II SA/Ke 458/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2024-12-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
alkoholsprzedaż alkoholunieletnicofnięcie zezwoleniaustawa o wychowaniu w trzeźwościprawo administracyjnesąd administracyjnykielce

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu, uznając, że sprzedaż nieletniemu jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia zezwolenia, niezależnie od winy czy świadomości sprzedawcy.

Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych A. W. po tym, jak sprzedała alkohol osobie nieletniej. Pomimo argumentów skarżącej o braku świadomości wieku kupującego i błędach proceduralnych, sąd administracyjny utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia. Sąd podkreślił, że sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia zezwolenia, a prawomocny wyrok karny w tej sprawie wiąże sąd administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Podstawą cofnięcia zezwolenia była sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, co potwierdził prawomocny wyrok karny. Skarżąca argumentowała, że nie miała świadomości wieku kupującego i kwestionowała ustalenia organów. Sąd administracyjny, powołując się na art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podkreślił, że sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest obiektywnym naruszeniem zasad sprzedaży i stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia zezwolenia. Sąd zaznaczył, że nie ma znaczenia wina sprzedawcy, jego świadomość wieku kupującego ani stopień szkodliwości czynu. Nadrzędnym celem ustawy jest ochrona rozwoju społeczeństwa, a cofnięcie zezwolenia ma charakter prewencyjny. Sąd podkreślił również, że jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku karnego zgodnie z art. 11 p.p.s.a., co uniemożliwia ponowne badanie okoliczności popełnienia przestępstwa. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżąca była już wcześniej karana za podobne naruszenie, co świadczy o nieskuteczności wcześniejszych sankcji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej, nawet jednorazowa, stanowi obiektywne naruszenie zasad sprzedaży i jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia zezwolenia, niezależnie od winy czy świadomości sprzedawcy.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma na celu ochronę społeczeństwa, a cofnięcie zezwolenia jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym. Obiektywne naruszenie zakazu sprzedaży nieletnim jest wystarczające do cofnięcia zezwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 1 lit. a

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży, w szczególności sprzedaży osobom nieletnim.

u.w.t.p.a. art. 15 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18.

Pomocnicze

u.w.t.p.a. art. 15 § ust. 2

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Uprawnienie do żądania okazania dokumentu tożsamości w celu weryfikacji pełnoletności nabywcy.

p.p.s.a. art. 11

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu administracyjnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego co do popełnienia przestępstwa.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 8 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest obiektywnym naruszeniem zasad sprzedaży i obligatoryjną przesłanką do cofnięcia zezwolenia. Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku karnego. Nadrzędnym celem ustawy jest ochrona społeczeństwa, a cofnięcie zezwolenia ma charakter prewencyjny. Przedsiębiorca ma obowiązek weryfikacji wieku nabywcy, np. poprzez żądanie okazania dokumentu tożsamości.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie miała świadomości, że sprzedaje alkohol osobie nieletniej. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Ustalenia organów były błędne, a materiał dowodowy niepełny. SKO dokonało pobieżnej oceny materiału dowodowego. Skarżąca nie była wcześniej karana za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej (kwestionowanie informacji z KRK).

Godne uwagi sformułowania

jedyną przesłanką zastosowania powołanego przepisu jest obiektywne nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych każda, nawet jednorazowa, sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej [...] stanowi nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych i jest podstawą do cofnięcia zezwolenia dla ustalenia powyższej odpowiedzialności administracyjnej nie ma znaczenia wina sprzedawcy, nie jest też ważne, czy przedsiębiorca miał świadomość, że dokonuje sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej ratio legis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy jest dążenie do eliminowania z obrotu napojami alkoholowymi tych przedsiębiorców, którzy dopuszczają się naruszeń zasad sprzedaży napojów alkoholowych ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiąże sąd administracyjny

Skład orzekający

Jacek Kuza

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Ziomek

sędzia

Krzysztof Armański

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku sprzedaży osobie nieletniej, niezależnie od świadomości sprzedawcy, oraz zasady związania sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży alkoholu osobie nieletniej i cofnięcia zezwolenia na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie prawo traktuje sprzedaż alkoholu nieletnim i jak silnie sądy administracyjne opierają się na ustaleniach sądów karnych, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży alkoholowej.

Sprzedałeś alkohol nieletniemu? Stracisz koncesję, nawet jeśli nie wiedziałeś, że jest niepełnoletni.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 458/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 974/25 - Wyrok NSA z 2025-09-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2151
art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a, art. 15 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Dz.U. 2024 poz 935
art. 11, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Wiesławy Klimontowicz sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 20 czerwca 2024 r. [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 20 czerwca 2024 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój z 5 marca 2024 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Do organu I instancji wpłynęła 3 października 2022 r. informacja od Komendanta Powiatowego Policji w B. Z. (KKP), dotycząca sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej – wobec czego wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia prowadzącej punkt sprzedaży detalicznej A. W. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w trakcie którego uzyskano:
- informację Naczelnika Wydziału Kryminalnego KPP z 24 października 2022 r. o sporządzeniu przeciwko stronie aktu oskarżenia,
- kopię notatki urzędowej z interwencji z 8 września 2022 r.
- informację Sądu Rejonowego w B. Z. co do tego, że w sprawie strony nie zapadł jeszcze wyrok.
Następnie pracownicy organu I instancji przesłuchali:
- A. W., która zeznała, że sprzedała alkohol młodej osobie, ale pełnoletniej, choć nie prosiła jej o okazanie dowodu osobistego,
- funkcjonariusza Policji, który interweniował 8 września 2022 r.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Burmistrz [...] i Gminy B.-Z. wydał decyzję o cofnięciu stronie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, którą SKO po rozpatrzenia odwołania A. W., uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając decyzję kasacyjną wskazano, że ze względu na brak zakończenia sprawy karnej, rozstrzygnięcie zostało podjęte przedwcześnie.
Postanowieniem z 7 czerwca 2023 r. organ I instancji z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie.
Sąd Rejonowy w B. Z. przekazał 15 lutego 2024 r. Burmistrzowi
Miasta i Gminy B.-Z. odpis prawomocnego wyroku z [...] 2023 r. wydanego w sprawie II K [...], uznającego stronę za winną tego, że 8 września 2022 r. popełniła występek z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Ze względu na powyższe, postanowieniem z 20 lutego 2024 r. podjęto z urzędu postępowanie, a następnie zaskarżoną decyzją z 5 marca 2024 r. cofnięto zezwolenie nr [...] z 18 listopada 2021 r. na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydanego stronie prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. W. w punkcie sprzedaży detalicznej przy ul. [...], [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że uzyskany odpis prawomocnego wyroku sądowego jest wystarczający do podjęcia decyzji w niniejszej sprawie – jako że zostały udowodnione okoliczności sprzedaży napoju alkoholowego osobie do lat 18. Okoliczność, że strona sprzedała alkohol osobie nieletniej oznacza naruszenie warunków zezwolenia i konieczne jest jego cofnięcie. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r poz. 2151 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie w całości ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, formułując zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kolegium, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję podkreśliło, że w sytuacji gdy sąd karny uznał stronę za sprawcę zarzucanego jej czynu i stwierdził, że dokonała sprzedaży napoju alkoholowego osobie małoletniej, brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń przez organ administracji. Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, w której zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18 (art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy). Instrumentem umożliwiającym usunięcie najmniejszych nawet wątpliwości co do pełnoletności nabywcy napojów alkoholowych jest uprawnienie do żądania okazania dokumentu tożsamości (art. 15 ust. 2 ustawy). Sposób sformułowania art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy nie pozostawia organom orzekającym swobody uznania co do konieczności cofnięcia zezwolenia w przypadku wystąpienia przesłanek w nim określonych. W ocenie SKO, skoro materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że wystąpiły wszystkie przesłanki obligujące do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie prowadzonym przez stronę, to zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy. Ponadto wskazano, że strona była już karana za sprzedaż napojów alkoholowych nieletniemu – wyrokiem z 23 września 2021 r., o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy informacja z Krajowego Rejestru Karnego. Tym samym, zastosowane dotychczas sankcje nie spełniły swej funkcji prewencyjnej, a kolejne ujawnienie sprzedaży alkoholu osobie niepełnoletniej świadczy o tym, że zdarzenie to nie miało charakteru jednostkowego, uzasadnione było więc zastosowanie tak surowej sankcji.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze strona wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, formułując zarzuty naruszenia przepisów:
1. prawa materialnego tj.: art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie poprzez przyjęcie, że skarżąca miała świadomość, iż dokonuje sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w sytuacji, gdy wobec naruszenia obowiązku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie można wywieść takiego wniosku;
2. postępowania tj.: art. 6, 7, 77, 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i uznanie, że wszystkie okoliczności w sprawie nie budzą wątpliwości, ponadto dokonanie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań skarżącej oraz świadków – co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżąca miała świadomość sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w sytuacji, gdy organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności w sprawie – które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zarzucono, że SKO dokonało pobieżnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, opierając się na ustaleniach organu I instancji i nie weryfikując, czy doszło do złamania zakazu sprzedaży alkoholu osobie nieletniej i czy strona miała wątpliwości co do wieku nabywcy, w sytuacji gdy z jej zeznań z 15 grudnia 2022 r. wynika, że 8 września 2022 r. w sklepie
pojawił się młody mężczyzna wyglądający na osobę pełnoletnią. Z zeznań świadków jednoznacznie wynika, że osoby nieletnie miały świadomość, iż jeden z nich swoim wyglądem wskazuje na osobę pełnoletnią i z tego powodu ustaliły, że to on zakupi alkohol – czego organ I instancji nie wziął pod uwagę. Ponadto, z treści zeznań strony złożonych w postępowaniu przygotowawczym, jak i sądowym nie wynika, aby skarżąca przyznała się do sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, gdyż zeznała, że przyznaje się do sprzedaży alkoholu osobie pełnoletniej, która w jej mniemaniu miała skończone 18 lat – czego to organy również nie wzięły pod uwagę, ograniczając się do stwierdzenia, że do wydania zaskarżonej decyzji wystarczy tylko prawomocny wyrok – co skutkowało nierozpoznaniem przez organ II instancji istoty sprawy. Ponadto strona zakwestionowała twierdzenia SKO co do tego, że była już karana za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, jako że z informacji z Krajowego Rejestru Karnego na dzień wydania wyroku 21 września 2023 r. była osobą niekaraną, zatem organ II instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie sądowej Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach zgłosiła swój udział w sprawie na podstawie art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a." i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub postępowania, uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r poz. 2151 ze zm.), zgodnie z którymi zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży podlega cofnięciu w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. W zakresie interpretacji przytoczonej regulacji obecnie można mówić o jego utrwalonej wykładni, nadającej mu ustaloną treść normatywną. Mianowicie, zgodnie z dominującym stanowiskiem sądów administracyjnych jedyną przesłanką zastosowania powołanego przepisu jest obiektywne nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym zakazów i ograniczeń tej sprzedaży przewidzianych w ustawie. Ustawodawca nie różnicuje przy tym skutków nieprzestrzegania warunków sprzedaży napojów alkoholowych od stopnia szkodliwości społecznej konkretnego naruszenia ani też od ilości dokonanych naruszeń. W rezultacie każda, nawet jednorazowa, sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej, w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, stanowi nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych i jest podstawą do cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi przez uprawniony organ.
Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi sankcję administracyjną za naruszenie zakazu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18, ustanowionego w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawidłowo zastosowanym w stanie faktycznym niniejszej sprawy przez organ I instancji. W związku z tym, odnosząc się do zarzutów skargi, podnieść trzeba, że dla ustalenia powyższej odpowiedzialności administracyjnej nie ma znaczenia wina sprzedawcy, nie jest też ważne, czy przedsiębiorca miał świadomość, że dokonuje sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej, nie ma znaczenia ewentualny aspekt ekonomiczny. Przeciwdziałanie zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm, nie może bowiem podlegać relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotu gospodarczego. Z treści art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika bowiem, że nadrzędnym celem powołanej ustawy jest ochrona prawidłowego fizycznego, psychicznego i społecznego rozwoju społeczeństwa. Oznacza to, że celem cofnięcia zezwolenia jest nie tylko spowodowanie dolegliwości dla naruszającego prawo, ale przede wszystkim zapewnienie ochrony (w tym ochrony prewencyjnej) wartości i dóbr, w które godziło naruszanie warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Dlatego też, jakkolwiek omawiany przepis zawiera dość restrykcyjne rozwiązanie, to nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności, wynikającej z określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego.
W tym miejscu zaakcentować trzeba, że ratio legis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy jest dążenie do eliminowania z obrotu napojami alkoholowymi tych przedsiębiorców, którzy dopuszczają się naruszeń zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Przedsiębiorca, który sprzedał alkohol osobie nieletniej, chociażby jednokrotnie, nie daje bowiem rękojmi, że nie będzie tak postępował w przyszłości, a tym samym nie daje rękojmi należytej realizacji zadań wynikających z powołanej ustawy. Twierdzenie to znajduje potwierdzenie w niniejszej sprawie, ponieważ w aktach administracyjnych znalazła się informacja z Krajowego Rejestru Karnego z 28 września 2024 r. (k.103) o poprzednim skazaniu skarżącej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. Z. z [...] 2021 r. za występek z art. 43 ust. 1 ww. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Tym samym trafne jest stanowisko SKO co do tego, że zastosowane dotychczas sankcje nie spełniły swej funkcji prewencyjnej zapewniającej ochronę wartości i dóbr chronionych ustawą, a kolejne ujawnienie sprzedaży alkoholu osobie niepełnoletniej świadczy o tym, że zdarzenie to nie miało charakteru jednostkowego. Na przedsiębiorcy – z uwagi na rodzaj chronionego dobra oraz fakt, że dochowanie ustawowych zasad dystrybuowania napojów alkoholowych w istocie jest uzależnione od sprzedawcy tych napojów – ciąży bowiem obowiązek zorganizowania sprzedaży napojów alkoholowych w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. W konsekwencji, ryzyko ewentualnej utraty zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi obciąża wyłącznie tego przedsiębiorcę. Należy jednak zauważyć, że przedsiębiorca ma możliwość uniknięcia negatywnych konsekwencji cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi – jako że na mocy art. 15 ust. 2 ustawy ma prawo do wylegitymowania nabywcy napoju alkoholowego. Skorzystanie z tego uprawnienia zależy wyłącznie od woli sprzedawcy i przysługuje bez względu na sposób postrzegania wieku kupującego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że w aktach administracyjnych (k. 178) znajduje się prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. Z. z [...] 2023 r. o sygn. akt II K [...], uznający skarżącą za winną tego, że "w dniu 8 września 2022 r. sprzedał napój alkoholowy w postaci wódki marki "Stock" o pojemności 0,5 l osobie do lat 18 [...] tj. występku z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi", za co skarżącą skazano. Okolicznością niesporną w rozpoznawanej sprawie, wynikającą ze skopiowanych przez organ I instancji akt sprawy karnej, jest fakt, że miejscem popełnienia ww. czynu zabronionego był punkt sprzedaży detalicznej przy ul. [...], [...] (gdzie skarżąca prowadzi działalność gospodarczą) – a więc jednocześnie miejsce sprzedaży napojów alkoholowych wskazane w udzielonym skarżącej z 18 listopada 2021 r. zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych (k. 3 akt administracyjnych).
W sytuacji zatem, gdy sąd karny uznał skarżącą za sprawcę zarzucanego jej czynu i stwierdził, że dokonała sprzedaży napoju alkoholowego osobie do lat 18 – co miało miejsce w ww. punkcie sprzedaży detalicznej – to brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń przez organy administracji i tut. Sąd. Stosownie bowiem do art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku wydania wyroku karnego skazującego, organy nie mają swobody w zakresie ustalania okoliczności objętych wyrokiem. Podstawą do takiego ograniczenia organu w prowadzeniu postępowania dowodowego jest art. 11 p.p.s.a. wyrażający zasadę związania sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Nie tylko sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego co do popełnienia przestępstwa, ale adresatami tej reguły są również pośrednio organy administracji publicznej, które w sprawie będącej przedmiotem kontroli ze strony sądu administracyjnego czyniły ustalenia faktyczne (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2022 r., I GSK 2384/18, LEX nr 3365723). Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 11 p.p.s.a., jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle art. 11 K.p.c. zgodnie przyjmuje się, że związanie sądu ustaleniami co do popełnienia przestępstwa, stwierdzonymi w prawomocnym wyroku wydanym w postępowaniu karnym, oznacza obowiązek przyjęcia przez sąd administracyjny (lub odpowiednio cywilny), że zaistniały wszystkie okoliczności istotne dla bytu przestępstwa, za które został skazany sprawca, w szczególności wszystkie okoliczności należące do znamion strony przedmiotowej i podmiotowej przestępstwa (por. wyroki NSA: z 4 lutego 2020 r. II OSK 825/18; z 28 listopada 2019 r. II GSK 1875/17; z 17 stycznia 2019 r. I FSK 273/17, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze wskazuje się, że jakkolwiek wyrok skazujący sądu karnego stanowi dowód z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., to związanie sądu administracyjnego dotyczy ustaleń sądu karnego, zawartych w danym orzeczeniu. Te zaś ustalenia nie stanowią dowodu podlegającego swobodnej ocenie dowodów, na mocy art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 K.p.c.
Tym samym, odnosząc się do zarzutów skargi, należy podnieść że Sąd nie może badać i we własnym zakresie oceniać, czy ww. ustalenia były prawidłowe i znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym. W rozpoznawanej sprawie nie można zatem pominąć skazującego wyroku karnego z powodów wskazywanych w skardze co do tego, że "strona miała świadomość, iż dokonuje sprzedaży alkoholu osobie nieletniej", czy też "osoby nieletnie miały świadomość, iż jeden z nich swoim wyglądem wskazuje na osobę pełnoletnią i z tego powodu ustaliły, że to on zakupi alkohol". W tym stanie rzeczy nie można byłoby nawet zaakceptować ustaleń organów administracji odmiennych od ustaleń zawartych w skazującym wyroku karnym. W orzecznictwie podkreśla się (por. wyrok NSA z 8 października 2014 r., I FSK 1557/13, dostępny jw.), że związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego, wynikające z art. 11 p.p.s.a., należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami owego wyroku skazującego. Podkreślić ponownie trzeba, że instrumentem umożliwiającym usunięcie najmniejszych nawet wątpliwości, co do pełnoletniości nabywcy napojów alkoholowych, jest określone w art. 15 ust. 2 ustawy uprawnienie do żądania okazania dokumentu tożsamości. Sposób sformułowania art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy nie pozostawia organom orzekającym swobody uznania co do konieczności cofnięcia zezwolenia w przypadku wystąpienia przesłanek w nim określonych. W ocenie Sądu, skoro materiał dowodowy pozwalał organom na uznanie, że wystąpiły wszystkie przesłanki obligujące do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% oraz piwa w punkcie sprzedaży detalicznej skarżącej, to zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI