II SA/Ke 45/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku byłego policjanta Z. M. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Po otrzymaniu decyzji odmawiającej wypłaty, skarżący powołał się na art. 154 k.p.a. (tryb nadzwyczajny wzruszenia ostatecznej decyzji) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, który zakwestionował sposób naliczania ekwiwalentu. Organy Policji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą, argumentując, że przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym nowelizacją nie ma zastosowania do spraw wszczętych po określonym terminie, a także podnosząc kwestię przedawnienia roszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organy błędnie ograniczyły się do analizy, czy decyzja była związana czy uznaniowa, zamiast skupić się na przesłankach interesu społecznego i słusznego interesu strony. Sąd wskazał na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, która dopuszcza wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. w celu dostosowania ich do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli decyzja była związana. Podkreślono również, że stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej może stanowić wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą nie uwzględnienie przedawnienia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom ponowne rozważenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych w trybie art. 154 k.p.a. w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń służb mundurowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji byłego funkcjonariusza Policji, ale zasady interpretacji art. 154 k.p.a. i wpływu orzeczeń TK są szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, złożony w trybie art. 154 k.p.a., może być uwzględniony w sytuacji, gdy podstawa prawna pierwotnej decyzji została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny i ukształtowała się korzystna dla strony linia orzecznicza sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek może być uwzględniony, a organy miały obowiązek rozważyć, czy przemawia za tym słuszny interes strony, nawet jeśli decyzja była związana.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy błędnie ograniczyły się do analizy charakteru decyzji (związana/uznaniowa) i nie rozważyły należycie przesłanek z art. 154 k.p.a. w kontekście orzecznictwa TK i NSA, które dopuszcza wzruszenie decyzji w celu dostosowania do prawa.
Czy stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej stanowiącej podstawę naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop może stanowić "wyjątkową okoliczność" usprawiedliwiającą nie uwzględnienie przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej jest taką wyjątkową okolicznością.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia do przywrócenia stanu konstytucyjności po wyroku TK, a wyrok TK zrodził po stronie policjanta uprawnienie do domagania się uzupełnienia ekwiwalentu.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb nadzwyczajny wzruszenia ostatecznej decyzji, możliwy do zastosowania także do decyzji związanych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis określający sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, którego stosowanie w określonych przypadkach było przedmiotem sporu.
u.o. wsparciu art. 9 § 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Przepis nowelizujący, który miał wpływ na stosowanie art. 115a u.o. Policji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o. Policji art. 107 § 1-2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń, z możliwością nieuwzględnienia przedawnienia w wyjątkowych okolicznościach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Organy nie rozważyły należycie przesłanek z art. 154 k.p.a. (interes społeczny, słuszny interes strony) w kontekście orzecznictwa TK i NSA. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 oraz późniejsza linia orzecznicza sądów administracyjnych stanowią podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji. • Stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej jest "wyjątkową okolicznością" usprawiedliwiającą nie uwzględnienie przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na błędnym założeniu, że art. 154 k.p.a. dotyczy tylko decyzji uznaniowych. • Argumentacja organów oparta na błędnym założeniu, że zmiana wykładni prawa nie może być powodem wzruszenia decyzji ostatecznej. • Argumentacja organów oparta na twierdzeniu o przedawnieniu roszczenia bez uwzględnienia wyjątkowych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Organy miały obowiązek rozważyć możliwość zastosowania art. 154 § 1 k.p.a., który odwołuje się do takich pojęć jak "interes społeczny" czy "słuszny interes strony". • Nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. • Społecznie pożądane jest takie postępowanie organów władzy publicznej, aby prawa pracownicze były przestrzegane i wynagrodzenie należne pracownikowi (ekwiwalent urlopu jako równoważnik tego wynagrodzenia) zostało w całości wypłacone.
Skład orzekający
Beata Ziomek
sprawozdawca
Jacek Kuza
przewodniczący
Krzysztof Armański
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych w trybie art. 154 k.p.a. w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłego funkcjonariusza Policji, ale zasady interpretacji art. 154 k.p.a. i wpływu orzeczeń TK są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych może wpływać na wzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych, nawet po latach, co jest istotne dla prawników procesowych i osób związanych ze służbami mundurowymi.
“Czy można wzruszyć decyzję sprzed lat? Sąd administracyjny daje nadzieję byłym policjantom.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.