II SA/KE 375/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że nieprawidłowo oceniono istotność odstępstw od projektu budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi małżonków K. na decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. Organy obu instancji uznały, że odstępstwa od projektu budowlanego z lat 70. nie naruszały przepisów obowiązujących w dacie budowy. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na błąd proceduralny – organy nie oceniły, czy odstępstwa od projektu były istotne w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co jest kluczowe dla zastosowania art. 51.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę małżonków K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami. Organy administracji uznały, że choć inwestor odstąpił od warunków pozwolenia na budowę z lat 70., to nie naruszył przepisów obowiązujących w tamtym czasie, w tym przepisów dotyczących odległości od granicy. Skarżący zarzucali m.in. fałszywe dane dotyczące odległości od drogi, pogorszenie sposobu użytkowania ich nieruchomości oraz sprzeczność z obecnym prawem budowlanym. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że podstawa materialno-prawna rozstrzygnięć była niepełna, a organy nie oceniły, czy odstępstwa od projektu budowlanego miały charakter istotny w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że ocena zgodności z prawem powinna być dokonana w porównaniu do przepisów obowiązujących w dacie budowy, a kwestie nadbudowy czy legalności pierwotnego pozwolenia nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Z uwagi na uchybienia procesowe i materialne, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo odmówił nałożenia obowiązku, ponieważ nie dokonał oceny istotności odstępstw od projektu budowlanego w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co jest warunkiem koniecznym do zastosowania art. 51.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie oceniły, czy odstępstwa od projektu budowlanego były istotne. Brak takiej oceny uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które regulują postępowanie w przypadku robót budowlanych wykonanych z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 81 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 81c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie oceniły istotności odstępstw od projektu budowlanego w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nadbudowy budynku. Zarzuty dotyczące legalności pierwotnego pozwolenia na budowę. Zarzuty dotyczące jakości materiałów na pokrycie dachu (podniesione dopiero w skardze).
Godne uwagi sformułowania
Sądowa kontrola decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną nałożenie ( bądź odmowa nałożenia ) przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, może bowiem nastąpić wyłącznie w oparciu o przepis art. 51 ust.7 ustawy. roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1. czy odstępstwo to miało charakter istotny czy też nie, dokonując kontroli postawionego budynku jedynie pod kątem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie jego wznoszenia. ocena zgodności wybudowanego obiektu z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 obecnego prawa budowlanego, może nastąpić wyłącznie w porównaniu do przepisów wówczas obowiązujących
Skład orzekający
Teresa Kobylecka
przewodniczący
Renata Detka
sprawozdawca
Sylwester Miziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących oceny istotności odstępstw od projektu budowlanego oraz stosowania art. 50 i 51 w przypadku samowolnie wybudowanych obiektów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy z lat 70. i oceny odstępstw w kontekście przepisów obowiązujących wówczas, choć zasady oceny istotności odstępstw są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy administracji, nawet w przypadku budynków wzniesionych wiele lat temu. Błąd formalny może prowadzić do uchylenia decyzji.
“Nawet budynek z lat 70. może być przedmiotem sporu o istotność odstępstw od projektu – sąd wyjaśnia, jak oceniać samowolę budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 375/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Renata Detka /sprawozdawca/ Sylwester Miziołek Teresa Kobylecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Nadzór budowlany Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par.1 pkt 1a i c w zw. z art.135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art.50 ust.1 pkt 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 375/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Referent stażysta Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. i S. małż. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy nałożenia obowiązku wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie II SA/Ke 375/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. odmówił nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności na A. i E. R., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami wybudowanego budynku mieszkalnego położonego na działce w miejscowości P., gmina Ł. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1974-1975 na podstawie pozwolenia na budowę. W trakcie realizacji inwestor odstąpił od warunków pozwolenia, zmieniając lokalizację budynku i jego gabaryty, jednak nie naruszył przez to obowiązujących wówczas przepisów ( a konkretnie zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego ), a tym samym brak jest podstaw do nakazania zmian i przeróbek doprowadzających do stanu zgodnego z tym przepisami. Rozpoznając odwołanie od tego rozstrzygnięcia wniesione przez S. i S. małżonków K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że odstąpienie przez inwestora od warunków udzielonego pozwolenia na budowę polegało na dobudowaniu od strony zachodniej ganku, w wyniku czego całkowite wymiary budynku wynoszą 14m x 9,90m, zamiast projektowanych 11,95m x 9,55m oraz usytuowaniu go w odległości 0,5 m od granicy wschodniej, zamiast bezpośrednio przy tej granicy. Nie naruszone zostały jednak przepisy obowiązujące w dacie budowy. Przepis § 20 ust. 14 zarządzenia z 1966 r., powoływanego już przez organ I-szej instancji określał, że w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków na granicy nieruchomości albo w odległości 1 m. od granicy. Dlatego odmowa nałożenia obowiązków jest zasadna, gdyż odstępstwa od projektu nie naruszają przepisów, o jakich mowa wyżej. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ podniósł, że nie można potwierdzić, aby inwestor nie zachował odległości przedmiotowego budynku od ulicy, która została zachowana - co wynika z porównania szkicu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę oraz stanu obecnego. Usytuowanie zaś obiektu w odległości 0,5 m. od granicy ze skarżącymi w niczym nie pogarsza użytkowania ich działki. Sprawa planowanej przez inwestora nadbudowy tego budynku nie jest natomiast przedmiotem niniejszego postępowania. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli S. i S. małżonkowie K. podnosząc, że zaskarżona decyzja "zawiera fałszywe dane takie jak że odległość narożnika północno-wschodniego budynku od pobocza drogi wynosi 9,5 m." Odległość ta zachowana jest bowiem "dopiero prawa w połowie długości tego budynku". Inwestor realizując obiekt z odstępstwami od projektu pogorszył sposób użytkowania budynku skarżących, ponadto czyni starania o nadbudowę domu. Podkreślili także, że inwestor samowolnie odsunął się od granicy o pół metra oraz przekroczył powierzchnię zabudowy. Nie posiadając ściany oddzielenia przeciwpożarowego, budynek stanowi zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania należącego do skarżących obiektu mieszkalnego. Ponadto usytuowanie go jest sprzeczne z obecnie obowiązującym prawem budowlanym. Skarżący zakwestionowali także legalność wydanego dla inwestora pozwolenia na budowę oraz jakość zastosowanych przez niego materiałów na pokrycie dachu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest zasadna. Sądowa kontrola decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz,U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego orzeczenia podnieść w pierwszym rzędzie należy, że wskazana w nim ( podobnie jak w decyzji organu I-szej instancji ) podstawa materialno-prawna rozstrzygnięcia jest niepełna. W stosunku do obiektów już wybudowanych - a z takim mamy do czynienia w sprawie - nałożenie ( bądź odmowa nałożenia ) przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, może bowiem nastąpić wyłącznie w oparciu o przepis art. 51 ust.7 ustawy. Stosownie do uregulowania w nim zawartego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1. W stosunku do robót budowlanych już wykonanych, organ nadzoru budowlanego stosując bądź odmawiając zastosowania obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 , winien zatem w pierwszym rzędzie ustalić, czy roboty te wykonane zostały w sposób o jakim mowa w art. 50 ust. 1, a zatem: 1. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Jak wynika z ustaleń organu tak I-szej jak i II instancji, inwestor w trakcie budowy niewątpliwie odstąpił od warunków udzielonego mu pozwolenia, jednak żaden z tych organów nie ocenił, czy odstępstwo to miało charakter istotny czy też nie, dokonując kontroli postawionego budynku jedynie pod kątem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie jego wznoszenia. Takie zbadanie sprawy zadośćuczyniło wymogom określonym w art. 77 § 1 kpa jedynie częściowo, albowiem rozstrzygnięcia jakie zapadły w obu instancjach nie zawierają pełnej oceny przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Od tego czy przesłanki te spełnione zostały w stanie faktycznym sprawy zależy zaś dalszy tok postępowania i przyjęcie czy, a jeżeli tak - to które z obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 ustawy można zastosować celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi podnieść należy, że kwestie związane z ewentualną nadbudową spornego budynku nie są i nie mogą być przedmiotem niniejszej sprawy; swoje zastrzeżenia w tym zakresie mogą natomiast skarżący zgłaszać w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na dokonanie tego typu robót, jeżeli zostanie ono zainicjowane przez inwestora. Podobnie, zakresem badania w sprawie będącej aktualnie przedmiotem kontroli sądowej nie może być podważenie prawidłowości decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Ustalenia tej decyzji jako ostatecznej i niewzruszonej w innym postępowaniu administracyjnym są wiążące dla organów i stanowią podstawę ustaleń. Nie ma także racji skarżący odwołując się do obecnie obowiązujących przepisów w zakresie oceny zbliżenia budynku sąsiedniego wybudowanego przez E. R. do granicy z jego nieruchomością. Ponieważ budynek ten posadowiony został jeszcze pod rządami ustawy Prawo budowlane z 31 stycznia 1961 r. i na podstawie jej przepisów udzielono pozwolenia na budowę oraz zatwierdzono projekt budowlany, ocena zgodności wybudowanego obiektu z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 obecnego prawa budowlanego, może nastąpić wyłącznie w porównaniu do przepisów wówczas obowiązujących - jak uczyniły to organy obu instancji. Jeśli zaś chodzi o kwestie związane z niewłaściwą - jak twierdzą skarżący - jakością materiałów budowlanych użytych do pokrycia dachu budynku sąsiedniego, to wprawdzie okoliczność taka może być podstawą stosownych działań podjętych przez organy nadzoru budowlanego ( chociażby poprzez nałożenie obowiązków przewidzianych przepisem art. 81c Prawa budowlanego ), jednak w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie niniejszej nie było podstaw dla organów do zajęcia się tym problemem, a to z uwagi na fakt, że został on poruszony dopiero w skardze. Fakt, że część zarzutów podniesionych w skardze jest bezzasadna nie wpływa jednak na jej ostateczną skuteczność, albowiem stosownie do powołanego na wstępie art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonego aktu następuje z urzędu i jest niezależna od wniosków i zarzutów skargi. Wspomniane wyżej uchybienia prawu procesowemu oraz materialnemu, powodują zatem konieczność uchylenia decyzji podjętej w wyniku postępowania odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 135 ustawy o p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ I-szej instancji wyda stosowne orzeczenie mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując popełnione dotychczas uchybienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI