II SA/Ke 363/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę pracownicy samorządowej na zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu jej ze stanowiska zastępcy wójta, uznając, że odwołanie jest skuteczne od momentu wydania zarządzenia, niezależnie od pory dnia.
Skarżąca M. P. wniosła skargę na zarządzenie Wójta Gminy Łoniów odwołujące ją ze stanowiska Zastępcy Wójta. Zarzucała naruszenie jej interesu prawnego, argumentując, że zarządzenie zostało jej doręczone pod koniec dnia pracy, po tym jak podejmowała czynności służbowe, co miało skutkować nieważnością tych czynności z powodu utraty umocowania. Sąd uznał, że zarządzenie o odwołaniu jest skuteczne od momentu jego wydania, a jego doręczenie w późniejszych godzinach dnia nie wpływa na legalność odwołania ani na ważność czynności podjętych wcześniej tego samego dnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę M. P. na zarządzenie Wójta Gminy Łoniów z dnia 6 czerwca 2024 r. nr RG.0050.8.2024, którym odwołano ją ze stanowiska Zastępcy Wójta Gminy. Skarżąca podnosiła, że zarządzenie zostało jej doręczone pod koniec dnia pracy, po tym jak podejmowała szereg czynności służbowych, w tym podpisywała przelewy bankowe i umowy. Twierdziła, że w związku z tym doszło do naruszenia jej interesu prawnego, a czynności podjęte przez nią tego dnia po odwołaniu, a przed doręczeniem zarządzenia, powinny być uznane za nieważne z powodu braku umocowania. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podkreślił, że zarządzenie o odwołaniu zastępcy wójta ma charakter publicznoprawny i podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (art. 70 § 1 K.p.) oraz ustawy o samorządzie gminnym (art. 26a ust. 1 u.s.g.), pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być odwołany w każdym czasie, niezwłocznie lub w określonym terminie, a odwołanie powinno nastąpić na piśmie. Sąd uznał, że zarządzenie o odwołaniu nie musi zawierać uzasadnienia, a jego skuteczność następuje od momentu wydania. Podkreślono, że późne doręczenie zarządzenia w ciągu dnia pracy nie wpływa na jego skuteczność ani na ważność czynności podjętych przez odwołanego wcześniej tego samego dnia. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego zarządzenia, a jej interes prawny, choć naruszony samym odwołaniem, nie został naruszony w sposób wskazujący na nielegalność działania organu. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie o odwołaniu zastępcy wójta jest skuteczne od momentu jego wydania, a późniejsze doręczenie nie wpływa na jego skuteczność ani na ważność czynności podjętych przez odwołanego wcześniej tego samego dnia.
Uzasadnienie
Przepisy prawa (art. 70 § 1 K.p. i art. 26a ust. 1 u.s.g.) pozwalają na odwołanie zastępcy wójta w każdym czasie, niezwłocznie lub w określonym terminie. Zarządzenie o odwołaniu nie musi zawierać uzasadnienia, a jego skuteczność następuje od daty wydania. Pora doręczenia zarządzenia nie ma wpływu na jego legalność ani na ważność czynności podjętych przez odwołanego wcześniej tego dnia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.s.g. art. 26a § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.s. art. 7 § pkt 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
K.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
K.p. art. 70 § § 1¹
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
K.p. art. 70 § § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
K.p. art. 300
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
K.p. art. 111 § § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
K.c. art. 60
Kodeks cywilny
K.c. art. 46 § ust. 1
Kodeks cywilny
K.c. art. 103 § § 1
Kodeks cywilny
u.s.g. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 33 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 28e
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 29 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie o odwołaniu zastępcy wójta jest skuteczne od momentu wydania, a jego doręczenie w późniejszych godzinach dnia nie wpływa na jego skuteczność ani na ważność czynności podjętych wcześniej tego samego dnia. Odwołanie zastępcy wójta może nastąpić w każdym czasie, bez konieczności podania przyczyny i bez wymogu zachowania określonego wyprzedzenia. Zarządzenie o odwołaniu zastępcy wójta jest czynnością publicznoprawną podlegającą kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia jej interesu prawnego poprzez doręczenie zarządzenia pod koniec dnia pracy, co miało skutkować nieważnością podjętych wcześniej czynności. Argumentacja skarżącej, że czynności podjęte przez nią do momentu doręczenia zarządzenia o odwołaniu były nieważne z powodu braku umocowania.
Godne uwagi sformułowania
akt taki podlega zaskarżeniu i kontroli przez sąd administracyjny zarządzenie o odwołaniu nie musi zawierać uzasadnienia wskazujące przyczyny takiego odwołania pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze stanowiska zarządzenie w przedmiocie odwołania nie tylko zatem nie musi wskazywać przyczyny odwołania, ale również może być wydane w każdym czasie, a odwołanie może nastąpić niezwłocznie lub w określonym terminie.
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności zarządzeń o odwołaniu zastępców wójtów od momentu ich wydania, niezależnie od pory dnia i późniejszego doręczenia, a także potwierdzenie możliwości odwołania w każdym czasie bez podania przyczyny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odwołania zastępcy wójta i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych przypadków odwołań w administracji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z odwołaniem pracownika samorządowego na wysokim stanowisku, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.
“Odwołany w ostatniej chwili: Czy czynności podjęte przed doręczeniem zarządzenia są ważne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 363/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-10-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach Beata Ziomek Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Pracownicy samorządowi Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1465 art. 70 § 1 zd. 1, art. 70 § 2 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.) Dz.U. 2018 poz 1260 art. 7 pkt 1 Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1260 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na zarządzenie Wójta Gminy Łoniów z dnia 6 czerwca 2024 r. nr RG.0050.8.2024 w przedmiocie odwołania zastępcy wójta oddala skargę. Uzasadnienie Zarządzeniem z 6 czerwca 2024 r. nr RG.0050.8.2024, wydanym na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 530 ze zm.) w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 i § 1¹ Kodeksu pracy, Wójta Gminy [...]odwołał M. P. ze stanowiska Zastępcy Wójta Gminy [...]z dniem 6 czerwca 2024 r. (§ 1 zarządzenia). W § 2 aktu postanowiono, że traci moc zarządzenie Wójta Gminy [...]nr RG.0050.23.2019 z 28 stycznia 2019 r. w sprawie powołania Zastępcy Wójta Gminy [...](ust. 1), zarządzenie Wójta Gminy [...]nr RG.0050.25.2019 z dnia 1 lutego 2019 r. w sprawie powierzenia prowadzenia określonych spraw Gminy Zastępcy Wójta (ust. 2), oraz że odwołuje się wszystkie upoważnienia i pełnomocnictwa udzielone M. P.. Zgodnie z § 3 zarządzenia weszło ono w życie z dniem 6 czerwca 2024 r. Skargę na powyższe zarządzenie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. P., zarzucając naruszenie przepisów art. 101 w zw. z art. z art. 26a u.s.g. związku z art. 7 K.p.a., poprzez wydanie aktu naruszającego interes prawny M. P.. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia i stwierdzenie jego nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz skarżącej. Uzasadniając swe stanowisko M. P. podniosła, że akt organu samorządu gminy o odwołaniu zastępcy wójta kwalifikować należy jako akt o podwójnym charakterze, tj. jako akt publicznoprawny i zarazem akt wywołujący skutki w sferze prawa pracy. Oznacza to, że dopuszczalna jest merytoryczna ocena przez Sąd w sprawie legalności zaskarżonego zarządzenia. Poza tym zdaniem skarżącej posiada ona interes prawny w żądaniu zbadania legalności zaskarżonego zarządzenia przez sąd administracyjny, jak również interes ten został naruszony. Stało się tak dlatego, że zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. 1 u.s.g. zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne, przy czym za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest m.in. naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - poprzez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał czy zarządzeń, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała, bądź zarządzenie innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło. Istota zarzutu skarżącej dotyczy sytuacji, w której Wójta Gminy [...]zaskarżonym zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2024 r. odwołała M. P. oraz wszystkie upoważnienia i pełnomocnictwa udzielone skarżącej, podczas gdy ta przez cały dzień świadczenia pracy tego dnia z tych uprawnień korzystała. Stało się tak dlatego, że Wójta Gminy [...]wręczyła zaskarżone zarządzenie na kilka minut (o czym świadczy notatka służbowa) przed końcem pracy 6 czerwca 2024 r., w którym w ramach obowiązków służbowych M. P. podpisywała m.in. przelewy bankowe, umowy na dostawę wody, stwierdzała prawomocność decyzji o warunkach zabudowy, czy wydawała szereg zaświadczeń wywołujących określone skutki w sferze prawa materialnego dla różnych podmiotów. Wskutek powyższego doszło zatem do sytuacji, w której M. P. nie mając upoważnienia (odwołana z dniem 6 czerwca 2024 r.) podejmowała decyzje i wyrażała wolę w imieniu Gminy z naruszeniem przepisów o właściwości, choć nie miała świadomości, że nie jest już należycie umocowana. Do naruszenia przepisów o właściwości dochodzi m.in. wówczas, gdy decyzja zostanie podpisana przez osobę niemającą upoważnienia do załatwiania spraw. Odwołując się do treści art. 11a ust. 1, art. 31, art. 33 ust. 4 i art. 31 u.s.g. oraz poglądów orzecznictwa skarżąca podniosła, że wójt ma kompetencję kierowania bieżącymi sprawami gminy, w tym więc zakresie (a obejmuje on także kierowanie urzędem gminy) może powierzyć ich prowadzenie zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy. Z mocy art. 31 u.s.g. wójt uzyskał status reprezentanta gminy i w jego gestii leży przejawianie woli gminy na zewnątrz; w ramach wynikającego z art. 31 uprawnienia mieści się również uprawnienie do ustanowienia pełnomocnika procesowego gminy. Mający charakter wyjątku art. 46 ust. 1 cyt. ustawy nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej. Samo pojęcie oświadczenia woli jest pojęciem prawa cywilnego. Posiada ono swoją definicję legalną zawartą w art. 60 K.c. Zgodnie z tą definicją "oświadczeniem woli" jest każde uwidocznione zachowanie, które "ujawnia jej wolę w sposób dostateczny". Do oświadczeń woli i czynności prawnych wykonywanych w imieniu gminnych mają zastosowanie zasady ogólne zawarte w przepisach art. 56-1099 K.c. z zastrzeżeniem ustrojowych przepisów samorządowych. Charakter prawny upoważnienia, o którym mowa w art. 46 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym oświadczenia woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą, budzi wątpliwości. Upoważnienie to należy traktować jak pełnomocnictwo prawnomaterialne, oparte na przepisach Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej doszło do sytuacji, w której zaskarżone zarządzenie narusza jej interes prawny poprzez naruszenie prawa, które wpływa na jej sferę prawnomaterialną, tj. powołania na funkcję zastępcy wójta. Zarządzenie powyższe doręczono w godzinach popołudniowych, po podjęciu określonych aktów woli w imieniu i na rzecz Gminy [...] w sytuacji gdy już obowiązywało. Pozbawiło przez to skarżącą uprawnień i uniemożliwiło ich realizację w pełnej tego stanu nieświadomości. Chodzi zatem o takie naruszenie pojmowanego przez skarżącą jej interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez Wójta Gminy norm prawnych powszechnie obowiązujących. Zaskarżone zarządzenie spowodowało zatem, że wszelkie oświadczenia woli złożone z wykorzystaniem stanowiska zastępcy wójta są z mocy prawa nieważne. Pełnienie stanowiska zastępcy wójta nie daje z mocy samego prawa uprawnienia analogicznego jak uprawnienia wójta - kierownika urzędu. Regulacje ustawy o samorządzie gminnym nie przyznają zastępcy wójta żadnych samodzielnych kompetencji. Dysponuje on jedynie uprawnieniami, które wójt mu przydzielił. Zatem wszystkie czynności z tego dnia dotknięte są sankcją nieważności, jako dokonanych z przekroczeniem umocowania (art. 103 § 1 K.c.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że art. 70 § 1 K.p. wyraźnie określa uprawnienie Wójta do odwołania jego zastępcy w każdym czasie, nawet niezwłocznie. W niniejszej sprawie Wójta Gminy [...]skorzystał ze wskazanego uprawnienia i odwołał zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2024 roku M. P. z funkcji Zastępcy Wójta z dniem 6 czerwca 2024 roku, czyli niezwłocznie z dniem wydania zarządzenia. Skarga jest oparta na całkowicie chybionej argumentacji jakoby wszelkie czynności podjęte w dniu 6 czerwca 2024 roku do chwili wydania i doręczenia zarządzenia M. P. były nieważne. Odwołanie jest skuteczne od chwili jego wydania. Żaden przepis nie wskazuje na konieczność wydania go w określonych godzinach czy z odpowiednim wyprzedzeniem tak jak sugeruje skarżąca. Zarządzenie zostało przekazane skarżącej praktycznie natychmiast po jego wydaniu. Organ zauważył, że jeżeli termin został wskazany określonym dniem, to kończy się on z upływem tego dnia. Dzień 6 czerwca 2024 roku był końcowym terminem sprawowania funkcji przez M. P., a więc absolutnie nie można się zgodzić z argumentacją, że czynności podjęte przez skarżącą do momentu odwołania były nieważne. Co więcej okres wypowiedzenia w tym przypadku rozpoczyna się z dniem następującym po dniu odwołania, ponieważ zgodnie z art. 111 § 2 K.c. w zw. z art. 300 K.p. jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W niniejszej sprawie ostatnim dniem pełnienia funkcji zastępcy wójta przez skarżącą M. P. jest dzień 6 czerwca 2024 roku, a z dniem 7 czerwca 2024 roku rozpoczął się okres wypowiedzenia. Powszechnie przyjętą także w innych samorządach praktyką jest odwoływanie z funkcji zastępcy wójta/burmistrza/prezydenta miasta wskazanej osoby z dniem wydania zarządzenia. Ustawodawca wprowadzając do porządku prawnego art. 26a u.s.g. dał wójtowi wyraźną kompetencję do odwoływania zastępcy w każdym czasie. M. P. w żaden sposób nie udowodniła naruszenia przepisów powołanych na wstępie skargi. Skarżąca nie wykazała ponadto swojego interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Wójta Gminy [...], a jedynie został podkreślony interes faktyczny w dalszym zatrudnieniu skarżącej na wskazanym stanowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że akt organu samorządu gminy o odwołaniu zastępcy wójta wywołuje podwójne skutki, w sferze prawa administracyjnego (ustrojowego) oraz w sferze prawa pracy. Ten ostatni jego aspekt mający charakter indywidualny, stanowiący czynność z zakresu prawa pracy, nie stoi na przeszkodzie temu, że zarządzenie takie jest czynnością o charakterze publicznoprawnym, podejmowaną przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznoprawnej. To zaś powoduje, że akt taki podlega zaskarżeniu i kontroli przez sąd administracyjny – na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 lipca 2010 r., sygn. II OSK 919/10, wyrok WSA w Gliwicach z 13 stycznia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 546/16). Zgodnie zaś z art. 53 § 2a p.p.s.a. w przypadku innych aktów (niż wymienione w § 1 i 2), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Skarga w sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że wskutek odwołania skarżącej ze stanowiska Zastępcy Wójta Gminy [...]zaskarżonym zarządzeniem jej interes prawny został naruszony. Zaskarżone zarządzenie bez wątpienia dotyczy bowiem bezpośrednio sfery jej praw i obowiązków, jako podmiotu odwołanego ze stanowiska Zastępcy Wójta, naruszając tym samym jej indywidualne uprawnienie do zajmowania tego stanowiska. Czym innym jest jednak stwierdzenie naruszenia interesu prawnego, niezbędne dla uznania możliwości wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. przez określony podmiot, a czym innym stwierdzenie, czy zaskarżona uchwała w sposób obiektywny narusza prawo. W ocenie Sądu w niniejszym przypadku do takiego naruszenia nie doszło, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu samorządu gminnego jest ich istotna sprzeczność z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały bądź zarządzenia organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05). Z nieistotnym naruszeniem prawa, które nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały (zarządzenia), mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty można postawić tezę, że również przy ich zachowaniu zostałaby podjęta uchwała (zarządzenie) o treści identycznej, co zaskarżona (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2013 r. o sygn. IV SA/Gl 314/13, z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 546/16). Podstawę materialnoprawną zaskarżonego zarządzenia stanowiły przepisy art. 26a ust. 1 u.s.g., art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1135), dalej jako "u.p.s.", i art. 70 § 1 i § 1¹ K.p. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów wójt, w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwołuje swojego zastępcę lub zastępców i określa ich liczbę. Drugi z powołanych przepisów stanowi, że czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki, o których mowa w art. 2, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 2, art. 9 ust. 2 i 3 oraz art. 10 ust. 2 i 3, wykonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) - wobec zastępcy wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarza gminy, skarbnika gminy oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Z kolei stosownie do art. 70 § 1 i § 1¹ K.p. pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony. Odwołanie powinno być dokonane na piśmie. Jak przyjmuje się zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu, nie ma podstaw do uznania, aby zarządzenie o odwołaniu ze stanowiska musiało zawierać uzasadnienie wskazujące przyczyny takiego odwołania. Przepis art. 26a ust. 1 u.s.g. nie daje podstaw do wyprowadzenia takiego wniosku, podobnie jak art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 556/11, wyrok WSA w Gliwicach z 13 stycznia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 546/16, wyrok WSA we Wrocławiu z 15 kwietnia 2016 r., sygn. III SA/Wr 21/16, J. Czerw [w:] P. Chmielnicki [red.] i in., "Ustawa o samorządzie gminnym", opubl. WKP 2022, t. 5 do art. 26a u.s.g.). Sąd Najwyższy w wyroku z 27 kwietnia 2010 r., sygn. II PK 314/09, również przyjął, że odwołanie pracownika ze stanowiska musi być dokonane w formie pisemnej, lecz nie musi zawierać przyczyny odwołania (art. 70 § 11 K.p.). Co więcej, pracownik zatrudniony na podstawie powołania nie może kwestionować skutecznie odwołania równoznacznego z wypowiedzeniem umowy o pracę ze względu na brak uzasadnionej przyczyny. Wynika to z istoty relacji pomiędzy wójtem a jego zastępcą, gdzie zastępca wójta jest pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie powołania w urzędzie gminy (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.s.), którego kierownikiem jest wójt gminy. W literaturze przedmiotu podkreśla się szczególne usytuowanie sytuacji pracowniczej osoby zatrudnionej na stanowisku zastępcy wójta. Zastępca wójta gminy zatrudniany jest na okres kadencji swego przełożonego: "wygaśnięcie mandatu wójta przed upływem kadencji jest równoznaczne z odwołaniem jego zastępcy lub zastępców" (art. 28e u.s.g.). Podobnie jak jego przełożony "Po upływie kadencji wójta, zastępca wójta pełni swe obowiązki do czasu objęcia obowiązków przez nowo powołanego zastępcę wójta" (art. 29 ust. 2 u.s.g.). Wójt Gminy powołuje więc swego zastępcę i może go w każdej chwili odwołać ze stanowiska (art. 26a ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 70 § 2 K.p.). Odwołanie ze stanowiska zastępcy jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 K.p.) lub też rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Ani w przywołanych aktach prawnych, ani w innych przepisach znajdujących się w systemie prawa obowiązującego prawodawca nie przewidział szczególnych okoliczności, od których wystąpienia byłaby uzależniona dopuszczalność odwołania zastępcy wójta, pozostawiając w tym zakresie wójtowi swobodę działania (por. ww. wyrok WSA w Gliwicach z 13 stycznia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 546/16). Powyższa okoliczność, tj. brak wskazania przyczyny odwołania, nie była zresztą w skardze zarzucana, a skarżąca nie kwestionowała również uprawnienia Wójta do jej odwołania w drodze zaskarżonego zarządzenia. Podważyła natomiast prawidłowość wydania tego zarządzenia z punktu widzenia czasu kiedy zostało jej ono doręczone i skutków, jakie w związku z tym wywołało. Zdaniem skarżącej bowiem nieuprawnionym było doręczenie jej zarządzenia o odwołaniu "na kilka minut (...) przed końcem pracy 6 czerwca 2024 r.", w sytuacji gdy wcześniej tego dnia skarżąca korzystała z uprawnień jej udzielonych, w tym upoważnień i pełnomocnictw, podpisując m.in. przelewy bankowe, umowy na dostawę wody, stwierdzając prawomocność decyzji o warunkach zabudowy czy wydając zaświadczenia wywołujące określone skutki w sferze prawa materialnego dla różnych podmiotów. W ocenie Sądu, tak samo jak ww. okoliczności nie są kwestionowane przez strony, tak samo nie mają one istotnego znaczenia dla oceny skuteczności i legalności zaskarżonego zarządzenia. Jak wynika z przywołanego wyżej art. 70 § 1 zd. 1 K.p. pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Jest to rezultat opisanej wyżej istoty relacji pomiędzy wójtem a jego zastępcą. Zarządzenie w przedmiocie odwołania nie tylko zatem nie musi wskazywać przyczyny odwołania, ale również może być wydane w każdym czasie, a odwołanie może nastąpić niezwłocznie lub w określonym terminie. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku – zaskarżone zarządzenie zostało wydane 6 czerwca 2024 r. i zgodnie z jego treścią skarżąca z tym dniem została odwołana ze stanowiska Zastępcy Wójta. Tego rodzaju działanie było w świetle ww. przepisu uprawnione. Stwierdzenia zawarte w § 2 zaskarżonego aktu są ściśle związane i w sposób automatyczny wynikają z podjętego rozstrzygnięcia o odwołaniu. Nie ulega wątpliwości, że zarządzenie posiada formę pisemną i że zostało wręczone skarżącej w dniu wydania, tj. 6 czerwca 2024 r., a nie np. w dniu późniejszym. Poza oceną Sądu w ramach badania legalności tego aktu leży natomiast to o jakiej porze dnia pracy doszło do tego doręczenia – przepisy prawa, jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, nie przewidują bowiem w tym zakresie żadnych wymogów. Przywoływane przez skarżącą okoliczności związane z podjęciem we wcześniejszych godzinach tego dnia określonych działań w ramach uprawnień Zastępcy Wójta nie wpływają na ocenę możliwości i legalności odwołania, a skuteczność tych czynności winna być oceniana odrębnie, w ramach ewentualnych postępowań dotyczących tych właśnie aktywności o charakterze prawnym. Z tego powodu dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają istotnego znaczenia także kwestie związane z ewentualnym brakiem właściwości (z uwagi na brak upoważnienia) spowodowanej owym późnym wręczeniem odwołania. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI