II SA/Ke 393/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje Wojewody Świętokrzyskiego i Starosty Włoszczowskiego dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla malarni proszkowej. Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania administracyjnego, zainicjowanego przez sąsiadów K.B. i D.B., którzy nie byli stronami pierwotnego postępowania. Organy administracji dwukrotnie odmawiały przyznania im statusu strony, argumentując, że ich działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Sąd, rozpatrując skargę sąsiadów, stwierdził naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Kluczowym zarzutem było niezastosowanie się przez organy do wiążących wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu (II SA/Ke 435/22), który uchylił wcześniejsze decyzje. Sąd podkreślił, że organy nie ustaliły jednoznacznie, w oparciu o który reżim prawny (przed lub po nowelizacji Prawa budowlanego z 19 września 2020 r.) orzekają, mimo że pierwotne postępowanie zostało zainicjowane po wejściu w życie nowelizacji, a decyzja z 27 maja 2021 r. opierała się na przepisach obowiązujących do 18 września 2020 r. Sąd uznał, że definicja "obszaru oddziaływania obiektu" (art. 3 pkt 20 P.bud.) w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. obejmuje również immisje, takie jak hałas i pył, a nie tylko ograniczenia w zabudowie. W związku z tym, nieruchomość skarżących mogła znajdować się w obszarze oddziaływania inwestycji, co dawało im przymiot strony. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania obiektu' w kontekście immisji (hałasu, pyłu) oraz związanych z tym uprawnień sąsiadów jako stron postępowania o pozwolenie na budowę, a także obowiązek organów do stosowania się do wskazań sądu zawartych w poprzednich wyrokach.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 18 września 2020 r. w zakresie definicji obszaru oddziaływania, choć sąd wskazuje na potrzebę uwzględnienia immisji również w nowym brzmieniu przepisu. Konieczność indywidualnej analizy każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, jeśli inwestycja generuje immisje (hałas, pył), nawet jeśli zachowane są odległości techniczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieruchomość sąsiednia może znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, jeśli inwestycja generuje immisje, które utrudniają korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę, nawet jeśli zachowane są odległości techniczne. Definicja obszaru oddziaływania obiektu w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. obejmuje takie przypadki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja obszaru oddziaływania obiektu w Prawie budowlanym (w brzmieniu do 18.09.2020 r.) ma szerszy zakres znaczeniowy niż tylko ograniczenia w zabudowie i obejmuje również immisje (hałas, pył) oraz utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, wynikające z przepisów prawa cywilnego (art. 140, 144 K.c.).
Czy organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w prawomocnym wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w prawomocnym wyroku, chyba że nastąpi istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 Ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organy nie wyeliminowały uchybień wskazanych w poprzednim wyroku.
W którym brzmieniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy ustalać krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli wniosek został złożony po nowelizacji, ale projekt budowlany sporządzono na podstawie przepisów dotychczasowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r., jeśli inwestor dołączył projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, zgodnie z art. 26 ustawy nowelizującej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzja z 27 maja 2021 r. została wydana na podstawie przepisów P.bud. obowiązujących do 18 września 2020 r., co wynika z analizy projektu budowlanego i podstaw prawnych powoływanych przez organy. W związku z tym, krąg stron należało ustalić według tego brzmienia przepisu.
Przepisy (19)
Główne
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Kpa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Kpa art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
P.bud. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu. W brzmieniu do 18.09.2020 r.: teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Po 19.09.2020 r.: teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
P.bud. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustalanie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
Ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ppsa art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 26
Możliwość dołączenia projektu budowlanego sporządzonego na podstawie przepisów dotychczasowych w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 27 § ust. 1
Stosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym w przypadkach określonych w art. 26.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 1
Nowelizacja ustawy Prawo budowlane.
Kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Kpa art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
P.bud. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postanowienie o nałożeniu obowiązku uzupełnienia projektu budowlanego.
P.bud. art. 20 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis uchylony z dniem 19 września 2020 r., dotyczący projektu budowlanego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności i jego granice.
K.c. art. 144
Kodeks cywilny
Ochrona właściciela przed immisjami pośrednimi.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1
Przepisy dotyczące usytuowania budynków i ich odległości od granic działek.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 20 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 4
Przepisy dotyczące usytuowania budynków i ich odległości od granic działek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zastosowały się do wiążących wskazań sądu zawartych w wyroku II SA/Ke 435/22. • Organy przeprowadziły postępowanie w sposób pobieżny i niewszechstronny, nie weryfikując rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji. • Organy pominęły dowody (płyta DVD) wskazujące na emisję pyłów i hałasu wykraczającą poza obszar wykazywany przez inwestorów. • Organy nie przeprowadziły wnioskowanych dowodów (przesłuchanie, oględziny). • Organy błędnie zinterpretowały definicję obszaru oddziaływania obiektu, nie uwzględniając immisji (pył, hałas) jako czynników wpływających na ten obszar. • Skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu, ponieważ ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku podstaw do uchylenia decyzji, ponieważ działka skarżących nie jest objęta obszarem oddziaływania inwestycji. • Argumenty organów o tym, że hałas i pył są czynnikami ocenianymi w postępowaniu środowiskowym, a nie budowlanym. • Argumenty organów o tym, że przywołanie różnych podstaw prawnych w projekcie budowlanym nie jest przesłanką do zmiany decyzji.
Godne uwagi sformułowania
"analiza tych decyzji nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, w oparciu o który reżim prawny, ten obowiązujący od 19 września 2020 r., czy wcześniejszy, orzekały organy." • "obszar oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działek nr [...] i [...]." • "nie posiadają bowiem przymiotu strony." • "nie sposób zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji poglądem, że w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.bud. w obszarze odziaływania określonej inwestycji znajdują się tylko takie nieruchomości, co do których inwestycja ta powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, bez względu na ewentualne immisje." • "przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy więc rozumieć również utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem." • "Niewątpliwie więc sąsiadująca bezpośrednio z nieruchomością inwestorów nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania tego obiektu - w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.bud. w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r."
Skład orzekający
Beata Ziomek
sprawozdawca
Krzysztof Armański
członek
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania obiektu' w kontekście immisji (hałasu, pyłu) oraz związanych z tym uprawnień sąsiadów jako stron postępowania o pozwolenie na budowę, a także obowiązek organów do stosowania się do wskazań sądu zawartych w poprzednich wyrokach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 18 września 2020 r. w zakresie definicji obszaru oddziaływania, choć sąd wskazuje na potrzebę uwzględnienia immisji również w nowym brzmieniu przepisu. Konieczność indywidualnej analizy każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania i jak sądy administracyjne egzekwują swoje wcześniejsze orzeczenia. Dotyczy codziennych problemów sąsiedzkich związanych z inwestycjami budowlanymi.
“Sąsiad kontra malarnia proszkowa: Sąd przyznał rację mieszkańcom w sporze o pozwolenie na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.