II SA/Ke 359/20

II SA/Ke 359/20 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2020-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3295/20 - Wyrok NSA z 2023-09-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 35 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 71
par. 2 ust. 1 pkt 51, par. 3 ust. 2 pkt 3,
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1 i 1a,
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania S. G. Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję Starosty W. Nr [...] z dnia 23 października 2019 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (kurnik 59 DJP) z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, wentylacyjną oraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną i zbiornikiem na ścieki bytowe, na terenie obejmującym działki nr [...] w obrębie K. 006, gm. S. .
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że 14 czerwca 2019 r. S. G. złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę opisanej wyżej inwestycji, załączając oświadczenie o prawie do dysponowania ww. działkami na cele budowlane (wynikającym ze stosunku zobowiązaniowego), zaświadczenie Wójta Gminy S. , że wnioskodawca figuruje w rejestrach podatkowych tej Gminy oraz projekty budowlane budynku inwentarskiego i zbiornika na ścieki sanitarne.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2019 r. Starosta Włoszczowski, działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej jako "u.P.b.", nałożył na inwestora obowiązek usunięcia – do dnia 20 września 2019 r. – nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym poprzez:
przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub postanowienia stwierdzającego brak konieczności wydania decyzji środowiskowej,
przedłożenie zaświadczenia o aktualnej średniej wielkości gospodarstwa rolnego w gminie S. oraz dokumentu potwierdzającego prowadzenie gospodarstwa rolnego przez inwestora,
wykazanie, czy przedmiotowa inwestycja posiada uzbrojenie terenu wystarczające dla zamierzenia budowlanego (w tym dostęp do drogi publicznej),
określenie kolorystyki budynku,
doprowadzenie do zgodności w zakresie działki drogowej nr [...] przedłożonego wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu budowlanego,
sporządzenie spisu treści oraz ponumerowanie stron w projekcie budowlanym,
zaznaczenie na projekcie zagospodarowania terenu projektowanych 2 miejsc postojowych,
określenie, czy zbiorniki paszowe oznaczone na projekcie zagospodarowania terenu i na rzucie przyziemia podlegają opracowaniu, jeśli tak to dołączenie stosownego opracowania,
uzupełnienie projektu o część sanitarną dla części budynku (hala kurnika).
Inwestor złożył pismo wyjaśniające z dnia 16 września 2019 r. w odniesieniu do pkt 1, 2, 3, 8, 9 oraz uzupełnił projekt budowlany w zakresie wskazanym w pozostałych punktach.
Decyzją z dnia 23 października 2019 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 35 ust. 3 u.P.b., odmówił S. G. zatwierdzenia wnioskowanego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wskazując, że inwestor nie przedłożył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.), zwanej dalej "u.i.ś". W tym ostatnim zakresie Starosta wskazał, że:
- zamiarem inwestora jest budowa 2 budynków inwentarskich w obsadzie 59 DJP każdy, a ponadto w dniu 14 czerwca 2019 r. pięciu innych inwestorów złożyło w sumie 10 wniosków o pozwolenie na budowę identycznych budynków inwentarskich, zlokalizowanych na sąsiednich nieruchomościach,
- wszystkie ww. budynki usytuowane są na działkach będących własnością tej samej osoby, mają wspólną drogę dojazdową i wspólny wodociąg.
W odwołaniu od ww. decyzji S. G. zakwestionował stanowisko organu I instancji podnosząc, że brak jest jakiegokolwiek powiązania technologicznego z jego drugim obiektem i obiektami sąsiednimi czterech innych inwestorów. O powiązaniu technologicznym nie świadczą stan prawny nieruchomości i dzielona przez inwestycje infrastruktura użyteczności publicznej.
Utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję Wojewoda Świętokrzyski przeanalizował poszczególne punkty postanowienia organu I instancji z dnia 15 lipca 2019 r. I tak, w odniesieniu do punktu 1 tego postanowienia, odwołując się do treści art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2 u.i.ś., § 2 ust. 1 pkt 51, § 3 ust. 1 pkt 102, 103 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 71), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r.", stwierdził, że w jego ocenie organ I instancji zasadnie nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub postanowienia stwierdzającego brak konieczności wydania decyzji środowiskowej.
Jeśli chodzi o pozostałe punkty ww. postanowienia, organ odwoławczy stwierdził:
- co do wykazania, czy przedmiotowa inwestycja posiada uzbrojenie terenu wystarczające dla zamierzenia budowlanego (w tym dostęp do drogi publicznej) – że projekt zagospodarowania terenu nie określa połączenia obiektu z siecią elektroenergetyczną (organ w tym zakresie powołał się na treść § 8 ust. 3 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego - Dz.U. z 2018 r. poz. 1935);
- co do doprowadzenia do zgodności w zakresie działki drogowej nr [...] . wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu budowlanego – że wniosek o pozwolenie na budowę nie dotyczy działki nr [...] , zaś oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i projekt budowlany dotyczą tej działki;
- co do braku w projekcie części sanitarnej dla części budynku (hala kurnika) – że projekt budowlany - część sanitarna jest nadal w tym zakresie niekompletny (brakuje opracowania dotyczącego wentylacji kurnika).
Wojewoda stwierdził także, że inwestor wywiązał się z pozostałych nałożonych obowiązków.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowy kurnik przeznaczony ma być dla 14.750 sztuk kur, tj. 59 DJP, powierzchnia hali kurnika wynosi 1.474,80m2, powierzchnia zabudowy budynku - 2.368,87m2, kubatura - 12.662,01 m3. Obsługę budynku będzie wykonywał inwestor oraz członkowie jego rodziny lub zatrudnieni pracownicy w ogólnej liczbie 2-4 osób. W budynku zaprojektowano instalacje: elektroenergetyczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej do projektowanego zbiornika na ścieki, wentylacji grawitacyjnej, wentylacji grawitacyjnej wspomaganej mechanicznie i mechanicznej w hali kurnika. Dojazd do budynku będzie się odbywał poprzez istniejący zjazd z drogi oznaczonej w planie miejscowym symbolem KD-Z, na działkę nr [...] (działka prywatna), następnie poprzez część działki nr [...] /16 (działka prywatna), w kierunku działki nr [...], która stanowi użytek drogowy o charakterze ogólnodostępnym. Powołano się ponadto na akta spraw dotyczących innych planowanych na tym terenie kurników, identycznych pod względem wielkości (w jednym przypadku pod względem gabarytów), objętych odrębnymi wnioskami o pozwolenie na budowę z dnia 14 czerwca 2019 r.:
drugiego kurnika S. a G. o obsadzie 59 DJP – zlokalizowanego na działkach nr [...] w Kuczkowie,
dwóch kurników P. G.:
- o obsadzie 39 DJP (identycznego pod względem gabarytów) – zlokalizowanego na działkach nr [...],
- o obsadzie 59 DJP – zlokalizowanego na działkach nr [...],
dwóch kurników E. G.:
- o obsadzie 59 DJP – na działkach nr [...],
- o obsadzie 59 DJP –na działkach nr [...],
dwóch kurników M. B.:
- o obsadzie 59 DJP – zlokalizowanego na działkach nr [...],
- o obsadzie 59 DJP – na działkach nr [...],
dwóch kurników M. P.:
- o obsadzie 59 DJP – zlokalizowanego na działkach nr [...],
- o obsadzie 59 DJP – na działkach nr [...].
W rezultacie łączna obsada wszystkich kurników wynosi 570 DJP.
Z porównania projektów zagospodarowania terenu dla analizowanego budynku i drugiego identycznego budynku inwentarskiego S. a G. wynika, że będą one w odległości od siebie 79,20 + 123,30 + 29,88= 232,38m.
Z porównania projektów zagospodarowania terenu dla analizowanego budynku i drugiego identycznego budynku inwentarskiego M. P. (na działkach nr [...]) wynika, że będą one w odległości od siebie 70,67 + 73,21 = 143,88 m, co jest odległością mniejszą niż 210 m.
Pozwolenia na budowę ww. obiektów dotyczą tych samych działek nr [...], [...] , tak więc inwestycja S. a G. realizowana jest na tych samych nieruchomościach, co inwestycja M. P., a także E. G. i M. B., wszystkie inwestycje mają wspólny zjazd z drogi publicznej (oznaczonej w planie miejscowym KD-Z) przez działkę nr [...] /13 (grunty rolne), co pozwala zakwalifikować je jako jeden obiekt o obsadzie 4 x 59DJP = 236DJP.
Kurniki S. a G.a będą obsługiwane przez te same osoby.
W takim stanie rzeczy, w ocenie organu odwoławczego, budowa wskazanego we wniosku budynku inwentarskiego wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest określenie nie tylko obsady poszczególnych kurników, ale również kumulowania się zapachów z wentylacji mechanicznej i hałasu, pochodzących z tych kurników w związku z ich skupieniem na określonym terenie w bezpośrednim sąsiedztwie. Uwzględniają to przepisy obecnie obowiązującego (od dnia 11 października 2019 r.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), dalej jako "rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r." Organ przytoczył brzmienie § 3 ust. 1 pkt 104 tego rozporządzenia (zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. chów i hodowlę zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, jeżeli działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m od innych przedsięwzięć chowu zwierząt) i podkreślił, że powyższe potwierdza, że budowa wskazanego we wniosku budynku inwentarskiego wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Niezależnie od tego organ II instancji stwierdził:
brak projektu budowlanego powierzchni utwardzonych dojść, dojazdów i podłoża szczelnego, które zajmują 10132,0 m2, wymaganych przepisami § 8 ust. 2 pkt 3 i § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
ze względu na specyfikę obiektu brak informacji i danych o charakterze i cechach istniejących i przewidzianych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanego obiektu i ich otoczenia, wymaganych przepisami § 8 ust. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.,
brak prawidłowego projektu zagospodarowania terenu – jako że znajdujący się w projekcie budowlanym stanowi jedynie pomniejszoną i nieczytelną kserokopię,
brak prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane – wykonanie utwardzenia terenu; pismo z dnia 3 lipca 2019 r. Urzędu Gminy S. zezwala na wykorzystanie działki nr [...] na cele komunikacyjne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył S. G., podnosząc zarzuty naruszenia:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., polegającego na zastosowaniu przez Wojewodę Świętokrzyskiego przepisów tego rozporządzenia (tj. § 3 ust. 1 pkt 104), co doprowadziło do stwierdzenia, że budowa spornego zamierzenia budowlanego wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ze względu na jego powstanie w odległości mniejszej niż 210 m od innych przedsięwzięć chowu zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, podczas gdy z brzmienia powołanego wyżej § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. jednoznacznie wynika, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony przez skarżącego w dniu 14 czerwca 2019 r. – co oznacza, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mogą mieć wyłącznie przepisy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.;
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 u.P.b. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. w związku z art. 59 ust. 1 u.i.ś., poprzez uznanie, że skarżący powinien wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przedłożyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ze względu na to, że wnioskowane przedsięwzięcie może być zaliczone do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy zamierzenie budowlane, którego dotyczy zaskarżona decyzja posiada takie parametry (t. przede wszystkim obsadę wynoszącą 59 DJP), które pozwalają uzyskać pozwolenie na jego budowę bez konieczności wcześniejszego uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a nadto nie zachodzą uzasadnione przesłanki do zsumowania wielkości obsady (59 DJP) tego przedsięwzięcia z obsadą budynku inwentarskiego planowanego do realizacji przez inwestorów: M. P., E. G. i M. B. (o obsadzie 59 DJP każdy) na działkach znajdujących się w pobliżu działek, na których ma zostać realizowane przedsięwzięcie objęte zaskarżoną decyzją;
3. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 10 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 i 3 u.P.b. poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji, bez uprzedniego wyczerpania procedury przewidzianej w art. 35 ust. 3 tej ustawy z uwagi na stwierdzenie przez organ II instancji:
braku określenia w projekcie zagospodarowania terenu połączenia projektowanego obiektu z siecią elektroenergetyczną,
braku opracowania dotyczącego wentylacji kurnika (co ma rzekomo prowadzić do niekompletności projektu budowlanego w branży sanitarnej),
braku po stronie skarżącego prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, tj. na potrzeby wykonania utwardzenia terenu, albowiem z pisma z dnia 3.07.2019 r. Urzędu Gminy S. wynika, że skarżący może działkę nr [...] wykorzystywać na cele komunikacyjne,
braku projektu budowlanego powierzchni utwardzonych dojść i dojazdów i podłoża szczelnego o łącznej pow. 10 132 m2, wymaganych przez przepisy § 8 ust. 2 pkt 3 i § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
braku informacji i danych o charakterze i cechach istniejących i przewidzianych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanego obiektu i ich otoczenia wymaganych przepisami § 8 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
braku prawidłowego projektu zagospodarowania terenu,
podczas gdy odnośnie braków wskazanych w ppkt 3.1, ppkt 3.2. organ I pierwszej instancji uznał, że zostały one prawidłowo uzupełnione przez skarżącego, zaś w odniesieniu do braków wskazanych w 3.3., ppkt 3.4., ppkt 3.5. organ ten w ogóle nie wskazywał na ich zaistnienie, wobec czego nie wzywał skarżącego do ich uzupełnienia lub wyjaśnienia, jak też nie uczynił tego organ II instancji, co doprowadziło do sytuacji tego rodzaju, że skarżącemu nie umożliwiono ewentualnego uzupełnienia lub wyjaśnienia tychże braków w trybie przewidzianym przez przepis art. 35 ust. 3 u.P.b. i w konsekwencji została wydana decyzja odmowna, a ponadto wskazanie na występowanie tychże braków przez organ II instancji należy uznać za bezpodstawne ze względów faktycznych i prawnych.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął sformułowane w skardze zarzuty, przytaczając argumentację na ich poparcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił dowód z akt spraw tut. Sądu o sygnaturach: II SA/Ke 232/20, II SA/Ke 237/20, II SA/Ke 238/20, II SA/Ke 241/20, II SA/Ke 242/20, II SA/Ke 243/20 i II SA/Ke 244/20. Przedmiotem tych spraw są skargi 4 pozostałych inwestorów przedsięwzięć opisanych szczegółowo w zaskarżonym rozstrzygnięciu Wojewody Świętokrzyskiego, na decyzje odmawiające im udzielenia pozwoleń na budowę i zatwierdzenia projektów budowlanych z uwagi na nieprzedłożenie wraz z wnioskiem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanych inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Zasadniczym powodem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia S. G. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (kurnik o obsadzie 59 DJP) wraz z instalacjami i towarzyszącą infrastrukturą techniczną oraz zbiornikiem na ścieki bytowe, na działkach nr [...] /13, [...] /16 i [...] w miejscowości K. , było nieprzedłożenie przez inwestora – w terminie wyznaczonym w trybie art. 35 ust. 3 u.P.b. – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 u.i.ś. lub postanowienia stwierdzającego brak konieczności wydania takiej decyzji. Kwestią sporną pomiędzy stronami było to, czy przedłożenie tego rodzaju decyzji (bądź postanowienia) było w stanie faktycznym sprawy w ogóle wymagane.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wydawanych na podstawie u.P.b. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie ww. decyzji (art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.P.b.).
Z art. 35 ust. 1 pkt 1 u.P.b. wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.i.ś. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z wymogów ochrony środowiska, który stosuje się w przypadku realizacji określonych przedsięwzięć, mianowicie - jak wynika z powołanego już art. 71 u.i.ś. - w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zatem zobowiązany sprawdzić, czy projektowana inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli w ocenie takiego organu projektowana inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a decyzji takiej nie dołączono, to organ ten jest uprawniony do zastosowania art. 35 ust. 3 u.P.b. Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 u.P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów wydawane na podstawie art. 60 u.i.ś. Trafnie podnosi skarżący, że w niniejszym przypadku ocenę, czy przedsięwzięcie, którego dotyczył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy przeprowadzić przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., nie zaś rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Ten ostatni akt wszedł w życie w dniu 11 października 2019 r., a zatem jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Jednak zgodnie z § 4 tegoż rozporządzenia, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b u.i.ś., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dyspozycja tego przepisu powoduje, że w niniejszym przypadku zastosowanie mają przepisy rozporządzenia obowiązującego do dnia 10 października 2019 r., tj. rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.
Nawiązując do zarzutu skargi oznaczonego nr 1, podkreślenia wymaga, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczywiście przywołał treść § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., jednak całościowa analiza argumentacji zaprezentowanej w tym rozstrzygnięciu wskazuje na to, że zabieg taki służył przede wszystkim wykazaniu zasadności postawionej wcześniej tezy o konieczności złożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Teza ta została natomiast sformułowana w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., na co wyraźnie wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Dostrzega to zresztą sam skarżący przyznając w uzasadnieniu skargi (k. 9), że organ odwoławczy "zdaje się korzystać łącznie" z przepisów obu rozporządzeń. Zakwalifikowanie przedsięwzięcia do mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nastąpiło jednak bez wątpienia w oparciu o rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r., a konkretnie na podstawie § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia, nakazującego badanie skumulowanego oddziaływania na środowisko przedsięwzięć tego samego rodzaju, znajdujących się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Organ II instancji przyjął bowiem, że dwie inwestycje planowane przez skarżącego oraz inwestycje pozostałych czterech inwestorów, z uwagi na ich położenie oraz charakterystyczne parametry, należy zakwalifikować jako jeden obiekt o wspólnym skumulowanym oddziaływaniu na środowisko.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza). § 3 ust. 1 pkt 102 i 103 tego samego rozporządzenia stanowią, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się:
- chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP);
- chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie:
a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone:
– mieszkaniowych,
– innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt,
– zurbanizowanych niezabudowanych,
– rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych,
b) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.
W niniejszym przypadku wnioskowane przedsięwzięcie dotyczy budynku inwentarskiego – kurnika o deklarowanej obsadzie 59 DJP. Jakkolwiek w świetle przywołanych przepisów rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., przedsięwzięcie to nie byłoby kwalifikowane jako mogące choćby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, istotne znaczenie ma fakt, że w tym samym czasie wpłynęły do organu I instancji wnioski o zatwierdzenie projektów budowlanych i udzielenie pozwoleń na budowę, dotyczące łącznie dziesięciu analogicznych inwestycji, identycznych pod względem wielkości, a w jednym przypadku pod względem gabarytów, przy czym progi obsady dla kurników zostały wyznaczone na poziomie tuż poniżej normy wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 102 ww. rozporządzenia, tj. 59 DJP (za wyjątkiem jednego wniosku – P. G., przewidującego obsadę kurnika na 39 DJP). Wszystkie kurniki mają być zlokalizowane w sąsiedztwie, na terenie kilku działek ewidencyjnych, których właścicielem jest E. G., będąca zresztą jednym z inwestorów. Tak, jak ustalił to organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po dwa wnioski złożyli:
- skarżący S. G. (drugi z jego wniosków dotyczy lokalizacji kurnika na działkach nr [...] /7, [...] /8, [...] /13, [...] /16, [...] ),
- M. P. (na działkach nr [...] /13, [...] /16, [...] oraz na działkach nr [...] /3, [...] /9, [...] /10, [...] /13, [...] /16, [...] .),
- P. G. - na działkach nr [...] /4, [...] /5, [...] /9, [...] /10, [...] /13, [...] /16, [...] oraz na działkach nr [...] /3, [...] /9, [...] /10, [...] /13, [...] /16, [...] ,
- M. B. - na działkach nr [...] /3, [...] /4, [...] /9, [...] /10, [...] /13, [...] /16, [...] oraz na działkach nr [...] /13, [...] /16, [...] ,
- E. G. - na działkach [...] /16, [...] /13, [...] oraz na działkach nr [...] /5, [...] /6, [...] /7, [...] /8, [...] /9, [...] /10, [...] /13, [...] /16, [...] .
Łączna obsada wszystkich kurników wynosi 570 DJP, przy czym - co wymaga odnotowania - już zsumowanie parametrów dwóch sąsiadujących kurników prowadzi do przekroczenia progu wskazanego w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.
Organ odwoławczy trafnie odwołał się w tym przypadku do treści § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.ś., lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
W ocenie Sądu należy w pełni podzielić stanowisko organu co do tego, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszym przypadku. Ma on na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Opisany przepis ma również zapobiegać praktyce tworzenia pozornie odrębnych od siebie pod względem technologicznym przedsięwzięć tego samego rodzaju przez ten sam lub inny podmiot (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. II SA/Po 523/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W tym przypadku wszystkie wnioskowane inwestycje mają być położone na działkach należących do jednej osoby – E. G.. Odległość pomiędzy kurnikami, których inwestorem jest skarżący wynosi 232,38 m, jednak do sąsiedniego kurnika objętego wnioskiem M. P., mającym lokalizację na tej samej działce nr [...] /16, przedsięwzięcie rozpatrywane w niniejszej sprawie jest oddalone o 143,88. Wszystkie planowane przedsięwzięcia, co najlepiej ukazuje rysunek poglądowy sporządzony na etapie postępowania odwoławczego, znajdują się w jednym skupisku, mają korzystać ze wspólnego wodociągu, komunikacja istniejącym zjazdem z drogi KD-Z ma się odbywać poprzez działkę [...] /13, część działki [...] /16 oraz działkę [...] . Ponadto wnioski dotyczą po części tych samych działek. Nawet jeśli z pozoru każdy z kurników może funkcjonować samodzielnie, istotne znaczenie w kontekście przytoczonego przepisu ma możliwość kumulowania się oddziaływań na środowisko pochodzących z poszczególnych inwestycji, o identycznym przecież profilu. Z tego względu dla oceny dokonywanej na gruncie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. nie ma najmniejszego znaczenia fakt, że inwestorami w przypadku poszczególnych par wniosków są różne osoby.
Jeśli chodzi o zawarty w ww. przepisie wymóg co do tego, że przedsięwzięcia mają znajdować się na terenie jednego zakładu lub obiektu, należy zauważyć, że pojęcie zakładu zostało zdefiniowane w przepisie art. 3 pkt 48 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1219). Zgodnie z jego treścią przez "zakład" należy rozumieć jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Jak przyjął NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. dokonując kwalifikacji pojęcia prawnego "zakład" należy uwzględniać wykładnię celowościową "przez pryzmat wymagań ochrony środowiska (w szczególności przed zanieczyszczeniem)".
Co jednak nie mniej istotne, obowiązująca aktualnie u.i.ś. jest wynikiem transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. L 175 z 5.7.1985, str. 40), której wersję ujednoliconą stanowi dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/EU z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywoływanych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, s. 1) – tzw. dyrektywa EIA. W preambule tej ostatniej dyrektywy podniesiono, że na podstawie art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej polityka Unii w dziedzinie środowiska oparta jest na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". Skutki w środowisku powinny być uwzględniane w możliwie najwcześniejszej fazie we wszystkich procesach planowania technicznego i podejmowania decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić podleganie przedsięwzięć mogących powodować znaczące skutki w środowisku, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji, wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję i oceny w odniesieniu do ich skutków na środowisko, przed udzieleniem zezwolenia. Na gruncie tych regulacji w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wskazuje się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13 w postępowaniu Marktgemeinde Straßwalchen i in./Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend). W sprawie CODA, sygn. C-142/07 rozstrzygniętej wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (aktualnie TSUE) z 25 lipca 2008 r. w sprawie C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA v. Ayuntamiento de Madrid, wydanym w wyniku pytania prejudycjalnego sądu administracyjnego w Madrycie, ETS wyraził pogląd, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel dyrektywy EIA nie zostanie zrealizowany, a przedsięwzięcia te unikną obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku gdyby - wzięte pod uwagę łącznie - stanowiły przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei w sprawie C-87/02 (Komisja przeciwko Włochom) wyrażono pogląd, według którego bez względu na metodę obraną przez państwo członkowskie dla ustalenia, czy dane przedsięwzięcie wymaga oceny, czy też nie, tj. wskazania danego przedsięwzięcia w drodze aktu prawnego czy też w wyniku indywidualnego badania przedsięwzięcia, metoda ta nie może zagrażać realizacji celów dyrektywy, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może wywierać znaczące skutki środowiskowe w rozumieniu dyrektywy, nie zostało wyłączone spod oceny (zob. M. Bar, "Aspekty prawne selekcji przedsięwzięć wymagających oceny oddziaływania na środowisko", (w:) H. Lisicka (red.), "Prawo ochrony środowiska. Książka jubileuszowa z okazji 40-lecia pracy naukowej", Wrocław 2008, s. 26-27).
W świetle m.in. w/w orzeczeń TSUE, także Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1165/17, stwierdził, że skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być zatem efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie, do którego tytuł prawny posiada ten sam podmiot. W ustaleniu skumulowanego oddziaływania istotne znaczenie powinny mieć oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas eksploatacji przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Z wyroku tego wynika, że sądy administracyjne powinny dokonać wykładni prawa krajowego w świetle tekstu oraz celu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Jest to obowiązek skierowany nie tylko do sądów krajowych, ale również do organów administracji. Poprzez stosowanie wykładni prowspólnotowej, efektywność dyrektywy jest zapewniana za pomocą norm krajowych, a nie bezpośrednio skutecznych norm wspólnotowych. Z tego powodu wykładnię prowspólnotową nazywa się pośrednią skutecznością dyrektyw. Dotyczy ona całości ustawodawstwa krajowego, niezależnie od daty jego powstania, a nie tylko norm krajowych implementujących dyrektywę (zob. B. Kurcz, 4.2.1. Problem wykładni pro wspólnotowej, (w:) Dyrektywy Wspólnoty Europejskiej i ich implementacja do prawa krajowego, Kantor Wydawniczy Zakamycze, 2004).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że dla oceny, czy dane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, w pierwszym rzędzie znaczenie powinno mieć nie tyle literalne brzmienie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. (w tym pojęcia zakładu lub obiektu, a także kwestia powiązań technologicznych pomiędzy poszczególnymi inwestycjami), co dążenie do realizacji celów powołanej dyrektywy, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może potencjalnie wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko. Z tego względu poszczególne inwestycje nie mogą być w tym przypadku oceniane w oderwaniu od pozostałych. Ich skutki wywierane na środowisko, w tym generowany łącznie hałas czy zapach, będą bowiem wynikiem tożsamych przedsięwzięć funkcjonujących na niewielkim obszarze. Określeniu warunków dla m.in. takich sytuacji służyć ma postępowanie prowadzące do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym – o ile okaże się to konieczne – po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 u.i.ś.).
Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że niewypełnienie przez skarżącego nałożonego na niego w trybie art. 35 ust. 3 u.P.b. obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia stwierdzającego brak obowiązku wydania takiej decyzji, musiało skutkować wydaniem decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w pkt 3 skargi, rację ma skarżący podnosząc, że aby braki wniosku o pozwolenie na budowę, na które wskazał organ odwoławczy w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dawały podstawę do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, organ winien uprzednio wyczerpać tryb wynikający z art. 35 ust. 3 u.P.b. W tym przypadku tryb ten bądź to w ogóle nie został wyczerpany, bądź też wyczerpał go organ I instancji, uznając dane braki za prawidłowo uzupełnione, zaś Wojewoda wyraził w tym zakresie odmienną ocenę. Ponieważ jednak nie te powody legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie można było przyjąć, aby naruszenie przez Wojewodę art. 35 ust. 1 i 3 u.P.b. miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na budowę był bowiem brak przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w tym zakresie stanowisko organu było zgodne z prawem.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.