II SA/Ke 441/12

II SA/Ke 441/12 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2012-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Teresa Kobylecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
I OSK 3048/12 - Wyrok NSA z 2013-03-06
I OZ 670/12 - Postanowienie NSA z 2012-08-31
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
art. 59 ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2012r. sprawy ze skargi [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Osieku z dnia 31 stycznia 2012r. nr XVI/120/12 w przedmiocie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Bukowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 31 stycznia 2012 r. Nr XVI/120/12 w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Bukowej, Rada Miejska w Osieku na podstawie art. 59 ust. 1, 2
i 3 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty stwierdziła, że z dniem 31 sierpnia 2012 r. likwiduje Publiczną Szkołę Podstawową w Bukowej. Uczniom tej szkoły umożliwia się kontynuowanie nauki w Publicznej Szkole Podstawowej w Osieku. Mienie likwidowanej Szkoły przejmuje Urząd Miasta i Gminy w Osieku, a dokumentację, poza dokumentacją przebiegu nauczania, przejmuje Burmistrz Miasta i Gminy w Osieku.
W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 28 września 2011 r. Rada Miejska w Osieku podjęła uchwałę o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej
w Bukowej. Przyczyną likwidacji była mała liczba dzieci oraz wysokie koszty utrzymania szkoły. Obwód zlikwidowanej szkoły miał zostać włączony do obwodu Publicznej Szkoły Podstawowej w Osieku. Wszyscy rodzice zostali pisemnie powiadomieni o zamiarze likwidacji. Świętokrzyski Kurator Oświaty nie wniósł zastrzeżeń do zamiaru likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2012 r. Ponadto projekt uchwały poddano konsultacjom z organizacjami pozarządowymi i podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego.
Skargę na ww. uchwałę złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Kielcach [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz zarzucając naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez niepowiadomienie imiennie każdego z rodziców uczniów w wyznaczonym terminie o zamiarze likwidacji szkoły.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że nie wszyscy rodzice uczniów likwidowanej szkoły zostali pisemnie zawiadomieni o tym fakcie, gdyż wymienieni
w skardze rodzice otrzymali jedno pismo adresowane do obojgu małżonków, którego odbiór kwitował tylko jeden z rodziców. Tymczasem fakt zapoznania się z informacją
o likwidacji szkoły powinien być stwierdzony podpisem złożonym przez każdego rodzica na piśmie doręczonym każdemu z nich osobiście.
W ocenie skarżących nieskuteczne jest również powiadomienie rodziców nieobecnych w miejscu zamieszkania, przez złożenie podpisu na zawiadomieniu
o likwidacji szkoły przez domownika za nieobecnego rodzica, jeżeli domownik nie zobowiązał się do przekazania przesyłki adresatowi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie również wystąpiła, gdyż jedno z pism odebrała córka M. i J.P. i nie wiadomo, w imieniu którego z rodziców dokonała powyższej czynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że zawiadomienia o likwidacji szkoły zostały przesłane rodzicom w formie pisma skierowanego do obojga rodziców w sytuacji, gdy zamieszkują pod tym samym adresem i doręczone rodzicom zamieszkującym wspólnie na adresy wskazane przez dyrektora szkoły. W przypadku odbioru pisma przez córkę, osoba ta jako dorosły domownik winna zawiadomić obydwoje adresatów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
W przypadku uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego, kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został z naruszeniem prawa – stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona została w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001, Nr 142 poz.1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że skarżący spełnili opisane wyżej wymogi formalne, a mianowicie wezwali Radę Miejską w Osieku do usunięcia naruszenia prawa, a następnie, wobec braku odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wezwania, wnieśli skargę do sądu administracyjnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały podkreślić należy, że została ona podjęta w oparciu o art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r.
o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Stosownie natomiast do ust. 2 szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie.
Nie było w sprawie kwestionowane, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Rada Gminy w Osieku prawidłowo określiła termin likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Bukowej, a uczniom tej szkoły zapewniono możliwość nauki w innej szkole publicznej tego samego typu.
Nie budzi także wątpliwości fakt dopełnienia obowiązku poinformowania właściwego kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły. W aktach administracyjnych (k. 84) znajduje się pismo Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w Kielcach skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy Osiek, z którego wynika, że uchwała w ww. przedmiocie została pozytywnie zaopiniowana.
Podnieść w tym miejscu trzeba, że z uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010r. sygn. I OPS 2/10 wynika też, iż uchwała o zamiarze likwidacji szkoły
i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy, są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do przepisu art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 ze zm.), z tym że przedstawienie do zaopiniowania projektu jednej z nich oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. W aktach sądowych znajduje się pismo Związku Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału
w S. z dnia 8 sierpnia 2011 r. z którego wynika, że Związek ten o zamiarze likwidacji szkoły został zawiadomiony.
Natomiast spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy podjęcie zaskarżonej uchwały poprzedzone zostało zawiadomieniem rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem .
Precyzując zarzut naruszenia w tym zakresie art. 59 ust. 1 ustawy skarżący podnieśli, że wymienieni w skardze rodzice nie zostali prawidłowo zawiadomieni
o zamiarze likwidacji szkoły, gdyż przesyłki zawierające zawiadomienia o tym fakcie zostały skierowane do obojga małżonków, a nie do każdego oddzielnie. Ponadto
w jednym przypadku przesyłkę odebrała córka, która nie oświadczyła w imieniu którego z rodziców dokonuje tej czynności. W ocenie skarżących powyższe okoliczności świadczą o tym, że nie wszyscy rodzice uczniów szkoły zostali skutecznie powiadomieni o zamiarze jej likwidacji.
Stanowiska tego – w stanie faktycznym niniejszej sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie podziela.
Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych, zawiadomienia o zamiarze likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Bukowej zostały przesłane na adresy wskazane w sporządzonej przez dyrektorkę tej szkoły - liście rodziców uczniów, którzy w roku szkolnym 2011/2012 uczęszczali do tej szkoły. Rzeczywiście – jak podkreślają skarżący - zawiadomienia doręczane były jedną przesyłką do obojga rodziców na ich wspólny adres, a nie oddzielnie do każdego z nich, jednak okoliczność ta - w ocenie Sądu - nie wpływa na skuteczność zawiadomienia.
Przyjąć należy, że w sytuacji, gdy władza rodzicielska (bądź wykonywanie pieczy nad dzieckiem) przysługuje prawnie obojgu rodzicom (opiekunom), informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna być adresowana tak do ojca jak i do matki dziecka, a nie tylko do jednego z nich. Nie oznacza to jednak, że jeśli ustawowy obowiązek zawiadomienia rodziców organ realizuje poprzez formę pisemną np. przesłanie listu poleconego, to winien kierować oddzielne zawiadomienia do każdego rodzica nawet wówczas, gdy zamieszkują oni razem i wspólnie wykonują przysługującą im z mocy prawa władzę rodzicielską. W takim wypadku wystarczy skierowanie jednego wspólnego zawiadomienia zaadresowanego do obojga rodziców, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Zwrócić należy uwagę, że zawiadomienie z art. 59 ust. 1 ustawy, nie jest tożsame z zawiadomieniem o jakim mowa w kpa. Z treści tego przepisu wynika, że zawiadomienie powinno być skierowane do rodziców dzieci, przy czym ustawa nie określa formy takiego zawiadomienia, a jedynie wymaga, by rodzice zostali poinformowani o likwidacji szkoły. Dlatego zawiadomienie nie musi nastąpić na piśmie, a przykładowo powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów czyni zadość wymaganiom, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy.
Jak wynika z nadesłanej Sądowi dokumentacji, wszystkie zawiadomienia dotyczące zamiaru dokonania likwidacji szkoły skierowane pod adresy rodziców, których prawidłowość nie została zakwestionowana, zostały odebrane przed upływem terminu 6-ciomiesięcznego, a więc przed 1 marca 2012 r.; zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach wskazują na to, że informacja o zamiarze zmiany statusu szkoły została doręczona w dniach 12 i 13 grudnia 2011 r.
Dla oceny prawidłowości tych zawiadomień z punktu widzenia wymogów art. 59 ust.1 ustawy, nie bez znaczenia jest okoliczność, że żaden z rodziców, ani na etapie procedury uchwałodawczej, ani w toku postępowania sądowego nie zarzucał braku faktycznego zawiadomienia go o zamiarze likwidacji szkoły, a konkretnie tego, że osoba która przesyłkę odebrała – nie przekazała jej drugiemu małżonkowi lub rodzicowi. Sam fakt, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru zawiadomienia nie znajduje się podpis adresata, nie stwarza domniemania, że przesyłka do niego nie dotarła, a co za tym idzie nie może automatycznie podważyć skuteczności powiadomienia takiego rodzica o zamiarze likwidacji szkoły – jak chcieliby tego skarżący. Okoliczność tę należałoby co najmniej uprawdopodobnić, co jednak
w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Zdaniem Sądu podnoszenie jedynie zarzutu nie otrzymania zawiadomienia adresowanego wyłącznie do jednego z rodziców, w sytuacji gdy niesporne jest, że powiadomienia skierowane do obojga rodziców odebrał i podpisał jeden z nich nie może automatycznie oznaczać nieskuteczności wypełnienia przez organ obowiązku
z art. 59 ust. 1 ustawy. W ocenie składu orzekającego bowiem, informację o zamiarze likwidacji szkoły skarżący posiadali na długo przed upływem zakreślonego przez ustawodawcę terminu. Nawet bowiem jeżeli któregoś ze skarżących nie było w domu w dacie doręczania zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły i nieobecność ta była długotrwała (na co jednak żadne ze skarżących się nie powołuje), to z uwagi na fakt, że od daty tych doręczeń (12 grudnia 2011 r.), do daty upływu terminu zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły (29 lutego 2012 r.), upłynęło ponad dwa i pół miesiąca, (w ciągu których przypadały święta Bożego Narodzenia i ferie zimowe, a zatem zdarzenia w czasie których rodzice mięli możliwość dowiedzenia się o zamiarze likwidacji szkoły, do której uczęszczają ich dzieci), nie można przyjąć, aby informacja o zamiarze likwidacji szkoły ich dzieci do nich nie dotarła.
W związku z powyższymi rozważaniami Sąd uznał, że spełnione zostały warunki do przyjęcia, iż wszyscy skarżący zostali zawiadomieni o likwidacji szkoły, a to musi prowadzić do uznania nietrafności zarzutu skargi wskazującego na naruszenie przepisu prawa materialnego.
Odnosząc się do wyroków sądów administracyjnych powołanych w skardze podkreślić należy w pierwszym rzędzie, że stosownie do treści art. 178 ust.1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że przy wyrokowaniu sąd nie jest związany rozstrzygnięciami podjętymi przez inne sądy w podobnych, a nawet takich samych pod względem stanu faktycznego sprawach. Mając jednak na uwadze istotną rolę, jaką pełni w procesie wyrokowania dorobek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych wyjaśnić należy, że zarówno w sprawie o sygn. I OSK 374/09, jak i w I OSK 66/07, NSA orzekał
w odmiennych, aczkolwiek rodzajowo zbliżonych stanach faktycznych, dlatego wyrażonego tam poglądu nie należy generalizować i przenosić na grunt każdej innej, podobnej sprawy.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.