II SA/Ke 384/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę I. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o zmianie wysokości świadczenia wychowawczego dla dziecka A. G. na połowę kwoty. Organ uznał, że opieka nad dzieckiem jest sprawowana naprzemiennie przez oboje rodziców, co zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, skutkuje przyznaniem świadczenia w obniżonej wysokości. Sąd, analizując wyroki sądów powszechnych dotyczące kontaktów rodziców z dzieckiem po rozwodzie, uznał, że mimo braku formalnego określenia "opieki naprzemiennej" w sentencjach, ustalony sposób sprawowania opieki (równoważne okresy pobytu dziecka u każdego z rodziców, w tym w okresach świątecznych i wakacyjnych) spełnia przesłanki z art. 5 ust. 2a ustawy. Kluczowe było stwierdzenie, że sądy powszechne nie stosują definicji "opieki naprzemiennej" z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a jedynie określają sposób kontaktów. Sąd podkreślił, że zmiana wysokości świadczenia wychowawczego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy może nastąpić jedynie na przyszłość (ex nunc), a nie za okres wsteczny, gdy świadczenie zostało już skonsumowane. Dlatego też, uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu od 1 czerwca 2024 r. do 16 lutego 2025 r., uznając ją za niedopuszczalną zmianę wsteczną. W pozostałym zakresie skargę oddalono, a Sąd orzekł o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia opieki naprzemiennej na potrzeby świadczeń wychowawczych w kontekście orzeczeń sądów powszechnych oraz dopuszczalność zmiany wysokości świadczenia za okres wsteczny.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustalaniem opieki naprzemiennej na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz zasad zmiany decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opieka nad dzieckiem sprawowana przez rodziców po rozwodzie, zgodnie z ustaleniami sądu powszechnego w zakresie kontaktów, może być uznana za opiekę naprzemienną w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nawet jeśli sąd powszechny nie użył wprost tego sformułowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opieka nad dzieckiem sprawowana przez rodziców po rozwodzie, zgodnie z ustaleniami sądu powszechnego w zakresie kontaktów, może być uznana za opiekę naprzemienną w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nawet jeśli sąd powszechny nie użył wprost tego sformułowania, o ile okresy sprawowania opieki są porównywalne i powtarzające się.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne powinny dokonywać wykładni art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci z uwzględnieniem celu ustawy i nie ograniczać się do formalnego brzmienia orzeczeń sądów powszechnych. Określone przez sądy powszechne kontakty z dzieckiem, nawet jeśli nie nazwane wprost "opieką naprzemienną", mogą spełniać przesłanki tej instytucji, jeśli zapewniają równoważne okresy sprawowania opieki.
Czy organ rentowy może zmienić wysokość przyznanego świadczenia wychowawczego za okres wsteczny, który został już skonsumowany przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nie może zmienić wysokości przyznanego świadczenia wychowawczego za okres wsteczny, który został już skonsumowany przez stronę. Zmiana taka może nastąpić jedynie na przyszłość (ex nunc).
Uzasadnienie
Decyzja o zmianie lub uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem na przyszłość. Za okres wsteczny, gdy świadczenie zostało już wypłacone i skonsumowane, organ może jedynie wydać decyzję o nienależnie pobranym świadczeniu.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.w.d. art. 5 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.w.d. art. 25
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.r.o. art. 58 § § 1a
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 135 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 28
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana wysokości świadczenia wychowawczego może nastąpić tylko na przyszłość (ex nunc), a nie za okres wsteczny, który został już skonsumowany.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące błędnej wykładni art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez organ, naruszenia K.p.a. w zakresie oceny materiału dowodowego i stosowania przepisów, a także zarzuty dotyczące błędnej oceny orzeczeń sądów powszechnych i braku kompetencji do ich wykładni.
Godne uwagi sformułowania
"różnica w dniach poszczególnych miesięcy, w których dziecko jest częściej u Pani niż u ojca, wynosi zaledwie parę dni" • "nie można więc odmówić zastosowania powyższego przepisu w sytuacji, gdy z sentencji wyroku rozwodowego jasno wynika, że opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach, gdyż taka sytuacja wyczerpuje przesłanki określone w art. 5 ust. 2a ustawy." • "Zmiana prawa do świadczenia wychowawczego w zakresie jego wysokości dokonana z mocą wsteczną jest niedopuszczalna."
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Renata Detka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia opieki naprzemiennej na potrzeby świadczeń wychowawczych w kontekście orzeczeń sądów powszechnych oraz dopuszczalność zmiany wysokości świadczenia za okres wsteczny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustalaniem opieki naprzemiennej na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz zasad zmiany decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia wychowawczego i jego podziału w przypadku opieki naprzemiennej, co jest tematem budzącym wiele wątpliwości. Wyjaśnia, jak sądy administracyjne interpretują orzeczenia sądów powszechnych w kontekście przepisów administracyjnych.
“Świadczenie wychowawcze do podziału? Sąd wyjaśnia, kiedy opieka naprzemienna oznacza połowę kwoty.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.