II SA/KE 401/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która nakazywała zwrot nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi. Sprawa wynikała z faktu, że syn skarżącej, J. L., uzyskał prawo do świadczenia wspierającego, co zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, skutkowało uznaniem świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego przez skarżącą za nienależnie pobrane za okres zbiegu świadczeń. Organy administracji uznały, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów dotyczących świadczenia wspierającego i świadczeń rodzinnych oraz naliczania odsetek. Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne rzeczywiście było nienależnie pobrane, zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, który stanowi przepis szczególny wobec art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże, Sąd stwierdził, że przepisy te nie przewidują możliwości naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji zbiegu z świadczeniem wspierającym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, uznając zarzut dotyczący odsetek za zasadny i nakazując organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy z pominięciem obowiązku zwrotu odsetek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie otrzymywania świadczenia wspierającego przez osobę niepełnosprawną, nie nalicza się odsetek ustawowych za opóźnienie.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego, zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła przepis szczególny (art. 63 ust. 11), który jednoznacznie definiuje świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznania świadczenia wspierającego jako nienależnie pobrane, niezależnie od innych przesłanek z ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Czy od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie otrzymywania przez osobę niepełnosprawną świadczenia wspierającego, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy nie przewidują możliwości naliczania odsetek w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Choć świadczenie pielęgnacyjne jest nienależnie pobrane, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 30 ust. 2b) dotyczące naliczania odsetek nie obejmują sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniem wspierającym. Brak jest przepisu, który dawałby organom kompetencję do orzeczenia o obowiązku uiszczenia odsetek w tym konkretnym przypadku.
Czy brak poinformowania strony przez organ o zmianach w zasadach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego (art. 63 ust. 16 u.ś.w.) wpływa na uznanie świadczenia za nienależnie pobrane?
Odpowiedź sądu
Nie, brak pouczenia nie wpływa na uznanie świadczenia za nienależnie pobrane w kontekście art. 63 ust. 11 u.ś.w.
Uzasadnienie
Ponieważ art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest przepisem szczególnym i nie wymaga dodatkowych przesłanek (jak np. brak pouczenia), zaniechanie obowiązku informacyjnego przez organ, choć stanowi uchybienie, nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie o nienależnym pobraniu świadczenia.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli Sądu.
u.ś.w. art. 63 § ust. 6
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.
u.ś.w. art. 63 § ust. 11
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Uznaje świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane, gdy wypłacono je mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie lub zmniejszenie prawa do świadczeń, a osoba była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
u.ś.r. art. 30 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
u.ś.r. art. 30 § ust. 2b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Naliczanie odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranych świadczeń (pkt 1-3 i 5).
u.ś.r. art. 8
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 2b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Sąd uznał, że regulacje te nie obejmują sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniem wspierającym.
u.ś.w. art. 63 § ust. 9
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Wstrzymanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku złożenia wniosku o świadczenie wspierające.
u.ś.w. art. 63 § ust. 16
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Obowiązek informowania o zmianach w zasadach dotyczących świadczeń.
Kpa art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję w całości lub części i w tym zakresie wydaje decyzję merytoryczną.
Kpa art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji zbiegu z świadczeniem wspierającym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnej interpretacji i zastosowania art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz art. 30 ust. 1 i 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie uznania świadczenia za nienależnie pobrane.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznania osobie niepełnosprawności świadczenia wspierającego jest świadczeniem nienależnie pobranym • art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest to odrębny i niezależny od regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis szczególny • w opisanym przypadku nie ma podstaw prawnych do naliczania ustawowych odsetek od kwoty pobranego nienależnie świadczenia pielęgnacyjnego, brak bowiem przepisu, który dawałby organowi możliwość orzeczenia w drodze decyzji o obowiązku uiszczenia odsetek
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Ziomek
sędzia
Jacek Kuza
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie otrzymywania świadczenia wspierającego przez osobę niepełnosprawną, nie nalicza się odsetek ustawowych za opóźnienie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego, zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w systemie wsparcia dla opiekunów osób niepełnosprawnych i ma istotne implikacje finansowe dla wielu rodzin. Wyjaśnia niejasności prawne dotyczące odsetek od nienależnie pobranych świadczeń.
“Czy musisz oddać świadczenie pielęgnacyjne z odsetkami? Sąd administracyjny wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.