II SA/Ke 518/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2021-07-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyprzemoc w rodziniezespół interdyscyplinarnyuchwałakontrola legalnościprawo miejscowekompetencje rady gminydelegacja ustawowanaruszenie prawa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy w Skarżysku Kościelnym dotyczącej funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, uznając ją za sprzeczną z prawem i przekraczającą delegację ustawową.

Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Skarżysku Kościelnym dotyczącą trybu powoływania i funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, zarzucając jej istotne naruszenie prawa i przekroczenie delegacji ustawowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały w części dotyczącej składu zespołu, podstaw działania, przesłanek odwołania członków oraz szczegółowych warunków funkcjonowania, uznając te zapisy za sprzeczne z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i Konstytucją RP.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy w Skarżysku Kościelnym z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej wynikającej z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (u.p.p.r.) oraz naruszenie Konstytucji RP. Główne zarzuty dotyczyły nieuprawnionego określenia składu zespołu, modyfikacji zapisów ustawowych dotyczących podstaw działania zespołu, wprowadzenia materialnoprawnych przyczyn odwołania członków zespołu oraz powtórzenia lub modyfikacji przepisów ustawowych w zakresie funkcjonowania zespołu i grup roboczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną we wszystkich podniesionych zarzutach. Sąd stwierdził, że Rada Gminy, uchwalając zaskarżone przepisy, przekroczyła zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. W szczególności, sąd uznał za niedopuszczalne samodzielne określanie przez Radę składu zespołu, podczas gdy ustawa szczegółowo to reguluje (art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r.), a także ograniczanie tego składu poprzez pominięcie prokuratorów. Sąd zakwestionował również zapisy dotyczące podstaw działania zespołu, uznając je za modyfikację art. 9a ust. 8 u.p.p.r. Ponadto, sąd stwierdził nieważność zapisów wprowadzających materialnoprawne przesłanki odwołania członków zespołu (np. uzasadnione podejrzenie naruszenia poufności), uznając je za wykroczenie poza delegację do określenia jedynie procedury odwoławczej. Sąd podkreślił również, że powtarzanie lub modyfikowanie przepisów ustawowych w uchwale (np. § 3 ust. 5, 8, 11, 15) jest niedopuszczalne i narusza zasady techniki prawodawczej oraz zasadę praworządności, prowadząc do niejasności i potencjalnych sprzeczności z prawem wyższego rzędu. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wskazanych przez Prokuratora przepisów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Gminy nie może samodzielnie określać składu zespołu interdyscyplinarnego, ograniczając lub rozszerzając katalog podmiotów wskazany w art. 9a ust. 3-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Takie działanie stanowi przekroczenie delegacji ustawowej.

Uzasadnienie

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie szczegółowo określa skład zespołu interdyscyplinarnego. Rada gminy jest upoważniona jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków oraz szczegółowych warunków funkcjonowania, a nie do modyfikowania składu osobowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.p.r. art. 9a § 3

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 4

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 5

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 7

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 8

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 10

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 13

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.r. art. 9a § 15

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady techniki prawodawczej art. 137

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej

Zasady techniki prawodawczej art. 143

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie przez Radę Gminy zakresu delegacji ustawowej przy określaniu składu zespołu interdyscyplinarnego. Niedozwolona modyfikacja przepisów ustawowych dotyczących podstaw działania zespołu. Wprowadzenie przez Radę Gminy materialnoprawnych przesłanek odwołania członków zespołu, wykraczających poza delegację do określenia procedury. Powtarzanie lub modyfikowanie przepisów ustawowych w uchwale rady gminy, co narusza zasady techniki prawodawczej i praworządności. Oddelegowanie przez Radę Gminy kompetencji do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu na rzecz samego zespołu lub regulaminu organizacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

przekroczenie zakresu delegacji ustawowej istotne naruszenie prawa zasada praworządności nieuprawnione ograniczenie składu osobowego zespołu nieostra kategoria 'uzasadnionego podejrzenia' normatywnie zbędne powtórzenie przepisu ustawowego

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący

Jacek Kuza

sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia i funkcjonowania zespołów interdyscyplinarnych w samorządach, zasady prawidłowego stanowienia prawa miejscowego, kontrola legalności uchwał samorządowych przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie zespołu interdyscyplinarnego, ale zasady praworządności i prawidłowego stanowienia prawa są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów i ochrony praw obywateli w kontekście przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują legalność aktów prawa miejscowego i egzekwują przestrzeganie zasad legislacji.

Rada Gminy przekroczyła uprawnienia? Sąd administracyjny unieważnia kluczowe zapisy uchwały o zespole interdyscyplinarnym.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ke 518/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2005 nr 180 poz 1493
art. 9a
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 40 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy w Skarżysku Kościelnym z dnia 12 maja 2011 r. nr IX/46/2011 w przedmiocie trybu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: - § 2 ust. 2 w brzmieniu "W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji, organizacji i jednostek organizacyjnych działających na terenie Gminy Skarżysko Kościelne: 1) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Skarżysku Kościelnym 2) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 3) Przedstawiciela Policji w Skarżysku Kościelnym 4) Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Skarżysku Kościelnym 5) placówek oświatowych, 6) organizacji pozarządowych w szczególności działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, 7) kuratorzy sądowi."; - § 2 ust. 1 w brzmieniu: "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy w Skarżysku Kościelnym a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu"; - § 2 ust. 3 pkt 4) i 5) w brzmieniu: "Wójt Gminy w Skarżysku Kościelnym odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji: 4) w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe, 5) w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszeniu zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole."; - § 3 ust. 5, 8, 11 i 15.
Uzasadnienie
Rada Gminy w Skarżysku Kościelnym 12 maja 2011 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180 poz. 1493 ze zm.), dalej zwanej "u.p.p.r." podjęła uchwałę nr IX/46/2011 w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego w Skarżysku Kościelnym oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Okręgowy w Kielcach, który domagając stwierdzenia jej nieważności we wskazanym niżej zakresie zarzucił, że została ona wydana z istotnym naruszeniem prawa, tj.:
- art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 2 uchwały katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego, podczas gdy ww. przepisy nie upoważniają Rady do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. a nadto dokonanie modyfikacji zapisu ustawowego poprzez pominięcie możliwości udziału w składzie zespołu prokuratorów oraz przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r., działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
- art. 9a ust. 8 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej, powtórzenie oraz modyfikację w § 2 ust. 1 uchwały stanowiącym, że "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy w Skarżysku Kościelnym a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu" podczas gdy, powyższe przepisy nie upoważniają Rady do określenia podstawy działania zespołu, gdyż został on w sposób wyczerpujący wskazany w art. 9a ust. 8 u.p.p.r.;
art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez sformułowanie w § 2 ust 3 pkt 4 i 5 uchwały przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członków zespołu interdyscyplinarnego, w sytuacji, gdy Rada Gminy została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu, tj. procedury odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego;
- art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i określenie w § 3 ust. 5 uchwały, że "Szczegółowy zakres prac Zespołu, w tym zadania Przewodniczącego Zespołu, Zastępcy Przewodniczącego i Sekretarza Zespołu zostaną określone w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespól i zatwierdzonym przez Wójta Gminy Skarżysko Kościelne", w sytuacji gdy zgodnie z art. 9a ust. 15 u.p.p.r., to Rada winna w uchwale określić tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania;
- art. 9a ust. 7 u.p.p.r. i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 Rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 3 ust. 8 uchwały treści art. 9a ust. 7 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 10 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 Rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w § 3 ust. 11 uchwały, treści art. 9a ust. 10 u.p.p.r., a nadto odesłanie do zapisu ustawowego w tym zakresie.
- art. 9a ust. 13 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 Rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 3 ust. 15 uchwały treści art. 9a ust. 13 u.p.p.r.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że zaskarżona uchwała nie była przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Świętokrzyskiego oraz nie była badana przez WSA w Kielcach. Prokurator także podkreślił, że niniejsza uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Wnoszący skargę stwierdził, że Rada Gminy w Skarżysku Kościelnym była zobowiązana w uchwale wskazać, w jakim trybie i w jaki sposób będą powoływani i odwoływani członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego. Ponadto ustawodawca nałożył na Gminę obowiązek określenia warunków, na jakich Zespół ten będzie funkcjonował. Mając na uwadze treść art. 7 Konstytucji RP, wnoszący skargę uznał, że odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Nadto cytując art. 94 Konstytucji RP skarżący podniósł, że każda norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie naruszała innych przepisów ustawy. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie praw oraz innych przepisów regulujących daną dziedzinę. Realizując kompetencję organ stanowiący musi uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu.
W niniejszej sprawie upoważnienie dla Rady Gminy w Skarżysku Kościelnym do uchwalenia zaskarżonego aktu prawa miejscowego wynikało z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Zaskarżone uregulowania przekraczają zakres delegacji ustawowej, istotnie naruszają normę kompetencyjną wskazaną w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., jak również art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r., art. 9a ust. 7 u.p.p.r., art. 9a ust. 8 u.p.p.r., art. 9a ust. 10 u.p.p.r., art. 9a ust. 13 u.p.p.r., § 137 Rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ uznał ją za zasadną i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie wskazanym w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Nie jest sporne w sprawie, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny, abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania. Ponieważ zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, w razie stwierdzenia, że istotnie narusza prawo, treść art. 94 ust. 1 u.s.g. zezwala na stwierdzenie jej nieważności przez sąd administracyjny w całości lub w części, bez względu na datę jej podjęcia.
Stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g., nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por.: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 101-102). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy mieć też na uwadze zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające.
Zgodnie z powołanym już wyżej art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna, co do wszystkich sformułowanych w niej zarzutów.
Przechodząc do merytorycznej oceny kwestionowanych zapisów zaskarżonej uchwały należy zaznaczyć, że Rada Gminy w Skarżysku Kościelnym działała na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Zgodnie z art. 9a ust. 3 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych; kuratorzy sądowi (ust. 4). Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (ust. 5).
Należy zauważyć, że art. 9a u.p.p.r. w ust. 3, 4 i 5 szczegółowo określa skład zespołu interdyscyplinarnego, natomiast wyżej cytowany art. 9a ust. 15 u.p.p.r. przyznaje radzie kompetencję do określania w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Przepis ten nie przewiduje więc dla rady gminy kompetencji do samodzielnego wskazywania podmiotów wchodzących w skład tego zespołu (podobnie np.: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 10/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zaskarżonej uchwale natomiast zawarto § 2 ust. 2 w brzmieniu "W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji, organizacji i jednostek organizacyjnych działających na terenie Gminy Skarżysko Kościelne:
1) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Skarżysku Kościelnym
2) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
3) Przedstawiciela Policji w Skarżysku Kościelnym
4) Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Skarżysku Kościelnym
5) placówek oświatowych,
6) organizacji pozarządowych w szczególności działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie,
7) kuratorzy sądowi."
W przytoczonym zapisie zatem, ustawodawca lokalny nie tylko w sposób nieuprawniony w ogóle poddał regulacji materię, w zakresie której wypowiada się już ustawa, ale także dokonał niedozwolonego ograniczenia składu osobowego zespołu dyscyplinarnego, gdyż nie objął nim prokuratorów oraz przedstawicieli podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9a ust. 5 u.p.p.r.).
W świetle powyższego za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 9a ust. 15 i ust. 3, 4 i 5 u.p.p.r. oraz art. 7 i 94 Konstytucji przez § 2 ust. 2 zaskarżonej uchwały – co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności.
Sąd uznał, że zachodziła również podstawa do stwierdzenia nieważności § 2 ust. 1 uchwały w brzmieniu: "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy w Skarżysku Kościelnym a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu". Stwierdzić należy, że zapis ten jest niedozwoloną modyfikacją regulacji wyższej rangi - art. 9a ust. 8 u.p.p.r., zgodnie z którym zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. W § 2 ust. 2 pkt 7 uchwały wskazano tymczasem, że w skład zespołu interdyscyplinarnego, wchodzą kuratorzy. Jak jednak wynika z art. 9 ust. 8 w związku z ust. 3 i 5, kuratorzy nie są podmiotami, z którymi Wójt może zawierać przedmiotowe porozumienia. Rację ma więc Prokurator, że w tym zakresie Rada dokonała niedopuszczalnej modyfikacji przepisów ustawowych.
Za trafny należy ocenić zarzut skargi w zakresie § 2 ust. 3 pkt 4 i 5) uchwały w brzmieniu: "Wójt Gminy w Skarżysku Kościelnym odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji:
4) w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe,
5) w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszeniu zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole.";
Wskazany zapis stanowi wykroczenie poza delegację ustawową określoną w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., z tego względu, że przepis ten nie upoważnia do wprowadzania przez radę gminy materialnoprawnych przyczyn pozbawienia członkostwa, ale jedynie określenia procedury pozbawienia członkostwa. Ponadto, zapis ten wprowadza nieostrą kategorię "uzasadnionego podejrzenia", co mogłoby stanowić obszar do nadużyć związanych z uznaniowym dyscyplinowaniem członków zespołu (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 21 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bd 1051/19, WSA w Poznaniu w wyroku z 16 stycznia 2020 r. sygn. akt V SA/Po 749/19, dostępne: jw.). W tej sytuacji należało stwierdzić nieważność § 2 ust. 3 pkt 4) i 5) zaskarżonej uchwały.
W § 3 ust. 5 uchwały wskazano, że: "Szczegółowy zakres prac Zespołu, w tym zadania Przewodniczącego Zespołu, Zastępcy Przewodniczącego i Sekretarza Zespołu zostaną określone w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespół i zatwierdzonym przez Wójta Gminy Skarżysko Kościelne". Rację ma Prokurator, że takim zapisem Rada przekroczyła delegację z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że do wyłącznej kompetencji rady gminy, należy ustalenie zarówno szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, jak i trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków tego zespołu. Za niedopuszczalne należy więc uznać "oddelegowanie" tej kompetencji na rzecz samego zespołu interdyscyplinarnego oraz zawarcie szczegółowych regulacji w tym zakresie w regulaminie organizacyjnym, opracowywanym przez ten zespół. Takie działanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności § 3 ust. 5 uchwały.
Zgodzić się należy także ze skarżącym Prokuratorem, że zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności § 3 ust. 8, 11 i 15 zaskarżonej uchwały, gdyż zapisy te stanowią niedopuszczalne powtórzenia odpowiednio treści: art. 9a ust. 7, art. 9a ust. 10 oraz art. 9a ust. 13 u.p.p.r. Należy zaznaczyć, że tym zakresie zaskarżona uchwała w sposób nieuprawniony poddała regulacji materię, w zakresie której wypowiada się już ustawa. Ponadto, powtórzenia takie były zbędne. Zgodnie z § 143 rozporządzenia w sprawie Zasad techniki prawodawczej do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI. Zawarty w dziale VI § 137 stanowi, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych.
I tak w § 3 pkt 8 uchwały wskazano, że: "Posiedzenia Zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące", co stanowi powtórzenie art. 9a ust. 7 u.p.p.r. w, myśl którego posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące. Podobnie powtórzenia zapisu ustawy dokonano w § 3 ust. 15 uchwały o treści: "Członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych". Taki zapis narusza art. 9a ust. 13 u.p.p.r., który stanowi, że członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Trzeba zatem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Co więcej jakakolwiek nowelizacja przepisu przez ustawodawcę musiałaby za każdym razem powodować konieczność zmiany uchwały, tak aby nie doszło do sprzeczności z przepisem ustawy jako aktu wyższego rzędu. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą (por. wyrok NSA z 2 lipca 2021 r., III OSK 3700/21).
Z kolei w § 3 ust. 11 uchwały o treści: "Zespół interdyscyplinarny może powoływać grupy robocze na zasadach określonych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w celu rozwiązywania indywidualnych problemów związanych z występowaniem przemocy w rodzinie", częściowo powtórzono, a także zmodyfikowano regulację ustawową określoną w art. 9a ust. 10 u.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Prawodawca lokalny zmodyfikował tekst ustawy, zastępując określony w ustawie cel powstania grupy roboczej nawiązujący do występowania "indywidualnych przypadków" celem, w którym akcentuje się występowanie "indywidualnych problemów". Modyfikacja ta może prowadzić do uznania, że celem grupy roboczej nie jest działanie nakierowane na rozwiązywanie indywidualnego przypadku wystąpienia przemocy w rodzinie (co może oznaczać działanie obejmujące zarówno całą rodzinę jak i poszczególnych jej członków), lecz działanie skierowane wyłącznie na "indywidualne problemy", a więc wyłącznie na problemy jednego z członków rodziny (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 43/20, dostępny: jw.). Wada ta w sposób istotny narusza prawo.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę