II SA/Kr 2324/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nadzoru budowlanego dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, wskazując na nieprawidłowości w procedurze organów administracji.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa Budowlanego, w szczególności art. 51 zamiast art. 36a, w sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd zwrócił również uwagę na nieprecyzyjne sformułowanie nakazu przedłożenia projektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę B. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w części dotyczącej nakazu przedłożenia projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego realizowanego z odstępstwami od pozwolenia na budowę. Skarżąca podnosiła, że działka nr 1460, do której przybliżono budynek, jest drogą dojazdową, a realizowany obiekt pozbawia ją słońca i światła. Sąd, analizując stan prawny i faktyczny, stwierdził, że organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały art. 51 Prawa Budowlanego zamiast art. 36a, który powinien być zastosowany w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji właściwy organ powinien był podjąć działania w oparciu o art. 36a, a następnie, w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę, mogłyby mieć zastosowanie przepisy art. 50 i 51. Dodatkowo, sąd uznał za nieprecyzyjne sformułowanie nakazu przedłożenia projektu budowlanego "na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego", podczas gdy przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego zezwalał na nałożenie obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższymi naruszeniami, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały art. 51 Prawa Budowlanego. W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, właściwy organ powinien był podjąć działania w oparciu o art. 36a Prawa Budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istotne odstąpienie od projektu budowlanego wymaga zastosowania art. 36a Prawa Budowlanego, który przewiduje możliwość uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę lub uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero po tych czynnościach mogłyby mieć zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa Budowlanego. Zastosowanie art. 51 przez organy było błędne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
P.B. art. 51 § 1 pkt. 2
Prawo Budowlane
Przepis zezwalał na nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.
P.B. art. 36a
Prawo Budowlane
Dotyczy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
P.B. art. 37 § 2
Prawo Budowlane
Rozpoczęcie lub wznowienie budowy w przypadku, o którym mowa w art. 36a ust. 2, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna kontroli sądowej sprawowanej przez WSA.
p.o.p.s.a. art. 145 § 1 pkt.l lit. "c"
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.
p.o.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania co do istoty sprawy lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
p.o.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez wojewódzkie sądy administracyjne.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § 6
Przepis dotyczący wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku przy granicy, uznany za niezgodny z prawem przez TK.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały art. 51 Prawa Budowlanego zamiast art. 36a w sytuacji istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. Nakaz przedłożenia projektu budowlanego był nieprecyzyjny i nie zapewniał zgodności z prawem.
Godne uwagi sformułowania
"na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego" - tak nieostre sformułowanie może oznaczać, że organ domaga się wykonania projektu "na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego" bez względu na zgodność stanu istniejącego ze stanem prawnym. Skoro ustawodawca w sposób wyraźny nie przesądził (...) w jakim trybie należy doprowadzić do wydania tego nowego pozwolenia na budowę, przyjąć trzeba, że po uchyleniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 2, dopiero do sprawy będą miały zastosowanie przepisy art. 50 i 51.
Skład orzekający
Andrzej Niecikowski
sprawozdawca
Małgorzata Brachel - Ziaja
przewodniczący
Tadeusz Woś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa Budowlanego dotyczących istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz prawidłowości procedury stosowanej przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i specyfiki konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniach budowlanych i błędy sądów administracyjnych, co jest interesujące dla praktyków prawa budowlanego.
“Błąd organów nadzoru budowlanego: dlaczego art. 51 Prawa Budowlanego nie zawsze jest właściwy?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2324/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-07-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Niecikowski /sprawozdawca/ Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący/ Tadeusz Woś Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA : Tadeusz Woś Andrzej Niecikowski / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej B. T. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Decyzją z dnia[...]2000 r. (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 51 ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 -zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał K. S. i G. B. przedłożenie w terminie do [...] 2000 r., projekt budowlany budynku mieszkalnego realizowanego niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę a wykonany na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego. Odwołanie B. T. o tyle zostało uwzględnione, że i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] 2001r.(znak:[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej treści rozstrzygnięcia i nakazał inwestorom K. S. i G. B. przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. w terminie do dnia [...] 2001 r. projekt budowlany wykonany na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego, który to projekt winien być opracowany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane a w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku w oznaczonym terminie zgodnie z art. 51 ust. 2 zostanie wydany nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórka obiektu lub jego części. W uzasadnieniu podniesiono co następuje: 1/ sprawa dotyczy budynku mieszkalnego bliźniaczego realizowanego na działce nr-1459 w Ł. na podstawie decyzji Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] 2000 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na budowę, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody M. z dnia [...] 2000 r. (znak: [...]). Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale skarga do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie została rozpoznana ale postanowieniem z dnia [...] 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał jej wykonanie. Przedmiotowy budynek został posadowiony na działce z odstępstwem polegającym na przybliżeniu budynku do granicy północnej tj. do działki nr 1460 która jest drogą prywatną, 2/ w dniu [...] 2000 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce nr 1459 w Ł.i stwierdził, że na działce są wylane fundamenty pod przedmiotowy budynek. Odległości realizowanego budynku od granicy północnej wynoszą kolejno : 2,01 m, 1,62 m,.2,80 m co pozwoliło ustalić, że w porównaniu z zatwierdzonym projektem budynek przybliżono w narożniku płn. - wsch. o 29 cm uzyskując odległość od działki nr 1460 - 2,01 cm, zaś w narożniku płn zach. o 90 cm uzyskując odległość od działki nr 1460 - 2,80 m w stosunku do zatwierdzonego planu zagospodarowania działki. W dniu 6.07.2000 r. właścicielka działki nr 1460 – K. G., wyraziła zgodę na przybliżenie do jej nieruchomości realizowanego obiektu, 3/ w dniu [...] 2000 r. organ I instancji wydał postanowienie w trybie art. 50 ust. l pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., w którym wstrzymano roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego bliźniaczego na działce nr 1459, a następnie w dniu [...] 2000 r. wydał decyzję nakazującą inwestorom przedłożenie w siedzibie inspektoratu projektu budowlanego wykonanego na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, 4/ sprawa dotyczy zaistniałych odstępstw od pozwolenia na budowę polegających na przybliżeniu realizowanego budynku do granicy działki nr 1460, która jest drogą prywatną, a właściciel tej działki K. G. wyraziła pisemną zgodę na obecnie zrealizowane przybliżenie Odwołująca się B. T. nie wyraża zgody na omówione wyżej przybliżenie budynku do jej posesji i wywodzi, że " działka nr 1460 nie jest żadną działką tylko drogą w której to mam ok. 1,5 m pasa ziemi, co jest potwierdzone przez dwie komisje sądowe". Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 2001 r. jedynym właścicielem działki nr 1460 jest K. G. Natomiast działka nr 1454 należy do B. T. i przylega do działki nr 1460. Wyrokiem z 2001 r. (sygn. akt P.11/2000 - Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 207) Trybunał Konstytucyjny uznał, że § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt l Prawa budowlanego. Z dniem 16.03.2001 r. powyższy wymóg przestał obowiązywać. W obecnym stanie prawnym zgoda właściciela sąsiedniej działki na wybudowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy nie jest wymagana. Zatem w świetle tego wyroku dopuszcza się usytuowanie budynku w odległości mniejszej od 3,0 m a większej od 1,5 m od granicy działki sąsiedniej bez zgody jej właściciela. W przedmiotowej sprawie mimo, iż zgoda na przybliżenie budynku do granicy z działką sąsiednią nie jest wymagana - inwestor posiada taką zgodę, 5/ w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona kserokopia z dziennika budowy na której naniesiono rzeczywiste wymiary - odległość realizowanego budynku od budynku B. T. na działce nr 1454 - odległość ta wynosi 9,10 m oraz 10,70 m, a będąca w materiale dowodowym analiza zacienienia terenu "linijka słońca" wykonana przez osobę uprawnioną udowadnia, że nie występuje zacienianie posesji B. T. przez realizowany budynek mieszkalny. Zastrzeżenia odwołującej się, co do umieszczenia okien i balkonów w ścianach od strony działki nr 1454 zostały zbadane poprzez porównanie znajdującej się w aktach sprawy kserokopii zatwierdzonego projektu do realizacji z której wynika, iż w ścianie od strony działki B. T. nie ma przewidzianych otworów okiennych i drzwiowych. Balkony i wejścia są zgodne z zatwierdzonym projektem nie powodują naruszenia § 12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła B. T. i nie precyzując żądania skargi, podniosła podobnie jak w odwołaniu, że dz. ewid. 1460 jest drogą dojazdową, co do której przysługuje jej prawo własności i z której korzysta. Inwestorzy mimo złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoczęli budowę a skarżąca nie może się zgodzić na tak olbrzymi budynek który pozbawi j ą słońca i światła naturalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270-w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Z ustaleń organu II instancji wynika, że w dniu [...] 2000 r. organ I instancji wydał postanowienie w trybie art. 50 ust. l pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., w którym wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego bliźniaczego na działce nr 1459. Czyli, że organ I instancji uznał, że roboty budowlane wykonywane były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Zgodnie z art. 36a. Prawa Budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę a w przypadku naruszenia powyższego, obowiązkiem właściwego organu było uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. A wiec w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było powiadomienie organu administracji architektoniczno-budowlanej o zaistniałej sytuacji, który to organ winien podjąć działania w oparciu o przepis art. 36 a Prawa Budowlanego z 1994 r. W art. 37 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawodawca postanowił, że rozpoczęcie lub wznowienie budowy, m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 36a ust. 2, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca w sposób wyraźny nie przesądził (chodzi o stan prawny w chwili wydawania zaskarżonej decyzji), w jakim trybie należy doprowadzić do wydania tego nowego pozwolenia na budowę, przyjąć trzeba, że po uchyleniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 2, dopiero do sprawy będą miały zastosowanie przepisy art. 50 i 51. Tymczasem w sprawie niniejszej, nie podjęto żadnych działań w oparciu o przepis art. 36 "a" Prawa Budowlanego z 1994 r., podjęto natomiast działania w oparciu o art. 51 tego prawa. Przedmiotowa inwestycja realizowana była na podstawie decyzji Starosty Powiatowego w T. z dnia [...] 2000 r. (znak:[...]) o pozwoleniu na budowę, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] 2000 r. (znak: [...] Wyrokiem z dnia [...] 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w sprawie sygn. akt [...] uchylił obie powyższe decyzję. Tak więc, w chwili obecnej wydawanie decyzji w oparciu o art. 36 "a" Prawa Budowlanego z 1994 r. stało się bezcelowe, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, ale kwestia pozwolenia na budowę pozostaje nadal otwarta. Dalsze działanie organów nadzoru budowlanego uzależnione będzie od stanowiska organu administracji architektoniczno-budowlanej. Gdyby co dopiero wspomniany organ, umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie prowadzenie postępowania w oparciu o przepis art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r. Organ II instancji wydając decyzję reformatoryjną, podobnie zresztą jak organ I instancji, nakazał inwestorom K. S. i G. B. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. w terminie do dnia [...] 2001 r. projektu budowlanego wykonanego na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego. Otóż tak sformułowany nakaz budzi największe zastrzeżenia z uwagi na jego małą precyzyjność. Cóż może bowiem znaczyć sformułowanie o projekcie budowlanym wykonanym "na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego''. Tak nieostre sformułowanie może oznaczać, że organ domaga się wykonania projektu "na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego" bez względu na zgodność stanu istniejącego ze stanem prawnym. Tymczasem art. 51 ust. l pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) zezwalał na nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności". Co najwyżej więc, organ mógł nałożyć obowiązek przedłożenia projektu z uwzględnieniem stanu istniejącego (a nie na podstawie stanu istniejącego) o ile jest on zgodny ze stanem prawnym. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art.135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI