II SA/Ke 389/25

II SA/Ke 389/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 63 par. 1, art. 64 par. 2, art. 58 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 28 maja 2025 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. W. kwotę [...] (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach postanowieniem z 28 maja 2025 r. [...], po dokonaniu czynności kontrolnych w sprawie dopuszczalności zażalenia wniesionego przez A. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z 10 kwietnia 2025 r. wstrzymujące w terminie natychmiastowym roboty budowlane polegające na budowie budynku usługowego warsztatu samochodowego i informujące inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu, a w dalszej kolejności, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i zasadach jej obliczania, na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że opisane wyżej postanowienie z 10 kwietnia 2025 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia zostało doręczone A. W. 14 kwietnia 2025 r. Natomiast zażalenie zostało złożone bezpośrednio w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. 30 kwietnia 2025 r.
Wobec powyższego cytując treść art. 141 § 2 kpa organ odwoławczy stwierdził, że z zestawienia daty odbioru przesyłki pocztowej zawierającej postanowienie organu I instancji przez skarżącego z datą złożenia zażalenia wynika, że zostało ono wniesione osiem dni po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu. Ponieważ w niniejszym przypadku ostatni dzień siedmiodniowego terminu przypadł na 21 kwietnia 2025 r, który jest uznany za ustawowo wolny od pracy, to należy przyjąć, że termin do wniesienia zażalenia upłynął 22 kwietnia 2025 r.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. W. zarzucił, że w sprawie miały miejsce błędy proceduralne. Kontrola została bowiem przeprowadzona podczas jego nieobecności. Postępowanie w sprawie budynku zostało wszczęte w wyniku pisemnych nacisków sąsiada, a budynek ten wybudował w celu rozwijania działalności gospodarczej, bez zaznajomienia się z prawem budowlanym.
Kończąc podkreślił, że ze względu na chorobę i pobyt w szpitalu odwołanie złożył po terminie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a." i dlatego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z kolei według art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Wywiązanie się z obowiązków wynikających z przytoczonych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wymaga prawidłowej oceny rzeczywistej treści podania (art. 63 § 1 kpa) złożonego przez stronę, w celu udzielenia stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek mających zapobiec poniesieniu przez stronę szkody na skutek nieznajomości prawa. Choć bowiem to strona określa w swym podaniu, o co wnosi, to jednak obowiązkiem organu rozpatrującego to podanie jest prawidłowe odczytanie jego treści w kontekście powoływanych przez stronę okoliczności faktycznych, bez kierowania się wyłącznie oznaczeniem takiego podania. Jeżeli przy tym przeprowadzona analiza podania wskazuje, że treścią podania jest inny jego rodzaj, niż wskazuje na to sama stron, obowiązkiem organu wynikającym z przytoczonego art. 9 kpa jest powiadomienie strony o dostrzeżonej rozbieżności, poinformowanie strony o konsekwencjach różnej kwalifikacji tego podania i zakreślenie stronie terminu do jego sprecyzowania. Dopiero bowiem pełna wiedza strony o konsekwencjach wyboru sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego pozwala organowi na rozpatrzenie podania strony według takiej jego treści, jaką strona ostatecznie wybrała.
W niniejszej sprawie zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W zażaleniu z 30 kwietnia 2025 r. (data wpływu do organu) skarżący wskazał: "Proszę o przyjęcie mojego zażalenia po terminie ze względu na to, że od paru miesięcy borykam się z problemami zdrowotnymi. W dniu w którym otrzymałem postanowienie czułem się bardzo źle co było powodem nie zrozumienia informacji zawartych w postanowieniu. Gdy poczułem się lepiej zgłosiłem się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielc który wyjaśnił mi treść postanowienia i moje prawa".
Tak sformułowany zapis świadczy o tym, że pismo strony zawiera elementy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, tj. uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Skoro bowiem skarżący wskazał na problemy zdrowotne jako przyczynę uniemożliwiającą mu złożenie zażalenia w terminie, to należy przyjąć, że zawarł w tym piśmie argumentacją uwiarygodniającą jego staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Natomiast stwierdzenia zawarte w dalszej części zażalenia wskazują, że skarżący nie godził się z zapadłym rozstrzygnięciem organu powiatowego co mogło sugerować, że jego intencją było wniesienie zażalenia od niekorzystnego dla niego orzeczenia. Zatem - ze względu na niedostateczne sprecyzowanie żądania strony, organ odwoławczy zobligowany był do ustalenia w trybie, o jakim mowa w art. 64 § 2 kpa, jakie znaczenie miało dla skarżącego pismo z 30 kwietnia 2025 r.; czy pismo to było rzeczywiście zażaleniem, czy też przede wszystkim wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Nie podejmując żadnych czynności w celu sprecyzowania intencji strony, organ II instancji naruszył ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 9 kpa. Jeżeli bowiem zachodzą wątpliwości co do woli strony, organ powinien skorzystać z tego przepisu, zwracając się do strony o jednoznaczne określenie jej zamiaru. Jak już wyżej wspomniano, przepis ten nakazuje organom administracji udzielania pomocy prawnej stronom oraz udzielania informacji o okolicznościach faktycznych sprawy. Natomiast z art. 7 kpa wynika obowiązek uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Kierując się tymi zasadami organ winien po ewentualnym uściśleniu przez skarżącego, że domaga się w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, poinformować go o wynikających z art. 58 § 1 i 2 kpa warunkach pozytywnego rozstrzygnięcia takiego wniosku. Organ powinien mieć przy tym na uwadze, że jeżeli równocześnie z zażaleniem wniesiono prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to organ w pierwszej kolejności musi rozpoznać prośbę o przywrócenie terminu. Natomiast dalszy bieg postępowania zależeć będzie od tego, czy organ odwoławczy przywróci termin do wniesienia zażalenia, czy też odmówi jego przywrócenia. Z kolei stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia może nastąpić dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniosku strony o przywrócenie terminu.
Odnosząc się do treści skargi należy zaznaczyć, że przedmiotem badania w niniejszej sprawie było wyłącznie postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Dlatego też kwestie podniesione w skardze (dotyczące przeprowadzonej kontroli, czy okoliczności wybudowania budynku), nie mogły być przedmiotem rozpoznania. Trzeba jednak zauważyć, że również w skardze A. W. dał wyraz swojej ocenie sprawy, przyznając z jednej strony fakt złożenia po terminie "odwołania do Wojewódzkiego Inspektora" (co należy odczytywać jako zażalenie od postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z 10 kwietnia 2025 r.), a z drugiej strony powołując się na chorobę i pobyt w szpitalu jako przyczyny złożenia tego pisma po terminie. To dodatkowo wskazuje na intencję skarżącego przy wnoszeniu zażalenia datowanego na 29 kwietnia 2025 r., złożonego bezpośrednio do organu I instancji 30 kwietnia 2025 r., niepoddanego przez organ wystarczającej analizie.
Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Organ II instancji przede wszystkim wyjaśni charakter pisma strony z 30 kwietnia 2025 r. Następnie w zależności od sposobu sprecyzowania tego pisma przeprowadzi stosowne postępowanie i wyda rozstrzygnięcie zależne od jego wyników.