr ewid. [...] i nr ewid. [...] w msc. D. , gm. M., poprzez wykonanie niżej wymienionych robót budowlanych:
demontaż pokrycia dachowego z papy oraz płyt falistych azbestowo -cementowych w północnej części budynku nad lokalem nieużytkowanym;
demontaż drewnianej konstrukcji dachu w północnej części budynku nad lokalem nieużytkowanym w taki sposób, aby pozostawić pierwszą parę krokwi za ścianą poprzeczną rozgraniczającą korytarz od północnej części budynku (zgodnie z rysunkiem nr [...] aneksu do ekspertyzy stanu technicznego stanowiącego załącznik nr [...] do decyzji);
demontaż częściowo zawalonego drewnianego stropu w północnej części budynku nad lokalem nieużytkowanym;
w miejscu wskazanym na rysunku nr [...] aneksu do ekspertyzy stanu technicznego stanowiącego załącznik nr [...] do decyzji wykonać zwieńczenie poprzeczne ścian podłużnych budynku mające na celu usztywnienie konstrukcji. Usztywnienie konstrukcji wykonać z krawędziaka drewnianego o przekroju 16 x 16 cm zamontowanego do belki zwieńczającej ściany za pomocą wkrętów ciesielskich 10 x 260 mm;
w miejscu zaznaczonym czerwoną linią na rysunku nr [...] aneksu do ekspertyzy stanu technicznego stanowiącego załącznik nr [...] do decyzji, odciąć ściany podłużne północnej części budynku. Pomiędzy drzwiami zewnętrznymi a miejscem odcięcia ścian podłużnych na całej wysokości ściany za pomocą wkrętów ciesielskich 10 x 260 mm zamocować krawędziaki drewniane o przekroju 16 x 16 cm (od strony frontowej oraz tylnej), a następnie zamocować do nich wg załączonego w ww. aneksie na rysunku nr [...] schematu, drewniane przypory o przekroju 16 x 16 cm, które dodatkowo zabezpieczą ściany budynku przed odchyleniem na zewnątrz w kierunku prostopadłym do podłużnej osi oraz przed odchyleniem budynku w kierunku północnym. Przypory należy zabezpieczyć przed przemieszczeniem za pomocą drewnianych zastrzałów wprowadzonych bezpośrednio w grunt. Po wykonaniu powyższych czynności należy usunąć wszystkie nadziemne elementy odciętej północnej części przedmiotowego budynku i uporządkować teren;
za pomocą desek grubości 25 mm zabudować otwartą przestrzeń pomiędzy krokwiami i ścianą wewnętrzną budynku stosując jako ocieplenie wełnę mineralną.
Wskazano, że powyższe roboty budowlane przy budynku bezwzględnie winny zostać wykonane pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia konstrukcyjno-budowlane, posiadającej wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, w terminie do 31 lipca 2023 r. Na czas wykonywania ww. robót, ze względów bezpieczeństwa, należy zapewnić opuszczenie użytkowanego lokalu mieszkalnego przez osoby tam zamieszkujące. Usunięcie pokrycia dachowego
z eternitu winno zostać wykonane przez wykonawcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności, w wyniku której powstają odpady niebezpieczne, w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004 r., Nr 71, poz. 649 ze zm.), a
o wykonaniu nałożonego obowiązku należy poinformować PINB w celu zapobieżenia wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia ŚWINB wskazał, że decyzja organu nadzoru budowlanego podjętą została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 66 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682), zwanej dalej "P.b." i wyjaśnił, że na skutek wystąpienia A. P. i Z. L. o skontrolowanie stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego, PINB 28 czerwca 2022 r. przeprowadził kontrolę tego budynku. W jej wyniku ustalono, że na ww. działkach usytuowany jest wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, niepodpiwniczony z poddaszem nieużytkowym. W południowej części budynku lokal mieszkalny użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem, natomiast lokal mieszkalny w północnej części budynku nie jest użytkowany z uwagi na jego nieodpowiedni stan techniczny. Budynek jako całość stanowi jedną konstrukcję. Ściany budynku wykonane są z bali drewnianych natomiast fundamenty z kamienia. Strop drewniany, dach dwuspadowy konstrukcji drewnianej. Pokrycie dachu stanowi papa na deskach, a w części południowowschodniej połać dachu pokryta jest płytami azbestowo-cementowymi. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, ogrzewanie części użytkowanej realizowane jest za pomocą trzonu kuchennego. Brak jest pomieszczenia łazienki i WC. W trakcie kontroli zauważono, że na drewnianych elementach konstrukcyjnych całego budynku widoczne są spękania i zaawansowana korozja biologiczna. Północna część budynku (lokal mieszkalny nieużytkowany), znajdująca się na działce nr ewid. [...], jest w bardzo złym stanie technicznym. Ubytki kamieni w podmurówce, w znacznej części zawalona ściana zewnętrzna zachodnia. Ściana wewnętrzna pęknięta na całej wysokości i rozwarstwiona, częściowo zawalony jest strop drewniany. Liczne nieszczelności w pokryciu połaci dachowych. Północna część budynku wygrodzona jest taśmą ostrzegawczą i oznaczona tablicami: "Uwaga! Wstęp wzbroniony. Grozi zawaleniem!". Południowa część budynku (lokal użytkowany) usytuowana na dz. nr ewid. [...] jest w znacznie lepszym stanie technicznym niż północna część budynku. W użytkowanym lokalu mieszkalnym znajdują się pokoje dzienne i kuchnia. Stolarka okienna z PCV, ściany od wewnątrz i strop są otynkowane i pomalowane. Brak widocznych pęknięć czy zarysowań. Nie stwierdzono w tej części widocznych ugięć, przemieszczeń i uszkodzeń połączeń. Podczas kontroli stan techniczny tej części budynku, pomimo korozji biologicznej elementów drewnianych, oceniono jako dostateczny. Ustalono, że część południową budynku użytkuje 6-osobowa rodzina.
W trakcie kontroli A. P. i Z. L. przedłożyli opinię techniczną sporządzoną w lutym 2022 r. przez mgr inż. M. N., legitymującego się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi, dotyczącą stanu technicznego budynku mieszkalnego. We wnioskach tej opinii stwierdzono, że obiekt jest w złym stanie technicznym, powodując zagrożenie bezpieczeństwa osób przebywających w jego bezpośredniej bliskości. Dodano, że do przeprowadzenia oględzin nie udostępniono użytkowanej części budynku, zatem nie można było stwierdzić, czy i tam wstępuje równie zły stan techniczny konstrukcji budynku.
W wyniku przeprowadzonego postępowania PINB decyzją z 19 września 2022r. zażądał od K. L. i Z. L. - w części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ewid. [...] oraz od A. P. w części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ewid. [...] przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tego obiektu budowlanego.
Z. L. 13 grudnia 2022 r. przedłożył wymaganą ekspertyzę stanu technicznego budynku wykonaną przez mgr inż. T. H., rzeczoznawcę budowlanego legitymującego się wymaganymi uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, należącego do Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Z treści tej ekspertyzy wynika m.in., że stan techniczny budynku ocenia się jako zły, co zagraża bezpieczeństwu osób w nim przebywających, a próby wykonania remontu i zabezpieczenia części południowej budynku są niemożliwe z technicznego punktu widzenia i nieuzasadnione ekonomicznie. Następnie pismem z 13 marca 2023 r. Z. L. przedłożył aneks do ekspertyzy stanu technicznego obiektu, w którym jego autor przy analizie technicznej uzupełniającej wskazał m.in., że stan techniczny pomieszczeń użytkowych części południowej budynku jest dobry i wskazał rozwiązanie techniczne polegające na zabezpieczeniu obiektu, które przedstawiono w części rysunkowej tego aneksu.
Wobec powyższego, PINB wydał opisaną na wstępie decyzję. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji i analizując niniejszą sprawę w kontekście zastosowania art. 66 P.b. ŚWINB stwierdził, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej obiektu wynika, iż część północna budynku mieszkalnego wskazuje na bardzo zły stan, bowiem od lat w tej części nie były wykonywane roboty budowlane, w odróżnieniu do części południowej - lokalu użytkowanego. ŚWINB podkreślił, że PINB uznał zaproponowane przez rzeczoznawcę budowlanego rozwiązania dotyczące zabezpieczenia części zamieszkałej za prawidłowe i na tej podstawie oparł wskazany zakres prac, podkreślając, aby prace polegające na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości wykonywane były pod nadzorem uprawnionej osoby.
Zdaniem ŚWINB, zastosowanie w tej sprawie art. 66 P.b. jest zasadne. Powyższy przepis prawa nie przewiduje usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu poprzez dokonanie jego rozbiórki. Obowiązek robót budowlanych przewidzianych w tym artykule ma charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. ŚWINB dodał, że decyzja wydana w trybie art. 66 P.b. powinna wyraźnie określać roboty budowlane, które należy wykonać w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu, aby stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte. Rozstrzygnięcie organu wydane w tym trybie winno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonych czynności kontrolnych obiektu dokonane przez organ dotyczące jego stanu technicznego, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Opinie sporządzone przez profesjonalny podmiot i ocenione przez nadzór budowlany stanowią wartościowy materiał dowodowy, który w połączeniu z dokonaną kontrolą dawały podstawę do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie ŚWINB, zamocowanie drewnianych przypór oraz wykonanie zwieńczenia poprzecznego ścian podłużnych budynku, doprowadzi do usztywnienia konstrukcji i będzie działaniem wystarczającym, aby możliwe było usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku i powstałe zagrożenie, a tym samym użytkowanie obiektu zgodnie z przepisami. ŚWINB dodał, że proces zniszczenia części północnej tego budynku miał charakter stopniowy i nie wiązał się ze zdarzeniem nagłym.
ŚWINB wyjaśnił, że adresatami decyzji wydanej w trybie art. 66 P.b. winni być wszyscy współwłaściciele, a ewentualne problemy dotyczące rozliczenia kosztów związanych z usunięciem nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami obiektu nie należą do materii administracyjnoprawnej i nie mają żadnego związku z ustaleniem adresata decyzji. Organ nakładając na adresatów obowiązek wykonania robót budowlanych nie kieruje się wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzyganie sporów związanych z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót będących wynikiem zastosowania art. 66 P.b. należy do sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym.
Odnosząc się do treści odwołania ŚWINB zaznaczył, że zgodnie z art. 68 P.b., decyzja nakazująca opróżnienie budynku może zostać wydana w sytuacji, gdy stan budynku grozi bezpośrednio zawaleniem, natomiast ani PINB ani autor ekspertyzy, nie wskazali, aby część południowa budynku miała ulec zawaleniu. Opuszczenie zaś użytkowanej części obiektu na czas remontu przewidziane jest w art. 66 P.b.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów zawartych w odwołaniu ŚWINB wskazał, że PINB pouczył właścicieli działek o tym, co należy zrobić z usuniętym z pokrycia dachowego eternitem. Ubocznie poinformował, że sporny budynek jest usytuowany w znacznych odległościach od granic własności działek należących do osób trzecich, wobec tego w przypadku zamiaru dokonania rozbiórki użytkowanego budynku mieszkalnego możliwe jest wystąpienie do organu administracji architektoniczno-budowlanej (Starosta K. ) jako organu właściwego w sprawach udzielenia zezwolenia na roboty rozbiórkowe, o które właściciele ww. nieruchomości mogą wystąpić wspólnie, decydując o dalszych jego losach, niezależnie od prowadzonego postępowania przez nadzór budowlany.
Reasumując ŚWINB stwierdził, że PINB opierając się na własnych ustaleniach oraz dokumentacji podjął właściwe czynności w tej sprawie, uznając że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i zasadnie wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., nakazując wykonanie przez wszystkich współwłaścicieli tego budynku obowiązku określonego w decyzji z 11 maja 2023 r.
Skargę na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w K. wnieśli Z. L., K. L. i A. P., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 68 P.b. i brak wydania decyzji w oparciu o ten przepis, w sytuacji, gdy w ocenie organu stan obiektu zagraża bezpieczeństwu osób w budynku tym zamieszkujących;
2) przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nieuwzględnienie ekonomicznej zasadności wykonania wskazanych prac; nakazanie wykonania prac, które nie doprowadzą do prawidłowego stanu technicznego obiektu i uznanie, że możliwe jest wykonanie prac jedynie w części budynku, bez analizy, że budynek nie jest odrębnym od gruntu przedmiotem prawa własności przy jednoczesnym nakazaniu "zapewnienia opuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby tam zamieszkujące".
W uzasadnieniu skargi jej autorzy podnieśli, że na działkach nr ewid. [...] i [...] w D. , należących do różnych właścicieli, znajduje się budynek mieszkalny, którego cześć południowa na działce nr ewid. [...] jest w dobrym stanie technicznym, zaś część budynku na działce nr ewid. [...] w złym stanie technicznym. Zdaniem skarżących, wydana decyzja winna korelować z prawem własności i w sposób odnoszący się do powiązania budynku z gruntem zalecić wykonanie prac. Należało zatem przeprowadzić analizę dla poszczególnych części budynku powiązanych z działkami stanowiącymi odrębną własność i w oparciu o tak przeprowadzoną analizę orzec o zasadności wykonania prac, ewentualnie o rozbiórce budynku.
Skarżący podkreślili, że organ z jednej strony stwierdził, że istnieje obowiązek doprowadzenia do opuszczenia budynku, a z drugiej strony uznał, że w budynku znajdują się lokale, które mogą być użytkowane samodzielnie i pozostają bez związku ze sobą, a stan pomieszczeń użytkowanych jest dobry. Nie jest zatem zrozumiałe nakazanie opuszczenia pomieszczeń znajdujących się w dobrym stanie.
Nadto, zdaniem skarżących, ustalenia organu pozostają w sprzeczności ze sporządzonymi w sprawie opiniami, z których wynika, że budynek stanowi jedną całość konstrukcyjną. Podobnie o całości konstrukcyjnej budynku stanowi protokół kontroli z 28 czerwca 2022 r. W ocenie skarżących rozważania organu winny dotyczyć całego obiektu budowlanego, a jeżeli część stanowiącego całość konstrukcyjną obiektu budowlanego jest w złym stanie technicznym, to całość obiektu powinna być uznana za będącą w takim stanie. Uznanie to winno skutkować podjęciem czynności w oparciu o art. 68 P.b. i wydaniem decyzji zapewniającej bezpieczeństwo. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. skarżący Z. L. poparł skargę i wyjaśnił, że motywem złożenia przez współwłaścicieli wniosku o kontrolę stanu technicznego budynku, była chęć zabezpieczenia się przed zarzutem braku staranności o stan budynku, w którym przebywają ludzie. Dodał, że ponad dwa miesiące temu złożyli wniosek o rozbiórkę tego budynku. Decyzja nie została jeszcze wydana. Powództwa o eksmisję uczestników nie wnosili.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. poz.1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowalnego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Należy podkreślić, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie tego przepisu może dotyczyć tylko tych nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu, a więc związanych z jego użytkowaniem ewentualnie doprowadzeniem do ponadnormatywnego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji, spowodowanych zaniedbaniami właściciela lub zarządcy budynku. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do stanu technicznego obiektu, i ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, natomiast rodzaj podejmowanych przez organ nakazów zależny jest od ustalonych potrzeb.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydany na podstawie art. 66 P.b. nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, tym bardziej, że decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 P.b. organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków, o jakich mowa w art. 66 ust. 1 P.b. jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 P.b. Zakres tych obowiązków określa art. 5 ust. 2 P.b., według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu.
W realiach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje kluczowa dla jej rozstrzygnięcia okoliczność dotycząca nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku. Służby nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie wszczęły na skutek pism skarżących A. P. i Z. L., w których wyartykułowali oni wprost żądanie "skontrolowanie stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w D. , gm. M.", jednocześnie załączając dokumentację fotograficzną. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, że budynek skarżących jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Nie kwestionują tego również skarżący, sami żądając interwencji PINB.
Jedynie dla porządku przypomnieć należy, że podstawą faktyczną rozstrzygania przez organy były nie tylko wyniki kontroli obiektu dotyczące jego stanu technicznego, ale również ekspertyza stanu technicznego tego budynku wykonana przez rzeczoznawcę budowalnego oraz aneks do tej opinii. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że część północna budynku mieszkalnego wskazuje na bardzo zły stan, bowiem od lat w tej części nie były wykonywane roboty budowlane, w odróżnieniu do części południowej - lokalu użytkowanego. Z aneksu do ekspertyzy stanu technicznego obiektu jego autor przy analizie technicznej uzupełniającej wskazał m.in., że stan techniczny pomieszczeń użytkowych części południowej budynku jest dobry i wskazał rozwiązanie techniczne polegające na zabezpieczeniu obiektu, które przedstawiono w części rysunkowej tego aneksu.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, opinie sporządzone przez profesjonalny podmiot i ocenione przez nadzór budowlany stanowią wartościowy materiał dowodowy, który w połączeniu z dokonaną kontrolą stanowił podstawę prawidłowych ustaleń faktycznych do rozstrzygnięcia sprawy.
Do tak ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały prawidłowe przepisy prawa materialnego. Dla zastosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 P.b. wystarczającym jest wykazanie spełnienia co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w punktach 1-4 (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1152/17, LEX nr 2426725). Warto podkreślić, że powyższy przepis nie przewiduje usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu poprzez dokonanie jego rozbiórki. Obowiązek robót budowlanych przewidzianych w tej regulacji ma charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 66 P.b. stanowiąc materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu nadzoru budowlanego nie określa precyzyjnie treści takiej decyzji. Należy zatem przyjąć, że rodzaj nałożonych obowiązków każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, przy czym granicę wyznacza wykładania celowościowa art. 66 P.b., który ma za zadanie zapewnić odpowiedni stan techniczny i estetyczny obiektu budowlanego. Celem przepisu art. 66 P.b. jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, a zatem decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać.
W kontrolowanych rozstrzygnięciach organy wskazały, że zamocowanie drewnianych przypór oraz wykonanie zwieńczenia poprzecznego ścian podłużnych budynku, doprowadzi do usztywnienia konstrukcji i będzie działaniem wystarczającym, aby możliwe było usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku i powstałe zagrożenie, a tym samym użytkowanie obiektu zgodnie z przepisami. Jak już wskazano na wstępie rozważań, adresatami decyzji wydanej w trybie art. 66 P.b. winni być wszyscy współwłaściciele, co oznacza, że ewentualne problemy dotyczące rozliczenia kosztów związanych z usunięciem nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami obiektu nie należą do materii administracyjnoprawnej. Rozstrzyganie sporów związanych z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót będących wynikiem zastosowania art. 66 P.b. należy do sądów powszechnych.
Odnośnie do zarzutu skargi dotyczącego niezastosowania przez organ art. 68 P.b., Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja nakazująca opróżnienie budynku może zostać wydana w sytuacji, gdy stan budynku grozi bezpośrednio zawaleniem. W tej sprawie ani autor ekspertyzy, ani pracownicy PINB, nie wskazali, aby część południowa budynku miała ulec zawaleniu. Opuszczenie zaś użytkowanej części obiektu na czas remontu przewidziane jest w art. 66 P.b.
Podnoszone w skardze kwestie ekonomicznej zasadności wykonania prac nie miały wpływu na odmienną ocenę zaskarżonej decyzji. Ponownie należy wskazać, że zaistnienie choćby jednej z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 P.b. – tak jak w niniejszej sprawie - obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI