II SA/KE 38/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2021-06-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanarozbiórkaprawo budowlaneplanowanie przestrzennedecyzja o warunkach zabudowynieruchomościnadzór budowlanyprzepisy międzyczasowe

WSA w Kielcach oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej suszarni drewna, uznając, że obiekt powstał niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy i nie można go powiązać z rolniczym charakterem terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R.C. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej suszarni drewna. Sąd uznał, że obiekt powstał w latach 1993-1994 bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy, który przeznaczał teren pod ochronę rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w działaniach organów nadzoru budowlanego, w tym w braku zawieszenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę R.C. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego – suszarni drewna. Obiekt ten, o wymiarach ok. 7,30 x 5,0 m, został wybudowany w latach 1993-1994, czyli pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd uznał, że zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, a konkretnie art. 37 P.b. z 1974 r., ponieważ budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. i nie wszczęto przed tym dniem postępowania administracyjnego. Kluczową przesłanką do nakazania rozbiórki, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r., było stwierdzenie, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. W dacie budowy obowiązywał Miejscowy Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B., który oznaczał teren jako "Tereny poza obszarami zainwestowania osadniczego /RP/" z ochroną rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Budowa obiektów kubaturowych była dopuszczalna tylko w przypadku funkcjonalnego związku z użytkami rolnymi i braku możliwości realizacji na terenach budowlanych. Sąd uznał, że funkcjonowanie zakładu stolarskiego nie ma takiego związku. Sąd odrzucił zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w związku z toczącą się sprawą dotyczącą przebudowy zjazdu, uznając, że nie jest to zagadnienie wstępne, a odmowa wydania warunków zabudowy przez Wójta Gminy B. (utrzymana w mocy przez SKO) jest ostateczna. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. art. 37 lub art. 40-42 P.b. z 1974 r.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r., który stanowi, że art. 48 tej ustawy (dotyczący rozbiórki samowoli budowlanych) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. z 1974 r. art. 37 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

P.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

P.b. z 1974 r. art. 40-42

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

P.b. z 1974 r. art. 28 § ust. 4

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

P.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt wybudowany samowolnie w latach 1993-1994 podlega przepisom P.b. z 1974 r. Obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod ochronę rolniczej przestrzeni produkcyjnej, co wyklucza jego zabudowę niezwiązaną z rolnictwem. Odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy przez Wójta Gminy B. jest ostateczna i nie podlega kwestionowaniu w kontekście zawieszenia postępowania. Sprawa dotycząca przebudowy zjazdu nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przebudowy zjazdu.

Godne uwagi sformułowania

obiekty, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. art. 37 lub art. 40-42 P.b. z 1974 r. w postępowaniu dotyczącym nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić również przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od początku jego budowy. nie można powiązać funkcjonowania zakładu stolarskiego z rolniczym charakterem działki nr ewid. [...], określonym w m.p.z.p., obowiązującym w dacie budowy tego obiektu. tocząca się przed WSA w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa [...] sprawa w przedmiocie zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego nie jest zagadnieniem wstępnym, umożliwiającym zawieszenie postępowania dotyczącego samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Dorota Pędziwilk-Moskal

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Renata Detka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów międzyczasowych w prawie budowlanym, stosowanie przepisów P.b. z 1974 r. do obiektów wybudowanych przed 1995 r., zasady nakładania obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej w kontekście planowania przestrzennego i braku możliwości uzyskania warunków zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami obowiązującymi w latach 90. i planowaniem przestrzennym z tamtego okresu. Interpretacja przepisów międzyczasowych może być pomocna w podobnych sprawach, ale wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego i prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy klasycznego problemu samowoli budowlanej i przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego. Brak tu jednak nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji.

Samowola budowlana sprzed lat: kiedy przepisy przejściowe decydują o rozbiórce obiektu?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 38/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2688/21 - Wyrok NSA z 2024-09-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 40-42, art. 28 ust. 4,
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 grudnia 2020 r. znak: [...] 4.2020 Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "ŚWINB"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-K. (dalej "PINB") z dnia 27 sierpnia 2020 r. znak: [...], nakazującą R. C. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego - suszarni drewna o wymiarach ok. 7,30 x 5,0 m wchodzącego w skład obiektów zakładu stolarskiego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. 9, gmina B..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia ŚWINB wskazał, że w niniejszej sprawie obiekt wybudowany samowolnie bezspornie powstał w latach 1993-1994,
a więc pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) zwanej dalej "P.b. z 1974 r.". Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. art. 37 lub art. 40 - 42 P.b. z 1974 r.
Powołując się na treść uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS [...] organ odwoławczy podniósł, że podstawą orzekania w sprawie są przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, jednak w postępowaniu dotyczącym nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić również przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od początku jego budowy.
Dalej ŚWINB wskazał, że na terenie gminy, na którym usytuowana jest działka o nr ewid. [...] w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej "m.p.z.p."), co skutkowało zobowiązaniem skarżącego - postanowieniem PINB z dnia 16 lipca 2018 r. - do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, potwierdzającej zgodność obiektu z przepisami planistycznymi Gminy B..
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 22 lutego 2018 r. ustalono bowiem, że w tylnej części działki o nr ewid. [...], bezpośrednio przy granicy z działką nr ewid.[...], znajduje się suszarnia drewna o wymiarach 7,30 x 5,0 m konstrukcji stalowej obłożonej blachą płaską. Z ustaleń organu wynika, że pomimo wystąpienia ze stosownym wnioskiem, skarżący nie uzyskał warunków zabudowy dla realizacji tej inwestycji. Wójt Gminy B. decyzją z dnia 23 kwietnia 2019 r. odmówił wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, wskazując na odmowę uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przez zarządcą drogi krajowej - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w zakresie obsługi komunikacyjnej. Powyższa decyzja Wójta Gminy B. została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 września 2019 r. znak: [...]
Wobec powyższego ŚWINB stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można wyeliminować przesłanki zasadności wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r., który stanowi, że obiekty znajdujące się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę podlegają przymusowej rozbiórce. Z przepisów obowiązującego w czasie budowy suszarni drewna Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w B. z dnia 16 grudnia 1991 r., opublikowanego w Dz. Urz. Woj. Kieleckiego nr [...] z dnia 6 lutego 1992 r., który utracił swą moc z dniem 31 grudnia 2003 r. wynika, że sporny obiekt znajdował się na terenie oznaczonym w pkt 4 m.p.z.p. zatytułowanym "Tereny poza obszarami zainwestowania osadniczego /RP/". Zgodnie z pkt. 4.1 tego planu obowiązywała ochrona rolniczej przestrzeni produkcyjnej przed zmianą jej wykorzystania na cele nierolnicze. W pkt 4.3 m.p.z.p. postanowiono, że budowa obiektów kubaturowych na użytkach rolnych jest dopuszczalna jedynie wówczas, jeżeli obiekty te mają funkcjonalny związek z tymi użytkami i jeżeli ich realizacja nie jest możliwa na terenach budowlanych wyznaczonych planem. Zdaniem organu, nie można powiązać funkcjonowania zakładu stolarskiego z rolniczym charakterem działki nr ewid. [...], określonym w m.p.z.p., obowiązującym w dacie budowy tego obiektu.
Odnosząc się do treści odwołania ŚWINB uznał, że tocząca się przed WSA w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa [...] sprawa w przedmiocie zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego nie jest zagadnieniem wstępnym, umożliwiającym zawieszenie postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego, związek przyczynowy istniał w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy, które zostało zakończone, a w związku z tym brak było podstaw do zawieszenia postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł R. C., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania słusznego interesu strony przez nakazanie rozbiórki obiektu w sytuacji, gdy bez winy strony nadal toczy się postępowanie, którego przedmiot ma istotne i podstawowe znaczenie dla sprawy;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przebudowy istniejącego wspólnego zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego w km ok. 235+ 675 SP drogi krajowej nr [...] do nieruchomości składających się z działek o nr ewid.[...] i [...] obręb P. gmina B., która to sprawa jest w toku, a jej rozstrzygnięcie ma kluczowe znaczenie dla ustalenia warunków zabudowy, których ustalenie jest niezbędnym elementem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł w szczególności, że w niniejszej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji zapadły pomimo toczącego się postępowania w przedmiocie przebudowy istniejącego wspólnego zjazdu do parametrów zjazdu publicznego do ww. nieruchomości. Skarżący wskazał, że warunkiem koniecznym legalizacji samowoli budowlanej jest uzyskanie warunków zabudowy, do wydania których konieczne jest uzyskanie zgody na przebudowę zjazdu. W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie w zakresie zgody na przebudowę zjazdu ma zatem charakter zagadnienia wstępnego, gdyż bez rozstrzygnięcia kwestii zjazdu, nie będzie możliwe wydanie prawidłowej decyzji o warunkach zabudowy.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2021 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa [...] dotyczącej przebudowy zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego.
Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego oraz dopuścił dowód z pisma Wójta Gminy B. z dnia 2 kwietnia 2020 r. znajdującego się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. akt II SA/Ke [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Na wstępie wskazać trzeba, że stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie jest niesporny. Skarżący nie kwestionuje bowiem istotnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy w toku postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w latach 1993-1994.
Zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza obowiązek organu załatwienia sprawy według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Modyfikacja tej zasady musi wynikać ze szczególnych przepisów międzyczasowych. Zagadnienia intertemporalne w P.b. reguluje przepis art. 103 ust.1 i 2. Zgodnie z jego treścią, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisu art. 48 (dotyczącego rozbiórki samowoli budowlanych) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2) - tj. art.37 lub art. 40-42 P.b. z 1974 r.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w związku z niespornym, samowolnym zakończeniem budowy przedmiotowego obiektu budowlanego w latach 1993 -1994, a więc przed dniem wejścia w życie P.b. z 1994 r., orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, na podstawie art. 103 ust. 2 P.b., że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowią przepisy P.b. z 1974 r.
Będący podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z brzmienia art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę.
Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 P.b., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy (por. uchwała Siedmiu Sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS [...] dostępna - CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie do pierwszej przesłanki zawartej w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, należy wskazać, że na gruncie przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowego obiektu (1993-1994), zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 P.b. z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Z kolei stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Zgodnie z art. 2 ust. 2 przez "budowę" rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę. Natomiast przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego – art. 2 ust. 3 tej ustawy.
Jednocześnie w art. 28 ust. 4 P.b. z 1974 r. stwierdza się, że Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. Na podstawie wskazanej wyżej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), które przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.
Z powyższych unormowań prawnych wynika, że wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Niesporne zaś jest, że skarżący nie legitymuje się pozwoleniem na budowę tego obiektu. Organy zatem zasadnie przyjęły, że w sprawie zachodzi określona w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. przesłanka niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy.
Jak już wskazano wyżej, ponieważ w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. chodzi o przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w chwili załatwiania sprawy administracyjnej dotyczącej samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie ma zastosowanie obecnie obowiązująca ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.), zwaną dalej u.p.z.p.
Na podstawie u.p.z.p. pod zabudowę przewidziane są nie tylko tereny objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z treści art. 4 ust. 2 u.p.z.p. wynika bowiem, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Tym samym w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania terenu następuje również w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W konsekwencji trzeba przyjąć, że inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego decyzją o warunkach zabudowy, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został zrealizowany na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa. Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 grudnia 2007 r. (sygn. akt P [...] - ogłoszony w Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007 r. Nr [...], poz. 1844), dopuszczono możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany podlegający rozbiórce.
Jak wynika z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, na terenie na którym położona jest działka nr ewid. [...], w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy, nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na powyższe, organ pierwszej instancji, prawidłowo umożliwił skarżącemu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej działki (postanowienie PINB z dnia 16 lipca 2018 r. [...] akt adm.).
Z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organy wynika, że Wójt Gminy B. odmówił wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, wskazując na odmowę uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przez zarządcą drogi krajowej - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w zakresie obsługi komunikacyjnej. Odmowna decyzja Wójta Gminy B. została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 września 2019 r. znak: [...]
W tym stanie rzeczy, ŚWINB zasadnie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można wyeliminować przesłanki zasadności wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. Trafnie również ocenił, że z przepisów obowiązującego w czasie budowy obiektu suszarni drewna Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w B. z dnia 16 grudnia 1991 r., opublikowanego w Dz. Urz. Woj. Kieleckiego nr [...] z dnia 6 lutego 1992 r., który utracił swą moc z dniem 31 grudnia 2003 r. wynika, że sporny obiekt znajdował się na terenie oznaczonym w pkt 4 m.p.z.p. zatytułowanym "Tereny poza obszarami zainwestowania osadniczego /RP/". Zgodnie z pkt. 4.1 tego planu obowiązywała ochrona rolniczej przestrzeni produkcyjnej przed zmianą jej wykorzystania na cele nierolnicze. W pkt 4.3 m.p.z.p. postanowiono, że budowa obiektów kubaturowych na użytkach rolnych jest dopuszczalna jedynie wówczas, jeżeli obiekty te mają funkcjonalny związek z tymi użytkami i jeżeli ich realizacja nie jest możliwa na terenach budowlanych wyznaczonych planem. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, rację ma organ wskazując, że nie można powiązać funkcjonowania zakładu stolarskiego z rolniczym charakterem działki nr ewid. [...], określonym w m.p.z.p., obowiązującym w dacie budowy tego obiektu.
Odnosząc się do zarzutów skargi - eksponujących naruszenie art. 7 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przebudowy istniejącego wspólnego zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego - wskazać należy, że są one nieuzasadnione. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, tocząca się przed WSA w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa [...] sprawa w przedmiocie zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego nie jest zagadnieniem wstępnym, umożliwiającym zawieszenie postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. Prawomocne rozstrzygnięcie sprawy ze skargi R. C. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 11 września 2019 r. ( [...] akt adm.) nie spowoduje bowiem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Sumując powyższe, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI