II SA/Ke 402/22

II SA/Ke 402/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2407
art. 4 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 i art. 22
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 3 czerwca 2022 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta [...] Św. z 15 marca 2022 r. znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na dzieci J. S. i I. S..
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. - w dacie wydania aktu - Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm., zwanej dalej "ustawą"), które regulują zasady i tryb przyznawania świadczenia wychowawczego. Szczególne zastosowanie w niniejszej sprawie znalazły przepisy art. 4 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 22 ustawy.
Powołując się na treść powyższych przepisów, Kolegium wyjaśniło, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego organ zobligowany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawca należy do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy. Następnie powinien zbadać, czy zachodzi przesłanka wspólnego zamieszkiwania rodziców i ich dzieci oraz ustalić, czy wnioskodawca sprawuje faktyczną opiekę nad dziećmi, których dotyczy wniosek, a w razie zbiegu prawa rodziców do świadczenia wychowawczego zastosować się do regulacji art. 22 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem uprawnionym do świadczenia wychowawczego będzie ten rodzic, który zamieszkuje wspólnie z dzieckiem, sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę, względnie opiekę naprzemienną określoną orzeczeniem sądu i który pierwszy wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia, jeśli oboje rodzice odpowiadają dwóm pierwszym warunkom. Zdaniem Kolegium, istotnym kryterium dla przyznania świadczenia wychowawczego nie jest zatem rozstrzyganie o władzy rodzicielskiej, ale faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem, w tym rzeczywiste przebywanie dziecka u danego rodzica.
W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie powyższe ustalenia organ pierwszej instancji poczynił i nie zostały one skutecznie zakwestionowane w odwołaniu. Zgodnie z dokonanymi ustaleniami dzieci skarżącej są wychowywane przez oboje rodziców. Rodzice dzieci są w trakcie rozwodu, jednak oboje posiadają prawa rodzicielskie oraz mieszkają w tym samym mieszkaniu. Oboje rodzice zabezpieczają potrzeby dzieci. A. S. pokrywa opłaty związane z wyżywieniem i ubraniem dzieci oraz ich bieżącymi potrzebami, zaś S. S. ponosi koszty związane z opłatą za mieszkanie, kredytem (przeznaczonym na remont wspólnej łazienki), mediów, z których korzystają też dzieci. Kolegium uznało, że jednym z usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletnich dzieci są także koszty związane z mieszkaniem i jego utrzymaniem. Za bezsprzeczny uznał zatem organ fakt, że obydwoje rodzice uczestniczą w wydatkach bieżących rodziny oraz we wspólnym wychowywaniu małoletnich dzieci. Zdaniem Kolegium, powyższe wynika również z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z 6 grudnia 2021r. sygn. akt I C [...] w przedmiocie zabezpieczenia świadczeń alimentacyjnych.
Kolegium wyjaśniło, że S. S. jako pierwszy złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego i wnioskowane świadczenie zostało mu przyznane na okres od 1 czerwca 2021 r do 31 maja 2022 r. Organ odwoławczy ocenił, że postanowienie z 6 grudnia 2021 r. o zabezpieczeniu świadczeń alimentacyjnych, na które powołuje się skarżąca, nie doprowadziło do zmiany faktycznego sprawowania opieki przez oboje rodziców nad ich małoletnimi dziećmi. Niesporne jest również, że w toczącej się sprawie o rozwód do dnia orzekania przez organ nie zapadło żadne rozstrzygnięcie w przedmiocie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej przez rodziców na czas trwania procesu.
Jak wskazało Kolegium, w ramach zarzutów skarżąca wskazuje na niewłaściwe zastosowanie art. 22 ustawy, w istocie nie kwestionując wykładni tego przepisu, lecz właśnie jego zastosowanie i podważa dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Oceniając zaś ustalenia organu pierwszej instancji kształtujące stan faktyczny sprawy, Kolegium uznało, że art. 22 ustawy został w niniejszej sprawie zastosowany prawidłowo. Bezspornie bowiem ustalono, że oboje rodzice sprawują nad wspólnymi dziećmi opiekę, a ojciec jako pierwszy złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, co w konsekwencji oznacza, że wniosek A. S. w dacie orzekania przez organ nie mógł zostać uwzględniony.
Zdaniem Kolegium, ustalenie braku wyłącznej opieki skarżącej nad dziećmi w okresie orzekania o świadczeniu wychowawczy pozwala na przyjęcie zasady, że o pierwszeństwie rodzica w przyznaniu prawa do świadczenia decyduje pierwszeństwo w złożeniu wniosku.
Kolegium podkreśliło, że organ orzekający o przyznawaniu świadczenia wychowawczego, nie pełni roli sądu rodzinnego, ani nie rozstrzyga konfliktu między rodzicami na tle sprawowania przez każdego z nich władzy rodzicielskiej. Wspólne zamieszkiwanie obojga rodziców z dziećmi oraz przedstawienie przez każdego z rodziców dowodów na ponoszenie wydatków na utrzymanie dzieci, jest wystarczającym potwierdzeniem sprawowania przez nich opieki. W ocenie Kolegium, nawet fakt, że skarżąca pozostaje w zatrudnieniu w niepełnym wymiarze czasu pracy, nie może prowadzić do uznania, że to wyłącznie ona sprawuje faktyczną opiekę nad dziećmi.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. [...] sytuacja wykonywania opieki naprzemiennej ma jedynie miejsce wtedy, gdy rodzice dzieci zamieszkują osobno i dzieci przebywają naprzemiennie u każdego z nich.
W przypadku zaś wspólnego zamieszkiwania obojga rodziców i dzieci, nie jest możliwe rozpatrywanie sposobu sprawowania opieki z uwzględnieniem art. 5 ust. 2a ustawy. Brzmienie tego przepisu jest jasne i nie wymaga interpretacji, wobec jednoznacznego stwierdzenia, że wyłącznym wymogiem podzielenia świadczenia wychowawczego na obydwojga rodziców jest legitymowanie się orzeczeniem sądu cywilnego ustanawiającym opiekę naprzemienną. Nie jest zaś rolą organów administracji publicznej ustalanie okoliczności związanych z pozostawaniem dzieci pod opieką naprzemienną faktyczną.
Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, że w badanej sprawie wystąpił zbieg praw, kiedy to i matce i ojcu przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, gdyż dzieci wspólnie zamieszkują i pozostają na utrzymaniu matki i ojca. Zdaniem Kolegium, w związku z niemożnością zastosowania wykładni rozszerzającej dotyczącej opieki naprzemiennej, nie jest możliwa inna interpretacja równoczesności opieki jak przyjęcie, że chodzi tu o okres, na który składa się wniosek o przyznanie świadczenia. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że z uwagi na fakt, iż ojciec złożył wniosek wcześniej niż matka, organ pierwszej instancji prawidłowo przyznał świadczenie ojcu.
Organ odwoławczy dodał, że organ pierwszej instancji wydanie kwestionowanej decyzji poprzedził dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a ich ocena nie nosi cech dowolności. Nadto w decyzji zawarto podstawowe jej elementy oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy Kolegium podzieliło argumentację decyzji organu pierwszej instancji, uznają ją za zgodną z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego wywiodła A. S., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77
§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że koszty utrzymania małoletnich J. S. i I. S. ponoszą oboje rodzice, w sytuacji, gdy S. S. nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci;
2) przepisu prawa materialnego, tj. art. 22 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że świadczenie wychowawcze na rzecz J. S. oraz I. S. powinno być wypłacane S. S..
Biorąc pod uwagę tak postawione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autorka poniosła w szczególności, że S. S. pomimo, iż pobiera świadczenia wychowawcze nie przekazuje pieniędzy na utrzymanie dzieci i nie ponosi żadnych wydatków na ich rzecz. Od września 2021 r. S. S. nie kupuje: żywności, ubrań, środków czystości. Ojciec dzieci zaprzestał dokonywania opłat za przedszkole, do którego uczęszcza córka i w konsekwencji powstała zaległość, którą skarżąca musiała spłacić, a w kolejnych miesiącach samodzielnie ponosić te opłaty. Skarżąca powołała się na zeznania złożone w niniejszej sprawie 7 marca 2022 r., gdzie wskazała, że pokrywa koszty: ubrań dla dzieci, wyżywienia, korepetycji z matematyki, przedszkola, opłacania opiekunki gdy córka choruje, witamin dla dzieci, leków dla syna, który leczy się dermatologicznie, składek związanych ze szkołą, ubezpieczeń, wyjść klasowych i towarzyskich syna. Kupuje różne książeczki edukacyjne, łamigłówki, puzzle, kredki, mazaki, bloki i zabawki.
Skarżąca podniosła, że w toku postępowania o rozwód Sąd Okręgowy w K. 6 grudnia 2021 r. wydał postanowienie, w którym zabezpieczył roszczenia alimentacyjne małoletnich dzieci w ten sposób, że na czas trwania procesu o rozwód zobowiązał pozwanego do łożenia na rzecz syna tytułem alimentów kwot po [...] zł miesięcznie oraz na rzecz córki kwot po [...] zł miesięcznie, płatnych do rąk powódki. Skarżąca podkreśliła, że w uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że to ona na co dzień zajmuje się dziećmi, przez co osobistymi staraniami o ich wychowanie w części realizuje swój obowiązek alimentacyjny. Dlatego ojciec powinien w nieco większym zakresie niż skarżąca przyczyniać się do zaspokajania materialnych potrzeb dzieci.
Wobec powyższego skarżąca podniosła, że Kolegium błędnie uznało, iż koszty utrzymania małoletnich dzieci ponoszą oboje rodzice. W rzeczywistości ciężar utrzymania dzieci spoczywa bowiem na matce. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, to jej wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego był w pełni uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W piśmie procesowym z 21 września 2022 r. skarżąca podniosła, że od momentu wydania zaskarżonej decyzji doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy, bowiem S. S. porzucił rodzinę, wyprowadził się i zamieszkał u innej kobiety. Wyprowadzając się zabrał swojemu synowi i córce konsolę Playstation, którą następnie przekazał dzieciom konkubiny. P. S. Skroka jest obecnie w ciąży i zachodzi domniemanie graniczące z pewnością, że mąż skarżącej jest ojcem tego dziecka. Skarżąca dodała, że ojciec nie interesuje się dziećmi i nie uczestniczy w kosztach ich utrzymania, pomimo, że w dalszym ciągu pobiera świadczenie wychowawcze. Nadto otrzymał on po [...] zł na każde dziecko z programu Dobry Start. Środki te nie zostały przeznaczone na wyprawki szkolne dla dzieci. Skarżąca podkreśliła, że ciężar utrzymania dzieci w całości spoczywa na niej, a ich ojciec uzyskiwane kwoty świadczeń wychowawczych przeznacza na utrzymanie konkubiny i jej dzieci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym, skoro organ wniósł o taki tryb rozpoznania sprawy, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji podniesienia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W sprawie niniejszej, wbrew zarzutom skargi, ustalenia faktyczne poczynione przez organ są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom. Ustalenia organu, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na dwoje dzieci, z uwagi na ustalenie przez organ właściwy, że zachodzi zbieg praw obojga rodziców do tego świadczenia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowią przepisy przywołanej wyżej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce lub ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a ustawy. Stosownie zaś do art. 22 ustawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.
W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.
Zauważyć należy, że przepis art. 22 ustawy przewiduje różne sytuacje, w których może dojść do zbiegu praw do świadczenia wychowawczego. W stosunku do każdej z nich ustawodawca określił odrębne reguły postępowania. O zbiegu uprawnień do świadczenia można mówić wówczas, gdy co najmniej dwa podmioty teoretycznie uprawnione do uzyskania świadczenia występują z wnioskiem o jego przyznanie na to samo dziecko i na ten sam okres.
Z regulacji zawartej w art. 22 ustawy wynika, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Ustaleniu okoliczności faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem (dziećmi) w razie jakichkolwiek wątpliwości z tym związanych służy procedura przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Chodzi więc o przypadki, gdy dwie lub więcej osób składa wnioski o ustalenie prawa do świadczenia na to samo dziecko, ale faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawuje tylko jedna z nich. Są to sytuacje, w których rodzice nie pozostają we wspólnym pożyciu, posiadają odrębne środki finansowe lub zamieszkują oddzielnie. Wówczas konieczne jest ustalenie w toku postępowania administracyjnego, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem, kierując się takimi kryteriami jak: posiadanie władzy rodzicielskiej, wspólne zamieszkiwanie i przebywanie z dzieckiem, zaspokajanie jego potrzeb bytowych, wychowawczych i emocjonalnych.
W przypadku gdy - przykładowo - oboje rodzice dziecka złożą wnioski o przyznanie świadczenia w sytuacji równoczesnego sprawowania faktycznej opieki nad dzieckiem, tj. zamieszkują wspólnie z dzieckiem, zaspokajają jego potrzeby, wychowują je i utrzymują, celem określenia który z rodziców winien być beneficjentem świadczenia, zastosowanie znajdzie reguła pierwszeństwa złożenia wniosku. Z punktu widzenia ustawodawcy, to któremu z rodziców przyznane zostanie świadczenie ma mniejsze znaczenie, skoro oboje rodzice równocześnie sprawują opiekę nad dzieckiem.
W realiach rozpatrywanej sprawy świadczenie wychowawcze na I. S. i J. S. zostało przyznane ojcu dzieci - S. S., co potwierdza informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego z 16 lutego 2021 r. znak: Śrw. 547.001146.2021. Poza sporem jest, że wniosek ojca dzieci został złożony wcześniej niż wniosek ich matki. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika, że S. S. 1 lutego 2021 r. złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na dzieci, przyznawane na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r., natomiast A. S. wniosek złożyła 20 grudnia 2021 r. Okoliczności tej nie zaprzecza sama skarżąca. Kwestią sporną w sprawie jest natomiast to, czy prawidłowo organ ustalił, który z małżonków faktycznie sprawuje opiekę nad wspólnymi dziećmi. Należy podkreślić, że ustalenie osoby lub osób sprawujących faktyczną opiekę nad dzieckiem spoczywa na organie administracji publicznej, a obowiązek ten aktualizuje się w sytuacji, gdy tak jak w kontrolowanej sprawie, każdy z rodziców dzieci oddzielnie złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tymi samymi dziećmi za ten sam okres.
W sprawie niniejszej organ przeprowadził wywiad środowiskowy zarówno z ich matką A. S. - 26 stycznia 2022 r., jak i z ojcem S. S. - 28 stycznia 2022 r. Podczas pierwszego wywiadu organ ustalił, że A. S. mieszka z mężem i dwójką dzieci: I. S. i J. S.. Skarżąca jest w trakcie rozwodu z mężem. Do protokołu z wywiadu środowiskowego skarżąca oświadczyła w szczególności, że ze swoich dochodów dokonuje zakupu: żywności, środków czystości i odzieży, przygotowuje posiłki dla siebie i dzieci. Dodała, że nie wie, na co mąż przeznacza swoje dochody i pobierane świadczenie wychowawcze. Skarżąca wskazała, że w grudniu 2021 r., po wypłaceniu świadczenia 500+, ze wspólnego rachunku bankowego, spłaciła zadłużenie za przedszkole, do którego uczęszcza córka, a resztę pieniędzy przeznaczyła na potrzeby dzieci. Skarżąca zamknęła konto bankowe, na które wpływało świadczenie wychowawcze. Natomiast z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 28 stycznia 2022 r. wynika, że S. S. opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości [...] zł miesięcznie, abonamenty telefoniczne, spłaca raty kredytu w kwocie [...]zł miesięcznie (zaciągniętego w wysokości [...] zł). S. S. wyjaśnił, że sprawuje stałą opiekę nad dziećmi, mieszka z rodziną i innymi obowiązkami domowymi dzielą się z żoną wzajemnie. Nadto oświadczył, że nie marnował środków finansowych ze świadczenia wychowawczego, dokonuje dla dzieci zakupu żywności, środków czystości, reguluje opłatę na rzecz klubu sportowego, do którego uczęszcza syn.
Z akt wynika, że organ przeprowadził również dowód z przesłuchania stron. W dniu 7 lutego 2022 r. S. S. zeznał w szczególności, że opłaca czynsz za mieszkanie, reguluje należności za media, spłaca raty kredytu. Nadto oświadczył, że odbiera córkę z przedszkola, czasem bawi się z nią, stale interesuje się wynikami w nauce syna, a także jego zajęciami sportowymi. Z kolei A. S. podczas przesłuchania 7 marca 2022 r. zeznała, że sprawuje opiekę nad dziećmi, dbając o ich bezpieczeństwo, wyżywienie i ubiór, zaprowadza córkę do przedszkola i spędza z dziećmi popołudnia, gotuje obiady, sprząta mieszkanie, pierze i prasuje. Dodała, że pokrywa koszty: ubrań dla dzieci, wyżywienia, korepetycji z matematyki, przedszkola, opłaca opiekunkę, gdy córka choruje, kupuje witaminy dla dzieci, leki dla syna, który leczy się dermatologicznie, opłaca składki związane ze szkołą, pokrywa koszty ubezpieczeń, wyjść klasowych i towarzyskich syna. Kupuje książeczki edukacyjne, łamigłówki, puzzle itp. Z protokołu przesłuchania wynika również, że koszty związane z opłacaniem czynszu za mieszkanie w wysokości [...] zł ponosi jej teść. N. S. Skrok opłaca media, tj. gaz, energię eklektyczną, abonament telefoniczny syna oraz spłaca kredyt.
Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy potwierdza, że w toku postępowania o przyznanie skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że dzieci są wychowywane przez oboje rodziców i to oboje rodzice sprawują władzę rodzicielską nad dziećmi, a co najistotniejsze - mimo istniejącego konfliktu między stronami, sprawują oni równocześnie faktyczną opiekę nad dziećmi.
Zdaniem Sądu powyższych ustaleń, jak również ich oceny prawnej, nie podważa powoływane przez skarżącą postanowienie Sądu Okręgowego w K. I Wydział Cywilny z 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I C [...] w przedmiocie zabezpieczenia świadczeń alimentacyjnych małoletnich dzieci, zgodnie z którym na czas trwania procesu o rozwód zobowiązano pozwanego S. S. do łożenia na rzecz I. S. tytułem alimentów kwot po [...] złotych miesięcznie oraz na rzecz J. S. kwot po [...] zł miesięcznie, płatnych do rąk powódki A. S.. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd stwierdził, że istotnym pozostaje, iż strony nadal zamieszkują w jednym mieszkaniu i obydwoje uczestniczą w wydatkach bieżących rodziny. Stanowisko Sądu koresponduje zatem z ustaleniami dokonanymi przez organ w toku kontrolowanego postępowania.
W tym stanie rzeczy zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 22 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jest nieuzasadniony. Prawidłowe są bowiem ustalenia i argumentacja organu, że faktyczna opieka sprawowana jest przez oboje rodziców, a zatem o prawie do świadczenia wychowawczego decyduje kolejność złożenia wniosku.
Sąd podziela również stanowisko Kolegium, że organ orzekający o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego nie pełni roli sądu rodzinnego, ani nie rozstrzyga konfliktu między rodzicami na tle sprawowania przez każdego z nich władzy rodzicielskiej nad dziećmi. Organ właściwy w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego, w stanie faktycznym wypełniającym hipotezę art. 22 ustawy, nie jest uprawniony do oceny, w jaki sposób rodzice wywiązują się ze swoich obowiązków rodzicielskich i ile czasu poświęcają dzieciom w sytuacji, gdy oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej, mieszkają razem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi.
Odnosząc się zaś do podniesionych przez skarżącą w piśmie z 21 września 2022 r. okoliczności co do istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy z powodu porzucenia przez S. S. rodziny i opuszczenia wspólnego mieszkania, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, orzeka na podstawie stanu prawnego i faktycznego zaistniałego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Podnoszone okoliczności nie miały zatem wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.