II SA/Ke 448/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2022-10-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznaZFŚSprawo pracydecyzja administracyjnasąd administracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o świadczeniach z ZFŚS, uznając, że nie jest to informacja przetworzona.

Skarżąca domagała się udostępnienia informacji o rodzaju i ilości świadczeń wypłaconych pracownikom ze środków ZFŚS w latach 2020-2022. Organ odmówił, uznając informację za przetworzoną i wymagającą wykazania interesu publicznego. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że żądane dane dotyczące podziału środków ZFŚS na cele socjalne, mieszkaniowe i kulturalne nie stanowią informacji przetworzonej i powinny zostać udostępnione.

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej rodzaju i ilości świadczeń wypłaconych pracownikom ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) w latach 2020-2022. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za informację przetworzoną, która wymaga wykazania szczególnie istotnych względów dla interesu publicznego. Skarżąca argumentowała, że żądane dane nie są informacją przetworzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że dane dotyczące sposobu wydatkowania środków z ZFŚS stanowią informację publiczną. Podkreślono, że informacja przetworzona to taka, która wymaga stworzenia nowej jakości lub podjęcia działań intelektualnych wykraczających poza zwykłą działalność. Sąd stwierdził, że żądanie udostępnienia informacji o rodzaju i ilości świadczeń wypłaconych z ZFŚS, w szczególności w podziale na cele socjalne, mieszkaniowe i kulturalne, nie stanowi informacji przetworzonej. Organ dysponuje danymi księgowymi pozwalającymi na ustalenie tych kwot bez nadmiernego nakładu pracy. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie to nie stanowi informacji przetworzonej, a jedynie wymaga udostępnienia danych księgowych dotyczących podziału środków na określone cele.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dane dotyczące sposobu wydatkowania środków z ZFŚS są informacją publiczną. Informacja przetworzona wymaga stworzenia nowej jakości lub podjęcia działań intelektualnych wykraczających poza zwykłą działalność. Udostępnienie informacji o podziale środków na cele socjalne, mieszkaniowe i kulturalne nie wymaga takich działań, a jedynie sięgnięcia do danych księgowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji przetworzonej i warunek jej udostępnienia.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określenie organu zobowiązanego do udzielenia informacji.

Pomocnicze

u.o.r. art. 10 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

Wymóg posiadania dokumentacji opisującej zasady rachunkowości.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do uzyskiwania informacji publicznej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

p.p.s.a. art. 202

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane informacje o świadczeniach z ZFŚS nie są informacją przetworzoną. Organ błędnie odmówił udostępnienia informacji publicznej. Pismo organu odmawiające udostępnienia informacji miało charakter decyzji administracyjnej, mimo braków formalnych.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że świadczenia z ZFŚS nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych i nie podlegają udostępnieniu. Organ twierdził, że żądane dane stanowią informację przetworzoną i wymagają wykazania interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

informacja przetworzona względy szczególnie istotne dla interesu publicznego nie stanowi informacji przetworzonej nie wymaga nadzwyczajnego nakładu pracy

Skład orzekający

Agnieszka Banach

sprawozdawca

Beata Ziomek

przewodniczący

Jacek Kuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do informacji o świadczeniach z ZFŚS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o świadczenia z ZFŚS; ogólne zasady dotyczące informacji przetworzonej są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu dostępu do informacji publicznej i ZFŚS, pokazując, jak sądy interpretują pojęcie informacji przetworzonej.

Czy informacje o świadczeniach z ZFŚS to tajemnica? Sąd wyjaśnia, co jest informacją przetworzoną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 448/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Beata Ziomek /przewodniczący/
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2021 poz 217
art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi E. U. na decyzję Dyrektora Szkoły z dnia [...] sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] czerwca 2022r. znak: [...]; II. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz E. U. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2022 r. Dyrektor Szkoły (dalej "Dyrektor" lub "organ") utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2022 r. nr [...] znak: [...], którą odmówił E. U. udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżąca wnioskiem z 9 maja 2022 r. zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie "rodzaju i ilości każdego świadczenia wypłaconego pracownikom ZPO w B. ze środków ZFŚS w latach 2020, 2021, 2022 wraz z kwotami". Organ wyjaśnił, że dostęp do materiałów obejmujących zakres tej informacji mają tylko upoważnione osoby, czyli dyrektor i członkowie komisji opiniującej i tylko te osoby mogą sporządzić na ich podstawie stosowne zestawienie. Dyrektor dodał, że osobami uprawnionymi do świadczeń socjalnych w placówce jest ponad stu pracowników obsługi i nauczycieli, uprawnieni członkowie ich rodzin, 35 emerytowanych nauczycieli i 21 emerytowanych pracowników obsługi. Z tej grupy tylko nauczyciele są osobami pełniącymi funkcje publiczne, zaś wniosek skarżącej dotyczył nie tylko nauczycieli, ale także pracowników obsługi, których kwalifikacja ta nie dotyczy. Organ podniósł, że każdy protokół z przyznanych świadczeń musi zostać przetworzony, a sporządzenie zestawienia zgodnego z żądaniem skarżącej stanowi informację przetworzoną.
Wobec powyższego organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej "u.d.i.p.") uprawnienie do uzyskania informacji publicznej w zakresie informacji publicznej przetworzonej warunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę występowania względów szczególnie istotnych dla interesu publicznego.
W ocenie organu, wniosek skarżącej nie dotyczył wynagrodzenia na danym stanowisku, które w odniesieniu do nauczyciela jest związane z wykonywaniem zadań publicznych, ale o świadczenia przysługujące w ramach uprawnień pracowniczych. Zaspokajanie bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb pracowników stanowi jeden z obowiązków pracodawcy, realizowany stosownie do możliwości i warunków. Obowiązek ten wynika z art. 16 Kodeksu pracy, będącego jedną z podstawowych zasad prawa pracy. Dodatkowo ustawodawca w art. 94 pkt 8 k.p. nałożył na pracodawcę obowiązek zaspokajania w miarę posiadanych środków socjalnych potrzeb pracowników. Aby nie dopuścić do zupełnej dowolności w tym zakresie, ustanowiono instytucję zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Tworzenie i gospodarowanie zakładowym funduszem świadczeń socjalnych w zasadzie odbywa się na zasadach określonych w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz w przepisach wykonawczych. Wprawdzie w odniesieniu do nauczycieli wysokość odpisów na zakładowy fundusz socjalny regulują przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, ale w pozostałym zakresie ustawa ta odsyła do przepisów o zakładowym funduszu socjalnym. Świadczenia z funduszu socjalnego nie mają charakteru wynagrodzenia za pracę, lecz są formą pomocy skierowaną do pracowników, członków ich rodzin, byłych pracowników oraz innych osób, którym pracodawca przyznał w regulaminie prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z funduszu socjalnego. Zatem świadczenia te nie są związane ze sprawowaniem określonej funkcji, lecz z faktem pozostawania w stosunku zatrudnienia. Zgodnie z tym przepisami ww. ustawy przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu, uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Jedynym kryterium przyznawania tych świadczeń jest kryterium socjalne.
W związku z powyższym organ stwierdził, że korzystanie przez nauczycieli z funduszu świadczeń socjalnych pozostaje bez związku z wykonywaniem zadań publicznych. Także wysokość przyznanych świadczeń pozostaje w oderwaniu od aktywności zawodowej i nie jest też związana ze sposobem wywiązywania się przez nauczyciela z ciążących na nim obowiązków.
Sumując, organ uznał, że żądana informacja nie podlega udostępnieniu, gdyż skarżąca nie wskazała względów szczególnie istotnych dla interesu publicznego. Nadto zdaniem organu dane te są chronione, jako dobra osobiste.
W skardze z 16 sierpnia 2022 r. wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach E. U. zarzuciła powyższej decyzji Dyrektora Szkoły naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne jego zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 16 w zw. z art. 17 u.d.i.p. poprzez wydanie dokumentu o odmowie udostępnienia żądanej informacji z pominięciem przepisów k.p.a.;
3) art. 107 k.p.a. poprzez brak zawarcia obowiązkowych elementów składowych decyzji, które mają niewątpliwy wpływ na jej ważność.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] znak: [...], zobowiązanie Dyrektora do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty wydania rozstrzygnięcia w sprawie, stwierdzenia, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała, że 9 maja 2022 r. wystąpiła do organu z ww. wnioskiem, zaś organ pismem z 23 maja 2022 r. poinformował skarżącą, iż treść żądania stanowi informację publiczną przetworzoną i zwrócił się o wykazanie szczególnie istotnych względów dla interesu publicznego. Skarżąca pismem z 30 maja 2022 r. poinformowała organ, że jej zdaniem żądana informacja nie jest informacją publiczną przetworzoną. Pismem z 10 czerwca 2022 r. organ podtrzymał swoje stanowisko i po raz kolejny wezwał skarżącą do wykazania przyczyn, dla których uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie ważne dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia tej informacji. W piśmie z 15 czerwca 2022 r. skarżąca ponownie poinformowała organ, że jej wniosek nie dotyczy informacji publicznej przetworzonej i wezwała do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Decyzją z [...] czerwca 2022 r. Dyrektor odmówił skarżącej udzielenia żądanej informacji publicznej. Skarżąca podniosła, że zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji, złożyła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zarzucając temu aktowi brak uzasadnienia prawnego i faktycznego. Kolegium w piśmie z 15 lipca 2022 r. stwierdziło, że nie jest właściwe do rozpoznania odwołania i zgodnie z właściwością przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez Dyrektora. W wyniku powyższego Zespół Placówek Oświatowych 1 sierpnia 2022 r. wydał "bliżej nieokreślone pismo", z treści którego wynika, że po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej odmówiono udzielenia informacji w zakresie "rodzaju i ilości każdego świadczenia wypłaconego pracownikom ZPO w B. ze środków ZFŚŚ w latach 2020, 2021, 2022 wraz z kwotami".
Mając na uwadze powyższe skarżąca powołała się na treść art. 16 u.d.i.p. oraz art. 107 k.p.a., wskazując na obligatoryjne elementy decyzji administracyjnej.
W ocenie skarżącej, dokument organu z 1 sierpnia 2022 r. zawiera szereg wad i nie przybiera formy decyzji administracyjnej. Strona dodała, że decyzja z [...] czerwca 2022 r. również została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., w szczególności w zakresie uzasadnienia prawnego jak i faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że nauczyciel jest osobą pełniącą funkcje publiczne, lecz do osób pełniących te funkcje nie zaliczają się pracownicy obsługi, czy też emeryci (w tym emerytowani nauczycie), gdyż osoby te nie wykonują żadnych zadań publicznych. Zdaniem organu, szczegółowa informacja odnośnie wysokości świadczenia z funduszu socjalnego i uzasadnienie jego przyznania w odniesieniu do osób niepełniących funkcji publicznych w żadnym wypadku nie ma charakteru informacji publicznej. Korzystanie przez nauczycieli z funduszu świadczeń socjalnych pozostaje zaś bez związku z wykonywaniem zadań publicznych. Także wysokość przyznanych świadczeń pozostaje w oderwaniu od aktywności zawodowej i nie jest związana ze sposobem wywiązywania się przez nauczyciela z ciążących na nim obowiązków. Organ stwierdził, że z powyższych względów dane dotyczące indywidualnych zapomóg z funduszu świadczeń socjalnych nie mają charakteru informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Na rozprawie 11 października 2022 r. nikt się nie stawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.).
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem skargi - w ocenie Sądu - jest decyzja administracyjna Dyrektora Szkoły z [...] sierpnia 2022 r. odmawiająca skarżącej udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 9 maja 2022 r.
Wyjaśnić należy, że pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji taką decyzją będzie, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 k.p.a., jeśli tylko zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania takiego rozstrzygnięcia jako decyzji. Jest to bowiem akt administracyjny, o charakterze zewnętrznym, wydany na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, charakteryzujący się władczością i jednostronnością rozstrzygnięcia dotyczącego konkretnego przedmiotu i indywidualnego podmiotu (zob. wyrok WSA w Warszawie, II SA/Ke 2122/21, lex nr 3361283 i tam wyrok NSA w wyroku z 18 października 2011r., I OSK 1860/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Za decyzję administracyjną uważa się jednostronne, władcze rozstrzygnięcie organu administracji państwowej o wiążących konsekwencjach obowiązujących norm prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i w konkretnej sprawie, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, poza systemem organów państwowych i podległych im jednostek. Podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia może być jedynie norma prawa administracyjnego, z której bezpośrednio lub pośrednio wynika, że jej konkretyzacja następuje w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 1987r. sygn. akt SA/Wr 7303/87 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 29 marca 2006 r. sygn. akt II GPS 1/06 wyraził pogląd, że w każdym przypadku należy indywidualnie badać, czy w sprawie mamy do czynienia z aktem władczym uprawnionego podmiotu i czy ten akt zmierza do władczego ukształtowania praw i obowiązków jego adresata. Z art. 104 § 2 k.p.a. wynika, że decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.
W rozpoznawanej sprawie organ wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (zatytułowany mylnie jako "Odwołanie") załatwił poprzez skierowanie do skarżącej pisma. Pismo to określa adresata, podpisane zostało przez Dyrektora ZPO w B. , wyjaśnia motywy odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 9 maja 2022 r., jak również w jego treści wskazane zostały przepisy prawa, które organ zastosował w sprawie. Co równie istotne, pismo zawiera wyraźnie sformułowane rozstrzygnięcie. Stwierdza w nim Dyrektor ZPO w B. , że cyt.: "odmawiam udzielenia powyższej informacji".
Z tych właśnie powodów Sąd uznał, że pismo to stanowi decyzję administracyjną. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wymagają, aby organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - w sytuacji wydania decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji i złożenia przez wnioskodawcę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - wydał decyzję administracyjną załatwiającą ten wniosek. Dlatego Sąd rozpoznał skargę E. U. jako skargę na decyzję Dyrektora ZPO w B. z [...] sierpnia 2022 r. wydaną w wyniku ponownego rozpoznania wniosku nieuwzględnionego uprzednio decyzją tego organu z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w sprawie znak: [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony 9 maja 2022 r. w zakresie wskazanym w tiret pierwsze wniosku.
Dyrektor Szkoły jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w kontekście żądanych informacji określonych we wniosku skarżącej z 9 maja 2022 r. (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Kwestią sporną pozostaje ocena, czy objęte przedmiotowym wnioskiem informacje stanowią informację publiczną, a jeśli tak, to czy informacja ta stanowi informację prostą czy przetworzoną.
Wniosek E. U., o który chodzi w sprawie, dotyczył żądania udostępnienia informacji na temat rodzaju i ilości każdego świadczenia wypłaconego pracownikom ZPO w B. ze środków ZFŚS w latach 2020, 2021, 2022 wraz z kwotami (tiret pierwsze) oraz kserokopii Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych potwierdzoną za zgodność z oryginałem (tiret drugie). Regulamin obowiązujący w 2022 r. (osiem kolejno ponumerowanych stron) został skarżącej udostępniony.
Stanowisko organu wskazuje, że organ co do zasady nie kwestionuje uznania żądania zawartego w tiret pierwsze wniosku jako wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ ocenił, że żądanie to dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej i zobowiązał wnioskodawczynię do wykazania występowania względów szczególnie istotnych dla interesu publicznego. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawczyni wskazała, że żądane informacje nie przybiorą formy informacji przetworzonej.
Zauważyć należy, że zakładowy fundusz świadczeń socjalnych funkcjonuje w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 923 ze zm.). Tworzony jest przez pracodawców, o których mowa w art. 3 tej ustawy, a osobami uprawnionymi do korzystania z funduszu są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści, byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2, prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z funduszu. Uwzględniając, że zasady tworzenia funduszu, jak też gospodarowania jego środkami nie mają charakteru wewnętrznych regulacji obowiązujących u danego pracodawcy w orzecznictwie ukształtował się pogląd, że dane o działaniu przedmiotowego funduszu należy zaliczyć do informacji publicznych (zob. wyrok WSA w Lublinie z 2 czerwca 2022 r., sygn.. akt II SAB/Lu 46/22, lex nr 3371023 i tam: wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 681/13, czy wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 669/14). Informacje o sposobie wydatkowania środków finansowych z tego funduszu są więc informacjami publicznymi (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia II SAB/Rz 109/20).
Z kolei dla potrzeb rozstrzygnięcia sporu o to, czy żądane informacje stanowią informację przetworzoną, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd powołuje się na obowiązujący i ugruntowany już pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczący rozumienia pojęcia "informacji przetworzonej’. Jak wskazuje się w tym orzecznictwie:
- Przetworzenie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zupełnie nowa jakość, co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nieistniejącymi w chwili złożenia wniosku (wyrok NSA z 26 stycznia 2022 r., III OSK 1034/21, lex nr 3291953).
- Informacja przetworzona wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji, a w efekcie "przetworzenia" powstaje nowy jakościowo dokument. Przetworzeniem nie będzie tym samym np. sięganie do dokumentów archiwalnych. Informacja przetworzona to bowiem taka informacja publiczna, która wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskiwanie określonych środków osobowych i finansowych (zob. wyrok WSA z 9 maja 2022 r. III SA/Gd 387/22, lex nr 3354398);
- Charakter informacji przetworzonej mają dane przygotowane specjalnie dla wnioskodawcy przy zastosowaniu założonych przez niego kryteriów. Natomiast konieczność odszukania dokumentów, ich anonimizacja czy wykonanie ich kopii nie jest uznawana za przetworzenie w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wyrok WSA w Gliwicach, III SA/Gl 1543/21, lex nr 3325235).
W świetle powyższego konieczne w tej sprawie stało się rozważanie, czy spośród informacji zawnioskowanych przez E. U. 9 maja 2022 r. organ dysponował informacjami prostymi, które mógł udostępnić skarżącej bez podejmowania działań polegających na "przetworzeniu" tych informacji, a jeśli tak - to w jakim zakresie. Przy czym przedmiotem żądania zawartego w ww. wniosku była informacja dotycząca rodzaju i ilości każdego świadczenia wypłaconego pracownikom ZPO w B. , nie zaś informacja dotycząca rodzaju i ilości świadczenia wypłaconego każdemu pracownikowi ZPO w B. . Jest to istotna różnica, której zdaje się nie dostrzegł organ w tej sprawie, biorąc pod uwagę treść udzielonej skarżącej odmowy.
Zgodnie z Regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych obowiązującym w Zespole Placówek Oświatowych w B. (dostępnym na stronie ZPO) regulamin określa zasady tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w Zespole Placówek Oświatowych w B. , zwanego w Regulaminie "Funduszem", i zasady gospodarowania środkami tego funduszu, przeznaczonego na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z Funduszu (§ 1). Środki Funduszu są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym (§ 3 ust. 1 Regulaminu). Zgodnie z § 3 ust. 3 Regulaminu, Fundusz dzielony jest corocznie na cele socjalne – 89 %, mieszkaniowe – 10 %, wspólną działalność socjalno – kulturalną – 1 % (art. 9 ustawy z dnia marca 1994 o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych). Środkami Funduszu administruje dyrektor szkoły (§ 3 ust. 4 Regulaminu). Środki Funduszu niewykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny (§ 3 ust. 5 Regulaminu). Zatem z treści Regulaminu wynika, że środki Funduszu dzielone są co najmniej na trzy rodzaje (obszary): cele socjalne, cele mieszkaniowe i wspólną działalność socjalno-kulturalną.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217), jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności dotyczące: sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej: zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej.
Zatem, jeżeli środki funduszu świadczeń socjalnych w Zespole Placówek Oświatowych w B. dzielone są corocznie na trzy cele (rodzaje) w odpowiedniej (określonej Regulaminem) proporcji, to bez wątpienia podmiot prowadzący rachunkowość tej placówki dysponuje kwotą środków rozdysponowaną corocznie przynajmniej na te trzy cele regulaminowe. Konto, pod którym rejestrowane są (sumowane) środki Funduszu, powinno zawierać co najmniej informacje o ilości środków wydatkowanych w każdym roku na każdy z wyżej wskazanych trzech rodzajów świadczeń wypłacanych z tego Funduszu. To oznacza, że ustalenie przez organ takiej informacji celem udzielenia skarżącej odpowiedzi nie wymagało nadzwyczajnego nakładu pracy, a jedynie zwrócenia się do służb księgowych obsługujących Placówkę o odpowiednią informację za lata: 2020, 2021 i 2022, zwłaszcza, że niewykorzystane środki przechodzą na rok kolejny, a Regulamin określa udział środków przeznaczanych na wymienione trzy cele w puli wszystkich środków tego Funduszu. Z pewnością udzielone powinny zostać co najmniej informacje o ogólnych kwotach wydatkowanych z tego Funduszu we wskazanych latach na ww. cele.
Podsumowując, organ nie może skutecznie twierdzić, że żądanie zawarte we wniosku z 9 maja 2022 r. o ilość i rodzaj środków wypłaconych w trzech kolejnych latach z funduszu świadczeń socjalnych w ZPO w B. stanowi informację przetworzoną. Niewykluczone, że każdy z trzech rodzajów świadczeń (cele socjalne, cele mieszkaniowe i wspólna działalność socjalno-kulturalna), mając na względzie treść Regulaminu (który określa szczegółowe cele wydatkowania środków Funduszu) pod względem rachunkowym są rozdzielone pod kontem księgowym przeznaczonym na środki z ZFŚS na inne jeszcze, bardziej szczegółowo opisane świadczenia.
Niemniej nie może być wątpliwości, że niezasadna była odmowa udostępnienia skarżącej wnioskowanej informacji publicznej, przynajmniej jeśli chodzi o ilość środków z ZFŚS wypłaconych w roku 2020, 2021 i 2022 na cele socjalne, cele mieszkaniowe i wspólną działalność socjalno-kulturalną. Nie było konieczne – zdaniem Sądu – poszukiwanie i przetwarzanie przez organ informacji o ilości środków wypłaconych w podanym okresie każdej z osób uprawnionych na mocy Regulaminu. Błędne odczytanie treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez organ zobowiązany do udzielenia takiej informacji nie uzasadnia odmowy udostępnienia takiej informacji, skoro organ ma możliwość wezwania wnioskodawcy do precyzyjnego określenia zakresu żądanej informacji i w tym celu ewentualnie zastosowania art. 13 ust. 2 u.d.i.p. bez narażenia się na zarzut bezczynności.
Z tych powodów skarga okazała się skuteczna, a Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił obie decyzje wydane w tej sprawie.
O kosztach postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 202 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI