II SA/Ke 449/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Kielcach, która uchyliła decyzję organu I instancji i odmówiła przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 kwietnia 2023 r. do 31 maja 2023 r., jednocześnie przyznając je od 1 czerwca 2023 r. do 30 marca 2024 r. (daty śmierci matki). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) oraz art. 63 ust. 12 ustawy o świadczeniu wspierającym (u.św.). Kwestionowała przyznanie świadczenia dopiero od czerwca 2023 r., mimo złożenia wniosku w kwietniu 2023 r. i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, a także okres przyznania świadczenia do daty śmierci matki, zamiast do końca miesiąca następującego po miesiącu zgonu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę, podzielił argumentację skarżącej. Sąd uznał, że SKO wydało decyzję przedwcześnie, nie czekając na rozstrzygnięcie przez organ I instancji wniosku o uchylenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Podkreślono, że organ odwoławczy powinien był poczekać na ostateczną decyzję w tej kwestii, zgodnie z art. 79a K.p.a. Sąd zgodził się również ze skarżącą co do okresu przyznania świadczenia po śmierci matki, wskazując na konieczność zastosowania art. 63 ust. 12 u.św., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki. W związku z tym, świadczenie powinno być przyznane do 30 kwietnia 2024 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy przez SKO z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminów przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, wpływu rezygnacji z innych świadczeń oraz okresu pobierania świadczenia po śmierci osoby podopiecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i ustawą o świadczeniu wspierającym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję merytoryczną, odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, zanim organ I instancji wydał decyzję w tej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy wydał decyzję przedwcześnie, naruszając art. 79a K.p.a., ponieważ nie poczekał na rozstrzygnięcie przez organ I instancji wniosku o uchylenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że SKO naruszyło art. 79a K.p.a., wydając decyzję reformatoryjną przed rozstrzygnięciem przez organ I instancji wniosku skarżącej o uchylenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odwoławczy powinien był poczekać na ostateczną decyzję w tej kwestii.
Do kiedy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku śmierci osoby niepełnosprawnej, nad którą sprawowana była opieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko skarżącej i potwierdził, że zgodnie z art. 63 ust. 12 ustawy o świadczeniu wspierającym, w przypadku śmierci osoby podopiecznej, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje do końca miesiąca następującego po miesiącu zgonu.
Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być oparta na części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznanej za niezgodną z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że argumentacja organu I instancji dotycząca daty powstania niepełnosprawności matki skarżącej (po 18. roku życia) była błędna, ponieważ przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny.
Czy pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku, jeśli skarżący zrezygnował z pierwszego świadczenia na rzecz drugiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie powinno stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku, jeśli skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z zasiłku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od art. 27 ust. 5 i art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzających zasadę ustalania prawa do świadczeń od miesiąca wpływu wniosku. Konflikt między przepisami należy rozstrzygnąć na korzyść beneficjenta, zgodnie z zasadą proporcjonalności i możliwością wyboru korzystniejszego świadczenia.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Część przepisu uznana za niezgodną z Konstytucją RP (wyrok TK K 38/13) nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 27 § ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
K.p.a. art. 79a § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ informuje stronę o przesłankach, które nie zostały spełnione, zanim wyda decyzję niezgodną z żądaniem.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.św. art. 63 § ust. 12
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne zachowuje prawo do świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
K.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.św. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Dotychczasowe przepisy u.ś.r. stosuje się do spraw dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, do których prawo powstało do 2023 r.
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja SKO została wydana przedwcześnie, naruszając art. 79a K.p.a. • Świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane od daty złożenia wniosku (1.04.2023 r.), a nie od 1.06.2023 r. • Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje do końca miesiąca następującego po miesiącu zgonu osoby niepełnosprawnej (tj. do 30.04.2024 r.), zgodnie z art. 63 ust. 12 u.św.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP • pobieranie przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego, wobec złożenia wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogło stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od miesiąca, w którym doszło do złożenia wniosku z jednoczesnym wyrażeniem woli rezygnacji z zasiłku • zaskarżona decyzja SKO z 26.06.2024 r. – w omówionym zakresie odmownym (okres od 1.04.2023 r. do 31.05.2023 r.) – została wydana przedwcześnie • prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje stronie do 30.04.2024 r.
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, wpływu rezygnacji z innych świadczeń oraz okresu pobierania świadczenia po śmierci osoby podopiecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i ustawą o świadczeniu wspierającym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne oraz materialnoprawne dotyczące terminów i warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Świadczenie pielęgnacyjne po śmierci matki – do kiedy przysługuje? WSA wyjaśnia kluczowe terminy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.