II SA/KE 385/06

II SA/Ke 385/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 179/07 - Wyrok NSA z 2007-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
art.12 ust.3, art.13 ust.2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 81 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o przyznaniu J.J. renty strukturalnej.
W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że J.J. we wniosku z dnia 1 czerwca 2005 r. o przyznanie renty strukturalnej zadeklarował do przekazania umową darowizny na powiększenie innego gospodarstwa rolnego działki o numerach [...],[...]i [...] o łącznej powierzchni 1,95 ha. Po dokonaniu weryfikacji tego wniosku, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w dniu 4 sierpnia 2005 r., na podstawie § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114/04 poz. 1191 ze zm.), wydał postanowienie o spełnieniu przez J.J. warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej
W dniu 21 grudnia 2005 r. J.J. zmienił swój wniosek ujawniając fakt przekazania córce K.J. większej, niż zadeklarowana powierzchni. Wnioskodawca wykazał fakt przekazania działek nr [...],[...],[...] i [...] o pow. 2,77 ha aktem notarialnym z dnia 31 października 2005 r. oraz działek nr [...] i [...] o pow. 0,25 ha aktem notarialnym z dnia 30 listopada 2005 r., przy czym te dwie ostatnie działki J. i K. J. nabyli tym samym aktem od J.Z..
Następnie organ II instancji ustalił, że decyzją z dnia [...] została przyznana J.J. renta strukturalna w podstawowej wysokości 1.181,42 zł. tj. 210 % najniższej emerytury. Do wyliczenia wysokości renty strukturalnej organ uwzględnił gospodarstwo rolne przekazane aktem notarialnym z dnia 31 października 2005 r. uznając również, że w tym dniu zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej.
W tak ustalonym stanie faktycznym Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał, że zasadne było przyznanie J.J. jedynie renty strukturalnej w podstawowej wysokości, określonej w § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. Nie było natomiast podstaw do zwiększenia wysokości tej renty o 50 % kwoty najniższej emerytury za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 3 tego rozporządzenia, zwiększenie o którym mowa dotyczy użytków rolnych wchodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego, jeżeli przeniesienie posiadania tych użytków na wnioskodawcę nastąpiło na podstawie umowy zawartej z datą pewną nie później niż na 2 lata przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną. Tymczasem K. i J. J. w dniu 31 października 2005 r. przekazali córce tylko 2,77 ha, przestając być w ten sposób właścicielami gospodarstwa rolnego. W wyniku nabycia użytków rolnych o pow. 0,25 ha w dniu 30 listopada 2005 r. nie stali się natomiast właścicielami gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 4 pkt 4 powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów, z uwagi na zbyt małą powierzchnię nabytych użytków. Dlatego ta powierzchnia nie może być uwzględniona przy wyliczaniu renty strukturalnej. Twierdzenie wnioskodawcy, że działki nr [...] i [...]o łącznej pow. 0,25 ha użytkował od 2001 r. na postawie ustnej umowy są niewiarygodne, ponieważ to J.Z. składał wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich na te działki w latach 2004 i 2005, co świadczy o faktycznym użytkowaniu tych działek przez J.Z., a nie przez J.J.
W skardze na tę decyzję J.J. zarzucił, że organ nie wyjaśnił czy zmiana przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114/04 poz. 1191 ze zm.) z dnia 27 października 2005 r. dotyczy rolników, którzy złożyli wstępny wniosek, a nie przekazali gruntów, czy rolników, którzy złożyli wstępny wniosek i przekazali część gruntów na starych zasadach, a część już po wejściu w życie zmian, czy też rolników, którzy po wejściu w życie zmian złożyli wstępny wniosek.
Skarżący zasugerował, że nieruchomości objęte aktem notarialnym z dnia 30 listopada 2005 r. tj. działki nr [...] i [...]o łącznej pow. 0,25 ha otrzymane w darowiźnie od J.Z. i następnie darowane córce K.J., pozostawały w jego posiadaniu od 2001 r. gdyż wtedy doszło między nim, a J.Z. do notarialnej zamiany gruntów, w wyniku której on z żoną nabyli nieruchomość o pow. 0,26 ha, a J.Z. nabył własność nieruchomości o pow. 0,51 ha. Działki nr [...] i [...]odpowiadające powierzchnią różnicy w powierzchniach nieruchomości będących przedmiotem tej zamiany, pozostawały od jej daty w posiadaniu J.J., ale stały się jego i jego żony własnością dopiero w wyniku darowizny z dnia 30 listopada 2005 r.
Skarżący zauważył też nieścisłość pomiędzy datą zaprzestania przez niego prowadzenia działalności rolniczej wskazaną w decyzjach organu I i II instancji. O ile bowiem w decyzji z dnia [...] organ I instancji wymienił datę [...] to w decyzji organu II instancji z dnia 22 maja 2006 r. wymieniono datę 31 października 2005 r. Odnośnie faktu wystąpienia przez J.Z. o dopłaty na działki nr [...] i [...]o łącznej pow. 0,25 ha, skarżący stwierdził, że fakt uwzględnienia ich we wniosku o dopłaty wynikł z błędu w powierzchni działek objętych wnioskiem o dopłaty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że notarialna umowa przeniesienia własności działek nr [...] i [...] z dnia 30 listopada 2005 r. wraz z oświadczeniem – w zwykłej formie pisemnej - o ich użytkowaniu od 2001 r., nie spełnia wymogu zawarcia umowy z datą pewną nie później niż 2 lata przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną, czego wymaga § 12 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 listopada 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
W sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, przytaczanego dalej jako rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych (Dz. U. Nr 114/04 poz. 1191 ze zm.). W związku z zarzutem skargi dotyczącym braku wyjaśnienia przez organy administracji, kogo dotyczy dokonana z dniem 11 listopada 2005 r. zmiana przepisów tego rozporządzenia i wynikającą z tego sugestią, że zmiana ta nie powinna mieć zastosowania do wniosku skarżącego, należało na wstępie wyjaśnić tę kwestię.
Zgodnie z niekwestionowanym w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, organy administracji publicznej rozstrzygają sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty w jakiej wydano decyzję. Zasada ta ma zastosowanie nawet wtedy, gdy do zmiany stanu prawnego doszło pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I i II instancji. Organ rozpoznający odwołanie ma wówczas obowiązek uwzględnienia takiej zmiany stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1988 r., SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72, wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r., IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43, wyrok SN z dnia 7 maja 2002 r., III RN 59/01, OSNAPiUS 2003, nr 3, poz. 56). Ewentualne odstępstwa od tej zasady mogą wynikać z przepisów przejściowych, które mogą być zawarte w aktach prawnych nowelizujących daną regulację.
W niniejszej sprawie zarówno w dacie wydawania decyzji przez organ I jak i II instancji obowiązywało powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, (Dz. U. Nr 211 poz. 1759). Rozporządzenie zmieniające weszło w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia, tj. w dniu 11 listopada 2005 r. (§ 2 rozporządzenia zmieniającego). Nie zawiera ono żadnych przepisów przejściowych przełamujących zasadę bezpośredniego działania nowych uregulowań. Wynika stąd, że znowelizowane przepisy od dnia 11 listopada 2005 r. mają zastosowanie do wszystkich postępowań dotyczących przyznania rent strukturalnych bez względu na datę złożenia "wstępnego" wniosku o przyznanie renty strukturalnej, czy datę przekazania części lub całości gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego producenta rolnego.
Wśród znowelizowanych w dniu 5 października 2005 r. przepisów znalazł się również § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Zgodnie z jego obowiązującym od dnia 11 listopada 2005 r. brzmieniem, zwiększenia o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3 (tj. m. in. wykazywane w niniejszej sprawie przez skarżącego zwiększenie wysokości renty strukturalnej o 50 % kwoty najniższej emerytury za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych, w przypadku przeniesienia własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego), nie dotyczą użytków rolnych wchodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego, nabytych przez wnioskodawcę na podstawie umowy zawartej w okresie 2 lat przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną, chyba że użytki te pozostawały w posiadaniu wnioskodawcy w okresie dłuższym niż 2 lata przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną na podstawie czynności prawnej z datą pewną lub umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencją Nieruchomości Rolnych. Jak wynika z niekwestionowanych przez strony ustaleń faktycznych, które były podstawą decyzji organu II instancji i które podziela również sąd, J. J. nie wykazał w sprawie faktu nabycia co najmniej 3 hektarów użytków rolnych na podstawie czynności prawnej z datą pewną lub na podstawie umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencją Nieruchomości Rolnych, w okresie wcześniejszym niż 2 lata przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną, tj. przed 1 czerwca 2003 r. Spośród bowiem działek wchodzących w skład przekazanego jego córce gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 3,0386 ha, odnośnie dwóch działek oznaczonych numerami [...] i [...]o łącznej powierzchni 0,25 ha, położonych w miejscowości K., gmina G., nie została w sprawie przedstawiona żadna umowa z datą pewną, potwierdzająca fakt nabycia tych nieruchomości przez J. J. nie później niż na 2 lata przed dniem złożenia przedmiotowego wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Oczywistym jest przy tym (bo wynikającym z ratio legis tego unormowania), że wskazany wymóg nie jest spełniony, gdy wprawdzie przeniesienie posiadania takich użytków rolnych na wnioskodawcę nastąpiło na podstawie umowy zawartej z datą pewną nie później niż na 2 lata przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną, ale wnioskodawca następnie wyzbył się posiadania takich użytków rolnych i nabył je ponownie już w ciągu 2 lat poprzedzających złożenie wniosku. Celem bowiem omawianej nowelizacji było wyeliminowanie możliwości zwiększania wysokości renty strukturalnej przez wnioskodawców, którzy objęli w posiadanie użytki rolne bezpośrednio przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną właśnie po to, aby uzyskać większą rentę.
Ponieważ w przepisach dotyczących rent strukturalnych nie ma ustawowej definicji umowy z datą pewną, dla wyjaśnienia tego pojęcia należy sięgnąć do przepisów części ogólnej kodeksu cywilnego, gdzie uregulowane są zagadnienia formy czynności prawnych. ......Zgodnie z art. 81 § 1 i 2 kc, jeżeli ustawa uzależnia ważność albo określone skutki czynności prawnej od urzędowego poświadczenia daty, poświadczenie takie jest skuteczne także względem osób nie uczestniczących w dokonaniu tej czynności prawnej (data pewna). Czynność prawna ma datę pewną także w wypadkach następujących:
1) w razie stwierdzenia dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym - od daty dokumentu urzędowego;
2) w razie umieszczenia na obejmującym czynność dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza - od daty wzmianki.
Ujawnione w sprawie umowy notarialne, spełniające wymóg umowy z datą pewną, dotyczące działek nr [...] i [...]położonych w K., gmina G., nie dowodzą faktu przeniesienia posiadania tych działek nie później niż na 2 lata przed dniem 1 czerwca 2005 r. (tj. dniem złożenia wniosku) i faktu ich posiadania co najmniej przez okres tych 2 lat. Wynika z nich bowiem, że J. i K. małżonkowie J. w dniu 17 marca 2000 r. nabyli działkę nr 46 o pow. 0,51 ha położoną w K. I, gm. G., której część stanowi obecnie działka nr [...], następnie w dniu 26 listopada 2001 r. w wyniku zamiany z J.Z. wyzbyli się posiadania całej działki nr 46, a następnie dopiero w dniu 30 listopada 2005 r. ponownie nabyli część działki nr 46, tj. działkę nr [...] o pow. 0,1362 ha oraz działkę nr [...]o pow. 0,1138 ha. W § 7 tej ostatniej umowy strony oświadczyły przy tym, że wydanie tych dwóch działek w posiadanie K. i J. małż. J. już nastąpiło, z czego oczywiście nie wynika, że nastąpiło to blisko 2 i pół roku wcześniej. Poza tym gdyby nawet takie sformułowanie znalazło się w tym akcie notarialnym, to i tak nie mogło by wskazywać na pewną datę takiego nabycia posiadania, bo zgodnie z przytoczonym przepisem art. 81 § 2 pkt 1 kc, w razie stwierdzenia dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym, czynność ta ma datę pewną dopiero od daty tego dokumentu urzędowego.
Oświadczenie J. i K. J. z dnia 10 czerwca 2006 r. (k. 47 akt administracyjnych), mimo jego potwierdzenia przez sołtysa wsi K. I oraz J.Z. i sąsiadów, również nie świadczy o spełnieniu wymogu z § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Wynika z niego bowiem, że skarżący z żoną użytkowali działki nr 46 i 47/1 od 2001 r. ale na podstawie umowy ustnej, co wyklucza możliwość wykazania daty pewnej tej czynności w sposób o jakim mowa w art. 81 § 2 pkt 2 kc. Żaden z przedłożonych dokumentów nie jest natomiast dokumentem urzędowym stwierdzającym zawarcie tej umowy, co by mogło wykazać datę pewną tej umowy w sposób wskazany w art. 81 § 2 pkt 1 kc. Data zawarcia tej umowy nie została też poświadczona urzędowo, o czym mowa w art. 81 §1 kc.
Poza powyższą argumentacją należy jeszcze pamiętać o wiarygodnym ustaleniu organu II instancji, że twierdzenie skarżącego o posiadaniu przez niego od 2001 r. działek nr [...] i [...]położonych w K., jest sprzeczne z faktem złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na te działki przez J.Z., a nie przez J. J.. Tłumaczenie w skardze tego faktu pomyłką co do powierzchni działek wykazanych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jest niewiarygodne, skoro we wnioskach o przyznanie płatności, który są składane według wzoru ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52/04 poz.523 ze zm.), konieczne jest wskazanie numeru ewidencyjnego i powierzchni każdej z działek, której wniosek o płatność dotyczy.
Powyższe uwagi przesądzają o zasadności poglądu organów administracji co do braku podstaw do zwiększenia przyznanej J. J. renty strukturalnej z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego o pow. co najmniej 3 ha użytków rolnych i to bez względu na ocenę pozostałych argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zauważona przez skarżącego nieścisłość pomiędzy ustaleniami organów obu instancji co do daty zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności rolniczej, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest wyraźnego stwierdzenia, jaki dzień przyjął organ jako datę zaprzestania prowadzenia przez J. J. działalności rolniczej. Wymieniona przez ten organ data 31 października 2005 r., na którą powołał się skarżący, to dzień, który według organu odwoławczego, organ I instancji uznał za dzień zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności rolniczej. Taka relacja zawarta w części historycznej uzasadnienia decyzji organu II instancji, jest rzeczywiście sprzeczna z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, gdzie wyraźnie wskazano 30 listopada 2005 r. jako datę zaprzestania przez J. J. prowadzenia działalności rolniczej. Skoro jednak organ II instancji utrzymał w mocy decyzję przyznającą J. J. rentę strukturalną od listopada 2005 r., to w świetle treści § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych oznacza to, że w istocie zaakceptował ustalenie organu I instancji co do listopadowej daty zaprzestania prowadzenia przez niego działalności rolniczej. Przywołany przepis przewiduje bowiem wypłacanie renty strukturalnej od miesiąca, w którym zostały spełnione wszystkie warunki wymagane do jej przyznania. Ustalenie to jest prawidłowe, ponieważ to sam skarżący, na wezwanie organu, wskazał dzień 30 listopada 2005 r. jako datę zaprzestania prowadzenia przez niego działalności rolniczej (pismo skarżącego k. 60 akt administracyjnych). Wskazana natomiast przez skarżącego nieścisłość w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi w tej sytuacji oczywistą omyłkę, nie mającą wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).