Orzeczenie · 2025-12-03

II SA/Ke 376/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-12-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo samorządoweuchwałyakty prawa miejscowegoutrzymanie czystościodpady komunalnekompetencje rady gminyhierarchia źródeł prawakontrola sądowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy Nowiny w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa materialnego, w tym naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wykraczanie poza upoważnienie ustawowe, a także naruszenie art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez nadanie prymatu aktowi prawa miejscowego nad ustawą. Sąd, analizując poszczególne zapisy uchwały, podzielił argumentację Prokuratora w odniesieniu do § 1 ust. 3 (błędnie wskazanego w sentencji jako § 1 ust. 2), § 2 ust. 1 (w zakresie posiadania pojemników), § 4 ust. 1 (uprzątanie błota, śniegu), § 5 ust. 2 (naprawy pojazdów), § 7 ust. 1 (ilość pojemników), § 11 ust. 1 (odbiór odpadów) oraz § 16 ust. 3 pkt 2 (uciążliwości związane z chowem zwierząt gospodarskich). W tych częściach Sąd stwierdził nieważność uchwały. Natomiast zarzuty dotyczące § 2 ust. 9 i 10 (kompostowanie bioodpadów), § 10 ust. 6 i 7 (mycie pojemników i altan) oraz § 13 ust. 2 (zabezpieczenie zwierząt) nie zostały uwzględnione, gdyż Sąd uznał, że zapisy te mieszczą się w granicach upoważnień ustawowych. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, a w pozostałej części skargę oddalił.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granic kompetencji rady gminy przy tworzeniu regulaminów utrzymania czystości i porządku, zasady poprawnej legislacji, hierarchia źródeł prawa w prawie samorządowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki prawa samorządowego i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Konkretne zapisy uchwały mogą się różnić w zależności od gminy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zapis aktu prawa miejscowego (regulaminu gminy) może nadawać prymat swoim postanowieniom nad przepisami ustawy, naruszając tym samym konstytucyjną hierarchię źródeł prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, akt prawa miejscowego nie może nadawać prymatu swoim postanowieniom nad przepisami ustawy. Taki zapis stanowi istotne naruszenie prawa i jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stawianie przepisów aktu prawa miejscowego nad przepisami ustawy jest niekonstytucyjne i powoduje konieczność eliminacji takich regulacji z obrotu prawnego. Akt prawa miejscowego nie może być podstawą do obowiązywania i stosowania aktów prawnych wyższej rangi.

Czy rada gminy, tworząc regulamin utrzymania czystości i porządku, może powielać lub modyfikować obowiązki właścicieli nieruchomości już uregulowane w ustawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie może powielać ani modyfikować obowiązków właścicieli nieruchomości, które zostały już uregulowane w ustawie. Działanie takie stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że w przypadkach, gdy ustawa już reguluje dany obowiązek (np. wyposażenie nieruchomości w pojemniki na odpady, uprzątanie śniegu), rada gminy nie może go powielać ani modyfikować w regulaminie, gdyż stanowi to naruszenie delegacji ustawowej i zasad poprawnej legislacji.

Czy rada gminy może określać szczegółowe wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów w przydomowych kompostownikach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy może określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów w przydomowych kompostownikach, o ile mieści się to w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapisy regulaminu dotyczące sposobu kompostowania i minimalnej pojemności kompostownika mieszczą się w delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2a pkt 4 u.c.p.g. i nie wykraczają poza jej zakres.

Czy rada gminy może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązki dotyczące mycia i dezynfekcji pojemników na odpady oraz altan śmietnikowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy może określać zasady dotyczące utrzymania pojemników i miejsc gromadzenia odpadów w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym, w tym obowiązki mycia i dezynfekcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy regulaminu dotyczące mycia i dezynfekcji pojemników oraz altan śmietnikowych znajdują podstawę w art. 4 ust. 2 pkt 2 i 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, określających zasady utrzymania pojemników i miejsc gromadzenia odpadów w odpowiednim stanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Stwierdzono nieważność uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 3, § 2 ust. 1 w zakresie słów "i posiadanie pojemników (w tym worków foliowych) do ich gromadzenia", § 4 ust. 1, § 5 ust. 2, § 7 ust. 1, § 11 ust. 1, § 16 ust. 3 pkt 2. Oddalono skargę w pozostałej części.

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c.p.g. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 1 lit. d

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 2a

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2a pkt 4

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § ust. 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 42

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.o.z. art. 4 § pkt 17

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

Zasady techniki prawodawczej

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie hierarchii źródeł prawa poprzez nadanie prymatu aktowi prawa miejscowego nad ustawą. • Wykraczanie przez radę gminy poza upoważnienie ustawowe przy tworzeniu regulaminu (np. powielanie lub modyfikowanie przepisów ustawowych, wprowadzanie zbyt ogólnych lub ocennnych sformułowań). • Naruszenie zasad poprawnej legislacji i określoności prawa.

Odrzucone argumenty

Zapisy dotyczące kompostowania bioodpadów i minimalnej pojemności kompostownika. • Zapisy dotyczące mycia i dezynfekcji pojemników na odpady oraz altan śmietnikowych. • Zapis dotyczący zabezpieczenia zwierząt domowych (w tym gadów, ptaków, owadów) przed wydostaniem się z pomieszczenia.

Godne uwagi sformułowania

akt prawa miejscowego nie może być podstawą do obowiązywania i stosowania aktów prawnych wyższego rzędu • stawianie przepisów aktu prawa miejscowego nad przepisami ustawy jest niekonstytucyjne • lokalny ustawodawca nie może powielać ani modyfikować obowiązków już uregulowanych w ustawie • pojęcie 'w miarę potrzeby' jest zbyt ocenne i niewymierne ustawowo • zapis ten stanowi w rzeczywistości tylko postulat • zapis ten nie nawiązuje do delegacji ustawowej • zwierzęta te wydostają się na zewnątrz z przewidzianych dla nich terrariów, niepokojąc innych mieszkańców i stwarzając zagrożenie

Skład orzekający

Krzysztof Armański

przewodniczący-sprawozdawca

Sylwester Miziołek

członek

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kompetencji rady gminy przy tworzeniu regulaminów utrzymania czystości i porządku, zasady poprawnej legislacji, hierarchia źródeł prawa w prawie samorządowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa samorządowego i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Konkretne zapisy uchwały mogą się różnić w zależności od gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy częstego problemu nadużywania kompetencji przez rady gmin przy tworzeniu lokalnych przepisów, co ma bezpośrednie przełożenie na życie mieszkańców i stanowi ważny przykład kontroli sądowej nad samorządem.

Gmina nie może tworzyć prawa ponad ustawą – sąd uchyla fragmenty regulaminu czystości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst