II SA/Bd 1013/23

II SA/Bd 1013/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Katarzyna Korycka
Renata Owczarzak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. K. z dnia [...] lutego 2023r. nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2023 roku, znak: [...] Wójt Gminy K. K., działając na podstawie art. 3 pkt 9, art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 3, art. 25, art. 26, art. 29 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2022 r., poz. 615 z późn. zm.); art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym z dnia [...] marca 1990 roku (Dz.U. z 2023 r., poz. 40.), orzekł o odmowie przyznania B. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną – matką A. C..
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ pierwszej instancji wskazał, iż z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynika, że wnioskodawczyni faktycznie sprawuje opiekę nad schorowaną matką, która wymaga stałej opieki i pomocy osoby drugiej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; ma bardzo duże problemy w przemieszczaniu się, gdyż porusza się o kuli i balkoniku. Wymaga opieki w zakresie samoobsługi tj. podawania leków. Nie jest w stanie prowadzić gospodarstwa domowego. W rodzinie nie ma innych osób, które taką opiekę mogłyby sprawować.
Pomimo faktycznej konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, zdaniem organu I instancji wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych
w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego
w związku z opieką nad niepełnosprawną ponieważ niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu 25 roku życia, przy czym Powiatowy Zespół ds. Orzekania
o Niepełnosprawności w C. orzeczeniem nr [...] z dnia [...].01.2013 r. stwierdził u A. C. znaczny stopień niepełnosprawności od 2000 r. Wskazano również, że wnioskodawczyni pobiera świadczenie przedemerytalne z ZUS w kwocie [...]zł.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443) orzekł wprawdzie, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych
w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenie pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie za względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, to jednak organy administracji są związane przepisami prawa zawartymi we wszystkich źródłach prawa powszechnie obowiązującego i dlatego też nie mogą bezpośrednio zastosować wyroku Trybunału Konstytucyjnego dopóki określony przepis nie zostanie uchylony, dopóty obowiązuje i musi być stosowany.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. S. wyraziła niezadowolenie
z treści jej rozstrzygnięcia wskazując, że opiekuje się matką całodobowo, a pobierana kwota w wysokości [...] zł nie wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., znak: [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Organ ustalił, że wysokość świadczenia przedemerytalnego strony wynosi od dnia [...] marca 2022 roku kwotę [...]zł. Z oświadczenia B. S. wynika, że ma ona przyznane świadczenie przedemerytalne od dnia [...] lipca 2019 r. lecz zgubiła pierwotną decyzję przyznającą. Datę tę potwierdza jednak ZUS informując, że aktualna wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi [...] zł.
Ponadto wskazano, że A. C. jest wdową. Stosownie do orzeczenia
o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania
o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], została ona zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, w tym kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że B. S. sprawuję stałą i należytą opieką nad matką.
W ocenie Kolegium moment powstania niepełnosprawności, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie stanowi relewantnej przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2021 roku, sygn. akt: I OSK 786/21, CBOSA).
Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego, a w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie Kolegium, bezsporne jest, że B. S. pobiera świadczenie przedemerytalne od dnia [...] lipca 2019 roku, zaś jego aktualna wysokość wynosi [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dostrzegło, że problem jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego (podobne w przypadku emerytury) i świadczenia przedemerytalnego zajmuje poczesne miejsce w orzecznictwie sądów administracyjnych. Niemniej jednak Kolegium wyraziło pogląd, iż odstąpienie od wykładni literalnej wyżej wymienionego przepisu nie jest uzasadnione, gdyż może mieć to miejsce wyłącznie i wyjątkowo wówczas, gdy językowe rozumienie danego przepisu prowadzi do skutków rażąco niesprawiedliwych lub niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa, a w rozpatrywanym przypadku (jak i jemu podobnych) sytuacja taka nie zachodzi. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia opiekuńczego, jest rekompensata finansowa kierowana do opiekuna osoby niepełnosprawnej wówczas, gdy rezygnuje on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wsparciem z zakresu pomocy społecznej sensu stricto. Nie stanowi ono również swoistego wynagrodzenia za opiekę sprawowaną nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jest natomiast przede wszystkim częściowym zamiennikiem wynagrodzenia za pracę w sytuacji, gdy dana osoba obiektywnie nie może jej wykonywać. Ustawodawca powiązał zatem zaniechanie aktywności zawodowej z tymże wsparciem finansowym. Dlatego też Kolegium wyraziło pogląd, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie pobierającej świadczenie przedemerytalne byłoby działaniem contra legem (przeciwko prawu).
Ponadto wskazano, że świadczenia emerytalne i rentowe będące częścią zabezpieczenia społecznego mają pierwszeństwo przed świadczeniami o czysto pomocowym charakterze, dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w pełni podzieliło pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zawarty w wyroku z dnia 30 stycznia 2020 r. (sygn. akt: II SA/Po 808/19, CBOSA).
W skardze do Sądu B. S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego podnosząc, iż pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na pobierany zasiłek przedemerytalny w niższej wysokości, aniżeli świadczenie pielęgnacyjne powoduje, że cel tego świadczenia – rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej – nie jest realizowany w stosunku do opiekunów, którzy mogliby podjąć pracę zarobkową, gdyby nie musieli zajmować się osoba niepełnosprawną.
Skarżąca opisała charakter codziennych czynności wykonywanych w ramach opieki nad niepełnosprawną matką, zwracając przy tym uwagę, że czuje się pokrzywdzona decyzją organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko
w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U.
z 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek
o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Skarga została uwzględniona.
Organy przyjęły, że podstawą do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania
o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2013 r., którym została ona zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, była okoliczność pobierania przez skarżącą świadczenia przedemerytalnego od [...] lipca 2019 r. Zgodnie zaś z art. 17 ust.
5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
Zastosowana wobec skarżącej regulacja prawna stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego (TK). Trybunał wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17 orzekł, iż art. 17. ust. 5. pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis wymieniony w części, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. od 8 lipca 2019 r.
W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż strona posiada prawo do świadczenia przedemerytalnego. Zatem skutki ww. wyroku TK nie odnoszą się przynajmniej wprost do sytuacji skarżącej wnioskodawczyni.
Niemniej Sąd, mając na uwadze ocenę Trybunału, co do regulacji z art. 17 ust.
5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wyrażoną w powyższym orzeczeniu, w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, że prawo do świadczenia przedemerytalnego nie może automatycznie (a limine) przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wyrażonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dla oceny prawidłowości działania organu kluczowe jest jednak to, że skarżącej w toku postępowania, zarówno przez organem I, jak i II instancji, nie zapewniono możliwości realnego wyboru pomiędzy przysługującymi jej świadczeniami, a przede wszystkim nie skierowano do niej na żadnym etapie wezwania z pouczeniem, że w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy uzyskać decyzję o zawieszeniu świadczenia przedemerytalnego.
Brak możliwości dokonania przez skarżącą realnego wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego, skutkuje nierównym w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji RP traktowaniem tej grupy osób - opiekunów oraz osób, którym ustawodawca pozostawił możliwość dokonywania wyboru pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, a możliwością niepodejmowania zatrudnienia lub też dokonania aktu rezygnacji z zatrudnienia oraz osób uprawnionych do więcej niż dwóch świadczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., także uprawnionych do podejmowania wyboru w przypadku zbiegu wymienionych w tym przepisie świadczeń. Innymi słowy, osoby pobierające świadczenie przedemerytalne i to niekiedy w znacznie niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), ze względu na art. 32 Konstytucji RP, również powinny posiadać możliwość wyboru korzyści socjalnych pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2020 r., o sygn. I OSK 650/20, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, nie można doszukać się żadnych racjonalnych powodów, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od możliwości przeprowadzania przez opiekunów, którzy pobierają świadczenie przedemerytalne, wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami, w sytuacji, gdy takiego wyboru mogą dokonywać w świetle art. 27 ust. 5 u.ś.r. osoby znajdujące się w podobnej sytuacji życiowej. Na takich opiekunach również spoczywa prawny i moralny obowiązek sprawowania stałej opieki nad bliskimi członkami ich rodzin, zaś władze publiczne mocą art. 69 Konstytucji RP są zobowiązane do niesienia pomocy w zabezpieczeniu egzystencji osób niepełnoprawnych. Dlatego organy administracji powinny wspierać opiekunów w ich staraniach opiekuńczych, umożliwiając na podstawie obowiązujących rozwiązań proceduralnych i materialnych, rozważenie rezygnacji z wypłaty emerytury czy innego wymienionego świadczenia, na rzecz uzyskania korzystniejszego finansowo świadczenia pielęgnacyjnego.
Skład orzekający WSA w pełni akceptuje i uznaje za własne stanowisko WSA
w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z dnia 23 stycznia 2020 r., o sygn. IV SA/Po 824/19, z dnia 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, WSA
w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., o sygn. II SA/Rz 1265/19 oraz wyrażone
w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20, i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w LEX oraz CBOSA, oparte na tezie, iż emerytura jest prawem niezbywalnym, ale z powodów wywiedzionych wyżej trzeba przyjąć, że zawieszenie tego prawa na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 291; zwana dalej u.e.r.f.u.s.), wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci prawa do emerytury. Taki pogląd znajduje również zastosowanie
w niniejszej sprawie, w której skarżąca pobiera świadczenie przedemerytalne. Na mocy art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1725 z późn. zm.), w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. przy czym kwotę wolną od potrąceń i egzekucji ustala się według zasad określonych dla emerytury. W świetle natomiast art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne ma więc możliwość na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. zawieszenia świadczenia przedemerytalnego na wniosek.
Na podstawie tych unormowań należy uznać, iż opiekun uzyskując świadczenie przedemerytalne ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r., czy również innych podobnych
w swej istocie regulacjach prawnych.
Dlatego organ realizując treść art. 79a k.p.a. winien przed wydaniem decyzji
w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci decyzji o zawieszeniu świadczenia przedemerytalnego. Warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a zależnym od strony
w rozumieniu wspomnianego wyżej art. 79a k.p.a., jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z wykluczających się świadczeń. Art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., mający zastosowanie do świadczenia przedemerytalnego na mocy art. 11 pkt 1 ustawy
o świadczeniach przedemerytalnych, stanowi wyraźnie o możliwości zawieszenia świadczenia przedemerytalnego na wniosek uprawnionego, bez konieczności jego szczegółowego uzasadniania. Zawieszenie prawa na wniosek zainteresowanego jest instrumentem oddanym świadczeniobiorcy po to, by mógł go wykorzystać w celu podwyższenia swego świadczenia w przyszłości lub do osiągnięcia innych celów pozaubezpieczeniowych (zob. Jędrasik-Jankowska Inetta. Art. 103. W: Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, (w:) Prawo do emerytury z ubezpieczenia i zabezpieczenia społecznego. Komentarz do ustaw
z orzecznictwem, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019.). Według Sądu, takim celem może być także potrzeba zniesienia negatywnej przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawcy konstruującemu negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci świadczenia przedemerytalnego, chodziło o wykluczenie sytuacji pobierania przez opiekuna w tym samym czasie dwóch świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego o tym samym przeznaczeniu, czyli mających dostarczać uprawnionemu środków utrzymania. Decyzja o zawieszeniu świadczenia przedemerytalnego, która będzie skutkować wstrzymaniem wypłaty związanych z tym środków, skutecznie eliminuje zagrożenie kumulowania świadczeń
i tym samym nadużywania prawa do zabezpieczenia społecznego.
Zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego należy traktować jako zdarzenie materialnoprawne, powodujące ustanie zasadniczych skutków posiadania przez osobę danego prawa. Należy przyjąć, że zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego (i oczywiście wstrzymanie jego wypłaty) powoduje odpadnięcie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dotyczy kolizji pomiędzy nie tyle samym materialnym prawem do świadczenia przedemerytalnego (jako takim),
a świadczeniem pielęgnacyjnym, ale przede wszystkim z realizacją tego pierwszego
w postaci wypłaty świadczenia przedemerytalnego (por. słusznie WSA w Rzeszowie
w wyroku z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 556/20).
Z tych przyczyn, orzekające w sprawie organy winny były w toku postępowania administracyjnego skutecznie poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku
o zawieszenie świadczenia przedemerytalnego i przedstawienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o wstrzymaniu jego wypłaty oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. Tego niezbędnego do zachowania zasady równości działania organy nie przeprowadziły, choć obowiązek informowania stron o istotnych dla nich okolicznościach prawnych wynika z art. 9 oraz z art. 79a § 1 k.p.a. Organy wbrew treści tych przepisów nie poinformowały skarżącej w toku postępowania o prawie do zawieszenia świadczenia przedemerytalnego, skutkującego wstrzymaniem jego wypłaty i przedłożenia decyzji
w tym zakresie, czyli przesłanek zależnych od strony, które umożliwiałyby uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Eliminację negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. należało umożliwić stronie już na etapie kontrolowanego postępowania, tak aby uczynić zadość zasadzie z art. 9 k.p.a. i art. 79a k.p.a.
Pominięcie przez orzekające w sprawie organy przepisów umożliwiających dokonanie wyboru pomiędzy wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym, a emeryturą mogło mieć istotny wpływ na ustalony wynik sprawy. Naruszenie art. 9, art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., nie pozwalało na obecnym etapie zastosowanie wobec skarżącej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i odmowę uwzględnienia jej wniosku, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Należy również wyjaśnić stronie, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do wypłaty różnicy pomiędzy świadczeniem przedemerytalnym,
a świadczeniem pielęgnacyjnym. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko co do tego, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej - tj.
w wysokości stanowiącej różnicę między ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczenia przedemerytalnego netto - naruszałoby treść art. 17 ust. 3 u.ś.r. Przepis ten wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu
o jakiekolwiek przesłanki. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej skutkowałaby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Powodowałaby bowiem istotne trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia kompensowanego bieżącą wysokością uzyskiwanego świadczenia przedemerytalnego, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury/renty i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony, aby nie narażać jej na ewentualnie zbędne zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego, należało będzie
w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawczyni spełnia pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 u.ś.r.
Po ustaleniu, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy wezwać ją do przedstawienia decyzji ZUS
o zawieszeniu świadczenia przedemerytalnego. Przedwczesne wezwanie do nadesłania decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, może bowiem grozić stronie niepotrzebnymi konsekwencjami finansowymi.