Orzeczenie · 2025-12-18

II SA/KE 404/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-12-18
NSAinneWysokawsa
bezrobocierynek pracybon na zasiedlenieumorzenie należnościniepełnosprawnośćsytuacja materialnaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje Wojewody Świętokrzyskiego i organu pierwszej instancji, które odmawiały umorzenia należności z tytułu zwrotu bonu na zasiedlenie dla bezrobotnego A. B. Skarżący, osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, przewlekłymi problemami zdrowotnymi i bardzo niskimi dochodami (renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny), argumentował, że dochodzenie należności pozbawi go niezbędnych środków do życia. Organy administracji odmówiły umorzenia, opierając się głównie na fakcie, że skarżący jest osobą młodą wchodzącą na rynek pracy i jego dochód przekracza kryterium dla osoby samotnie gospodarującej. Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji materialnej skarżącego, nie zbadały wszystkich jego wydatków (wyżywienie, leczenie, mieszkanie) i nie wykazały, że dochodzenie należności nie pozbawi go niezbędnych środków utrzymania, co jest podstawową przesłanką umorzenia zgodnie z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Sąd podkreślił, że wiek czy wysokość dochodu nie są jedynymi kryteriami, a kluczowe jest ustalenie, czy egzekucja naruszy podstawowe potrzeby życiowe dłużnika. W związku z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.), Sąd uchylił zaskarżone decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez Sąd wytycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek umorzenia należności z tytułu bonu na zasiedlenie, obowiązki organów w zakresie badania sytuacji materialnej dłużnika, znaczenie zasad postępowania administracyjnego (wyjaśnienie stanu faktycznego, wszechstronne zebranie dowodów).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji bezrobotnego, który otrzymał bon na zasiedlenie i ubiega się o umorzenie zwrotu środków. Konieczność indywidualnej analizy każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji prawidłowo oceniły przesłanki umorzenia należności z tytułu zwrotu bonu na zasiedlenie, w szczególności czy dochodzenie tej należności mogłoby pozbawić bezrobotnego niezbędnych środków utrzymania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie zbadały wystarczająco sytuacji materialnej skarżącego i nie wykazały, że dochodzenie należności nie pozbawi go niezbędnych środków utrzymania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wnikliwej analizy całokształtu okoliczności sprawy, w tym wszystkich niezbędnych wydatków skarżącego, ograniczając się do lakonicznej argumentacji i nie uwzględniając jego trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej.

Czy wiek skarżącego i jego status jako osoby wchodzącej na rynek pracy mogą stanowić samodzielną podstawę do odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu bonu na zasiedlenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wiek i status osoby wchodzącej na rynek pracy nie są samodzielnymi przesłankami do odmowy umorzenia, a kluczowe jest ustalenie, czy dochodzenie należności pozbawi dłużnika niezbędnych środków utrzymania.

Uzasadnienie

Przepis art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia nie uzależnia możliwości umorzenia od wieku czy wysokości dochodu, lecz od tego, czy egzekucja naruszy niezbędne środki utrzymania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego oraz decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia należności z tytułu zwrotu bonu na zasiedlenie.

Przepisy (14)

Główne

u.p.z. art. 76 § ust. 7 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Umorzenie należności jest możliwe, gdy dochodzenie mogłoby pozbawić dłużnika lub osoby na jego utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.z. art. 76 § ust. 7a

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z. art. 46 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z. art. 46 § ust. 2 i 3

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy stoją na straży praworządności, podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom; uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco sytuacji materialnej skarżącego i nie wykazały, że dochodzenie należności nie pozbawi go niezbędnych środków utrzymania. • Wiek skarżącego i jego status jako osoby wchodzącej na rynek pracy nie są samodzielnymi przesłankami do odmowy umorzenia. • Niewłaściwa analiza wydatków skarżącego i brak uwzględnienia jego trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na wieku skarżącego i jego statusie jako osoby wchodzącej na rynek pracy. • Stwierdzenie, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, bez analizy wszystkich niezbędnych wydatków.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. • Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. • Dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę [...] niezbędnych środków utrzymania. • Umorzenie należności staje się w istocie formą udzielenia pomocy społecznej, gdyż przeciwdziałanie pozbawieniu niezbędnych środków utrzymania, jest rodzajem wsparcia w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Skład orzekający

Agnieszka Banach

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Magdalena Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności z tytułu bonu na zasiedlenie, obowiązki organów w zakresie badania sytuacji materialnej dłużnika, znaczenie zasad postępowania administracyjnego (wyjaśnienie stanu faktycznego, wszechstronne zebranie dowodów)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezrobotnego, który otrzymał bon na zasiedlenie i ubiega się o umorzenie zwrotu środków. Konieczność indywidualnej analizy każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie sytuacji życiowej i materialnej obywatela przez organy administracji, nawet w przypadku zobowiązań finansowych. Podkreśla ludzki wymiar prawa pracy i pomocy społecznej.

Czy młody bezrobotny z niepełnosprawnością musi oddać pieniądze, nawet jeśli nie ma z czego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst