II SA/KE 460/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2019-09-11
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodneścieki przemysłoweopłata stałakanalizacja deszczowapozowolenie wodnoprawneWody Polskiekontrola sądowainterpretacja przepisów

WSA w Kielcach oddalił skargę spółki na decyzję określającą opłatę stałą za odprowadzanie ścieków przemysłowych, uznając prawidłowość naliczenia opłaty za cały rok kalendarzowy.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni, która określiła jej opłatę stałą za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej za cały rok w wysokości 136.419,00 zł. Spółka zarzucała błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego i niezgodność z Dyrektywą UE, argumentując, że opłata powinna być naliczana na podstawie rzeczywistej ilości dni deszczowych, a nie całego roku. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, opłata stała jest iloczynem stawki, czasu w dniach (tu 365) i maksymalnej ilości ścieków określonej w pozwoleniu, niezależnie od faktycznej ilości opadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Spółki [...] S.A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sandomierzu, która określiła opłatę stałą za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w wysokości 136.419,00 zł. Spółka kwestionowała sposób naliczenia opłaty, argumentując, że organ błędnie przyjął 365 dni jako podstawę obliczeń, podczas gdy opłata powinna uwzględniać rzeczywistą liczbę dni deszczowych, a nie maksymalną dopuszczalną ilość ścieków dla okresu deszczowego. Spółka powołała się na dane meteorologiczne oraz na fakt, że w poprzednim roku opłata została naliczona inaczej. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że stanowisko organu jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, opłata stała jest iloczynem jednostkowej stawki, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości ścieków określonej w pozwoleniu wodnoprawnym lub zintegrowanym. Ponieważ opłata jest ustalana w formie informacji rocznej i podzielona na raty kwartalne, logiczne jest przyjęcie 365 dni jako podstawy obliczenia, odzwierciedlającej gotowość środowiska do przyjęcia ścieków przez cały rok. Sąd zaznaczył również, że pozwolenie zintegrowane nie określało liczby dni deszczowych i bezdeszczowych, co uniemożliwiało inny sposób wyliczenia opłaty. W ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Prawa wodnego, Dyrektywy UE oraz przepisów K.p.a. okazały się nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata stała powinna być naliczana za cały rok kalendarzowy (365 dni), zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, który stanowi, że jest ona iloczynem stawki, czasu w dniach i maksymalnej ilości ścieków określonej w pozwoleniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata stała odzwierciedla gotowość środowiska do przyjęcia ścieków przez cały rok i jest ustalana w formie informacji rocznej, dlatego logiczne jest przyjęcie 365 dni jako podstawy obliczenia, niezależnie od faktycznej ilości opadów. Pozwolenie zintegrowane nie zawierało danych o liczbie dni deszczowych, co uniemożliwiało inny sposób naliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.w. art. 271 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

p.w. art. 271 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

Określa sposób ustalania wysokości opłaty stałej jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 10 § ust. 1

Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.

Pomocnicze

p.w. art. 267 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

p.w. art. 270 § ust. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

p.w. art. 545 § ust. 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

Dotychczas wydane pozwolenia wodnoprawne zachowują moc.

p.p.s.a. art. 3 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata stała za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej powinna być naliczana za cały rok kalendarzowy (365 dni) zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego. Pozwolenie zintegrowane nie zawierało danych o liczbie dni deszczowych, co uniemożliwiało inny sposób naliczenia opłaty. Opłata stała odzwierciedla gotowość środowiska do przyjęcia ścieków przez cały rok.

Odrzucone argumenty

Opłata stała powinna być naliczana na podstawie rzeczywistej liczby dni deszczowych, a nie całego roku. Naliczona opłata jest niezgodna z Dyrektywą 2000/60/WE. Organ naruszył przepisy proceduralne K.p.a. (art. 7a § 1, art. 7, art. 80) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie danych meteorologicznych.

Godne uwagi sformułowania

opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do przyjęcia ścieków w ramach usług wodnych przez cały rok. opodatkowanie 365 dni w roku, niezależnie od faktycznych opadów, jest zgodne z prawem.

Skład orzekający

Dorota Pędziwilk-Moskal

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Krzysztof Armański

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naliczanie opłat stałych za usługi wodne, interpretacja art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, stosowanie przepisów Prawa wodnego w kontekście Dyrektywy UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwolenie zintegrowane nie określa liczby dni deszczowych/bezdeszczowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska - naliczania opłat za korzystanie z zasobów wodnych. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z literalnym brzmieniem przepisów, argumentacja spółki opartej na danych meteorologicznych i porównaniu z poprzednim rokiem jest interesująca z perspektywy przedsiębiorcy.

Czy można płacić za deszcz, którego nie było? Sąd rozstrzyga spór o opłatę za ścieki.

Dane finansowe

WPS: 136 419 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 460/19 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2019-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 2191/21 - Wyrok NSA z 2023-05-10
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 2, art. 270 ust. 8, art. 271 ust. 1 pkt 4 i ust. 5, art. 545 ust. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2502
par. 10 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w Zawadzie na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sandomierzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 kwietnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 kwietnia 2019 r. znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w Sandomierzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej organem) nie uznał reklamacji [...] S.A. w Zawadzie (zwanej dalej Spółką) i określił tej Spółce opłatę stałą za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w wysokości 136.419,00 zł za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły w km 223+030.
U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia faktyczne oraz ocena prawna.
W dniu 26 marca 2019 r. organ, na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) -zwanej dalej jako: p.w., Prawo wodne - ustalił, w formie informacji rocznej, dla Spółki za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 136.419,00 zł za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły w km 223+030, jednocześnie wskazując, że opłatę należy uiścić na rachunek organu w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach:
za I kwartał - w terminie do 30 kwietnia 2019 r. w wysokości 34.104,75 zł;
za II kwartał - w terminie do 31 lipca 2019 r. w wysokości 34.104,75 zł;
za III kwartał - w terminie do 31 października 2019 r. w wysokości 34.104,75 zł;
za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2020 r. w wysokości 34.104,75 zł.
Powyższa informacja roczna, stała się przedmiotem reklamacji Spółki z dnia 11 kwietnia 2019 r. Nie uznając reklamacji za uzasadnioną, organ wskazał, że wysokość opłaty stałej zależy wyłącznie od ilości odprowadzanych ścieków określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej dokonał w oparciu o art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2502), zwanego dalej rozporządzeniem. Opłata stała za odprowadzanie ścieków została zatem obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250,00 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 47 146 320 m3/rok i wynoszącym po przeliczeniu 1,495 m3/s.
Organ podniósł, że na podstawie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości innego sposobu naliczenia opłaty niezależnie od tego, co reklamujący uznaje za zasadne. W związku z tym, zarzuty strony o naruszeniu przez organ przepisów proceduralnych tj. art. 7a § 1 k.p.a. jak również Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. organ uznał za niezasadne. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że dla rozstrzygnięcia spornej kwestii decydujące znaczenie ma literalna wykładnia art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, zatem stosując ten przepis organ ma obowiązek uwzględnić w swych wyliczeniach: po pierwsze, maksymalną ilość zrzutu wód, po drugie, ilość ta ma być określona w pozwoleniu wodnoprawnym, a po trzecie, organ winien ją wyrazić w m3/s.
Dalej organ wyjaśnił, że Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia zintegrowanego z 29 czerwca 2006 r. znak: ŚR.III.6618-12/05 wydanego przez Wojewodę Świętokrzyskiego, zmienionego w dniu 8 kwietnia 2015 r. przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, w którym nie sprecyzowano ilości dni dla okresu deszczowego i bezdeszczowego, dlatego też do naliczenia opłaty organ przyjął czas wynoszący 365 dni. Organ podkreślił, że nie ma podstaw w obowiązujących obecnie przepisach, dla innego sposobu naliczania opłaty.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sandomierzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniosła Spółka, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. art. 271 ust. 1 i ust. 5 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię, niezgodną z Dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przy wydaniu decyzji poprzez naliczenie wysokości opłaty stałej za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły w km. 223 + 030 za ww. okres w oparciu o określoną w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną dopuszczalną ilość odprowadzanych ścieków dla okresu deszczowego;
2. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości wynikających z określenia w pozwoleniu zintegrowanym dwóch maksymalnych dopuszczalnych ilości ścieków przemysłowych, jakie mogą być odprowadzane z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły w km. 223 + 030 (dla okresu deszczowego i dla okresu bezdeszczowego) na korzyść strony;
3. art. 7 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie przedstawionych przez skarżącą przy reklamacji danych meteorologicznych Państwowego Monitoringu Środowiska potwierdzających, iż średnia ilość dni deszczowych z opadem przekraczającym 1 mm wynosi 74 dni, a w konsekwencji ustalenie opłaty stałej za 2019 r. w wysokości znacząco wyższej, niż rzeczywisty koszt usługi wodnej.
W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację powyższych zarzutów, podnosząc w szczególności, że przy wydaniu decyzji organ przyjął nieuprawnione założenie, że wszystkie 365 dni w roku są dniami deszczowymi i w każdym dniu roku Spółka będzie odprowadzała z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły ścieki przemysłowe w maksymalnej dopuszczalnej ilości ustalonej dla okresu deszczowego, tj. 1,495 m3/s.
Skarżąca zarzuciła niezgodność decyzji z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych wynikającą z art. 9 Dyrektywy. Powołała się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie którym wysokość opłaty za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi winna odpowiadać kosztom danej usługi wodnej, co winno opłatę stałą uzależniać od rzeczywistego dopuszczalnego, a więc legalnego zrzutu ścieków w skali roku, przy równoczesnej opłacie zmiennej uzależnionej od stawki i ilości zrzutu ścieków. Ma to zapewnić państwu dochody umożliwiające pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty.
Dalej Spółka podniosła, że wyliczenie opłaty zastosowane przez organ nie tylko pokrywa potencjalny maksymalny koszt usług wodnych, ale jeszcze daje państwu dodatkową korzyść, nie mającą odzwierciedlenia w świadczonych usługach wodnych. Nie jest bowiem możliwe, aby w ciągu roku na terenie, na którym położona jest Elektrownia Połaniec, wystąpiły wyłącznie dni deszczowe, co potwierdzają dane meteorologiczne zebrane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska.
Zdaniem skarżącej, o tym, że treść art. 271 ust. 5 Prawa wodnego nie jest jednoznaczna, świadczy fakt, że w roku 2018 wysokość opłaty stałej za tę samą usługę wodną organ naliczył w oparciu o maksymalną ilość ścieków dla okresu bezdeszczowego (tj. 400 000 m3/rok). W opinii skarżącej, o ile wówczas można było uzasadnić to faktem, że dni bezdeszczowe w roku przeważają i w związku z tym ten właśnie limit jest bardziej miarodajny dla określenia wartości usługi wodnej, o tyle sposobu naliczenia opłaty za 2019 r. nie da się w ten sposób uzasadnić. Opłata w wysokości wskazanej w informacji została bowiem naliczona w sposób maksymalnie niekorzystny dla Spółki, w oderwaniu od rzeczywistej wartości usługi wodnej.
W celu zobrazowania, jak bardzo zawyżona jest wysokość opłaty stałej w stosunku do rzeczywistego kosztu usługi wodnej skarżąca wskazała, że gdyby opłata stała została obliczona z uwzględnieniem średniej ilości 74 dni deszczowych i 291 dni bezdeszczowych w ciągu roku na terenie, na którym jest położona Elektrownia Połaniec, opłata ta wynosiłaby 28.603,25 zł. Gdyby natomiast opłata stała została wyliczona wyłącznie w oparciu o maksymalną ilość ścieków dla okresu bezdeszczowego określoną w pozwoleniu wodnoprawnym (tj. 400 000 m3/rok), wynosiłaby 1.186,25 zł łącznie za cały rok. W takiej właśnie wysokości organ naliczył Spółce opłatę stałą za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły w km 223 + 030 za 2018 r.
Skarżąca podkreśliła, iż opłata za 2018 r. została ustalona przez organ w oparciu o tak samo brzmiące przepisy art. 271 ust. 1 i 5 Prawa wodnego oraz w oparciu o to samo pozwolenie zintegrowane.
W związku z powyższym, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem poddana ocenie decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Sandomierzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którą organ ten nałożył na skarżącą Spółkę opłatę stałą za odprowadzanie ścieków przemysłowych z kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w wysokości 136.419,00 zł.
W niniejszej sprawie sporna jest prawidłowość przyjęcia przez organ do wyliczenia wysokości opłaty stałej: czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni oraz maksymalnej ilości odprowadzanych przez Spółkę ścieków.
W ocenie Sądu, stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.
Na wstępie zauważyć należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne, było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 tej Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.
W przepisach Prawa wodnego wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Jednym z takich instrumentów ekonomicznych, zgodnie z art. 267 pkt 1 tej ustawy, są opłaty za usługi wodne, w tym za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 8 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Zgodnie z treścią art. 271 ust. 1 pkt 4 p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
W myśl art. 271 ust. 5 tej ustawy wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.
Zgodnie z § 10 ust 1 rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.
W świetle powołanych wyżej przepisów p.w., opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, podobnie jak wcześniej opłaty za korzystanie ze środowiska. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016).
Zgodnie z art. 545 ust. 7 p.w., dotychczas wydane pozwolenia wodnoprawne zachowują moc, co oznacza, że podstawą obliczenia opłat za korzystanie ze środowiska są określone w tych pozwoleniach ilości - w tym wypadku, wprowadzanych do wód ścieków.
W Prawie wodnym ustalono dwojakiego rodzaju opłaty za usługi wodne – opłatę stałą i opłatę zmienną.
Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Inaczej rzecz ujmując, opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do przyjęcia ścieków w ramach usług wodnych przez cały rok. Opłata ta naliczana jest w taki sam sposób, w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych, a jej wysokość jest zróżnicowana w zależności od treści pozwolenia wodnoprawnego.
Z kolei opłata zmienna wnoszona jest za określone w p.w. usługi wodne. Opłata ta stanowi zindywidualizowany ekwiwalent za korzystanie ze środowiska, który uzależniony jest od parametrów mierzalnych.
Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że o ile wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, o tyle wysokość opłaty stałej kształtują te same czynniki, a jej wysokość zależy wyłącznie od ilości, jak w rozpoznawanej sprawie, odprowadzanych ścieków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (albo zintegrowanym).
W tym zakresie w sprawie niniejszej organ zasadnie przyjął, że zastosowanie art. 271 ust. 5 p.w. wymaga od organu orzekającego uwzględnienia w wyliczeniach: maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód, przy czym ilość ta ma być określona w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym, wyrażonej w m3/s.
Zdaniem Sądu, wprawdzie ustawodawca nie określił wprost o jaką liczbę dni, stanowiących podstawę naliczenia opłaty stałej chodzi, to jednak zauważyć trzeba, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony. Zgodnie z art. 271 ust. 1 p.w. wysokość opłaty stałej ustalana jest w formie informacji rocznej. Oznacza to, że opłata stała określana jest dla każdego roku osobno i obejmuje okres całego roku kalendarzowego (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 721/18). Skoro opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdująca językowe uzasadnienie jest taka wykładania art. 271 ust. 5 p.w., zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik zrzutu rocznego. Ten wskaźnik odzwierciedla bowiem rzeczywistą, dopuszczalną (a więc legalną) ilość wprowadzanych w skali roku ścieków do wód, którą może dokonać skarżąca Spółka (por. wyrok WSA w Łodzi 16 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 715/18).
Wskazać również należy, że z mocy art. 271 ust. 6 p.w. podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału.
Sumując tę część rozważań stwierdzić należy, że skoro opłata ustalana jest w formie informacji rocznej, podzielona jest kwartalnie - na cztery części, to zdaniem Sądu, odnosi się ona do jednego roku. W konsekwencji słusznie organ przyjął 365 dni jako podstawę obliczenia opłaty. "Czas wyrażony w dniach" stanowi obok stawki, stałą wartość, która jest podstawiana do wzoru, według którego wyliczana jest opłata. Analiza regulacji prawnych zamieszczony w p.w. dotyczących opłaty stałej uprawnia do stwierdzenia, że ustawodawca nie przewidział możliwości zmiany tego parametru i podstawienia do wzoru innej liczby dni, w szczególności liczby dni deszczowych czy też bezdeszczowych.
Niezależnie od powyższego, na gruncie sprawy niniejszej zauważyć należy, że w pozwoleniu zintegrowanym nie określono liczby dni deszczowych i dni bezdeszczowych do wyliczenia składnika koniecznego do ustalenia opłaty stałej, co uniemożliwia inny sposób wyliczenia opłaty, niż przyjął to organ, zwłaszcza, gdy się zauważy, iż opłata ustalona jest za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. a tym samym niewiadomą jest okres dni bezdeszczowych. Dopuszczenie podstawiania do wzoru, w zależności od okoliczności, innej liczby dni zmieniłoby całkowicie istotę opłaty stałej, czyniąc ją podobną do opłaty zmiennej, której wysokość z zasady uzależniona jest od różnych czynników (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 20.09.2018 r. sygn. akt II SA/Sz 838/18).
Jak wynika z akt sprawy Spółka dysponuje pozwoleniem zintegrowanym wydanym przez Wojewodę Świętokrzyskiego w dniu 29 czerwca 2006 r., zmienionym przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego decyzją z dnia 8 kwietnia 2015 r.- zezwalającym na odprowadzanie ścieków przemysłowych ze swej kanalizacji deszczowej do rzeki Wisły w km 223+030. W treści tego pozwolenia określono dopuszczalną ilość odprowadzanych ścieków, wskazując jednocześnie dla okresu deszczowego i bezdeszczowego po trzy parametry dopuszczalnej ilości odprowadzanych ścieków, tj.: maksymalnie na godzinę, średnio na dobę i maksymalnie na rok.
W kontekście przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych, w ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że:
- po pierwsze, pozwolenie zintegrowane jest aktem funkcjonującym w obrocie prawnym, a w związku z tym jego treść stanowi podstawę dla organu do dokonania ustaleń w zakresie przyjętego wskaźnika w postaci maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód. W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie naliczenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód nie ma możliwości kwestionowania ustaleń zawartych w obowiązującym pozwoleniu zintegrowanym;
- po drugie, w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym skarżącej Spółce nie określono liczby dni deszczowych i dni bezdeszczowych do wyliczenia składnika koniecznego do ustalenia opłaty stałej;
- po trzecie, opłata stała została wyliczona, jako iloczyn stawki opłaty wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód na podstawie pozwolenia zintegrowanego w ilości 47 146 320 m3/rok - po przeliczeniu 1,495 m3/s,
- po czwarte, co słusznie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, w okresie deszczowym ujętym w pozwoleniu zintegrowanym, wszystkie trzy parametry mają identyczną wartość, jedynie inaczej ujętą – określoną w innej jednostce czasu.
W tym stanie rzeczy, nieuzasadnione są zarzuty zawarte w pkt 1 i 3 petitum skargi.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut zawarty w pkt 2 petitum skargi. Zasadność stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, potwierdza literalne brzmienie art. 271 ust. 5 p.w., a w związku z tym zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. jest nieuzasadniony. W konsekwencji, bezprzedmiotowe są również dalsze rozważania co do ewentualnego zastosowania w realiach rozpoznawanej sprawy art. 7a § 2 k.p.a.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI