II SA/Ke 461/05

II SA/Ke 461/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART.145 PAR.1 PKT2, ART.134, ART.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art.48, art.3 pkt2, art.29 ust.1 pkt 12, art.30 ust.1 pkt1, art.49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.156 par.1 pkt2, art.107 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, , Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Mrozicka -Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, II. w pozostałym zakresie skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] Znak: [...] nakazującą skarżącemu wykonać w terminie do 15 października 2004r. rozbiórkę garażu metalowego wybudowanego bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr 879 przy ul. D. w K..
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, w wyniku interwencji W. C. organ I instancji przeprowadził w dniu 09.12.2003r. oględziny na działce przy budynku wielorodzinnym przy ul D. w K.. Przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny znajduje się na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr 880 wydzielonej po obrysie ścian budynku, a działka nr 880 położna jest w całości wewnątrz działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 879. Według wypisu z ewidencji gruntów działka nr ewid 880 znajduje się we współużytkowaniu wieczystym Zakładów "A." sp. akcyjna, K. K. oraz B. i A. G., natomiast działka nr ewid. 879 znajduje się we współużytkowaniu wieczystym Zakładów "A." sp. akcyjna oraz M. K.. Organ ustalił, że na działce nr 879 istnieje między innymi garaż konstrukcji metalowej o wymiarach 3,0 x 5,0m, ze ścianami i pokryciem dachu z blachy falistej, a usytuowany jest w sąsiedztwie granicy z działką nr 876 przy ul. D. Jak wynika z protokołu oględzin przedmiotowy garaż został postawiony 8 grudnia 2003r. przez E. W., z oświadczeń którego wynika, że zamieszkuje w budynku przy ul D. od 41 lat, a garaż ustawił na terenie Wspólnoty Mieszkaniowej, który to teren jest wykupiony na własność.
Pismem z dnia 16.02.2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, a następnie postanowieniem z dnia [...] Znak: [...], wstrzymał w terminie natychmiastowym roboty budowlane polegające na budowie garażu oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 lipca 2004r. - 1/. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz w terminie do dnia 31 sierpnia 2004r. 2/. czterech egzemplarzy projektu budowlanego, opracowanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, 3/. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4/. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ponieważ skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w/w postanowieniem organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] Znak: [...] nakazującą inwestorowi wykonać w terminie do 15.10.2004r. rozbiórkę przedmiotowego garażu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, natomiast stosownie do przepisu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego- ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W ocenie organu przedmiotowy garaż jest obiektem wymagającym dla jego zrealizowania uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art 29 ust. 1 pkt. 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Jednocześnie przepis art. 30. ust 1. pkt. 1 Prawa budowlanego stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 i pkt. 5-21., zaś zgodnie z art. 30 ust 2 Prawa budowlanego, w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Zatem, dla wzniesienia tymczasowego obiektu budowlanego wystarczającym może być dokonanie uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowy takiego obiektu zamiast uzyskiwania pozwolenia na budowę, z tym, że obiekt taki wznoszony jest na czas nie dłuższy niż 120 dni. W przypadku gdy zamierzeniem inwestora jest ustawienie tymczasowego obiektu budowlanego w określonym miejscu na czas dłuższy niż 120 dni, niezbędnym jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 znajduje wyłącznie zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast w stosunku do obiektów wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia zamiaru budowy znajduje zastosowanie przepis art. 49b Prawa budowlanego. Przedmiotowy garaż ustawiony jest w obecnym miejscu od grudnia 2003r. a więc już w dniu wydawania postanowienia z dnia [...] opartego o przepis art. 48 ust 2 i ust 3 Prawa budowlanego obiekt stał dłużej niż 120 dni. Na wzniesienia przedmiotowego garażu niezbędne było wcześniejsze uzyskanie decyzji o pozwoleniu na jego budowę, którego inwestor nie posiadał.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł E.W., zarzucając, iż postawiony przez niego garaż blaszany jest obiektem tymczasowym, nie związanym trwale z gruntem. W uzasadnieniu podstaw zaskarżenia wskazał, że przedmiotowy garaż pełni rolę stanowiska postojowego, a jego usytuowanie zostało zaakceptowane przez Wspólnotę Mieszkaniową. Ponadto skarżący podniósł, że pismem z dnia 14 lipca 2004 r. zarejestrowanym pod numerem [...] wystąpił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego garażu metalowego nie związanego trwale z gruntem na działce nr 879 przy ul. D. w K.. Wobec braku negatywnej odpowiedzi na złożone pismo, skarżący uznał, iż Urząd Miasta K. wyraził zgodę na prowadzoną przez niego budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zostało dokonane zgłoszenie zamiaru budowy. Podana w skardze informacja o dokonaniu przez inwestora w dniu 14.07.2004r. zgłoszenia zamiaru wykonania budowy garażu, nie ma znaczenia dla oceny kwestii czy wybudowany w grudniu 2003r. garaż powstał samowolnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym kontroli dokonuje na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ administracji publicznej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja / lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a – sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach.
Należy podnieść, że sąd administracyjny jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli ustali zaistnienie wady powodującej ich nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a).
Przede wszystkim należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w części dotyczącej określenia terminu rozbiórki obiektu budowlanego wydane zostały bez podstawy prawnej. Określenie terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego stanowiących podstawę wydania orzeczenia w sprawie. Kwestia dopuszczalności określenia w decyzji orzekającej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego terminu jej wykonania wymaga dokonania analizy możliwości zamieszczania w decyzji administracyjnej postanowień dodatkowych ( klauzul ubocznych). Decyzja administracyjna poza elementami wymienionymi w art. 107 §1 k.p.a. może zawierać postanowienia dodatkowe takie jak warunek, termin, przy czym mogą one być jej składnikami tylko wówczas, gdy przepisy szczególne przewidują możliwość ich zamieszczania w decyzji. Zgodnie z poglądami piśmiennictwa oraz orzecznictwem sądowym termin jako dodatkowy element decyzji może być wyłącznie traktowany jako termin ważności decyzji administracyjnej. Dodanie do decyzji administracyjnej postanowienia określającego termin jej obowiązywania stanowi ograniczenie mocy wiążącej decyzji, która bez tego dodatkowego postanowienia stanowiłaby podstawę do nieograniczonych zachowań jej adresata. Dodanie terminu wykonania decyzji ogranicza jej moc wiążącą w ten sposób, że zaczyna obowiązywać po upływie określonego czasu, albo też przestaje obowiązywać po upływie ustalonego okresu (T. Woś: Termin, warunek i zlecenie w prawie administracyjnym, P i P z 1994r., nr 6 s. 22 i nast. oraz uchwała NSA z 01.06.1998r., OPS 2/98). W związku z powyższym, należy stwierdzić, że w powyższym pojęciu nie mieści się określenie daty wykonania obowiązku w postaci przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Należy również podnieść, że określenie daty wykonania obowiązku nałożonego na stronę na mocy decyzji będzie dopuszczalne tylko w przypadku, gdy przepisy prawa materialnego stanowiące jej podstawę prawną będą przewidywały możliwość określenia w decyzji daty wykonania obowiązku ( por. W. Chróścielewski: Akt administracyjny generalny, Łódź 1994r., s. 43 oraz uchwała NSA z 01.06.1998r. ). W związku z tym treść decyzji administracyjnej jest determinowana przepisami prawa materialnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną decyzji administracyjnych nie przewidują terminu wykonania decyzji administracyjnej. Przepis art. 48 Prawa budowlanego przewiduje jedynie, iż w razie spełnienia określonej w nim przesłanki organ administracji publicznej orzeka o obowiązku strony dokonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Przepis ten nie określa zatem terminu wykonania tego obowiązku, jak również nie przewiduje możliwości orzekania o terminie wykonania tego obowiązku w decyzji administracyjnej.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd stwierdza, że brak w przepisach prawa podstawy do określenia w decyzji terminu wykonania nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego oznacza, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] Znak: [...] jak i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] Znak: [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w części określającej termin rozbiórki, zostały wydane bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem ich nieważności w tej części (art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a.).
Zważywszy na powyższe Sąd orzekł jak w pkt. I wyroku, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego.
W pozostałym zakresie skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sąd rozpoznający skargę akceptuje ustalenia oraz argumentację prawną organu prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podnoszony w skardze zarzut, że przedmiotowy garaż pełni rolę stanowiska postojowego - jest bezzasadny.
Przepis art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, natomiast przepis art. 3 pkt 5 tej ustawy, że ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy garaż to obiekt konstrukcji metalowej, ze ścianami i pokryciem dachu z blachy falistej, wewnątrz z podłożem gruntowym. W kontekście wskazanych okoliczności, należy podzielić stanowisko organów, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest "zadaszonym stanowiskiem postojowym". Przepis art. 29 ust 1 pkt 12 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu , o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Z kolei przepis art. 30. ust 1. pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 i pkt.5-21, a art. 30 ust 2 Prawa budowlanego, iż w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Dla wzniesienia zatem tymczasowego obiektu budowlanego wystarczającym może być dokonanie uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowy, pod warunkiem jednakże, że tymczasowy obiekt budowlany wznoszony jest na czas nie dłuższy niż 120 dni. W przypadku gdy zamierzeniem inwestora jest ustawienie nawet tymczasowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale na czas dłuższy niż 120 dni, niezbędnym jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na jego budowę. Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane znajduje zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, natomiast w stosunku do obiektów wbudowanych bez wymaganego zgłoszenia zamiaru budowy znajduje zastosowanie przepis art. 49b Prawa budowlanego.
Materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowy garaż jest ustawiony w obecnym miejscu od grudnia 2003r. Zatem w dniu wydawania przez organ I instancji postanowienia, w oparciu o przepis art. 48 ust 2 i ust 3 Prawa budowlanego, obiekt ten stał dłużej niż 120 dni. Słusznie więc organy uznały, że przed wybudowaniem przedmiotowego garażu niezbędne było wcześniejsze uzyskanie decyzji o pozwoleniu na jego budowę, czego inwestor nie uczynił. Skarżący nie dokonał również zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego garażu przed jego postawieniem w grudniu 2003r.
W świetle powyższych okoliczności, podnoszona w skardze kwestia zgłoszenia przez skarżącego w dniu 14.07.2004r. zamiaru wykonania budowy garażu, nie ma znaczenia dla oceny faktu samowolnego jego wybudowania w grudniu 2003r. Przepis art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust 2, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei stosownie do art. 48 ust 2 tej ustawy - jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 :
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w
szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego pIanu
zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Stosownie do art. 48 ust 3 w/w ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt.1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Przepis art. 48 ust 4 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w przepisie art. 48 ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z [...] w określonym terminie. Zważywszy na powyższe, Sąd stwierdza, że odnośnie orzeczonego przez organy administracji nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego zaistniały przesłanki wskazane w art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, co skutkowało tym, że uznając skargę za bezzasadną oddalono ją, orzekając jak w pkt. II wyroku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i art.134 p.p.s.a orzekł jak w pkt. I wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku uzasadnia art. 151 tej ustawy.
;