Orzeczenie · 2025-09-30

II SA/Ke 423/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielcach
Data
2025-09-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjabudynek gospodarczybudynek mieszkalnypostępowanie administracyjnedecyzja kasacyjnakontrola sądowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprzeciw M. O. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku gospodarczego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania jako dotyczącej samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Sąd podkreślił, że zakres jego kontroli w przypadku sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest ograniczony do oceny, czy istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie może merytorycznie rozstrzygać o charakterze budynku (mieszkalny czy gospodarczy), gdyż sprawa ta ma być ponownie rozpoznana przez organ I instancji. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie uznał, że PINB błędnie zakwalifikował budynek jako gospodarczy, wskazując na cechy świadczące o jego mieszkalnym charakterze (instalacje, wykończenie, wyposażenie). Sąd uznał, że zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione, ponieważ odmienna ocena materiału dowodowego przez organ II instancji była równoznaczna z uchybieniem przez PINB przepisom postępowania (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów przez organ II instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty kontroli sądowej decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności ograniczenia sądu w ocenie meritum sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej na gruncie P.p.s.a. i k.p.a.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji kasacyjnej może merytorycznie ocenić charakter budynku (mieszkalny czy gospodarczy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakres kontroli sądowej w takiej sytuacji jest ograniczony do oceny istnienia przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie może wydać orzeczenia co do istoty sprawy, gdyż sprawa ta ma być ponownie rozstrzygana przez organ I instancji, a w postępowaniu sądowym nie biorą udziału wszystkie strony postępowania administracyjnego.

Czy budynek wyposażony w instalacje sanitarne, grzejniki, panele podłogowe, żyrandole i antenę telewizyjną, a także posiadający łazienkę, może być uznany za budynek gospodarczy?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli te cechy wskazują na funkcję mieszkalną, a budynek nie pełni funkcji służebnej wobec budynku mieszkalnego (którego brak na działce).

Uzasadnienie

Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że wyposażenie budynku w instalacje, wykończenie i elementy wskazujące na stałe użytkowanie, a także brak budynku mieszkalnego na działce, przemawiają przeciwko uznaniu go za budynek gospodarczy.

Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ I instancji dokonał błędnej oceny materiału dowodowego i pominął istotne przepisy prawa materialnego.

Uzasadnienie

Odmienna ocena materiału dowodowego przez organ odwoławczy, wskazująca na mieszkalny charakter budynku, była równoznaczna z uchybieniem przez organ I instancji przepisom postępowania (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono sprzeciw od decyzji kasacyjnej ŚWINB.

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151a § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 48

Prawo budowlane

P.b. art. 49

Prawo budowlane

rozporządzenie art. 3 § 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja budynku gospodarczego - funkcja gospodarcza winna być dominująca i podstawowa, a budynek winien pełnić funkcję służebną wobec budynku mieszkalnego.

rozporządzenie art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na błędy organu I instancji w ocenie materiału dowodowego i kwalifikacji budynku. • Zakres kontroli sądu w sprawie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest ograniczony do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. • Budynek powinien być uznany za gospodarczy, a wola inwestora powinna mieć decydujące znaczenie. • Organ odwoławczy nie mógł merytorycznie ocenić charakteru budynku w postępowaniu o sprzeciw od decyzji kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

zakres sądowej kontroli tego rodzaju decyzji ograniczony został wyłącznie do oceny istnienia przesłanek, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. • nie może pominąć treści art. 64e p.p.s.a. • nie jest władny odnosić się do meritum sprawy • nie może być przedmiotem merytorycznej oceny Sądu • nie można przyjąć, że zaprezentowana przez organ II instancji ocena materiału dowodowego, odmienna od dokonanej przez organ I instancji, jest oczywiście bezzasadna czy też oderwana od zgromadzonych dowodów lub od obowiązującego stanu prawnego.

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty kontroli sądowej decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności ograniczenia sądu w ocenie meritum sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej na gruncie P.p.s.a. i k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowania administracyjnego i kontroli sądowej nad decyzjami kasacyjnymi, pokazując, jak ważne jest rozróżnienie między oceną proceduralną a merytoryczną.

Sąd nie ocenił, czy budynek jest mieszkalny, czy gospodarczy. Dlaczego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst