II SA/Ke 39/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2025-03-06
NSAinneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneumorzenie postępowaniaśmierć stronybezprzedmiotowość postępowaniaopieka nad osobą niepełnosprawnąp.p.s.a.prawo rodzinne i opiekuńczeświadczenia rodzinne

Sąd umorzył postępowanie w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego z powodu śmierci zarówno skarżącego, jak i osoby, nad którą sprawował opiekę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach umorzył postępowanie w sprawie skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powodem umorzenia była śmierć zarówno skarżącego, jak i jego matki, nad którą sprawował opiekę. Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne jest ściśle związane z osobą opiekuna i osoby wymagającej opieki, a jego przyznanie nie podlega dziedziczeniu ani nie dotyczy interesu prawnego innych osób.

Sąd administracyjny rozpoznał skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która odmawiała przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. W trakcie postępowania sądowego wpłynęła informacja o zgonie skarżącego oraz jego matki. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił umorzyć postępowanie. Uzasadnienie opierało się na dwóch przesłankach: śmierci strony, której prawa i obowiązki były ściśle związane z jej osobą, oraz na bezprzedmiotowości postępowania z innych przyczyn. Sąd podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem osobistym, związanym z rezygnacją opiekuna z pracy w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W związku z tym, uprawnienie to nie podlega dziedziczeniu. Dodatkowo, śmierć osoby wymagającej opieki czyni postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bezprzedmiotowym, ponieważ świadczenie jest nierozerwalnie związane z konkretną osobą, nad którą opieka ma być sprawowana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony postępowania sądowego w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje jego umorzeniem, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem ściśle związanym z osobą opiekuna i osoby wymagającej opieki. W związku ze śmiercią skarżącego, który był opiekunem, oraz jego matki, nad którą sprawował opiekę, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i odnosiło się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

k.r.o.

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć skarżącego jako przyczyna umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Śmierć osoby wymagającej opieki jako przyczyna bezprzedmiotowości postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem ściśle związanym z osobą opiekuna i nie podlega dziedziczeniu.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem ściśle związanym z osobą opiekuna uprawnienie do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wywołane złożonym przez opiekuna wnioskiem, nie podlega dziedziczeniu śmierć osoby wymagającej opieki ma dla sprawy istotne znaczenie, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest uprawnionemu w związku z koniecznością sprawowania opieki

Skład orzekający

Jacek Kuza

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych w przypadku śmierci stron lub osoby wymagającej opieki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci obu stron postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego umorzenia postępowania z powodu śmierci stron, co jest częstą sytuacją w sprawach świadczeń socjalnych. Brak w niej elementów zaskoczenia czy nowej wykładni prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 39/25 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 par. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
II SA/Ke 39/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2024 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Pismem z 23 grudnia 2024 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 5 grudnia 2024 r. dotyczącą odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę H. P..
W piśmie z 13 lutego 2025 r. Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Chmielniku poinformował, że otrzymał informację o zgonie skarżącego i jego matki. Z załączonej do pisma kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu wynikało, że skarżący zmarł 1 lutego 2025 r., natomiast z wydruku z bazy PESEL wynikało, że H. P. zmarła 8 lutego 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W niniejszym przypadku zaskarżona została decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Należy zauważyć, że krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określał art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2023 r. poz. 390). Do kręgu tego - poza osobami wskazanymi w pkt 1-3 tegoż przepisu - należą również inne osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (...), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...).
Z powyższej regulacji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem ściśle związanym z osobą opiekuna (w niniejszym przypadku skarżącego). Celem bowiem tego świadczenia jest udzielenie pomocy finansowej takiej osobie, która rezygnuje z zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej) w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad inną (bliską) osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym, uprawnienie do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wywołane złożonym przez opiekuna wnioskiem, nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób (por. postanowienie WSA w Warszawie z 20 lutego 2024 r., I SA/Wa 2560/23 i powołane tam orzecznictwo, a także postanowienie NSA z 17 kwietnia 2023 r., I OSK 1014/22, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku ze śmiercią skarżącego po wniesieniu skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz biorąc pod uwagę, że przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało umorzyć.
Niniejsze postępowanie podlega też umorzeniu z powodu zgonu matki skarżącego. Śmierć osoby wymagającej opieki ma dla sprawy istotne znaczenie, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest uprawnionemu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym przez prawo stopniem niepełnosprawności. W przypadku śmierci podmiotu, nad którym opieka miała być sprawowana, postępowanie w sprawie przyznania tego rodzaju świadczenia staje się bezprzedmiotowe. Świadczenie to jest bowiem nierozerwalnie związane z konkretną osobą, ze względu na którą jest przyznawane. Śmierć takiej osoby jest równoznaczna z brakiem podmiotu, wobec którego miała być sprawowana opieka. W tej sytuacji merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji, stała się bezprzedmiotowa.
Uwzględniając powyższą argumentację na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. należało postępowanie sądowe umorzyć.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI