II SA/KE 433/24

II SA/Ke 433/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Beata Ziomek
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 725
art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 27 maja 2024 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach postanowieniem z 27 maja 2024 r. [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku - Kamiennej z 2 kwietnia 2024 r., odmawiające wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego względem budynku gospodarczego murowanego, posadowionego na działce w miejscowości P. 9, gm. B., zrealizowanego w sposób istotnie odbiegającego od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z 8 października 1993 r., wydanej przez Wójta Gminy Bliżyn, a będącego przedmiotem zakończonego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku-Kamiennej znak: [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że analizując sprawę wniosku R. C. z 19 marca 2024 r. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku gospodarczego murowanego o wymiarach ok. 12,00x8,00 usytuowanego w Piętach stwierdził, że obiekt ten był już przedmiotem postępowań organów nadzoru budowlanego. Ostatnią decyzją ŚWINB z 7 października 2022 roku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku - Kamiennej z 3 czerwca 2021 r. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego (obecnie funkcjonującego jako budynek produkcyjno-warsztatowy) o wym. w rzucie ok. 12,0x8,0m wchodzącego w skład obiektów zakładu stolarskiego zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] w P. . Decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane - po zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym sygn. akt II SA/Ke 40/21. Wyrokiem z 6 lipca 2021 r. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji wydane na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, nakazujące dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku produkcyjno-warsztatowego o wymiarach ok. 12,00x8,00m. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego pochopnie uznały, że przedmiotowy budynek jest samowolą budowlaną, ponieważ w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy Bliżyn z 8 października 1993 r., którą udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego obu szczebli w sposób nieprawidłowy oceniły stan faktyczny sprawy uznając, iż budynek będący przedmiotem postępowania nie jest tożsamy z budynkiem, na którego wykonania R. C. uzyskał pozwolenie decyzją z 8 października 1993 r. Sąd wyraził stanowisko, iż wykonany budynek w stosunku do objętego pozwoleniem na budowę wskazuje pewne różnice, jednak nie zmieniają one istoty budynku na tyle, by uznać, że został zrealizowany inny obiekt. W ostateczności Sąd nakazał organom ocenić zaistniałe zmiany w kategorii istotnych odstępstw od uzyskanego pozwolenia na budowę i prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.
W związku z powyższym kolejne rozstrzygnięcia w sprawie organy nadzoru budowlanego wydawały na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, traktując budynek gospodarczy (pełniący funkcje budynku produkcyjno-warsztatowego) jako wykonany w sposób istotnie odbiegający od udzielonego decyzją z 8 października 1993 r. pozwolenia na budowę. Zdaniem organu II instancji, kwestia ta ma o tyle kluczowe znaczenie w sprawie dotyczącej wniosku o wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 49f Prawa budowlanego, że przepis ten dotyczy obiektów wykonanych w warunkach samowoli budowlanej. Cytując treść art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy stwierdził, że uproszczone postępowanie legalizacyjne można wszcząć tylko i wyłącznie w stosunku do obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia). Natomiast w przedmiotowej sprawie strona legitymuje się pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego. Ziściła się więc przesłanka innej uzasadnionej przyczyny, o której mowa w art. 61 a § 1 kpa.
Odnosząc się do treści zażalenia organ wskazał, że rzeczywiście postępowanie w sprawie legalizacji uproszczonej jest postępowaniem nowym, odrębnym i szczególnym w stosunku do postępowań prowadzonych w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jak i art. 37 Prawa budowalnego z 1974 r. Niemniej jednak odnosi się ono tylko i wyłącznie do obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, a nie w odniesieniu do obiektów wykonanych w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. W związku z tym nie ma prawnych możliwości wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku gospodarczego zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę z 8 października 1993 r. Organ dodał, że ostateczną decyzją z 7 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję PINB w Skarżysku - Kamiennej z 3 czerwca 2021 r., którą orzeczono nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku. Decyzja ta nie została w sposób skuteczny zaskarżona do Sądu, a tym samym stała się prawomocna i podlega wykonaniu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenie i wszczęcie postępowania w przedmiocie uproszczonej legalizacji budynku, R. C. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
a. art 61a § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie które chce wszcząć jest tożsame przedmiotowo z tym, na które powołuje się organ w sprawie NB 5151.1.2018., w sytuacji gdy przedmiotem postępowania NB 5151.1.2018. nie była uproszczona legalizacja budynku, a samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na produkcyjno-warsztatowy,
b. art. 7, 77 i 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów co skutkowało:
- przyjęciem, że budynek objęty wnioskiem o uproszczoną legalizację budynku objęty był pozwoleniem na budowę, kiedy z treści samego postanowienie wynika, że był on samowolą budowlaną,
- brakiem odniesienia się przez organ do kwestii związanej z uchyleniem ostatecznej decyzji Wójta Gminy Bliżyn z 8 października 1993 r. przez Starostę Skarżyskiego, a tym samym brakiem wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę budynku objętego wnioskiem o legalizację uproszczoną,
- brakiem podjęcia wszystkich działań mających na celu wyjaśnienie okoliczności mających znaczenia dla sprawy w tym w szczególności zapadnięcia prawomocnego postawienia Sadu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej z 14 maja 2024 r. w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości w tym tych, na których znajduje się budynek objęty wnioskiem o uproszczoną legalizację, a tym samym uzyskania praw do gruntów, na którym stoi budynek,
c. art. 7 kpa poprzez brak przychylenia się do wniosku o uproszczoną legalizację w sytuacji, kiedy wszelkie zapadłe decyzje w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości nie wynikają z winy strony, gdyż związane są z przedłużającymi się postępowaniami sądowymi,
d. art. 9 kpa poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o możliwości objęcia nieruchomości której dotyczy postępowanie uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organy dwóch instancji całkowicie pominęły fakt, że przedmiotem sprawy [...] była zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na produkcyjno-warsztatowy. Ten aspekt nie został poruszony i wyjaśniony w zaskarżonej decyzji. Ponadto w trakcie trwania postępowania [...] nastąpiła zmiana przepisów prawa budowlanego i w przedmiotowej sprawie winny mieć zastosowanie procedury określone w art. 49f prawa budowlanego, które weszły w życie we wrześniu 2020 r. Przepisy wprowadzające regulację wynikającą z art. 49f prawa budowlanego, a w szczególności art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, nie odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Tym samym art 49f i następne wprowadziły nowy szczególny tryb legalizacji. W toku prowadzonego przez kilka lat postępowania organ, wbrew art. 9 kpa, nie poinformował skarżącego o takiej możliwości.
Wnoszący skargę także podkreślił, że do uprawomocnienia się decyzji, o której wspomina organ, doszło w wyniku braku doręczenia stronie decyzji, co było związane z nieprawidłowościami w działaniu Poczty Polskiej i pozbawiło skarżącego możliwości obrony i dochodzenia swoich spraw. Dodał, że w toku postępowania o zmianę sposobu użytkowania osoby będące współwłaścicielami gruntów wyraziły zgodę na dysponowanie gruntem na cele budowlane. Dopiero w toku postępowania zmieniły zdanie i ten aspekt sprawy powstały już po jej zainicjowaniu winien być traktowany jako zagadnienie wstępne. Nie bez znaczenia jest fakt, że sytuacja skarżącego została rażąco pogorszona przez przedłużające się postępowania sądowe. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę, że zakończyło się postępowania w przedmiocie zasiedzenia gruntów, na których częściowo znajduje się budynek, "co także miało podstawę do zaistnienia jako zagadnienie wstępne".
Skarżący zarzucił również, że organ określa budynek będący przedmiotem postępowania jako samowolę budowaną, a to stwierdzenie powoduje, że nie sposób uznać, że budynek miał powstać w wyniku wydania pozwolenia na jego budowę lub na podstawie stosownego zgłoszenia. Nadto organ w swoich rozważaniach całkowicie pomija, że pozwolenie na budowę z 8 października 1993 r. zostało uchylone, a tym samym zaistniały przesłanki do wdrożenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 30 października 2024 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze oraz poinformował o zmianie stanu faktycznego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a. skarga, której przedmiotem było postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie 3 sędziów.
Zgodnie z zastosowanym w sprawie przez organ I instancji i zaakceptowanym jako podstawa rozstrzygnięcie przez organ II instancji przepisem art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte,organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Celem wprowadzenia przytoczonego przepisu była potrzeba wyraźnego odróżnienia postępowania wstępnego, polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej lub innego aktu lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej. W intencji ustawodawcy rozwiązanie takie w sposób bardziej zrozumiały dla wnioskodawców odróżnia etap wstępny dotyczący wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wprawdzie ocena dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wymaga również przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale tylko w takim zakresie, który służy ustaleniu okoliczności uprawniających do zastosowania tego przepisu (wyrok NSA z 6 sierpnia 2024 r., I OSK 697/23). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania. Chodzi więc zasadniczo o sytuacje jednoznaczne, oczywiste, dostrzegalne prima facie, możliwe do zidentyfikowania już na etapie wstępnej analizy zgłoszonego żądania, niewymagające prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu administracji (wyrok WSA w Poznaniu z 10 października 2024 r., IV SA/Po 592/24).
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, na podstawie kryterium jego zgodności z prawem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwym w sprawie jest to, że skarżący w dniu 25 marca 2024 r. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku-Kamiennej wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, dotyczącego budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] i [...] w miejscowości P., gmina B.. Poza sporem jest również, że w stosunku do tego samego obiektu budowlanego prowadzone było postępowanie naprawcze, w wyniku którego doszło do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu (decyzja PINB w Skarżysku-Kamiennej z 3 czerwca 2021 r. utrzymana w mocy decyzją ŚWINB w Kielcach z 7 października 2022 r.), na podstawie art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. Podstawą natomiast takiej kwalifikacji tego obiektu budowlanego był prawomocny, a więc wiążący z mocy art. 153 p.p.s.a. organy, a także sądy, wyrok WSA w Kielcach z 6 lipca 2021 r., II SA/Ke 40/21. W wyroku tym bowiem stwierdzono, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dotyczy sytuacji tzw. samowoli budowlanej, to jest realizacji obiektów budowlanych bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W konsekwencji tryb naprawczy (art. 50-51 Prawa budowlanego) uregulowany w ustawie Prawo budowlane z 1994 r., ma również zastosowanie do inwestycji wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (lub wcześniejszych), jeśli od warunków tego pozwolenia odstąpiono (wyrok WSA w Białymstoku z 20 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Bk 140/17; por. też wyroki NSA z 16 lutego 2017 r., sygn. II OSK 1433/15, WSA w Warszawie z 29 maja 2019 r., sygn. VII SA/Wa 2878/18, z 12 grudnia 2017 r., sygn. VII SA/Wa 373/17, z 13 lutego 2019 r., sygn. VII SA/Wa 1638/18, WSA w Gdańsku z 17 listopada 2018 r., sygn. II SA/Gd 632/19). Zakończenie budowy, w której nastąpiło istotne odstąpienie od warunków projektu lub pozwolenia, w żadnym razie nie stanowi powodu do odstąpienia od wdrożenia tzw. procedury naprawczej (m.in. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 480/19). Wreszcie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, jako norma wyjątkowa, nie ma również zastosowania w sytuacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (wyrok NSA z 19 lutego 2013 r., II OSK 1983/11). W wiążących wskazaniach WSA w Kielcach polecił, aby ponownie rozpoznający sprawę organ ocenił zaistniałe zmiany w kategorii istotnych odstępstw od uzyskanego pozwolenia na budowę i przeprowadził postępowanie w oparciu o właściwe przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.
W następstwie tego wyroku doszło do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego, zakończonego wspomnianą wyżej decyzją rozbiórkową PINB w Skarżysku-Kamiennej z 3 czerwca 2021 r., utrzymaną w mocy decyzją ŚWINB w Kielcach z 7 października 2022 r.
Istotą sporu zaistniałego w sprawie było to, czy możliwe jest prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f Prawa budowlanego, w stosunku do inwestycji, co do której stwierdzono, iż roboty budowlane wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego) i następnie w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, orzeczono rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. W konsekwencji sporne też było to, czy prawidłowo na podstawie art. 61a ust. 1 k.p.a.., orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, na podstawie art. 49f Prawa budowlanego.
Jak wynika z art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2) - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
Uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 49f Prawa budowlanego, jest postępowaniem szczególnym i odrębnym względem zwykłych postępowań legalizacyjnych przewidzianych w art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie jest dopuszczalne w stosunku do robót budowlanych objętych hipotezą art. 50-51 Prawa budowlanego. Wniosek taki da się wywieść wprost z treści art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego. Skoro bowiem możliwość wszczęcia takiego postępowania dotyczy budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, to oznacza to a contrario, że w przypadkach innych, niż wymienione w art. 49f ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, a więc w przypadkach budowy, która nie jest samowolą budowlaną – wszczynanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 15 maja 2024 r., II OSK 789/23). Rozstrzygająca dla wyniku sprawy okoliczność, tj. to, że będący przedmiotem wniosku skarżącego obiekt budowlany nie jest samowolą budowlaną, została wiążąco w niniejszej sprawie przesądzona w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 6 lipca 2021 r., II SA/Ke 40/21, o czym była już wyżej mowa. Konsekwencją takich ustaleń jest natomiast zasadność odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w stosunku do takich obiektów, jak przedmiotowy budynek gospodarczy. Poczynienie wskazanych ustaleń co do postępowań przeprowadzonych w stosunku do tego budynku gospodarczego nie może być przy tym uznawane za wymagające wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż wymogi określone w art. 49f ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego warunkują samo wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, a nie podjęcie jednego z rozstrzygnięć wydawanych w takim postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że nie mogły wpłynąć na wynik sprawy.
Powodem odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. nie była tożsamość sprawy, o wszczęcie której wnioskował skarżący (tj. uproszczone postępowanie legalizacyjne), ze sprawą zakończoną wydaniem decyzji ŚWINB z 7 października 2022 r., znak [...] (utrzymanie w mocy rozbiórki orzeczonej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego dotyczącej budynku gospodarczego o zmienionej funkcji budynku produkcyjno-warsztatowego wykonanego w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę), ale inna uzasadniona przyczyna, z powodu której postępowanie nie mogło być wszczęte, o jakiej mowa w art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a. Przyczyną tą był natomiast wiążąco stwierdzony w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 6 lipca 2021 r., II SA/Ke 40/21 fakt, że przedmiotowy obiekt nie jest samowolą budowlaną. Ta natomiast przyczyna wyklucza możliwość nie tylko prowadzenia, ale i wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, co wynika z art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 61a § 1 k.p.a.
Nie jest prawdą twierdzenie autora skargi, że organ II instancji określił przedmiotowy budynek gospodarczy jako samowolę budowlaną. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znajduje się bowiem stwierdzenie, z którego wynika przeciwny wniosek tj., że R. C. legitymował się pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego wydanym przez Wójta Gminy Bliżyn decyzją z 8 października 1993 r., Nr [...] (str. 3 akapit 4). Uchylenie tego pozwolenia na budowę decyzją Starosty Skarżyskiego z 8 sierpnia 2022 r., dokonane na podstawie art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, również nie miało znaczenia dla oceny zaistnienia w niniejszej sprawie samowoli budowlanej. O samowoli budowlanej można bowiem mówić tylko w przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 i art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego). Do przypadków innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f (do których należy w szczególności przypadek, gdy dla danego obiektu budowlanego zostało uzyskane pozwolenie na budowę, które następnie zostało uchylone na podstawie art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, czyli tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), stosuje się z mocy art. 50 i 51 Prawa budowlanego postępowanie naprawcze, które należy odróżnić od postępowania legalizacyjnego (por. uzasadnienie wyroku NSA z 15 maja 2024 r., II OSK 789/23).
Uzyskanie przez inwestora – w drodze zasiedzenia - praw do gruntu, na którym stoi budynek objęty wnioskiem o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, nie zmienia przesądzającej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, że przedmiotowy budynek nie jest samowolą budowlaną, co wyklucza możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Dlatego nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nieodniesienie się organów do postanowienia Sądu Rejonowego w S.-K. z 14 maja 2024 r. o stwierdzeniu zasiedzenia własności nieruchomości oznaczonej numerem [...], [...] i [...] położonych w obrębie P., gmina B..
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.