II SA/Ke 417/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta odmawiającej zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do szkoły za okres poprzedzający złożenie wniosku.
Skarżąca E.K. wniosła o zwrot kosztów dowozu niepełnosprawnego syna do szkoły za okres poprzedzający złożenie wniosku. Prezydent Miasta odmówił, wskazując na brak podstawy prawnej i konieczność zawarcia umowy cywilnoprawnej. WSA w Kielcach uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności organu. Sąd podkreślił, że ustawa Prawo oświatowe nie określa terminu na złożenie wniosku o zwrot kosztów, a umowa może obejmować okres poprzedzający jej zawarcie.
Sprawa dotyczyła skargi E.K. na czynność Prezydenta Miasta, który odmówił zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do szkoły za okres poprzedzający złożenie wniosku. Organ argumentował, że obowiązek zwrotu kosztów powstaje od daty złożenia wniosku i inicjuje zawarcie umowy cywilnoprawnej, a zwrot następuje po jej zawarciu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa oświatowego, wskazując na ugruntowaną linię orzeczniczą dopuszczającą następczą umowę cywilnoprawną i zwrot kosztów za okres przed złożeniem wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że ustawa Prawo oświatowe nie zawiera norm określających termin złożenia wniosku o zwrot kosztów, a założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie kosztów przez rodziców i ich następczy zwrot przez gminę. Sąd stwierdził, że nie ma przeszkód, aby w zawartej umowie przewidziano zwrot kosztów za okres przed złożeniem wniosku, jeśli rodzice realizowali dowóz i spełnili przesłanki ustawowe. W związku z tym, WSA stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa taka nie jest zgodna z prawem, ponieważ ustawa Prawo oświatowe nie określa terminu na złożenie wniosku o zwrot kosztów, a umowa cywilnoprawna może obejmować okres poprzedzający jej zawarcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa Prawo oświatowe nie zawiera norm określających termin złożenia wniosku o zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnych uczniów, a założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie kosztów przez rodziców i ich następczy zwrot przez gminę. Nie ma przeszkód, aby umowa przewidywała zwrot kosztów za okres przed złożeniem wniosku, jeśli rodzice realizowali dowóz i spełnili przesłanki ustawowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
Prawo oświatowe art. 39 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Prawo oświatowe art. 39a § ust. 4 i ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.p.s.a. art. 146 § par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 70 § ust. 1 i ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa Prawo oświatowe nie określa terminu na złożenie wniosku o zwrot kosztów dowozu. Umowa cywilnoprawna może obejmować zwrot kosztów za okres poprzedzający jej zawarcie. Założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie kosztów przez rodziców i ich następczy zwrot przez gminę.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zwrotu kosztów powstaje od daty złożenia wniosku. Zwrot kosztów następuje po zawarciu umowy. Gmina zapewniła bezpłatny transport, więc nie ma obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez rodziców.
Godne uwagi sformułowania
ustawa Prawo oświatowe nie zawiera norm określających termin złożenia przez rodziców wniosku o zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnych dzieci do przedszkola (uczniów do szkoły) założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie tych kosztów przez rodziców oraz ich następczy zwrot na ich rzecz przez gminę nie ma przeszkód, aby w zawartej umowie został przewidziany zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły także za okres przed złożeniem wniosku
Skład orzekający
Dorota Pędziwilk-Moskal
sprawozdawca
Jacek Kuza
przewodniczący
Krzysztof Armański
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnych uczniów, dopuszczalność zwrotu kosztów za okres poprzedzający złożenie wniosku i zawarcie umowy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy gmina ma obowiązek zapewnić dowóz lub zwrot kosztów, a rodzice ponieśli te koszty we własnym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla niepełnosprawnych uczniów i ich rodziców, a interpretacja sądu jest korzystna dla obywateli w kontekście dochodzenia należnych im świadczeń.
“Czy gmina może odmówić zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły za okres PRZED złożeniem wniosku? Sąd administracyjny odpowiada!”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 417/23 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2023-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/ Jacek Kuza /przewodniczący/ Krzysztof Armański Symbol z opisem 6146 Sprawy uczniów Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1082 art. 39 ust. 4 pkt 1, art. 39a ust. 4 i ust. 5, Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 146 par. 1 i 2, art. 200 i art. 205 art. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi E. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego do szkoły I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy K. na rzecz E. K. kwotę [...](sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Uzasadnienie Zaskarżoną czynnością - wyrażoną w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. nr [...] skierowanym do E. K.-G. wnioskującej o zwrot pokrycia kosztów dowożenia dziecka niepełnosprawnego A. G. do Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr [...] w K. (dalej też jako "szkoła integracyjna") Prezydent Miasta poinformował, że podstawą zwrotu tych kosztów jest umowa cywilnoprawna, o której mowa w art. 39a ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo Oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm., zwana dalej "ustawą"). Organ wskazał, że zawarcie umowy inicjuje obowiązek gminy w zakresie zapewnienie dowozu. Momentem wiążącym dla organu prowadzącego jest zwrócenie się z wnioskiem przez rodzica o zwrot kosztów dowozu. Wobec tego, że wnioski o zwrot kosztów dowozu ucznia na rok [...] oraz [...] zostały złożone 19 kwietnia 2023 r., organ podkreślił, że ma 14 dni na sporządzenie umowy, a zwrot kosztów następuje po jej zawarciu. Organ podniósł, że okres za który nastąpi zwrot kosztów dowozu ucznia, to dzień założenia wniosku, czyli 19 kwietnia 2023 r. do końca roku szkolnego, tj. do 23 czerwca 2023 r. W związku z powyższym Prezydent odmówił zwrotu kosztów dowozu dziecka za poprzednie miesiące, powołując się na brak podstawy prawnej do zwrotu kosztów dowozu dziecka za poprzednie miesiące. Skargę na powyższą czynność Prezydenta Miasta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodła E. K., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 39a ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i niezrealizowanie wynikającego z tego przepisu obowiązku ustawowego ciążącego na gminie, tj. zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły w roku szkolnym [...] oraz [...]; 2) 39a ust. 5 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek gminy w zakresie zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły powstaje wyłącznie od daty złożenia wniosku przez rodzica, co skutkowało odmową zawarcia umowy cywilnoprawnej oraz uznanie, że brak jest podstawy prawnej do następczego zawarcia umowy cywilnoprawnej z rodzicem dziecka za zrealizowane przewozy dziecka w roku szkolnym [...] oraz [...]. W oparciu o powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie obowiązku Prezydenta do zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły w roku szkolnym [...] i [...], zgodnie z petitum wniosków z 19 kwietnia 2023 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego strona podniosła w szczególności, że postępowanie organu stoi w całkowitej sprzeczności z ugruntowaną w tej kwestii linią orzeczniczą sądów administracyjnych i stanowi naruszenie ciążących na gminie obowiązków ustawowych wynikających z art. 39a ustawy. Skarżąca podkreśliła, że sądy administracyjne uznały wprost dopuszczalność następczego zawarcia umowy cywilnoprawnej, po uprzednim zrealizowaniu dowozów dziecka do szkoły, wskazując, że prawo do zwrotu kosztów wynika z ustawy, a następnie tylko konkretyzuje się poprzez zawarcie umowy. Założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie tych kosztów przez rodziców oraz ich następczy zwrot na rzecz rodziców przez gminę. Zdaniem skarżącej, nie ma przeszkód, aby w zawartej umowie między wójtem a rodzicami został przewidziany zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnego ucznia do szkoły także za okres przed złożeniem wniosku, jeżeli rodzice w całym wskazanym we wniosku okresie realizowali przewozy dziecka do szkoły i wykazali spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 39a ustawy. Przepisy ustawy nie wykluczają zwrotu kosztów za okres przed zawarciem umowy. Podkreśliła, że organ nie może uchylić od zawarcia umowy w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu ucznia do szkoły. Inna interpretacja art. 39 ust. 4 pkt 3 ustawy pozostaje w sprzeczności z celem systemu oświaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podkreślił w szczególności, że w okresie objętym wnioskami skarżącej gmina zapewniła bezpłatny transport uczniów szkoły, do której uczęszczało dziecko skarżącej oraz dokonała należytej staranności w kwestii podania do wiadomości publicznej informacji o dowozie. Szkoła wyposażona jest w samochód typu bus, którym codziennie dowozi dzieci niepełnosprawne z miejsca zamieszkania do szkoły i z powrotem, a także świadczy opiekę nad dziećmi w trakcie przewozu. Organ zaznaczył, że obowiązki, o których mowa w art. 32 ust 6 i art. 39 ust. 4 ustawy, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. Zdaniem organu, literalna wykładnia art. 39a ust. 1 ustawy, wskazuje na fakt, że na gminie ciąży obowiązek zapewnienia transportu albo zwrot kosztów. Przy czym, użyta przez ustawodawcę alternatywa rozłączna "albo" przesądza sprawę. W "zwykłym języku" spójnik "lub" oznacza z reguły wybór między dwoma alternatywami z rezygnacją z jednej stąd też trudno jest uchwycić specyfikę alternatywy rozłącznej "albo". Dalej organ podniósł, że w przypadku zastosowania spójnika "albo" chodzi o wybór między następującymi, wykluczającymi się alternatywami, czyli albo gmina zapewni transport albo gmina zwróci koszty. Obowiązek zwrotu kosztów przez gminę zachodzi zatem w sytuacji niezapewnienia bezpłatnego transportu. Jeżeli gmina nie jest w stanie zabezpieczyć bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu, to musi zapewnić zwrot kosztów przejazdu. Organ podkreślił, że w omawianym stanie faktycznym transport wraz z opieką był przez gminę zapewniony, a w czasie, kiedy dowóz ten był realizowany skarżąca ani nie skorzystała z bezpłatnego transportu, ani nie zawnioskowała o zwrot kosztów dowozu. Organ stwierdził, że jeśli rodzice nie chcą bądź nie mogą korzystać z transportu zorganizowanego przez gminę, to powinni poinformować o tym organ w danym roku szkolnym. Żądanie skarżącej, która uprzednio nie zdecydowała się na korzystanie z dowozu organizowanego przez gminę ani nie podpisała umowy o zwrot kosztów dowozu dziecka, stoi w sprzeczności z zasadami gospodarowania środkami publicznymi. Dysponowanie środkami publicznym nie ma charakteru dowolnego, a organ nie może zgodnie z obowiązującym prawem, wydawać środków publicznych tylko dlatego, że skarżąca pozostawała bierna, w czasie gdy gmina spełniała obowiązek dotyczący bezpłatnego przewozu, a po czasie złożyła wniosek o zwrot kosztów przewozu dziecka. Zdaniem organu, zaniechanie skarżącej wobec skorzystania z prawa określającego sposób i zasady, w oparciu o które, realizowany będzie przewóz jej dziecka, nie może skutkować obciążaniem finansów publicznych. Jest to bowiem "kuriozalne, aby interpretować przepisy w ten sposób, że obywatel nie skorzysta z przysługującego mu prawa, po czasie zmieni zdanie, a jednostka samorządu terytorialnego, nie zważając na obowiązującą w danym roku uchwałę budżetową, planowane wydatki, bilans finansowy spełni żądanie ad hoc". Organ zaznaczył, że skarżąca do wniosku nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających fakt zapewniania przejazdu dziecka do szkoły w okresie objętym wnioskiem, a jedynie listy obecności dziecka. Lista obecności dziecka, świadczy o jego uczestnictwie z zajęciach edukacyjnych, a nie dowodzi, że zostało w tych dniach dowiezione własnym środkiem transportu przez rodzica. W ocenie organu, skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia warunku, jakim jest uprzednie poniesienie kosztów dowozu dziecka do szkoły własnym transportem. Na rozprawie 20 września 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i przyznał, że dziecko skarżącej nie korzystało z transportu zorganizowanego przez gminę na trasie miejsce zamieszkania - szkoła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie. Według zaś art. 146 § 1 tej ustawy, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, Sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Prezydenta Miasta, polegająca na odmowie zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego - A. G. do Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr [...] w K. w roku szkolnym [...] oraz [...] (do 19 kwietnia 2023 r.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych tego rodzaju czynność jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK [...] i powołane tam orzecznictwo, a także np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK [...], wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 lutego 2021 r., sygn. II SA/Bd [...]). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo Oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm., zwana dalej "ustawą"). Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia. Z kolei z mocy art. 39a ust. 4 ustawy, zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiera z rodzicami umowę, o której mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (ust. 5). Jeżeli rodzice powierzyli wykonywanie transportu i sprawowanie opieki w czasie przewozu innemu podmiotowi, kwotę zwrotu kosztów przewozu ustala się zgodnie z ust. 2 (ust. 6). Takie brzmienie przytoczonych przepisów oznacza, że gmina może realizować obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły w formie zorganizowania bezpośrednio przez gminę - we własnym zakresie - bezpłatnego transportu i opieki, albo w formie zwrotu kosztów przejazdu uczniów oraz opiekujących się nimi rodziców, gdy dowóz dziecka do szkoły zapewniają rodzice. Przy tym wybór sposobu realizacji omawianej powinności publicznoprawnej gminy jest pozostawiony rodzicom dziecka (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 7 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Bk [...] i wyrok WSA w Ł. z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd [...]). W przypadku wyboru przez rodziców drugiej z wymienionych form, w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek wójt gminy nie może uchylić się od zawarcia umowy co do zwrotu kosztów przejazdu ucznia oraz jego opiekuna do najbliższej szkoły. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta w związku ze złożeniem przez skarżącą wniosku z dnia 19 kwietnia 2023 r. nie kwestionował obowiązku Gminy K. zwrotu kosztów przewozu do szkoły niepełnosprawnego syna skarżącej w okresie od 19 kwietnia 2023 r. do 23 czerwca 2023 r., to jest do końca roku szkolnego [...]. Zaskarżoną czynnością - wyrażoną w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. - organ odmówił natomiast uwzględnienia wniosku skarżącej o zwrot kosztów przewozu ucznia niepełnosprawnego do szkoły w pozostałym okresie objętym tym wnioskiem. Z akt sprawy w tym w szczególności wyjaśnień organu wynika, że przyczyną nieuwzględnienia wniosku w zakresie dotyczącym okresu od 1 września 2021 r. do 24 czerwca 2022 r. oraz od 1 września 2022 r. do 18 kwietnia 2023 r. był fakt złożenia przez skarżącą wniosku o zwrot kosztów przewozu dziecka do szkoły w roku szkolnym [...] oraz [...] dopiero w dniu 19 kwietnia 2023 r., a zatem już po upływie wskazanej wyżej części roku szkolnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym ustawa Prawo oświatowe nie zawiera norm określających termin złożenia przez rodziców wniosku o zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnych uczniów do szkoły. Nie można również pominąć, że ustawa przewiduje zwrot kosztów. Zatem założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie tych kosztów przez rodziców oraz ich następczy zwrot na rzecz rodziców przez gminę. Zgodnie z art. 39a ust. 4 i ust. 5 ustawy zwrot następuje na podstawie umowy między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, zawartej w terminie 14 dni od uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu [...]). W ocenie Sądu w świetle przywołanych przepisów ustawy nie ma jednakże przeszkód, by w zawartej umowie został przewidziany zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnego ucznia do szkoły także za okres przed złożeniem wniosku, jeżeli rodzice w całym wskazanym we wniosku okresie realizowali przewozy dziecka do szkoły i wykazali spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 39 ust. 4. Przepisy ustawy nie wykluczają zwrotu kosztów za okres przed zawarciem umowy. Trzeba również zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy na skutek wniosku złożonego w dniu 19 kwietnia 2023 r. Gmina K. zobowiązała się do zwrotu kosztów przewozu syna skarżącej do szkoły w okresie od 19 kwietnia 2023 r. do dnia 23 czerwca 2023 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zauważa się, że inna interpretacja art. 39a ust. 4 i ust. 5 ustawy pozostaje sprzeczności z celem systemu oświaty. System ten bowiem zapewnia w szczególności: wychowanie rozumiane jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży (art. 1 pkt 3 ustawy); dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej (art. 1 pkt 5 ustawy); możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną, niedostosowaną społecznie i zagrożoną niedostosowaniem społecznym, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (art. 1 pkt 6 ustawy), a także opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych (art. 1 pkt 7 ustawy). Tak skonstruowany system oświaty jest rozwinięciem konstytucyjnego prawa do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP) oraz obowiązku zapewnienia przez władze publiczne powszechnego i równego dostępu do kształcenia oraz tworzenia systemu indywidualnej pomocy finansowej dla uczniów (art. 70 ust.4 Konstytucji RP). Z tego więc powodu należy uznać, że skoro ustawa – Prawo oświatowe nie zawiera norm określających termin złożenia przez rodziców wniosku o zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnych dzieci do przedszkola czy uczniów do szkoły, a – co zostało powyżej zaznaczone - przewiduje zwrot kosztów, to przyjąć należy, że założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie tych kosztów przez rodziców oraz ich następczy zwrot na rzecz rodziców przez gminę. Zgodnie z art. 39a ust. 4 i ust. 5 ustawy zwrot następuje na podstawie umowy między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, zawartej w terminie 14 dni od uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice. Jednakże w świetle przywołanych przepisów ustawy nie ma przeszkód, by w zawartej umowie został przewidziany zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola czy ucznia do szkoły także za okres przed złożeniem wniosku, jeżeli rodzice w całym wskazanym we wniosku okresie realizowali przewozy dziecka do przedszkola czy szkoły i wykazali spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 32 ust. 6 czy art. 39 ust. 4 ustawy. Przepisy ustawy nie wykluczają zwrotu kosztów za okres przed zawarciem umowy, a zatem należy przyjąć, że wolą ustawodawcy nie było ograniczenie terminu dochodzenia refundacji poniesionych kosztów z tytułu przewozu niepełnosprawnego dziecka do placówki oświatowo-wychowawczej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt III OSK [...] oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu [...]). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wyrażone powyżej stanowisko, że z jednej strony ustawa - Prawo oświatowe nie zawiera norm określających termin złożenia przez rodziców wniosku o zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnych dzieci do przedszkola (uczniów do szkoły), z drugiej zaś strony nie można pomijać tego, że ustawa ta przewiduje zwrot poniesionych przez rodziców kosztów transportu i opieki nad dzieckiem. Ponownie podkreślić należy, że założeniem ustawy jest uprzednie poniesienie tych kosztów przez rodziców oraz ich następczy zwrot na ich rzecz przez gminę. Zgodnie z art. 39a ust. 4 i ust. 5 ustawy zwrot następuje na podstawie umowy między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, zawartej w terminie 14 dni od uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice. Sumując, w ocenie Sądu, w świetle przywołanych przepisów ustawy oraz powołanego orzecznictwa sądów administracyjnych, które skład orzekający podziela, nie ma przeszkód, aby w zawartej umowie został przewidziany zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły także za okres przed złożeniem wniosku, jeżeli rodzice w całym wskazanym we wniosku okresie realizowali przewozy dziecka do szkoły i wykazali spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 32 ust. 6 ustawy. Przepisy ustawy nie wykluczają zwrotu kosztów za okres przed zawarciem umowy. W tym stanie rzeczy uznać należy, że złożenie przez skarżącą wniosku po upływnie danego roku szkolnego oraz w trakcie roku szkolnego, tj. 19 kwietnia 2023 r., nie mogło stanowić przeszkody do przyznania zwrotu kosztów za poprzedzający datę złożenia wniosku rok szkolny [...] oraz część roku szkolnego [...]. Kwestia zwrotu kosztów przewozu dziecka do szkoły powinna zostać uregulowania zatem stosowną umową zawartą pomiędzy rodzicami dziecka a gminą (organem), także w sytuacji, gdy wniosek o refundację kosztów - jak w omawianej sprawie - dotyczy okresu wcześniejszego, w którym był realizowany dowóz dziecka do placówki we własnym zakresie przez rodziców. Z tych wszystkich przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (punkt I sentencji wyroku). Sąd nie uwzględnił wniosku o stwierdzenie uprawnienia skarżącej do zwrotu kosztów dowozu jej dziecka do szkoły (art. 146 § 2 p.p.s.a.), oceniając takie żądanie jako przedwczesne oraz uwzględniając specyfikę tej sprawy i to, że ustawodawca przewidział zawarcie umowy pomiędzy Gminą a stroną. Należy podkreślić, że przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji. O kosztach postępowania Sąd orzekł (punkt II sentencji wyroku) na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na koszty te w łącznej wysokości [...] zł złożyły się wpis od skargi - [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - [...] zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa - [...] zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI