II SA/Ke 41/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2007-04-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinspekcja sanitarnaochrona środowiskazdrowie ludziinwestycjehodowla zwierzątczynny udział stronynastępstwo prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Inspektora Sanitarnego dotyczące uzgodnienia inwestycji hodowlanej z powodu naruszenia prawa procesowego, polegającego na braku czynnego udziału następcy prawnego zmarłej strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Inspektora Sanitarnego, które uzgodniło inwestycję polegającą na budowie kurnika o dużej obsadzie. Skarżący kwestionował brak negatywnego wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa procesowego. Kluczowym błędem było brak zapewnienia czynnego udziału następcy prawnego zmarłej strony w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę R.F. na postanowienie Inspektora Sanitarnego, które uzgodniło warunki realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku na odchów 22 000 brojlerów kurzych. Organ uznał, że przy prawidłowej realizacji inwestycja nie powinna stanowić zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi. Po rozpatrzeniu zażaleń, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenia dotyczące braku zagrożenia i ograniczenia oddziaływania do granic działki. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonych postanowień, stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ustalono, że jedna ze stron postępowania, S.G., zmarła przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji, a jej następcy prawni nie zostali wpuszczeni do udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) jest przesłanką wznowienia postępowania, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zwrócił również uwagę na nieuporządkowany stan akt sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w tym brak udziału następcy prawnego zmarłej strony, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zasada czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) ma zastosowanie również w postępowaniu uzgodnieniowym. W przypadku śmierci strony w toku postępowania, na jej miejsce wstępują następcy prawni (art. 30 § 4 k.p.a.). Brak udziału następcy prawnego zmarłej strony jest oczywistą przesłanką do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a naruszenie to uzasadnia uchylenie postanowienia przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., niezależnie od wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest przesłanką uchylenia decyzji (lub postanowienia).

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 30 § 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania jest przesłanką uchylenia decyzji.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 106

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym z powodu śmierci strony i braku udziału jej następcy prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana w art. 10 k.p.a. ma zastosowanie również w postępowaniu uzgodnieniowym. W sytuacji śmierci strony w toku postępowania administracyjnego (...) na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Brak udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłej strony stanowi oczywistą przesłankę do wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący

Dorota Pędziwilk-Moskal

sprawozdawca

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność zapewnienia czynnego udziału następcy prawnego zmarłej strony w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencje naruszenia tej zasady."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, w których nastąpiła śmierć strony w trakcie ich trwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, nawet w pozornie rutynowych sprawach uzgodnieniowych. Błąd proceduralny doprowadził do uchylenia decyzji.

Śmierć strony w trakcie postępowania: jak błąd proceduralny może uchylić decyzję?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 41/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Chobian /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi R.F. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie wpływu na środowisko i zdrowie ludzi I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] Nr [...], uzgodnił w zakresie wpływu na środowisko i zdrowie ludzi na etapie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcie polegające na budowie budynku na odchów brojlerów kurzych o obsadzie 22 000 szt. (88 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, planowane do zlokalizowania na działce nr ewid. 360 w miejscowości L., gmina J. z zastrzeżeniem, iż zgodnie z opinią sanitarną nr [...] przed przystąpieniem do realizacji w/w inwestycji należy wykonać przyłącze wodociągowe do sieci wodociągowej komunalnej, stanowiące źródło poboru wody do produkcji wody gazowej i zgłosić je do odbioru.
Inspektor Sanitarny uznał, iż inwestycja zrealizowana oraz użytkowana zgodnie z warunkami technicznymi obowiązującymi w tym zakresie, przy prawidłowej gospodarce odpadami nie powinna stanowić zagrożenia dla obecnego stanu środowiska i zdrowia ludzi.
Zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli R. F. i A. J. żądając jego uchylenia.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu w/w zażaleń i dokonaniu w dniu 4.09.2006r. oględzin w terenie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie wpływać na środowisko i zdrowie ludzi, jego teren zostanie ogrodzony, a oddziaływanie ograniczy się do granic działki inwestora. Zapachy związane z produkcją rolną oraz hodowlą zwierząt są nieodłącznym elementem środowiska wiejskiego, zaś ewentualny fetor będzie pojawiał się krótkotrwale, co najwyżej 5 razy w roku. Wskazał ponadto, iż pismem z dnia 6.09.2006r. zawiadomił wszystkie strony postępowania o tym, iż mogą zapoznać się z aktami sprawy, zgłosić ewentualne uwagi i wnioski oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów w siedzibie Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł R.F. żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi kwestionuje ustalenia oraz argumentację organów, iż inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska, a jego oddziaływanie ograniczy się do działki wnioskodawcy. Podnosi, iż fetor, jaki unosi się z dotychczasowych kurników, wykracza poza granice działki inwestora. Za niepoważne uznał twierdzenie organów, że fetor ten jest nieodłącznym elementem środowiska wiejskiego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że jedną ze stron w rozpoznawanej sprawie była S.G. Przesłane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiadomienie o terminie, mającej się odbyć w dniu 25 04.2007r., rozprawy dla S.G. powróciło z adnotacją poczty "adresat zmarł". Zarządzeniem z dnia 4.04.2007r. tut. Sąd wezwał Urząd Stanu Cywilnego w J. do nadesłania odpisu skróconego aktu zgonu S.G.. Z nadesłanego w dniu 20.04.2007r.odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że S.G. zmarła w dniu 12.01.2006r., a więc po wszczęciu postępowania w sprawie, a przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji.
Stosownie do art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana w art. 10 k.p.a. ma zastosowanie również w postępowaniu uzgodnieniowym regulowanym art. 106 k.p.a. Strona postępowania oraz podmioty na prawach strony zawiadomione przez organ decydujący o wszczęciu procedury współdziałania korzystają bowiem w postępowaniu przed organem współdziałającym z tych samych uprawnień procesowych, które służą im w postępowaniu administracyjnym dla uskutecznienia czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym ( por. J. Borkowski, B.Adamiak - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005r. str. 498.). W sytuacji śmierci strony w toku postępowania administracyjnego ( tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Stosownie bowiem do art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Brak udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłej strony stanowi oczywistą przesłankę do wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z kolei stosownie do art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie, stosuje się odpowiednio art. 145-152 k.p.a.
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie postanowienia przez Sąd Administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (wyr. SN z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, OSNAPiUS 2003, nr 24, poz. 582, Kabat A. Komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze, 2005). Wniosek taki wypływa zarówno z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., jak też jest akceptowany w doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 1999 r., syg. akt. III SA 979/98, LEX nr 39458, wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 1997 r., sygn. akt. III SA 1795/95, LEX nr 29916 oraz wyrok NSA w Warszawie z 2 lutego 2006r., sygn. akt. II OSK 496/05).
Powyższy przepis nakazuje Sądowi Administracyjnemu uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1998 r., II SA 915/97, Glosa 1999/1/28).
Wykazane naruszenie prawa powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b oraz art. 135 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku uzasadnia art. 152 tej ustawy.
Ubocznie wskazać należy, iż Sąd Administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie przekazane Sądowi akta administracyjne nie zostały zszyte, są nieuporządkowane, przez co powodują trudności w ustaleniu chronologii i treści znajdujących się w nich pism oraz rodzą uzasadnione obawy co do ich kompletności. Taki stan akt sprawy może skutkować zagubieniem znajdujących się w nich dokumentów, a w konsekwencji powodować nieuzasadnione przedłużenie postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI