II SA/Ke 420/12

II SA/Ke 420/12 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2012-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Jacek Kuza /przewodniczący/
Teresa Kobylecka
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2530/12 - Wyrok NSA z 2013-11-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 25 ust. 1, art. 58 ust. 1-3, art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 1, art. 134, art. 134h, ust. 1-2, art. 135n ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2012r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję – orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia 25 kwietnia 2012r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia 29 marca 2012r. Nr [...] o uznaniu winnym zarzucanego czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej "ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku" policjantowi sierż. szt. M. W., obwinionemu o to, że w dniu 5 września 2011r. pełniąc służbę na Posterunku Policji w N. odmówił wykonania polecenia kontrolnego, który polecił mu przynieść alkotest do badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, czym naruszył dyscyplinę służbową, a tym samym dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego tj. o czyn określony w art. 132 ust. 1 oraz art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z § 8 ppkt c Decyzji KPP w J. nr [...] z dnia 26 kwietnia 2011r. W zakresie zarzucanego czynu określonego w pkt 2 zaskarżonego orzeczenia sierż. szt. M. W. został uniewinniony.
Organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 5.09.2011r. M. P. pełniąca służbę kontrolnego Komendy Powiatowej Policji w J. poddała sprawdzeniu patrol w składzie szierż. szt. M. W. i sierż. T. K. Wymienieni stawili się ok. godz. 21:00 w budynku Posterunku Policji N. celem sporządzenia dokumentacji z zatrzymania w miejscowości D. o godz. 20.10 nietrzeźwego rowerzysty. W związku z zastrzeżeniami odnośnie stanu trzeźwości sierż. szt. M. W. kontrolna poleciła temu policjantowi przyniesienie z radiowozu, którym posługiwali się policjanci alkotestu, celem wykorzystania. Wobec trudności w odszukaniu alkotestu ok. godz. 21.45 kontrolna skontaktowała się z dyżurnym KPP J. st. asp. Z. W., polecając przysłanie do N. patrolu ZRD z alkotestem. W wyniku badania u sierż. T. K. nie stwierdzono alkoholu w wydychanym powietrzu, natomiast sierż. szt. M. W. odmówił poddania się badaniu, o czym ok. godz. 22.21 kontrolująca powiadomiła dyżurnego KPP J. oraz Komendanta Powiatowego Policji w J. podins. S. S. Podinspektor polecił pobranie krwi do badań na zawartość alkoholu. Ok. godz. 23.03 dowieziony do KPP w J. policjant poddał się badaniu urządzeniem typu alkosensor, które wykazało 0,05mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.
W powtórnym badaniu ok. godz. 23.55 nie stwierdzono alkoholu w wydychanym powietrzu. Krew do badań pobrano ok. godz. 23.25 oraz ponownie ok. godz. 0.20.
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011r. Komendant Powiatowy Policji w J. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec sierż. szt. M. W. zarzucając policjantowi popełnienie trzech enumeratywnie wymienionych przewinień dyscyplinarnych.
Z uwagi na treść opinii toksykologicznej oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa o sygn. akt [...] w sprawie prowadzenia w dniu 5 września 2011r. pojazdu służbowego przez funkcjonariusza publicznego, będącego w stanie nietrzeźwości tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., Komendant Powiatowy Policji w J. postanowieniem z dnia 1 marca 2012r. zmienił zarzuty w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym uznając brak dostatecznych dowodów uzasadniających potwierdzenie zarzutu stawienia się przez policjanta do służby oraz prowadzenia pojazdu służbowego w stanie po spożyciu alkoholu.
Opisanym na wstępie orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia 29 marca 2012r. Komendant Powiatowy Policji w J. uznał sierż. szt. M. W. winnym przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt 1 i wymierzył policjantowi karę dyscyplinarną, ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku.
Od powyższego rozstrzygnięcia sierż. szt. M. W. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. podnosząc, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza odmowy wykonania przez niego polecenia konontrolującego, skoro pomimo udania się po alkotest do samochodu, nie mógł odnaleźć tego urządzenia, a ostatnim, który go używał był sierż. T. K. Za bezpodstawny uznał także zarzut nie poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Stwierdził, że z uwagi na osłabioną dyspozycję zdrowotną z powodu przeziębienia, dolegliwości w postaci kaszlu i bólu gardła zażywał tabletki do ssania oraz lek "Amol". Wyjaśnił również, że pozostaje od lat w leczeniu kardiologicznym w związku z nadciśnieniem tętniczym. Zdaniem odwołującego, wskazanie próby krwi zamiast badania alco-sensorem odpowiada uprawnieniu przewidzianym w § 8 ust. 3 zarządzenia nr 738 Komendanta Głównego Policji z dnia 21 czerwca 2011r. w sprawie badań na zawartość w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (Dz.Urz. Nr 9, poz. 40 zs zm.). Zaprzeczył jakoby celowo opóźniał moment badania na urządzeniu elektronicznym stwierdzając, że prowadzone postępowania wykazało, iż był trzeźwy.
Rozpatrując sprawę w II instancji Komendant Wojewódzki Policji w K. stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Z ustawodawstwa prawa pracy, które znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie wynika, że realizowany przez zakład obowiązek zapewnienia przestrzegania porządku i dyscypliny pracy oraz bezpiecznych warunków pracy pozwala na kontrolę stanu trzeźwości zwłaszcza tych pracowników, na których spoczywa szczególny obowiązek zachowania pełnej sprawności umysłowej, fizycznej i psychicznej. Pracownik nie wyrażając zgody na badanie osłabia swoje racje procesowe. Obwiniony od początku opóźniał poddanie się badaniu, a od momentu odmowy przeprowadzenia badania przy użyciu alkosensora jego sytuacja stała się niekorzystna. W uzasadnieniu podniesiono, że okoliczność złego stanu zdrowia nie uchyla w żaden sposób karalności przewinienia dyscyplinarnego, albowiem nie wykluczała wykonania polecenia służbowego w zakresie niezwłocznego poddania się badaniu na sprawdzenie stanu trzeźwości. Takiemu badaniu poddał się sierż. T. K. Bez znaczenia dla oceny przewinienia dyscyplinarnego pozostaje fakt, czy funkcjonariusz w rezultacie był trzeźwy czy też nie, albowiem zarzut sprowadza się do niewykonania polecenia służbowego. Za bezsporne organ uznał dwukrotne nie wykonanie polecenia przełożonego w dniu 5 września 2011r. odnośnie żądania poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu w godz. 21.35 i 22.04, kiedy zgodnie z wyznaczonym planem służby policjant powinien pełnić służbę w patrolu. Nie wystąpiła sytuacja odmowy wykonania rozkazu, możliwa wyłącznie w przypadku, jeśli jego wykonanie łączyło się z popełnieniem przestępstwa. Badanie przeprowadzono dopiero o godz. 23.05, czyli po upływie ok. 2 godzin od wydania wiążącego polecenia przez osobę kontrolującą.
Uzasadniając rozmiar wymierzonej kary dyscyplinarnej organ odwoławczy wskazał, że uwzględniono dotychczasową nienaganną służbę obwinionego, jednakże odmowa wykonania polecenia służbowego dającego możliwość stwierdzenia stanu trzeźwości wymaga od organu wymierzenia surowej kary dyscyplinarnej.
W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzone z zachowaniem przepisów procesowych prawidłowe postępowanie dawało w pełni podstawy do uznania obwinionego policjanta winnym zarzucanego czynu polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej. Wymierzając na podstawie art. 134 pkt 3 w zw. z art. 134h ustawy o Policji karę dyscyplinarną organ uznał, że ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest współmierne do charakteru przewinienia dyscyplinarnego zwłaszcza w aspekcie wagi popełnionego deliktu dyscyplinarnego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sierż. szt. M. W. wniósł o uchylenie orzeczeń organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podtrzymał argumentację podniesioną w odwołaniu podkreślając, że nie ma obowiązku informowania o swoim prywatnym stanie zdrowia innych osób, w tym przełożonych w służbie. Stan zdrowia pozostaje informacją prywatną, do której dostęp posiadają jedynie lekarze sprawujący opiekę nad chorym i która objęta jest tajemnicą lekarską i ochroną danych medycznych.
Zdaniem autora skargi w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 135n ust. 3 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia przez organ II instancji z przekroczeniem 14 dniowego terminu przewidzianego tym przepisem.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r, poz. 270), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało to lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub też stwierdzenia nieważności.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwana dalej ustawą, w art. 25 ust. 1 stanowi: służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Składając ślubowanie zgodnie z treścią roty określonej w art. 27 ustawy policjant przy wykonywaniu powierzonych zadań ślubuje pilnie przestrzegać prawa, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych.
Dochowanie obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania nakłada przepis art. 58 ust. 1 ustawy. Granice związania funkcjonariusza Policji poleceniem służbowym normuje art. 58 ust. 2 i ust. 3 ustawy stanowiąc, że policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa (ust. 2 ). O odmowie wykonania rozkazu lub polecenia, o których mowa w ust. 2, policjant powinien zameldować Komendantowi Głównemu Policji z pominięciem drogi służbowej (ust. 3).
Z przedstawionej regulacji wynika, że ustawa o Policji nakłada na funkcjonariusza Policji obowiązek wykonania polecenia przełożonego, którym jest związany, z wyjątkiem polecenia, którego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.
Za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2 art. 132).
W rozpoznawanej sprawie czyn, którego dopuścił się skarżący wyczerpuje dyspozycję art. 132 § 3 pkt 1 ustawy, który naruszeniem dyscypliny służbowej określa odmowę wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy, do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2.
Polecenie służbowe traktować należy jako ustne lub pisemne zlecenie pracownikowi konkretnych obowiązków lub czynności do wykonania, przy czym polecenie musi być wydane w sposób jasny, czytelny i nie budzący wątpliwości.
Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Sąd wnikliwie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym i nie stwierdził uchybień w zakresie zbierania dowodów, ani też nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych.
Bezspornie skarżący pełniąc w dniu 5 września 2011r. służbę w patrolu zmotoryzowanym KPP J. na terenie gminy N. i O. KPP nie wykonał polecenia służbowego. Za takie nie można wprawdzie uznać nie przyniesienia alkotestu w sytuacji, gdy skarżącemu, który udał się do pojazdu, nie towarzyszyła żadna osoba mogąca zaświadczyć, że policjant celowo nie znalazł urządzenia do badań na zawartość alkoholu. Natomiast odmowa poddania się badaniu alkosensorem stanowi już ewidentne naruszenie obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej. Obowiązek wykonania polecenia służbowego jest obowiązkiem funkcjonariusza, którego niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie jest podstawą do pociągnięcia do odpowiedzialności służbowej. Trafnie wskazuje organ, że okoliczność pozostawania w złej dyspozycji zdrowotnej, na którą powoływał się skarżący na etapie odwołania, nie uzasadniała odmowy wykonania polecenia służbowego. Prawo odmowy wykonania rozkazu lub polecenia służbowego jak już wyżej wywiedziono, przysługuje policjantowi tylko wówczas, gdy jego wykonanie wiązałoby się z popełnieniem przestępstwa, taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Zgodzić należy się z organem, iż w kwestii odmowy wykonania polecenia służbowego poddania się badaniu trzeźwości przez funkcjonariusza w służbie oraz postępowania przełożonych w zakresie sprawdzenia w takim przypadku stanu trzeźwości policjanta zachowuje aktualność orzecznictwo na tle przestrzegania przepisów prawa pracy. Zarówno bowiem w stosunkach prawa pracy jak i w służbach mundurowych zakład pracy (pracodawca) ma obowiązek zapewnienia przestrzegania porządku i dyscypliny pracy oraz bezpiecznych warunków pracy. Realizacja powyższego obowiązku uprawnia więc zakład pracy do działań, które m.in. mają na celu sprawdzenie stanu trzeźwości pracownika w sytuacjach gdy stan ten budzi zastrzeżenia.
W rozpoznawanej sprawie, dla oceny czy zachowanie funkcjonariusza wyczerpuje dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w celu ustalenia zawartości alkoholu w organizmie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wykonania pomiaru za pomocą pobrania próby krwi do badań. Przepis § 8 ust. 3 wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji zarządzenia Nr 496 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 maja 2004r. (Dz.Urz. KGP Nr 9, poz. 40 ze zm.) w sprawie badań na zawartość w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu dotyczy, jak wynika z § 1 ust. 1, metod i form wykonywania przez policjanta zadań realizowanych ustawowo przez Policję. Nie reguluje zaś postępowania w wewnętrznych stosunkach służbowych w Policji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135n ust. 3 ustawy wskazać należy, że naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji tylko wówczas, jeżeli stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazał jaki wpływ na jego prawa bądź obowiązki miało wydanie przez organ II instancji orzeczenia z przekroczeniem 14 dniowego terminu przewidzianego tym przepisem, wobec powyższego zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego nie można uznać za zasadny.
Reasumując stwierdzić trzeba, iż zachowanie sierż. szt. M. W. opisane w prawidłowo ustalonym przez organy stanie faktycznym wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego, o jakim mowa w art. 132 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.
Zgodnie z dyspozycją art. 134 h ust. 1 cyt. ustawy kara dyscyplinarna orzeczona za naruszenie dyscypliny służbowej powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Na zaostrzenie wymiaru kary wpływają okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wskazane w art. 134h ust. 2 ustawy.
Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny może wydać orzeczenie o ukaraniu (art. 135 j ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy).
Karami dyscyplinarnymi stosownie do treści art. 134 ustawy są: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby.
Powyższa gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Jednakże ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, pozostawiając to do uznania właściwego organu. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie przesłanek ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy.
W rozpoznawanej sprawie orzekając karę dyscyplinarną organy uwzględniły wagę popełnionego czynu, stopień zawinienia i stopień jego szkodliwości. Kierowały się także okolicznościami przemawiającymi na korzyść obwinionego tj. dotychczasowym zaangażowaniem w wykonywanie obowiązków oraz dobrymi wynikami w służbie. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku nie stanowi, zdaniem Sądu, dowolności co do zastosowanej sankcji. Orzekając karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, organy orzekające kierowały się bowiem wskazaniami zawartymi w treści przepisów art. 134h ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o Policji.
Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.