II SA/Ke 407/23

II SA/Ke 407/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Jacek Kuza /przewodniczący/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 124 ust. 1, ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2023 r. [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 maja 2023 r. [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołań R. C. i M. C., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 23 marca 2023 r. znak: [...] 17.2022, orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [...] o pow. 1,0688 ha, [...] o pow. 1,1200 ha, [...] o pow. 0,6300 ha, [...] o pow. 3,3800 ha i [...] o pow. 3,5000 ha, położonych w obrębie W., gm. S. J., przez udzielenie zezwolenia PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. (dalej "Spółka"), na realizację inwestycji polegającej na przebudowie linii 110 kV relacji Sędziszów-Szczekociny.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 19 maja 2022 r. Spółka zwróciła się do Starosty o wydanie, na podstawie art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344, zwanej dalej "u.g.n.") decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Wnioskodawca wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na przebudowie istniejącej napowietrznej linii 110 kV Sędziszów-Szczekociny, przy zachowaniu tej samej trasy i długości linii. Przebudowa polegać będzie na wymianie istniejących słupów jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, wymianie przewodów roboczych i przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz z osprzętem liniowym i izolacyjnym. Nowe słupy zostaną posadowione w miejscach wcześniej zdemontowanych słupów istniejącej linii napowietrznej lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie wzdłuż istniejącej trasy linii napowietrznej. Powołując się na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego na terenie położenia ww. nieruchomości, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy S. J. z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu gminy S. J. (dalej "m.p.z.p"), w tym na § 24 ust. 3 pkt 2, Spółka wskazała, że plan przewiduje utrzymanie istniejącego przebiegu linii napowietrznej wysokiego napięcia 110 kV relacji Sędziszów-Szczekociny z dopuszczeniem jej przebudowy, rozbudowy i modernizacji. Na nieruchomościach objętych wnioskiem przebudowa obejmie wymianę istniejących przewodów fazowych i przewodu odgromowego wraz z demontażem istniejącej konstrukcji wsporczej na działce nr [...] oraz wymianę istniejącego słupa elektroenergetycznego na działce nr [...]. Spółka podniosła, że planowana inwestycja uzasadniona jest interesem społecznym, wynikającym z konieczności zapewnienia właściwych standardów jakościowych parametrów energii elektrycznej w tym rejonie, do czego zobowiązuje ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 1385 ze zm.). Wskazane rozwiązanie techniczne jest rozwiązaniem optymalnym pod względem ekonomicznym i technicznym. Dzięki realizacji inwestycji, której całkowita długość wynosi 19,7 km, dojdzie do zwiększenia pewności zasilania, poprawy jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenia zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej. Przebudowa linii poprawi niezawodność sieci dystrybucyjnej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemu energetycznego, jakie mogą być następstwem różnych zdarzeń losowych. Poprawa warunków oraz pewności zasilania to także szansa na pozyskanie nowych inwestorów i w konsekwencji stworzenia wielu miejsc pracy.
Wojewoda wyjaśnił, że sprawa ograniczenia sposobu korzystania z powyższej nieruchomości była już przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy, który decyzją z 16 grudnia 2022 r. uchylił w całości decyzję Starosty z 5 października 2022r. o ograniczeniu sposobu korzystania z tych nieruchomości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że Starosta winien wyjaśnić, a następnie prawidłowo i dokładnie opisać w sentencji decyzji odległości dotyczące usytuowania osi linii 110 kV względem granic działek, mając na uwadze, że sąsiadujące działki mają wspólne granice, co powinno oznaczać, że odległość na tej granicy powinna być taka sama dla obu działek. Starosta winien zwrócić uwagę na treść załączników graficznych, gdyż przedstawione na nich działki mają różny kształt (wielkość) - dotyczy działki nr [...]. Nadto materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o zapisy m.p.z.p., które powołuje organ w uzasadnieniu decyzji, jak i te które powołała Spółka, a których brak jest w dokumentach sprawy.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy Spółka pismem z 13 stycznia 2023r. uzupełniła wniosek z 19 maja 2022 r., składając skorygowane załączniki mapowe przedstawiające przebieg linii przez nieruchomość wraz z opisem.
Starosta decyzją z 23 marca 2023 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z powyższych nieruchomości. Wojewoda, rozpatrując odwołania oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, powołał się na treść art. 9a, art. 124 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. Podkreślił, że kontrolowana sprawa dotyczy ogranicza, które następuje w oparciu o zapisy m.p.z.p., obowiązującego na terenie położenia ww. nieruchomości, gdzie w § 24 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p. stwierdzono, że w zakresie systemu elektroenergetycznego utrzymany zostanie istniejący przebieg linii napowietrznej wysokiego napięcia 110 kV relacji Sędziszów-Szczekociny z dopuszczeniem jej przebudowy, rozbudowy i modernizacji. Zatem unormowania m.p.z.p umożliwiają zlokalizowanie planowanej inwestycji na spornych działkach. Przedsięwzięcie zaplanowane do zrealizowania na nieruchomości jest inwestycją celu publicznego w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n. Podstawowa przesłanka określona w art. 124 u.g.n. została więc spełniona, gdyż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło zgodnie z ustaleniami m.p.z.p.
Organ odwoławczy wskazał, że przebieg inwestycji polegającej na przebudowie linii 110 kV relacji Sędziszów-Szczekociny na ww. działkach został sprecyzowany w odniesieniu do ich granic we wniosku Spółki z 19 maja 2022 r., uzupełnionym pismem z 13 stycznia 2023 r. i uwidoczniony na dołączonych mapach przedstawiających projektowany odcinek linii 110 kV na tych gruntach. Z wyjaśnień Spółki wynika, że realizacja planowanej inwestycji ma na celu przebudowę istniejącej od 1966 r. infrastruktury elektroenergetycznej, której stan techniczny skutkuje koniecznością pilnej realizacji modernizacji. Przebudowa przekracza zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty i usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n., stąd zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest uzasadnione. Inwestycja dotyczy przebudowy już istniejącej linii, przy zachowaniu tej samej trasy i długości linii, co determinuje jej przebieg, więc brak jest możliwości umieszczenia jej w innej części działki albo w granicach innej nieruchomości.
W ocenie Wojewody, przyjęte rozwiązania projektowe i wyjaśnienia Spółki, co do sposobu przebudowy linii energetycznej 110 kV (wymiana istniejących przewodów fazowych i przewodu odgromowego wraz z demontażem istniejącej konstrukcji wsporczej na działce nr [...] i wymianie istniejącego słupa elektroenergetycznego na działce nr [...]) są prawidłowe. Zaproponowana lokalizacja linii uwzględnia istniejące uzbrojenie i zagospodarowanie działek, w tym w szczególności istniejącą linię 110 kV, która przesądza o jej przebiegu. Długość istniejących przewodów fazowych i przewodu odgromowego, który podlega wymianie wynosi: na działce nr [...] długość 31 m, na działce nr [...] długość 28 m, na działce nr [...] długość 14 m, na działce [...] długość 60 m, na działce nr [...] długość 60 m. Posadowiony nowy słup kratowy typu PSK [...] P1+0 w miejscu istniejącego, będzie zlokalizowany w odległości 27,44 m od granicy z działką nr [...],67 m od granicy z działką nr [...], co zostało przedstawione na załączniku graficznym nr [...] do decyzji Starosty. Strefa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości: na działce nr [...] ma powierzchnię 545 m2 i obejmuje obszar o długości 31 m i szerokości 18 m (po 9 m od osi linii wysokiego napięcia); na działce nr [...] ma powierzchnię 496 m2 i obejmuje obszar o długości 28 m i szerokości 18 m (po 9 m od osi linii wysokiego napięcia); na działce nr [...] ma powierzchnię 235 m2 i obejmuje obszar o długości 14 m i szerokości 18 m (po 9 m od osi linii wysokiego napięcia); na działce nr [...] ma powierzchnię 1072 m obejmuje obszar o długości 60 m i szerokości 18 m (po 9 m od osi linii wysokiego napięcia); na działce nr [...] ma powierzchnię 1064 m2 i obejmuje obszar o długości 60 m i szerokości 18 m (po 9 m od osi linii wysokiego napięcia).
Analizując przebieg projektowanych urządzeń Wojewoda stwierdził, że w części dotyczącej ww. działek usytuowane zostaną w sposób jak najmniej ingerujący w prawo własności nieruchomości. Przyjęty wariant lokalizacji jest zdeterminowany istniejącą już na tych działkach linią, która aktualnie jest przebudowywana, zatem ingerencja w grunt ma ograniczony wymiar. Organy orzekające w tej sprawie nie posiadają zaś kompetencji i możliwości zmiany lokalizacji. Tryb z art. 124 ust. 1 u.g.n. nie daje podstaw do narzucenia Spółce wyboru alternatywnych, innych niż proponowane we wniosku wariantów przedsięwzięcia. Istotne jest, że skoro inwestycja stanowi przebudowę istniejącej linii przy zachowaniu tej samej trasy, ominięcie działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...] jest niemożliwe.
Dalej Wojewoda podkreślił, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Dokonana przez Wojewodę analiza dokumentacji z rokowań pomiędzy właścicielami ww. nieruchomości a Spółką, wskazuje, że rokowania były prowadzone przed wszczęciem postępowania. Właścicielom przedstawiono informacje na temat planowanej inwestycji i wzór umowy w sprawie przebudowy sieci elektroenergetycznej 110 kV relacji Sędziszów-Szczekociny. Świadczą o tym pisma Spółki z 19 maja 2020r., 20 maja 2020 r. i 27 września 2021 r., kierowane do stron, a także protokół z rokowań przeprowadzonych 23 czerwca 2020 r., z którego wynika, że R. C. odmówił podpisania proponowanego przez Spółkę porozumienia, żądając za udostępnienie nieruchomości wyższej kwoty odszkodowania.
Wojewoda podniósł, że wobec braku porozumienia i odmowę wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości pod realizację planowanej inwestycji celu publicznego, Spółka miał podstawy do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości. Zdaniem Wojewody, podejmowane przez Spółkę próby uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości świadczą o tym, że po jej stronie istniała realna wola porozumienia na drodze cywilnoprawnej. Skoro umowa nie została zawarta brak jest podstaw do uznania, że stanowisko skarżącego co do warunków udzielenia zgody zostało zaakceptowane przez Spółkę.
W ocenie Wojewody, Starosta rozpatrując ponownie sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności i kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również wypełnił wszelkie zalecenia organu odwoławczego przedstawione w decyzji z 16 grudnia 2022 r. Wbrew zarzutom odwołania, Starosta wydając kwestionowaną decyzję nie pominął istotnych informacji, a postępowanie oparł o właściwe przepisy prawa.
W świetle poczynionych ustaleń, Wojewoda nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał w szczególności, że Spółka przedstawiła stronie propozycję uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, przesyłając pisma, w których podano zakres planowanych prac, wzór umowy w sprawie przebudowy sieci elektroenergetycznej oraz załączono niezbędne dokumenty. Spółka w ramach propozycji zawarcia umowy cywilnoprawnej ustaliła jednorazowe odszkodowanie w wysokości [...] zł, które nie zostało przez skarżącego zaakceptowane. Materiał dowodowy sprawy potwierdza, że rokowania w tej sprawie prowadzone były w sposób prawidłowy, a brak pozytywnego ich zakończenia uzasadniał złożenie wniosku o ograniczenie. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n, nie podlegają weryfikacji organu okoliczności, czy inwestor zaproponował takie warunki, które są dla właścicieli korzystne, czy takie, które są nie do przyjęcia. Okoliczność, że strona nie czuła się usatysfakcjonowane propozycjami Spółki związanymi z przebiegiem linii na nieruchomości, jak również proponowanym wynagrodzeniem finansowym, nie może być utożsamiana z brakiem przeprowadzenia rokowań w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n.
Sumując, Wojewoda wskazał, że wydanie decyzji niezgodnej z oczekiwaniem właścicieli nie może świadczyć o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Starosta wyważył interes prywatny z interesem publicznym. Mimo, że interes strony przemawiał za konstytucyjnym prawem własności, organ prawidłowo uznał nadrzędność interesu społecznego, jakim jest cel publiczny - budowa sieci kablowej elektroenergetycznej. Starosta nie dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł R. C., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wydanie decyzji dotyczącej ograniczenia korzystania z nieruchomości nie przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego, a dotyczącej istniejącej częściowo już sieci, co przeczy ww. normie;
2) art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 3 u.g.n. polegające na braku przeprowadzenia obowiązkowych rokowań przez Spółkę, a jedynie pozornych czynności, poprzez brak przekazania wszystkich danych i elementów przyszłej umowy skarżącemu, a także przez brak zapewnienia mu faktycznego udziału w procesie rokowań;
3) art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności przez brak zbadania, czy w sprawie doszło do rokowań i czy zostały one przeprowadzone w sposób prawidłowy, a nie pozorny;
4) art. 7 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez brak zbadania zakresu upoważnienia - pełnomocnika profesjonalnego do możliwości podjęcia i udziału w rokowaniach, z uwagi na brak takiego umocowania w treści pełnomocnictwa;
5) art. 8 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej;
6) art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także niewzięcie przez organ pod uwagę całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego i niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału zgromadzonego w aktach, w wyniku czego zostały wyprowadzone nielogiczne i nieuzasadnione wnioski oraz wydana błędna decyzja w tej sprawie, której treść nie odpowiada prawu;
7) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania przedmiotowej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Skarżący wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 20 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Pełnomocnik Spółki wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów jego umocowania do prowadzenia rokowań, stwierdził, że pełnomocnictwo do uzyskania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością skarżącego mieściło również w sobie upoważnienie do rokowań. Nadto powołał się na poprzednie pełnomocnictwo z 19 listopada 2019 r. w którym wprost został upoważniony do: prowadzenia negocjacji z władającymi nieruchomościami na potrzeby związane z robotami budowlanymi oraz uzyskania służebności przesyłu na rzecz Spółki albo uzyskania decyzji administracyjnej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości; uzyskania na rzecz Spółki prawa do dysponowania nieruchomością na roboty budowlane w formie umów z właścicielami nieruchomości o zgodzie na udostępnienie nieruchomości w celu budowy urządzeń sieci energetycznych z ich późniejszą eksploatacją i konserwacją. Ponadto potwierdził w imieniu Spółki czynności jakich dokonał w ramach tych rokowań. Oświadczył, że przeprowadzone rokowania nie były pozorne, ponieważ została zaoferowana przez Spółkę konkretna kwota, która nie została przyjęta przez skarżącego, gdyż domagał się wyższego odszkodowania. Była to jedyna kwestia poruszana przez właściciela nieruchomości w toku rokowań. Wyraził pogląd, że przebudowa mieści się w zakresie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że Sąd nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej co do jej istoty lecz kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach określonych przytoczonymi wyżej przepisami p.p.s.a. To zaś oznacza, że zawarty w pkt II petitum skargi wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie o meritum sprawy nie znajduje żadnego oparcia we wskazanych regulacjach prawnych.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w punktach 3-7 petitum skargi Sąd stwierdza, że są one nieuzasadnione. W sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.
W kontrolowanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe. Ustalenia organów obu instancji, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Lektura akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ w sposób wszechstronny i staranny przeprowadziło postępowanie wyjaśniające i dokonało prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne. Podkreślić również należy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a., przy czym należy zwrócić uwagę na wyczerpujące jej uzasadnienie.
Sumując powyższe, Sąd uznał, że rozpoznając sprawę organy ustrzegły się naruszeń procedury – w niezbędnym zakresie gromadząc materiał dowodowy oraz dokonując jego wnikliwej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Uzasadnienia obu tych decyzji czynią zadość wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również uchybień w zakresie realizacji zasady budzenia zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), które miałyby wpływ na wynik sprawy. W szczególności lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Fakt, że wyjaśnienia te nie spotkały się z aprobatą skarżącego, nie świadczy o zasadności jego zarzutów w tym zakresie.
Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień przepisów procesowych skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, czy poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wszystkie te okoliczności pozwoliły Sądowi uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych za nieuzasadnione.
W kontrolowanej sprawie nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia prawa materialnego.
Przede wszystkim prawidłowe jest stanowisko organów, że w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. zostały spełnione.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle ust. 3 tego przepisu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Przedstawiona regulacja ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość – organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich na zrealizowanie inwestycji celu publicznego, zarówno gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody, jak i w sytuacji, gdy nie dojdzie do porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Należy mieć jednak na uwadze, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:
1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,
2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.
Bez wątpienia wnioskowana inwestycja mieści się w zakresie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. Skarżący nie kwestionuje charakteru planowanej inwestycji, jej przebiegu jak również zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy S. J. z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu gminy S. J., w związku z tym ustalenia organów w tym zakresie Sąd przyjmuje jako własne.
Poza sporem jest również, że planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 6 u.g.n.
W przekonaniom Sądu, ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. zezwolenia odnoszącego się do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK [...], LEX nr 2401731). Zezwolenie może dotyczyć również rozbudowy, jeśli obejmuje ona np. budowę nowych odcinków przewodów lub nowych urządzeń. Można również uznać, że dotyczy ich przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii (por. wyroki NSA: z dnia 13 lipca 2021 r. o sygn. akt I OSK [...], z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK [...], dostępne pod adresem internetowym - [...]). Z kolei w wyroku z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK [...] NSA precyzuje, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii (por. wyrok NSA z 31 maja 2017 r., I OSK [...], LEX nr 2300850). Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Jak zatem akcentuje NSA, nie powinno ulegać wątpliwości, że celem publicznym jest zarówno budowa, jak i przebudowa inwestycji liniowej, której zadaniem jest utrzymanie zdolności przesyłu, w tym wypadku energii elektrycznej. Budowa i przebudowa są rodzajami robót budowlanych (zob. art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Przebudowę inwestycji liniowej należy taktować jako rodzaj nowej inwestycji służącej utrzymaniu "ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej", a utrzymywanie tych przewodów i urządzeń również stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.
Z uwagi na powyższe, zarzut zawarty w pkt. 1 petitum skargi jest nieuzasadniony.
Również odnośnie do zarzutów nieprawidłowo przeprowadzonych rokowań, Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.
Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK [...]). Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 ugn nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku ich zainicjowania. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają przy tym konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. I OSK [...], wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK [...], wyrok WSA w Ł. z dnia 29 listopada 2018r., sygn. II SA/Łd [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr [...]).
Akta sprawy wskazują, że przedstawiciel inwestora kilkakrotnie występował do skarżącego o wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomościami stanowiącymi jego własność, o czym świadczy treść pism z 19 maja 2020 r., 20 maja 2020 r., 27 września 2021 r., W pismach tych szczegółowo przedstawiono zakres planowanych prac, przedstawiono przebieg trasy ww. inwestycji oraz wzór umowy oraz porozumienia (K-I-11-22 akt adm.). Inwestor proponował zawarcie umowy za wynagrodzeniem. W ramach propozycji zawarcia umowy cywilnoprawnej inwestor zaproponował jednorazowe odszkodowanie w wysokości [...] zł, które nie zostało przez skarżącego zaakceptowane, gdyż żądał wyższego wynagrodzenia 9 [...] akt adm.). W związku z brakiem porozumienia, negocjacje zostały zakończone wynikiem negatywnym.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że załączona do wniosku korespondencja potwierdza, że pomiędzy stronami toczyły się negocjacje zmierzające do polubownego uzyskania zgody na realizację prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. za odpowiednim wynagrodzeniem. Właściciel nieruchomości miał pełną świadomość w jakim celu są prowadzone negocjacje. Przede wszystkim nie można mieć wątpliwości, że celem tych rokowań było zawarcie z właścicielem nieruchomości porozumienia nie tylko w zakresie uregulowania sposobu korzystania ze zlokalizowanych na ww. działkach urządzeń służących do przesyłu energii, ale również w zakresie wejścia na teren nieruchomości i zrealizowania niezbędnych prac budowlanych polegających na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym, jeśli o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u,g,n,, o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne (wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. I OSK [...], z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK [...]). Zatem sytuacja, w której negocjacje nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, jest równoznaczna z brakiem zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
W kontrolowanej sprawie, wobec braku zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości i braku porozumienia w tym zakresie organy prawidłowo przyjęły, że przesłanka dotycząca obowiązku przeprowadzenia rokowań została spełniona. Trudno zatem podzielić stanowisko skarżącego kwestionujące przeprowadzenie wymaganych rokowań w celu uzyskania zgody na prowadzenie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, całokształt okoliczności sprawy przeczy również jego twierdzeniom odnośnie pozorności prowadzonych rokowań.
Podobnie należy ocenić zarzut braku zbadania przez organ zakresu upoważnia profesjonalnego pełnomocnika, adwokata P. T., do możliwości podjęcia i udziału w rokowaniach ze skarżącym. Zauważyć należy, że z dołączonego do akt sprawy pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że pełnomocnik został upoważniony przez inwestora do uzyskania w jego imieniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie umów z właścicielami na jej udostepnienie w celu budowy urządzeń i sieci energetycznych z późniejszą ich konserwacją i eksploatacją ( [...] akt adm.).
W tym kontekście zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, należało uznać za nieusprawiedliwione.
Mając na uwadze powyższe rozważania, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.