II SA/KE 448/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2024-10-07
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskapostępowanie administracyjnedecyzja środowiskowaSKOWSAuchylenie decyzjiponowne rozpoznanie sprawyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Sąd rozpoznał sprzeciw strony od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która uchyliła decyzję Burmistrza odmawiającą wydania decyzji środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. SKO wskazało na istotne naruszenia procedury przez organ I instancji, w tym niespójność decyzji z uzasadnieniem i brak udokumentowania przesłanek odmowy. Sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić materiału dowodowego. W konsekwencji, Sąd oddalił sprzeciw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprzeciw wniesiony przez "Przedsiębiorstwo [...]" Sp. z o.o. w likwidacji od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 17 lipca 2024 r. Decyzją tą SKO uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w Kazimierzy Wielkiej z dnia 5 lutego 2024 r., którą odmówiono wydania decyzji środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. SKO uznało, że decyzja organu I instancji była niespójna, a jej uzasadnienie nie znajdowało potwierdzenia w rozstrzygnięciu. Wskazano na brak udokumentowania przez organ I instancji przesłanek upoważniających do wydania decyzji odmownej, mimo że organ odwoławczy dysponował opiniami wskazującymi na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. SKO podkreśliło również, że organ I instancji nie uwzględnił zmian stanu prawnego terenu (ustanowienie użytku ekologicznego) ani nie dokonał ponownej oceny sprawy w aktualnym stanie faktycznym i prawnym. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej, ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że SKO prawidłowo zidentyfikowało naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, takie jak niespójność decyzji z uzasadnieniem, brak udokumentowania przesłanek odmowy, a także konieczność ponownego zasięgnięcia opinii organów opiniujących w związku ze zmianą wniosku i stanu prawnego terenu. Sąd uznał, że te kwestie miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie i nie mogły zostać uzupełnione przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. W związku z tym, Sąd oddalił sprzeciw jako niezasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ stwierdzone naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji (m.in. niespójność decyzji z uzasadnieniem, brak udokumentowania przesłanek odmowy, konieczność ponownego zasięgnięcia opinii organów opiniujących w związku ze zmianą wniosku i stanu prawnego terenu) miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że SKO prawidłowo zidentyfikowało naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, które uniemożliwiały merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Stwierdzono, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.u.i.ś. art. 80 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 81

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 64a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 153

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.u.i.ś. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 81 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 81 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 81 § 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na istotny wpływ naruszeń procedury przez organ I instancji na rozstrzygnięcie i brak możliwości uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy. Organ I instancji dopuścił się istotnych naruszeń procedury, w tym niespójności decyzji z uzasadnieniem, braku udokumentowania przesłanek odmowy oraz konieczności ponownego zasięgnięcia opinii organów opiniujących w związku ze zmianą wniosku i stanu prawnego terenu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty strony wnoszącej sprzeciw dotyczące bezzasadnego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., naruszenia art. 12 k.p.a. i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. zostały uznane za niezasadne.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie organ odwoławczy, wybierając odstępstwo od zasady wydania decyzji merytorycznej przewidzianej w art. 138 § 1 k.p.a., musi więc kierować się nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a., ale też wyjaśnić, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygnięcie merytoryczne nie można mieć wątpliwości, że konieczny do wyjaśnienia w oparciu o taki dowód (dowody) zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Jacek Kuza

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji środowiskowych, zwłaszcza gdy organ pierwszej instancji dopuszcza się istotnych naruszeń procedury, a organ odwoławczy nie może samodzielnie uzupełnić materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym, gdzie zakres kontroli sądu jest ograniczony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy w sprawach środowiskowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy sąd uchyla decyzję organu odwoławczego? Kluczowa interpretacja art. 138 § 2 k.p.a.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 448/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 260/25 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a par. 2, art. 64b par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 80, art.81
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu "Przedsiębiorstwa [...]" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 17 lipca 2024 r. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 17 lipca 2024 r. [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołań od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w Kazimierzy Wielkiej z 5 lutego 2024 r., którą odmówiono wydania decyzji środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pn.: "[...]", na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło obszerne fragmenty decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Kazimierza Wielka i wskazało, że decyzja ta nie jest spójna, bowiem jej uzasadnienie nie znajduje potwierdzenia w rozstrzygnięciu. Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności powodujących odmowę wydania zgody na realizację przedsięwzięcia. Okoliczności te wynikają z art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U.2023.1094, ze zm.), dalej zwanej "ustawą". Zdaniem SKO, organ I instancji nie udokumentował wystąpienia żadnej z przesłanek upoważniających do wydania decyzji odmownej, co powoduje konieczność jej uchylenia.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że prowadząc postępowanie, Burmistrz Miasta i Gminy Kazimierza Wielka, wystąpił do organów opiniujących o wydanie opinii w sprawie. W odpowiedzi zarówno Marszałek Województwa Świętokrzyskiego jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach oraz Dyrektor Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie uznali, że dla omawianego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Kolegium zaznaczyło, że powyższe opinie wydane zostały przed złożeniem przez wnioskodawcę ostatecznej wersji wniosku (raportu). W ponownym postępowaniu organ I instancji winien dokonać ponownej oceny sprawy w aktualnym stanie faktycznym i prawnym oraz może wystąpić ponownie do organów specjalistycznych ze wskazaniem aktualnej treści wniosku oraz załączonego do niego raportu z uwydatnieniem kodów odpadów oraz z załączeniem uchwały o ustanowieniu użytku ekologicznego.
SKO stwierdziło, że nie można pominąć czy zakwestionować opinii wyspecjalizowanych jednostek tylko dlatego, że te stanowiska nie są dla organu wiążące. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia bowiem te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko.
W ocenie Kolegium, decyzja organu I instancji nie jest spójna, bowiem jej uzasadnienie wskazuje, że planowana inwestycja wykracza poza odzysk odpadów poza instalacjami oraz może generować liczne oddziaływania, a zatem z uwagi na zasadę przezorności winna zostać wydana decyzja środowiskowa, a jednocześnie w sentencji rozstrzyga o decyzji odmownej.
Nadto organ odwoławczy zauważył, że aktualnie zmianie uległ stan prawny terenu na którym przewiduje się przedsięwzięcie, z uwagi na ustanowienie użytku ekologicznego. Wskazał, że wnioskodawca dokonywał kilkukrotnych modyfikacji wniosku /raportu. Ostateczna wersja raportu została nadesłana 19 lipca 2023 r. W niniejszej sprawie istotne jest także, że Starosta Kazimierski wydał 8 lipca 2020 r. decyzję zatwierdzającą rolny kierunek rekultywacji terenu wnioskowanego do realizacji przedsięwzięcia. Organ I instancji ocenił, że proponowany sposób rekultywacji jest niezgodny ze znajdującą się w aktach decyzją rekultywacyjną. Powyższe stanowisko potwierdza także treść odwołania wniesionego przez Powiat Kazimierski. Odnosząc się do wszelkich zarzutów Powiatu Kazimierskiego dotyczących braku zgodności inwestycji z decyzją o rekultywacji, Kolegium uznało, że skoro decyzję o rekultywacji wydał Starosta Kazimierski to egzekucja tej decyzji leży w jego kompetencji i obowiązku tego nie może przerzucić na Gminę.
W ocenie Kolegium rację ma organ I instancji, że na stronie 37 raportu wskazano kody odpadów nie wymienione wprost w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami.
Dalej organ II instancji pokreślił, że istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań środowiskowych, jakie powinny być spełnione, by móc zrealizować przedsięwzięcie i zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Jednocześnie organ dodał, że protest społeczny nie stanowi przesłanki do wydania decyzji odmownej w sprawie środowiskowych uwarunkowań. W rozpoznawanej sprawie podstawą sporu i sprzeciwu społecznego jest przede wszystkim kwestia oddziaływania związanego z planowaną inwestycją oraz zakwalifikowania jej do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie lub znacznie oddziaływać na środowisko. Zdaniem Kolegium, okoliczność ta nie została do końca wyjaśniona, a do oceny tej kwestii wymagane są wiadomości specjalistyczne. Organ I instancji winien także ustalić czy planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na obszar Natura 2000.
Jednocześnie Kolegium podało, że w sytuacji, kiedy organ stwierdza, że dla wnioskowanej inwestycji nie ma obowiązku wydania decyzji środowiskowej, to wówczas co do zasady winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania.
Organ odwoławczy uznał za zasadne zarzuty, że organy opiniujące nie miały możliwości dokonania oceny i analizy ostatecznej wersji wniosku/raportu, zatem winny to uczynić ponownie z uwzględnieniem aktualnie obowiązującego stanu prawnego dla terenu, na którym przewidziano przedsięwzięcie. Dodał, że w przypadku spornych kwestii dotyczących wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz zdrowie ludzi, a także pozostałych podnoszonych przez mieszkańców gminy Kazimierzy Wielkiej obaw i zarzutów, co do rozstrzygnięcia których wymagane jest posiadanie wyspecjalizowanej wiedzy w zakresie ochrony środowiska, organ I instancji może sięgnąć do innych środków dowodowych, w tym winien rozważyć zlecenie opinii osobom posiadającym wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie zawodowe w ochronie środowiska.
Reasumując powyższe Kolegium podkreśliło, że organ I instancji wydał badaną decyzję przedwcześnie, z istotnym naruszeniem przepisów, a nadto przed jej wydaniem nie poinformował wnioskodawcy na podstawie art. 79a kpa, o zamiarze wydania decyzji odmownej.
W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sprzeciwie od powyższej decyzji, domagając się jego uchylenie, P. W., decyzji tej zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 2 kpa, poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji gdy organ nie wykazał, jakie okoliczności winny zostać rozpoznane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zatem nie sposób stwierdzić wystąpienia naruszeń procedury warunkujących możliwość wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym;
2. art. 12 kpa, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo tego że nie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a ustalony stan faktyczny umożliwiał jej merytoryczne rozstrzygniecie;
3. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego wbrew obowiązkowi ciążącemu na organie II instancji w tym zakresie i w konsekwencji brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami ustawowymi.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w niniejszej sprawie procedowanie przed organem I instancji przeprowadzone zostało w sposób należyty, zgodnie z regułami zakreślonymi w kpa jak i przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto organy opiniujące jednoznacznie wskazały, że dla realizacji planowanego przedsięwzięcia nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, a zajmując stanowisko w tym zakresie, dysponowały one prawidłowo złożonym wnioskiem, zawierającym wymagane przepisami elementy. Zatem, nie może być mowy o popełnieniu jakichkolwiek uchybień w tym zakresie. Nie sposób również zgodzić się z tezą organu o niespójności rozstrzygnięcia z poczynionymi w ramach postępowania wyjaśniającego ustaleniami, co do charakteru planowanego przedsięwzięcia.
Zdaniem wnoszącego skargę, organ uchybił wielu zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, w tym, wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Z kolei nierzetelne i niepełne uzasadnienie decyzji godzi w przyjętą w art. 11 kpa zasadę przekonywania. W zaskarżonej decyzji organ popełnił także szereg błędów, które uniemożliwiają sklasyfikowanie jej jako przekonującej.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Zakres kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 64a p.p.s.a. określony jest w art. 64e p.p.s.a. Zgodnie z nim, rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (art. 151a § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, wybierając odstępstwo od zasady wydania decyzji merytorycznej przewidzianej w art. 138 § 1 k.p.a., musi więc kierować się nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a., ale też wyjaśnić, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygnięcie merytoryczne (na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.) przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Art. 138 § 2 k.p.a. winien być przy tym wykładany łącznie z art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wydanie zatem w sprawie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie jest uzasadnione wówczas, gdy do jej rozstrzygnięcia wystarczające jest przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a., przy czym brak takiej możliwości powinien być przez organ odwoławczy wskazany i wykazany w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że stwierdzone przez SKO w Kielcach naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania dotyczyło między innymi wymogów wynikających z art. 7, 77 § 1, 84 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 1, art. 80 i 81 u.u.i.ś. Naruszenia te odnosiły się do szeregu różnych aspektów środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia, z których większość ma taki charakter i jest na tyle istotna, że uniemożliwia, w ocenie organu II instancji, samodzielne dokonanie brakujących ustaleń przy zastosowaniu art. 136 kpa.
Z taką oceną należy się zgodzić, mając nadto na uwadze to, że już stwierdzenie pojedynczego naruszenia przepisów postępowania, które jednak sprawia, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a nie jest możliwe przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania uzupełniającego dowody i materiały w trybie art. 136 kpa - pozwala organowi na wydanie decyzji kasacyjnej. Taka sytuacja zachodzi, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie.
Organ II instancji zauważył, że pomiędzy rozstrzygnięciem organu I instancji, a jego uzasadnieniem - nie ma spójności. Organ pierwszoinstancyjny nie przywołał bowiem, ani nie udokumentował żadnej z precyzyjnie w przepisach u.u.i.ś. wymienionych przesłanek odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji odmawiającej zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Orzekł natomiast o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie dostrzegając różnicy pomiędzy takim rozstrzygnięciem, a odmową zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa – powoduje, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skoro bowiem nie wiadomo, którą z ustawowych przesłanek wydania jednej z ww. decyzji stwierdził organ I instancji, to nie jest też wiadomo, czy zaistnienie którejkolwiek z nich prawidłowo ustalił. Różne rozstrzygnięcia przewidziane w art. 80 i 81 u.u.i.ś. również wymagają precyzyjnego ich odróżnienia i takiego sformułowania decyzji, które odpowiada stwierdzonym przez organ przesłankom. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej powołano się na okoliczności mogące wskazywać na zaistnienie przesłanek do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, podczas gdy podjęte finalnie rozstrzygnięcie stanowi o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Ze względu na ograniczoną kognicję sądu administracyjnego rozstrzygającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej, Sąd nie może w niniejszej sprawie rozstrzygać, czy w sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji, jaką wydał Burmistrz Miasta i Gminy Kazimierza Wielka, czy decyzji odmawiającej zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, czy też decyzji jeszcze innej treści.
Podobnie poza zakresem kognicji Sądu były pozostałe materialnoprawne zapatrywania wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wynika to ze specyfiki postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym na skutek sprzeciwu, przejawiającej się między innymi w braku udziału innych niż wnoszący sprzeciw i organ, stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 64b § 3 p.p.s.a.). Dokonanie przez sąd administracyjny materialnoprawnej oceny poglądów wyrażonych w sprawie przez organ II instancji, pozbawiłoby podmioty mające interes prawny w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, (w tym w okolicznościach niniejszej sprawy A. K., M. C., E. K. oraz P. K., którzy złożyli w tej sprawie odwołania), a nie mogące brać udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się na skutek sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, możliwości kwestionowania oceny prawnej na temat wykładni prawa materialnego oraz wskazań co do dalszego postępowania przyjętych przez sąd administracyjny, które zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Kolejnym stwierdzonym przez SKO w Kielcach naruszeniem przepisów postępowania popełnionym przez organ I instancji było wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o stanowiska organów opiniujących wymienionych w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., przed uzyskaniem ostatecznej treści wniosku inwestora i załączonego do niego raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Takie opinie istotnie nie mogły być uznane za wywiązanie się przez organ prowadzący postępowanie z obowiązku ich uzyskania i to mimo tego, że opinie te nie są dla organu wiążące. Skoro bowiem organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ma obowiązek zasięgnięcia tych opinii i stwierdzenia w oparciu o nie, czy dla danego przedsięwzięcia należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko, czy też nie, to musi je uzyskać po ostatecznym sprecyzowaniu przez wnioskodawcę jego wniosku. Nie da się bowiem wykluczyć, że po zmodyfikowaniu wniosku opinia organów wymienionych w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. mogłaby być inna, a w konsekwencji również decyzja zapadła w sprawie mogłaby mieć odmienną treść.
Jak to trafnie zauważył organ odwoławczy, potrzeba ponownego zasięgnięcia opinii organów specjalistycznych wynikała również z tego, że w toku postępowania uległ zmianie stan prawny nieruchomości, na której planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie. Zmiana ta polega na ustanowieniu na tej nieruchomości użytku ekologicznego uchwałą Rady Miejskiej w K. W. z dnia 28 marca 2024 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś. z dnia 28 marca 2024 r. pod pozycją [...].
Kolejna wątpliwość wskazana przez Kolegium, również wymaga wyjaśnienia przez organ I instancji po uzyskaniu opinii odpowiednich organów. Chodzi o kody odpadów, które zostały wskazane we wniosku przewidującym ich wykorzystanie jako wypełnienie projektowanego zwałowiska wewnętrznego, a które to kody nie zostały wprost wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r.
w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. 2015.796).
Wskazane powyżej powody uzasadniające konieczność ponownego zasięgnięcia opinii organów specjalistycznych powodują, że twierdzenie autora sprzeciwu co do miarodajności znajdujących się w aktach sprawy opinii tych organów, nie jest aktualne. Nie można bowiem twierdzić, że organy opiniujące "dysponowały prawidłowo złożonym wnioskiem, zawierającym wymagane przepisami elementy", skoro wniosek ten oraz dołączony do niego raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko uległy następnie zmianie, a nadto zmienił się stan prawny nieruchomości, na której planowana jest realizacji przedmiotowej inwestycji.
SKO w Kielcach wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na potrzebę ustalenia w sprawie zgodnie z zasadą przezorności, czy planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na obszar Natura 2000, czego organ I instancji zaniechał. Brak takich ustaleń, potrzeby dokonania których Sąd nie może oceniać z uwagi na zasygnalizowaną powyżej ograniczoną kognicję wynikłą z charakteru kontroli decyzji kasacyjnej zaskarżonej sprzeciwem, również uzasadniał wydanie w sprawie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Dokonanie takich ustaleń bowiem, podobnie jak i pozostałych ustaleń uznanych za konieczne w zaskarżonej decyzji, nie mogło zostać wykonane w trybie art. 136 k.p.a. z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) i stwierdzoną w sprawie konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co najmniej w znacznej części. Brak możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. wynika w sprawie również z tego, że organ II instancji wskazał na potrzebę rozważenia zasięgnięcia opinii biegłego lub biegłych, do czego upoważnia art. 84 § 1 k.p.a. Zgodnie z nim bowiem, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Ocena zaistnienia w danej sprawie przesłanek zasięgnięcia opinii biegłego należy do organu administracji. Skoro potrzebę taką dostrzega i ją przekonująco uzasadnia organ odwoławczy, to nie można mieć wątpliwości, że konieczny do wyjaśnienia w oparciu o taki dowód (dowody) zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nieskorzystanie natomiast przez organ I instancji z opinii biegłych w sprawie, w której są wymagane wiadomości specjalne, świadczy o wydaniu przez ten organ decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, o jakim mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałej, poza wspomnianą powyżej, treści sprzeciwu należy zauważyć, że nie formułuje on żadnych konkretnych zarzutów pozwalających na jakąkolwiek ich weryfikację, względnie nie zawiera argumentacji mogącej potwierdzać te zarzuty, w szczególności nawiązującej do uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Brak argumentacji dotyczy twierdzeń, że "organy dysponowały prawidłowo złożonym wnioskiem, zawierającym wymagane przepisami elementy", "nie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a ustalony stan faktyczny umożliwiał jej merytoryczne rozstrzygnięcie". Te sformułowania sprzeciwu i jego uzasadnienia całkowicie pomijają wskazane powyżej motywy zaskarżonej decyzji dotyczące składanych w toku postępowania modyfikacji wniosku i raportu, braku zaopiniowania wniosku w ostatecznej wersji przez organy wymienione w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., zmiany stanu prawnego terenu, na którym inwestor planuje realizację swojego przedsięwzięcia, wynikającej z uchwały Rady Miejskiej w Kazimierzy Wielkiej z dnia 28 marca 2024 r. ustanawiającej użytek ekologiczny oraz niespójności pomiędzy sentencją decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem.
Niezgodne ze stanem sprawy jest też twierdzenie, jakoby organ II instancji nie wykazał, jakie okoliczności winny zostać rozpoznane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przez co rzekomo Kolegium nie stwierdziło wystąpienia naruszeń procedury warunkujących możliwość wydania decyzji kasacyjnej.
Jak to już wyżej wspomniano, a dokładnie można przeczytać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, SKO w Kielcach wyraźnie wskazało przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. warunkujące możliwość wydania decyzji kasacyjnej. Chodzi tu choćby o usunięcie omówionej wyżej niespójności pomiędzy rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem decyzji organu I instancji, konieczność ponownego zasięgnięcia opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. z uwzględnieniem zmienionej treści wniosku (raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) i zmienionego stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem, czy wskazaną przez organ II instancji potrzebę zasięgnięcia opinii biegłego lub biegłych. Niewyjaśnienie wskazanych i szeregu innych wymienionych przez SKO w Kielcach okoliczności stanowi o naruszeniu przez Burmistrza Miasta i Gminy Kazimierza Wielka przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 84 § 1, czy 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 1, art. 80 i 81 u.u.i.ś.
Pozostała treść sprzeciwu i jego uzasadnienia sprowadza się do ogólnikowego i nieumotywowanego zarzucenia: naruszenia przez organ II instancji "szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego", "nierzetelnego i niepełnego uzasadnienia decyzji" i "popełnienia szeregu błędów, które uniemożliwiają sklasyfikowanie jej jako przekonywującej". Takie zarzuty zostały uzupełnione cytatami szeregu orzeczeń sądów administracyjnych bez wyjaśnienia jednak, jakie przełożenie miałyby one mieć na okoliczności niniejszej sprawy.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zarzuty przedstawione w sprzeciwie nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji kasacyjnej SKO w Kielcach i dlatego sprzeciw ten oddalił jako niezasadny, na podstawie art. 151a § 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI