II SA/Ke 405/06

II SA/Ke 405/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza
Renata Detka
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1995 nr 1 poz 1
art. 37 j ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
art. 27 ust. 1 pkt 3, art. 76 ust. 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] Znak [...] w przedmiocie zwrotu zasiłku przedemerytalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
SA /Ke 405/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] w sprawie
1/ odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia
z okresy:
- od 4 grudnia 2001r. do 10 grudnia 2001r. w kwocie brutto 133,50zł,
- od 11 grudnia 2001r. do 31 grudnia 2002r. w kwocie brutto 398,60zł,
- styczeń 2003 w kwocie 597,90zł,
- luty 2003r. w kwocie 597,90zł,
- marzec 2003r. w kwocie 597,90zł
z uwagi na fakt, że uległy one przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty,
2/ zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od
1 kwietnia 2003r. do 31 lipca 2004r. w kwocie brutto 9638,40zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji,
na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy / Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zobowiązał M. G. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od 1 czerwca 2003r. do 31 lipca 2004r. w kwocie brutto 8422,60zł oraz stwierdził przedawnienie roszczeń z tytułu wypłaconego zasiłku przedemerytalnego za okres od 4 grudnia 2001r. do 31 maja 2003r. ponieważ od dnia wypłaty upłynęły ponad 3 lata.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania
w sprawie i ustalił między innymi, że M. G. zarejestrowała się w PUP
w dniu 3 grudnia 2001r. Decyzją z dnia [...] zostało jej przyznane prawo do zasiłku przedemerytalnego bowiem z przedstawionej przez zainteresowaną dokumentacji wynikało, że udokumentowała ona wystarczający okres uprawniający do takiego zasiłku, a mianowicie 30 lat 3 miesiące i 24 dni.
W związku z wejściem w życie w 2004r. ustawy o świadczeniach przedemerytalnych od dnia 1 sierpnia 2004r. wypłatę zasiłków przejął ZUS, który pismem z dnia 26 lipca 2005r. zwrócił się o ponowne przeanalizowanie uprawnień M. G. do zasiłku przedemerytalnego. Z analizy bowiem dołączonych przez nią do wniosku
o przyznanie emerytury dokumentów wynikało, że przepracowała ona tylko 27 lat 10 miesięcy i 8 dni. ZUS przesłał jednocześnie organowi I instancji zaświadczenie
o zatrudnieniu i wynagrodzeniu RP-7 wystawione przez spółkę T. z którego wynika, że okresy urlopów wychowawczego i bezpłatnego, na których przebywała M. G. nie pokrywają się z zapisami w świadectwie pracy, które przedłożyła ona w PUP w dniu rejestracji. W związku z tym organ z urzędu wznowił postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2005r. postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego i przeprowadził postępowanie wyjaśniające ustalając, że na druku znanego mu dotychczas świadectwa pracy brak jest informacji
o urlopach wychowawczych udzielonych w okresach od 15.10.1979r. do 14.10.1982r. i od 12.08.1983r. do 13.09.1986r. oraz urlopu bezpłatnego okolicznościowego w okresie od 28.06.1977r. do 31.12.1978r.. Tym samym powyższe okresy zostały w dniu wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego uznane za okresy zatrudnienia. Pracodawca spółka T. stwierdził, że nie jest w stanie wyjaśnić, dlaczego w świadectwach pracy
z 6.01.1992r. i 10.10.2001r. nie uwzględniono wszystkich urlopów wychowawczych
i okolicznościowych bezpłatnych – był to błąd popełniony przez pracownika 14 lat temu, a zainteresowana nie zwracała się o sprostowanie świadectwa pracy w tym zakresie / zwracała się jedynie o sprostowanie imienia /. W związku z powyższym
w dniu 2 listopada 2005r. organ I instancji wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia 3.12.2001r. i odmawiającą zainteresowanej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 23 stycznia 2006r.
Stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie zaś z art. 76 ust. 2 w/w ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych wypadkach świadomego wprowadzenie w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Zdaniem organu odwoławczego M. G. w dniu rejestracji świadomie wprowadziła PUP
w błąd. Zainteresowana bowiem miała wpływ na treść świadectwa pracy, gdyż widząc w nim błędy mogła w ciągu 7 dni wystąpić o jego sprostowanie i co więcej, jak wynika z pisma jej pracodawcy z dnia 29.09.2005r., skorzystała ona z tego prawa zwracając się o sprostowanie w tym świadectwie imienia. W stażu pracy badanym pod kątem uprawnień do wszelkich świadczeń zawsze istotne są okresy urlopu bezpłatnego. M. G. na takim urlopie przebywała przez ponad rok tj. od 28.06.1977r. do 31.12.1978. Organ odwoławczy wskazał, że możliwość zapomnienia przez zainteresowaną o tak długim okresie przebywania na urlopie bezpłatnym uznaje za niewiarygodną. Tymczasem ze świadectwa pracy, o którego sprostowanie w tym zakresie skarżąca nie wystąpiła, wynika, że w trakcie zatrudnienia w Spółkce T. nie przebywała w ogóle na urlopach bezpłatnych.
Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku można było zaliczyć maksymalnie 6 lat okresów przebywania na urlopie wychowawczym i, o ile na dziecko przysługiwał pielęgnacyjny zasiłek rodzinny, dodatkowo do 3 lat - licząc od dnia przedłużenia urlopu - na każde dziecko. M. G. zdaniem organu była również świadoma, że przy zaliczaniu do okresu pracy uprawniającego do zasiłku istotne są okresy urlopu wychowawczego. Przedstawiła ona bowiem w dniu 3 grudnia 2001r. łącznie ze świadectwem pracy zaświadczenia Spółki T. dotyczące urlopu wychowawczego na syna M. na okres przedłużony ze względu na jego stan zdrowia. Zaświadczenia te pozwoliły na zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku całego okresu urlopu udzielonego na dziecko, na które przysługiwał pielęgnacyjny zasiłek rodzinny. Zainteresowana przedstawiając korzystne dla niej zaświadczenie dotyczące urlopu wychowawczego jednocześnie nie ujawniła, że wcześniej przebywała już kilkakrotnie na urlopach wychowawczych. Organ wskazał, że niezasadny jest podniesiony w odwołaniu zarzut niewystarczającego zbadania przy rejestracji przez pracowników Urzędu Pracy sprawy. Aby bowiem potwierdzić okresy uprawniające do zasiłku przedemerytalnego wystarczające są informacje zawarte przez pracodawcę w świadectwie pracy, w odróżnieniu od ustalenia uprawnień do emerytury, gdzie potrzebne są m. in. druki RP-7. Dlatego brak jest podstaw do podważania przez pracowników PUP treści świadectw pracy przez osoby rejestrujące się w Urzędzie. W związku z zarzutem odwołującej się, że przedwczesne jest zobowiązanie jej do zwrotu pobranego świadczenia bowiem nie została zakończona sprawa dotycząca samego uprawnienia do zasiłku Wojewoda wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczące uprawnień do zasiłku przedemerytalnego oraz zwrotu nienależnie pobranych świadczeń są postępowaniami odrębnymi, choć podjętymi w związku z zaistnieniem tej samej przyczyny. W związku z tym brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie obowiązku zwrotu do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie statusu bezrobotnego, o co między innymi wnosiła M. G.. Zarzut niezaliczenia do okresu uprawniającego do emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie ma związku ze sprawą, bowiem okresy pracy w gospodarstwie nie są zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku. Jednocześnie organ odwoławczy przytaczając treść art. 76 ust. 7 poinformował o możliwości złożenia do PUP wniosku o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub umorzenie tych należności w całości lub w części.
W skardze na tę decyzję M. G. zarzuciła naruszenie art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że pobrała nienależne świadczenie pieniężne, sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym polegające na przyjęciu, że wypełniła ona znamiona zawarte w art. 76 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy, podczas, gdy ani nie złożyła nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów ani też nie wprowadziła świadomie w błąd powiatowego urzędu pracy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez dowolne jej zdaniem przyjęcie, że w jej wypadku pobrała nienależne świadczenie. W związku z tak sprecyzowanymi zarzutami domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji
i uznania, że pobrane przez nią świadczenie nie jest nienależne ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ
I instancji. W uzasadnieniu swojej skargi M. G. wskazała, że o tym, iż zasiłek jej się nie należy dowiedziała się dopiero z decyzji, na mocy których zawieszono jej prawo do niego, że nie miała zamiaru wprowadzania żadnego organu w błąd a tym bardziej nie mogła uczynić tego świadomie. Wszelkie dokumenty otrzymała w zakładach pracy i gdyby wiedziała, że taki zasiłek jej się nie należy to by dokumentów nie składała. Gdyby z kolei miała świadomość wadliwości świadectwa pracy, to zwróciłaby się do byłego pracodawcy o sprostowanie. Skarżąca podniosła, że nie może ponosić odpowiedzialności za cudze działania. Powiatowy Urząd Pracy w momencie przyznawania zasiłku winien był wyjaśnić wszechstronnie sprawę, czego jak się okazało nie uczynił. Nadto podniosła, że gdyby wiedziała, że nie ma prawa do zasiłku mogłaby wówczas nadal pracować zamiast ustępować miejsca pracy innym osobom.
W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zmianami/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną / art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej uppsa /.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności / art.. 145 § 1 uppsa /.
Ostateczną decyzją z dnia 23 stycznia 2006r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję z dnia 2 listopada 2005r. uchylającą decyzję z dnia 3 grudnia 2001r., którą przyznano skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 4.12.2001r. i którą odmówiono M. G. przyznania prawa do takiego zasiłku. Wniesiona na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga została wyrokiem tego Sądu z dnia 22 września 2006r. w sprawie II SA / Ke 196/06 oddalona. Tak więc nie może budzić żadnych wątpliwości okoliczność, iż M. G. w chwili przyznawania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego to jest w dniu 3 grudnia 2001r. nie spełniała wymagań do otrzymania takiego zasiłku albowiem nie legitymowała się 30 – letnim okresem uprawniającym do tego zasiłku, o jakim mowa w art.37 j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r.
Podnoszony w skardze zarzut, jakoby w momencie przyznawania skarżącej prawa do zasiłku nie wyjaśniono wszechstronnie sprawy jest bezzasadny. Skoro bowiem skarżąca dołączyła do tego wniosku stosowne dokumenty, w tym świadectwa pracy, z których wynikało, że spełnia ona przesłanki do przyznania takiego zasiłku, organ nie miał żadnych podstaw do kwestionowania złożonych przez nią dokumentów. W niniejszej sprawie główną kwestią do rozważenia pozostaje to, czy w świetle zebranego materiału organy prawidłowo ustaliły, że M. G. pobrała nienależne w rozumieniu art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. świadczenie w postaci zasiłku przedemerytalnego. Otóż w ocenie sądu dokonane przez organ ustalenie tej okoliczności jest prawidłowe, nie narusza dyspozycji art. 77 i 80 kpa a co za tym idzie nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia. M. G. do wniosku o przyznanie prawa do zasiłku dołączyła m. in. świadectwo pracy wystawione przez zatrudniający ją w okresie od 1 kwietnia 1977 do 31 grudnia 1991r. zakład pracy – Przedsiębiorstwo Robót Drogowych "T." z dnia 10 października 2001r. z którego wynikało, że w okresie zatrudnienia nie korzystała ona z żadnego urlopu bezpłatnego, zaś z urlopu wychowawczego korzystała jedynie w okresie od 14 września 1986r. do 31 grudnia 1999r. i po ustaniu zatrudnienia od 1 stycznia 1992r. do 9 czerwca 1992r. Faktycznie natomiast M. G. w okresie zatrudnienia w tym zakładzie korzystała z urlopu bezpłatnego od 28 czerwca 1977 do 31 grudnia 1978 r., a z urlopów wychowawczych od 15 października 1979 do 14 października 1982r. oraz od 12 sierpnia 1983 do 31 grudnia 1991r. Należy podzielić stanowisko Wojewody, iż nie jest możliwe, aby skarżąca składając to świadectwo w celu uzyskania zasiłku przedemerytalnego zapomniała o tym, że korzystała przez ponad rok z urlopu bezpłatnego oraz że przebywała na urlopach wychowawczych w związku z opieką nad synami A. ur. 11 maja 1979r./ od 15.10.1979 do 14.10.1982/ i L. ur. 31 marca 1983r./ od 15.08.1983 do 8 czerwca 1986r/, a więc, że nie wiedziała, że ujawnione w tym świadectwie dane są nieprawdziwe. Trafnie również organ ten podkreślił, iż skoro skarżąca dołączyła do wniosku o przyznanie zasiłku dokumenty potwierdzające przebywanie na przedłużonym urlopie wychowawczym w związku z opieką nad chorym synem świadczy to o tym, że znane jej były ograniczenia dotyczące możliwości zaliczenia do 30 – letniego okresu uprawniającego do zasiłku urlopów wychowawczych trwających tylko do 3 lat na każde dziecko i do 6 lat bez względu na liczbę dzieci. Gdyby skarżąca, jak twierdzi, nie była świadoma tego, że nie spełnia przesłanek do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, wówczas nie wykazywałaby stosownym dokumentem, że z uwagi na chorobę syna korzystała z przedłużonego urlopu wychowawczego na tego syna w okresie od 15 września 1986 do 9 czerwca 1992r.
Z tych samych przyczyn w ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie zawarty
w skardze zarzut, iż M. G. nie miała świadomości, że wystawione jej świadectwo pracy było wadliwe. Trudno bowiem uznać za wiarygodne, że posługując się tym świadectwem, /którego treść była jej znana, skoro wystąpiła o jego sprostowanie ale tylko w części dotyczącej imienia/, nie wiedziała, że korzystała
z urlopu bezpłatnego, czy też, że przed urlopem wychowawczym na syna M. korzystała z takich urlopów w związku z opieką nad innymi swoimi dziećmi,
a tylko wówczas można by przyjąć, że skarżąca nie wiedziała o tym, że dokument, którym się posługuje w celu uzyskania zasiłku nie przedstawia prawdziwego przebiegu jej zatrudnienia a więc, że został wystawiony wadliwie. Skoro zaś skarżąca miała świadomość, że świadectwo pracy przedstawia nieprawdziwy przebieg jej zatrudnienia, zdaniem sądu władny był organ uznać, iż świadomie wprowadziła ona
w błąd organ przyznający jej zasiłek przedemerytalny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż zaskarżoną decyzją nie nałożono na skarżącą żadnej kary a jedynie zobowiązano ją do zwrotu,
i to tylko części, nienależnie pobranego przez nią świadczenia. Dlatego też w ocenie sądu nie można tu mówić o jakimś ponoszeniu odpowiedzialności za cudze działania. Nie wydaje się również uzasadniony zarzut dotyczący tego, że niejako z winy organu przyznającego zasiłek M. G. zrezygnowała z zatrudnienia ustępując miejsca innym osobom. Gdyby bowiem skarżąca faktycznie sama zrezygnowała
z zatrudnienia wypowiadając umowę o pracę czy też za porozumieniem stron, to nie mogłaby się skutecznie domagać przyznania ani zasiłku przedemerytalnego ani też zasiłku dla bezrobotnych / art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu/.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu,
o czym Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa.