II SA/KE 394/22

II SA/Ke 394/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Renata Detka /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a,
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2020 poz 1359
art. 132, art. 128, art. 129 par. 1,
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Ke [...]
UZASADNIENIE
Decyzją z 14 czerwca 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. T., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję wydaną
z upoważnienia Burmistrza Z. z 22 marca 2022 r. odmawiającą przyznania ww. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią – H. Z., z przyczyn podanych w uzasadnieniu.
W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że w odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji S. T., zwana dalej skarżącą, zarzuciła zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K [...]. Skarżąca wskazała, że syn babci H. Z. – M. Z. - to jedyna osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, a legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co wg niej wyklucza jego zdolność do opiekowania się matką. Dodała, że ww. jest alkoholikiem, w trakcie trwania upojenia jest dwa tygodnie
w każdym miesiącu niezdolny do opieki nad matką, jego stan często kończy się detoksem w szpitalu, co powoduje tygodniowy pobyt na oddziale. Znaczny stopień niepełnosprawności nie mógł być przyznany ze względu na mocno ograniczony dostęp do specjalistów, podyktowany długotrwałym okresem pandemii.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało na art. 17 ust. 1 i 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustaliło, że wnioskiem z 18 października 2021 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią H. Z., która jest wdową i legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do niepełnosprawności na stałe. W orzeczeniu tym wskazano, że nie można ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30 grudnia 2011 r. Wobec tych okoliczności organ I instancji odmówił stronie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego ze względu na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy, gdyż daty powstania niepełnosprawności nie można ustalić.
Odnosząc się do powyższego SKO wskazało na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 i stwierdziło, że organ
I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści tego wyroku.
Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie kolejną kwestią sporną jest możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez wnuczkę, gdy jest syn osoby niepełnosprawnej, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny w bliższej kolejności i nie legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ ustalił, że H. Z. miała dwóch synów – W. Z.
i M. Z.. Wiadomo, że pierwszy nie żyje, natomiast na M. Z. ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności. Z zeznań skarżącej wynika, że ww. – jej ojciec – ma 66 lat, nie sprawuje opieki nad swoją mamą, gdyż legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i z uwagi na swój stan zdrowia nie może sprawować opieki nad matką. Z dołączonej do akt sprawy dodatkowej dokumentacji medycznej wynika, że choruje on na chorobę alkoholową, od 2009 r. raz do roku jest pacjentem Szpitala Specjalistycznego na Oddziale Leczenia Odwykowego z uwagi na proces detoksykacji. Ponadto z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynika, że z uwagi na stan zdrowia wymaga on stałego leczenia farmakologicznego i na co dzień nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga pomocy ze strony innych osób.
W ocenie organu materiał dowodowy wskazuje, że M. Z. pobiera emeryturę i prowadzi od 1996 r. do chwili obecnej działalność gospodarczą – sprzedaż i serwis pilarek i kosiarek spalinowych i elektrycznych. Sama skarżąca potwierdziła, że jej ojciec jest samozatrudnionym emerytem. Ponadto w wyniku dodatkowego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w roku 2021 jego dochód z działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, zaś dochód z tytułu emerytury [...] zł. W 2022 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął stratę, natomiast z emerytury uzyskał dochód w kwocie [...] zł.
SKO zauważyło, że zatrudnienie w żaden sposób nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego. Okoliczność ta jest bowiem wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru przez określoną osobę. W takim przypadku obowiązek ten przybierze postać starań osobistych, może polegać na np. opłaceniu osoby trzeciej, która zapewni opiekę.
W ocenie SKO zgromadzony materiał dowodowy pozwala na uznanie, że syn H. Z., jako zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności, jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi alimentacyjnemu względem matki, a skoro tak, to obowiązek wymagany w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy nie ciąży na wnuczce, która jest zobowiązana do alimentacji względem babci dopiero w dalszej kolejności.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze S. T. zarzuciła organowi:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) poprzez błędną wykładnią przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. polegającą na ograniczeniu się przez organ jedynie do wykładni literalnej przepisów, które prowadziły do przyjęcia, że zobowiązanemu do alimentacji w dalszej kolejności będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w sytuacji, gdy organ winien zastosować wykładnię celowościową i systemową naruszonych przepisów przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun (syn) z obiektywnych względów nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną H. Z. w myśl okoliczności wymienionych w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r., co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odmówienia przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki;
b) art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a pkt 1 u.ś.r. poprzez zastosowanie błędnej wykładni tych przepisów i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy ojciec skarżącej, a syn niepełnosprawnej, nadal żyje i nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym,
a umiarkowanym w sytuacji, gdy jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności jest w stanie psychicznym, który powoduje, iż wymaga stałej opieki i wsparcia w realizacji podstawowych czynności dnia codziennego i wobec powyższego nie ma możliwości, aby podjął się opieki nad niepełnosprawną matką, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odmówienia przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki;
2. naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, podczas gdy na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej na podstawie całego zgromadzonego i zbadanego materiału dowodowego niezbędnego dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez pominięcie zebranej dokumentacji medycznej M. Z., która jednoznacznie wskazuje na fakt, iż obowiązany z obiektywnych względów nie może zajmować się osobą wymagającą opieki i jednocześnie jest to sytuacja trwała;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, podczas gdy na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej na podstawie całego zgromadzonego i zbadanego materiału dowodowego niezbędnego dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez zaniechanie "wywołania" dowodu z wywiadu środowiskowego mającego na celu ustalenie, czy obowiązany w pierwszej kolejności do alimentacji nie jest w stanie uczynić zadość ciążącemu na nim obowiązkowi z uwagi na swój stan zdrowia, wiek i możliwości zarobkowe;
c) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy
i zaniechanie dokonania ustaleń, czy M. Z. jest obiektywnie w stanie realizować opiekę nad osobą niepełnosprawną H. Z., poprzestając jedynie na ustaleniu, iż M. Z. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu
I instancji, w sytuacji, gdy organ II instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję
I instancji oraz przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzuty skargi zostały rozwinięte, przytoczono także argumentację mającą świadczyć o ich zasadności. Podniesiono m.in., że M. Z. osiągnął w 2021 r. średni dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, który nie jest wystarczający, aby zapewnić sobie i niepełnosprawnej matce godziwe życie
i opiekę. Dodatkowo na dzień dzisiejszy działalność gospodarcza M. Z. przynosi stratę. Wskazane powyżej kwoty w żaden sposób nie pozwalają mu czynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu względem matki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach
w dniu 21 września 2022 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że nie ma wiedzy, czy M. Z. starał się o zmianę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na podstawie zaświadczenia z marca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie zaś do art. 17 ust. 1a, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W kontrolowanej sprawie bezspornym jest, że osoba wymagająca opieki – H. Z., legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, przy czym daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Nie jest również kwestionowane, że skarżąca S. T. – wnuczka niepełnosprawnej - faktycznie opiekuje się babcią, która wymaga całodobowej opieki, przy czym H. Z. ma syna – ojca skarżącej – zaliczonego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, słusznie podniosło SKO, że oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać
z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności. Bezzasadnym było więc oparcie przez organ I instancji decyzji odmownej o okoliczność braku możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności H. Z..
Sąd orzekający w niniejszej sprawie prezentuje stanowisko, że nie można poprzestać na językowym rozumieniu art. 17 ust. 1a ustawy, choć – co do samej zasady - w judykaturze i w doktrynie nie budzi wątpliwości pogląd co do prymatu wykładni językowej przepisów prawa. Granice tej wykładni nie mają jednak charakteru bezwzględnego i jeżeli zastosowanie wykładni językowej prowadzi do wniosków, których nie da się zaakceptować ze względu na konsekwencje o charakterze systemowym i sprzeczność z wartościami konstytucyjnymi, należy się posiłkować innymi metodami interpretacyjnymi.
Na gruncie wykładni funkcjonalnej i systemowej przywołanych wyżej przepisów ustawy, orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało pogląd, że mając na uwadze uregulowanie art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.), stanowiącego, iż obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, oraz zasady konstytucyjne z art. 2, art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, ograniczenia wynikające z art. 17 ust. 1a ustawy mogą doznać odstępstwa, gdy osoba uznawana przez ustawodawcę w ujęciu art. 17 ust. 1a ustawy za posiadającego legitymację materialną do prawa do przedmiotowego świadczenia nie jest w stanie sprawować opieki (por. m.in. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 829/16 oraz z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 328/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 307/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podzielając ten pogląd co do zasady, Sąd zwraca uwagę, że powinien on mieć zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych i oczywistych, których ustalone okoliczności wskazują jednoznacznie na to, że osoba zobowiązana w pierwszej kolejności z uwagi na swój wiek lub zły stan zdrowia nie jest w stanie świadczyć pomocy na rzecz niepełnosprawnego w stopniu znacznym, najbliższego członka rodziny. W takim przypadku, nawet jeśli osoba ta nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, o jakim mowa w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 ustawy, istnieją podstawy do przyjęcia, że jej obowiązek alimentacyjny dotyczący sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przechodzi na krewnego zobowiązanego do alimentacji w dalszej kolejności.
W stanie faktycznym sprawy obowiązek alimentacyjny w stosunku do H. Z. obciąża jej syna M. Z., a w dalszej kolejności – skarżącą jako wnuczkę niepełnosprawnej. Taka kolejność obowiązku alimentacyjnego wynika wprost z art. 128 i 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Uwzględniając zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 17 ust. 1a ustawy, (mającego zastosowanie w sprawie, gdyż skarżąca należy do kręgu osób, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4), skarżącej przysługiwałoby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią w razie spełnienia przesłanek opisanych w art. 17 ust. 1a pkt 1- 3, lub ustalenia, że syn niepełnosprawnej z uwagi na swój zaawansowany wiek lub zły stan zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną matką, mimo, że nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak podkreślono już wyżej, w tym ostatnim przypadku chodzi jednak o sytuacje wyjątkowe i oczywiste, a więc takie, które pozwalają na niewątpliwie stwierdzenie – bez sięgania do specjalistycznej wiedzy lekarskiej – że sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę zobowiązaną do alimentacji w pierwszej kolejności, jest całkowicie wykluczone. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie, przy czym nie ma sporu co do tego, że w kontrolowanym przypadku nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 ustawy, uprawniających skarżącą do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na babcię.
Z akt sprawy wynika, że M. Z. ma 66 lat i został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2023 r.
Z załączonej do akt administracyjnych dokumentacji medycznej wynika również, że ww. choruje na chorobę alkoholową. Od 2009 r. był wielokrotnie hospitalizowany z powodu alkoholowego zespołu abstynencyjnego i zaburzeń psychicznych spowodowanych użyciem alkoholu. Ostatnia taka udokumentowana wizyta miała miejsce w 2018 r. Z opinii psychologicznej z 19 stycznia 2022 r. wynika, że M. Z. korzysta z pomocy psychologicznej, pozostaje również pod opieką lekarza psychiatry, wymaga stałej opieki i wsparcia w realizacji podstawowych czynności dnia codziennego.
W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 10 marca 2022 r., w którym lek. med. A. M.-L. wskazała, że M. Z. "na co dzień nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Wymaga stałej opieki i pomocy ze strony drugich osób."
W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie są wystarczające do odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 1a ustawy. Zaświadczenie lekarskie nie może bowiem zastąpić wskazywanego przez ustawodawcę dokumentu, tj. orzeczenia właściwego organu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Należy zaznaczyć, że orzeczenie to stanowi obiektywne kryterium oceny stanu zdrowia, które jest wydawane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, posiadający wiadomości specjalne
z zakresu medycyny, których to wiadomości nie posiada ani Sąd, ani organy orzekające w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W stanie sprawy jest to pogląd tym bardziej uzasadniony, że mimo posiadania opisanego wyżej zaświadczenia nie ma żadnych dowodów na to, aby zostało ono wykorzystane przez ojca skarżącej zgodnie z celem wydania, tj. że zostało złożone we właściwym organie w celu uzyskania orzeczenia zaliczającego go do znacznego stopnia niepełnosprawności. J. M. Zimoląg jest osobą schorowaną
i wymagającą opieki innych osób – jak wynika z treści zaświadczenia z 10 marca
2022 r. - to powinien podjąć kroki zmierzające do zmiany dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Do daty orzekania przez organ II instancji skarżąca nie wykazała, aby M. Z. podjął jakiekolwiek starania w tym zakresie (zaświadczenie, o jakim mowa wyżej wydane zostało jeszcze przed decyzją organu I instancji). Dowody takie nie zostały także złożone w toku postępowania sądowego. Sama dokumentacja lekarska znajdująca się w aktach sprawy nie dawała organom podstaw do przyjęcia, że od czasu wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności tj. od 27 września 2021 r. stan zdrowia ojca skarżącej drastycznie się pogorszył w sposób, który - bez sięgania do specjalistycznej wiedzy medycznej - wskazywałby na oczywistą niemożność sprawowania opieki nad matką.
Dodatkowym argumentem świadczącym o zasadności powyższego twierdzenia jest fakt prowadzenia przez M. Z. działalności gospodarczej, przy czym nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że w 2022 r. działalność ta przyniosła stratę. Jak wynika ze złożonego na rozprawie zbiorczego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2022 rok, w każdym miesiącu tego roku M. Z. uzyskiwał przychód i ponosił wydatki, co świadczy o tym, że działalność tę cały czas prowadzi, a to wymaga stanu zdrowia pozwalającego na tego rodzaju aktywność.
Powyższe skutkuje uznaniem, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia
z sytuacją wyjątkową i oczywistą, której okoliczności wskazują na to, że osoba zobowiązana w pierwszej kolejności z uwagi na swój wiek lub zły stan zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną babcią skarżącej. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że zaktualizował się obowiązek alimentacyjny S. T. jako osoby zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności. Rację ma zatem organ odwoławczy, że skarżącej nie mogło zostać przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
W toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się również naruszenia przepisów k.p.a., przywołanych w skardze, gdyż ustalenia dokonane
w sprawie i niekwestionowane przez stronę były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji. Z przyczyn wskazanych już wyżej nie było także potrzeby przeprowadzenia dodatkowego wywiadu środowiskowego (znajdujący się w aktach protokół wskazuje, że wywiad został przeprowadzony 27 października 2021 r.). Znajdujące się w aktach dowody dawały organom pełną podstawę do dokonania oceny, czy obowiązek alimentacyjny, obciążający w pierwszej kolejności syna osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym, przeszedł na skarżącą, czy też nie. Wywiedzione z tej oceny wnioski są prawidłowe i skutkują odmową przyznania S. T. świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.