Orzeczenie · 2025-11-25

II SA/KE 401/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielcach
Data
2025-11-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneświadczenie wspierającepomoc społecznazwrot świadczeńodsetkiprawo administracyjneopieka nad niepełnosprawnymiustawa o świadczeniach rodzinnychustawa o świadczeniu wspierającym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która nakazywała zwrot nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi. Sprawa wynikała z faktu, że syn skarżącej, J. L., uzyskał prawo do świadczenia wspierającego, co zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, skutkowało uznaniem świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego przez skarżącą za nienależnie pobrane za okres zbiegu świadczeń. Organy administracji uznały, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów dotyczących świadczenia wspierającego i świadczeń rodzinnych oraz naliczania odsetek. Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne rzeczywiście było nienależnie pobrane, zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, który stanowi przepis szczególny wobec art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże, Sąd stwierdził, że przepisy te nie przewidują możliwości naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji zbiegu z świadczeniem wspierającym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, uznając zarzut dotyczący odsetek za zasadny i nakazując organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy z pominięciem obowiązku zwrotu odsetek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie otrzymywania świadczenia wspierającego przez osobę niepełnosprawną, nie nalicza się odsetek ustawowych za opóźnienie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego, zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r.

Zagadnienia prawne (3)

Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła przepis szczególny (art. 63 ust. 11), który jednoznacznie definiuje świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznania świadczenia wspierającego jako nienależnie pobrane, niezależnie od innych przesłanek z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Czy od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie otrzymywania przez osobę niepełnosprawną świadczenia wspierającego, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy nie przewidują możliwości naliczania odsetek w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Choć świadczenie pielęgnacyjne jest nienależnie pobrane, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 30 ust. 2b) dotyczące naliczania odsetek nie obejmują sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniem wspierającym. Brak jest przepisu, który dawałby organom kompetencję do orzeczenia o obowiązku uiszczenia odsetek w tym konkretnym przypadku.

Czy brak poinformowania strony przez organ o zmianach w zasadach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego (art. 63 ust. 16 u.ś.w.) wpływa na uznanie świadczenia za nienależnie pobrane?

Odpowiedź sądu

Nie, brak pouczenia nie wpływa na uznanie świadczenia za nienależnie pobrane w kontekście art. 63 ust. 11 u.ś.w.

Uzasadnienie

Ponieważ art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest przepisem szczególnym i nie wymaga dodatkowych przesłanek (jak np. brak pouczenia), zaniechanie obowiązku informacyjnego przez organ, choć stanowi uchybienie, nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie o nienależnym pobraniu świadczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja SKO została uchylona w całości. Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne było nienależnie pobrane, ale nie przysługują od niego odsetki ustawowe za opóźnienie.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli Sądu.

u.ś.w. art. 63 § ust. 6

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.

u.ś.w. art. 63 § ust. 11

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Uznaje świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane, gdy wypłacono je mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie lub zmniejszenie prawa do świadczeń, a osoba była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

u.ś.r. art. 30 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

u.ś.r. art. 30 § ust. 2b

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Naliczanie odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranych świadczeń (pkt 1-3 i 5).

u.ś.r. art. 8

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 30 § ust. 2b

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Sąd uznał, że regulacje te nie obejmują sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniem wspierającym.

u.ś.w. art. 63 § ust. 9

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Wstrzymanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku złożenia wniosku o świadczenie wspierające.

u.ś.w. art. 63 § ust. 16

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Obowiązek informowania o zmianach w zasadach dotyczących świadczeń.

Kpa art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla decyzję w całości lub części i w tym zakresie wydaje decyzję merytoryczną.

Kpa art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji zbiegu z świadczeniem wspierającym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnej interpretacji i zastosowania art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz art. 30 ust. 1 i 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie uznania świadczenia za nienależnie pobrane.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznania osobie niepełnosprawności świadczenia wspierającego jest świadczeniem nienależnie pobranym • art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest to odrębny i niezależny od regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis szczególny • w opisanym przypadku nie ma podstaw prawnych do naliczania ustawowych odsetek od kwoty pobranego nienależnie świadczenia pielęgnacyjnego, brak bowiem przepisu, który dawałby organowi możliwość orzeczenia w drodze decyzji o obowiązku uiszczenia odsetek

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Ziomek

sędzia

Jacek Kuza

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie otrzymywania świadczenia wspierającego przez osobę niepełnosprawną, nie nalicza się odsetek ustawowych za opóźnienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego, zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zmiany w systemie wsparcia dla opiekunów osób niepełnosprawnych i ma istotne implikacje finansowe dla wielu rodzin. Wyjaśnia niejasności prawne dotyczące odsetek od nienależnie pobranych świadczeń.

Czy musisz oddać świadczenie pielęgnacyjne z odsetkami? Sąd administracyjny wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst