II SA/Ke 357/25

II SA/Ke 357/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 20 ust. 3a, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d i c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2025 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 czerwca 2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie "ŚWINGiK"), po rozpoznaniu odwołania A. W., B. K. oraz W. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 marca 2025 roku, znak: [...], orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu w miejsce użytku LsV (lasy) - użytku Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy) w odniesieniu do nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...], oznaczonych w obrębie 0021 numerami działek [...] o powierzchni 0.2170 ha, [...] o powierzchni 0.0723 ha, [...] o powierzchni 0.0723 ha, [...] o powierzchni 0.0723 ha, [...] o pow. 0.0543 ha, [...] o pow. 0.0543 ha, [...] o pow. 0.0543 ha, [...] o pow. 0.0688 ha.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 09 października 2024 r. stanowiącym "odpowiedź na zawiadomienie z 7.06.2024 (znak: [...]) i uzupełnienie zawiadomienia z dnia 24.07.2024 znak: [...]" Pan A. W. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem "Jako grupa 18 rodzin właścicieli i współwłaścicieli działek [...], zwracamy się do Pani o dokonanie z urzędu zmiany istniejącego oznaczenia "lasy V" w rejestrze ewidencji gruntów na oznaczenie "użytki zielone \7" .Do wniosku dołączył kopię decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 marca 2024 r. znak: [...] oraz kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 września 2024 r. znak: [...]
W odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia i sprecyzowania wniosku, A. W. w piśmie z dnia 29 listopada 2024 r. wskazał, że wnosi o "wpisanie do rejestru nowego oznaczenia "Bp" w odniesieniu do przedmiotowych terenów". Do wniosku dołączył oznaczone przez siebie dowody, t.j.: "Dowód nr 5a" - archiwalna fotografia (z 1993 r.) działek nr [...], 720, "Dowód 5b" - Wyrys z mapy m. K. nieruchomości położonej przy ul. [...] (działki nr [...]) stanowiący załącznik do decyzji z 10 września 1985 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę domu, "Dowód 5b-3"- uzgodnienie techniczne dotyczące przyłącza wodociągowego do działki nr [...] (późniejsze oznaczenie 719/1-8), "Dowód 5b-4" - protokół Nr [...] z dnia 27 listopada 1990 r. dotyczący uzgodnienia dokumentacji techniczno-projektowej inwestycji wraz z przyłączami, "Dowód 5b- 5" - mapa z uzgodnieniem lokalizacji przyłącza wody do działki nr [...], "Dowód 5c" - rachunek za wykonanie przyłącza wody do działki nr [...], "Dowód 5d" - protokół technicznego odbioru z dnia 29 czerwca 1992 r. o nr [...] przyłącza wody, "Dowód 5e" - protokół zamontowania wodomierza głównego na działce nr [...], "Dowód 5f" - umowa z dnia 30 czerwca 1992 r. o nr [...] z Wodociągami Kieleckimi dotycząca dostawy wody do dz. nr [...], "Dowód 5g"- rachunek za zamontowanie przyłącza energetycznego do działki nr [...] (odcinek linii napowietrznej + skrzynka złącza energetycznego), "Dowód 5h" - książeczki wpłat za energię elektryczną i gaz do działki nr [...] (lata: 1993, 1994, 1995), "Dowód 5n" - zestawienie części kosztów inwestycyjnych dotyczących działki nr [...] za lata 1985 do 1992, "Zał. 1"- mapa sytuacyjna podziału działki nr [...] sporządzona w 1998 r,"Zał. 2"- archiwalna fotografia dz. 719/5-8 (stan na 2004 r.),"PKP" - Pismo PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 17 marca 2021 r. znak: [...], "PGE" - Pismo PGE z dnia 08 marca 2022 r. znak: [...] [...], "719/is "UPUL"" - Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 marca 2024 r. znak: [...], "Zał. "SKO - 720" UPUL" - Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2024 r. znak: [...], "Zał. 3.[...]" - Skorygowana koncepcja zagospodarowania dz. 719/1-8 i 720 przy ul. [...] w K., "Zał. 5f - stanowiący Umowę W/GDI Nr [...]/2021 z dnia 13 maja 2025 r. dotyczącą dostawy wody."
W odpowiedzi na wezwanie organu, Wydział Klimatu, Środowiska i Gospodarki Komunalnej przy piśmie z dnia 09 grudnia 2024 r. znak: [...] przesłał kopię uproszczonych planów urządzania lasu na lata 1998-2008, 2009-2018 wraz z projektem UPUL na lata 2024-2033 w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości.
Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. A. W., B. K. i W. S. jako właściciele działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zawnioskowali o "Rozdzielenie działek 719/1-8 od działki nr [...], z uwagi na opóźnienie zawarcia notarialnego aktu potwierdzenia prawa do dziedziczenia dwóch spadkobierców części działki nr [...]. W związku z tym dalsze postępowanie prowadzone było odnośnie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], z wyłączeniem działki nr [...].
W odpowiedzi na pytanie organu, Wydział Inwestycji i Architektury pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. poinformował, że "aktualnie nie toczy się żadne postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę". Dodatkowo nadmieniono, że "dla działek nr ewid. [...] i [...] została wydano decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 31.12.2004 r. znak: [...] (sprostowana postanowieniem z dnia 14.01.2005r., znak: [...]) odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz urządzeniami techniczno-budowlanymi związanymi z budynkiem na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w K.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 30.03.2005 r., znak: [...] Natomiast dla działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 720, została wydana decyzja Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 06.05.2022r., znak: [...] odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 24 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa pro-ekologicznego osiedla domów plus-energetycznych wraz ze szczególnym sposobem zagospodarowania terenu na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 720, obręb 0021, w granicach oznaczonych na zał. graf, literami ABCDEF-A, przy ul. [...] w K.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 12.09.2022r. znak [...] Na ww. rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do WSA w Kielcach, który wyrokiem z dnia 15.02.2023 r., sygn. akt II SA/Ke [...] oddalił skargę. Następnie NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 09.07.2024r., sygn. akt II OSK 1600/22 - oddalił skargę kasacyjną.
W odpowiedzi na pismo organu, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w R. w piśmie z dnia 31 stycznia 2025 r. znak: [...] poinformował, że nie została wydana decyzja zezwalająca na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych na przedmiotowych działkach.
Do pisma z dnia 24 lutego 2025 r. A. W., B. K. oraz W. S. dołączyli: akt własności ziemi z dnia 26 maja 1975 r. o nr [...] (Dowód nr [...] - AWZ 1975), decyzję o nr ewid. 1078W w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego (podatku od nieruchomości i funduszu miejskiego - gminnego) za rok 1990 (NPP 1990), Nomogram przedstawiający średnio godzinowy pobór wody ze studni nr [...] ujęcie Białogon (ZAŁ. 2A), Aneks Nr [...] z dnia 30 września 1992 r. dotyczący zatrudnienia wnioskodawcy (EXBUD 1), Pismo z dnia 14 stycznia 2025 r. (ŚUW 1), Mapę gospodarczą lasu osób fizycznych obręb ewidencyjny K. 0021 Gmina Miasto K. (ZAŁ. 11).
Decyzją z dnia 5 marca 2025 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu w miejsce użytku LsV (lasy) użytku Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy) w odniesieniu do nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...], oznaczonych w obrębie 0021 numerami działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
W odwołaniu od tej decyzji wniesionym przez A. W., B. K. oraz W. S. podniesiono, że "Organ nie odniósł się do żadnego z przedstawionych mu 19 istotnych w sprawie dowodów, które opisywały stan faktyczny działki nr [...] (obecnie nr [...]), ograniczając się jedynie do wyszczególnienia w/w dowodów, nie wyjaśnił w sposób należyty i wyczerpujący przyczyn dla których nie może przychylić się do naszego wniosku z 29.11.2024 (...) zapisy EGiB od 1993 roku były i są nadal niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym działki nr [...] (719/1-8) (...) Organ nie uwzględnił prawomocnej decyzji UM K. z dnia 22.03.2024 znak: [...] dotyczącej wyłączenia działek 719/1-8 z Uproszczonego Planu Urządzania Lasu (UPUL) na lata 2024 do 2033 (...) Organ nie uwzględnił faktu, że przywołany przez niego wyrok NSA z 9.07.2024 (sygn. II OSK 1600/22) nie rozstrzygnął przedmiotu sporu, czyli nie dokonał kontroli zakresu zakazów zawartych w § 4 rozporządzenia nr 4/2019 Wojewody Świętokrzyskiego w kontekście art. 130 ust. 1 ustawy prawo wodne."
W toku postępowania odwoławczego:
1. Urząd Miasta K. Wydział Geodezji przesłał operat z przeprowadzonej klasyfikacji (po aktualizacji) zaewidencjonowany w dniu 6 sierpnia 1993 r. pod numerem [...] (aktualnie pod numerem [...]) wyjaśniając też, że organ nie jest w posiadaniu innych dokumentów niż te które znajdują się w ww. dokumentacji;
2. Sąd Rejonowy w K. VI Wydział Ksiąg Wieczystych przesłał poświadczony za zgodność z dokumentem złożonym do akt księgi wieczystej nr [...] odpis aktu notarialnego nr Rep. A [...] sporządzony w dniu [...] w K. oraz kopię mapy sytuacyjnej (z podziału nieruchomości) przyjętą do zasobu w dniu 2 kwietni 1998 r. pod nr [...]. W/w akt sporządzono w celu zniesienia współwłasności, a W. S., B. K. i A. W. ujawnieni w księdze wieczystej Kw. Nr [...] oświadczyli, że "działki te nie są zabudowane, natomiast są one zalesione".
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zastosował regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm.) i przepisach wykonawczych do tej ustawy oraz ustawie z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024, poz. 572 z późn. zm.).
Cytując przepisy art. 2 pkt 8, art. 20, 24 ust. 2b i 2c p.g.i.k., § 11, 34 ust. 1, § 22 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów organ stwierdził, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków opiera się na zasadzie aktualności, zgodnie z którą starostowie mają obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów. Ewidencja ma charakter techniczno-deklaratoryjny, ujawnione w niej informacje dotyczące danych geodezyjnych działki pełnią funkcję informacyjną. Organ ewidencyjny zajmuje się rejestracją tych danych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Wpis w ewidencji gruntów i budynków jest jedynie informacją, która wynika z dokumentów posiadanych przez organ ewidencyjny. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na podstawie przedłożonych organowi dokumentów, będących potwierdzeniem zasadności dokonania oczekiwanej zmiany.
Następnie wyjaśnił, że w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. znajduje się operat klasyfikacyjny o numerze ewidencyjnym [...]. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej decyzją z dnia 10 grudnia 1962 r. Nr [...] zatwierdziło klasyfikację gruntów miasta K. przeprowadzoną w roku 1962 przez klasyfikatora Ob. T. N. uwidocznioną na mapie i rejestrze klasyfikacyjnym sporządzonym w roku 1961 przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w K. i sporządzoną na gruncie przez inspektora do spraw klasyfikacji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. na mapie i rejestrze klasyfikacyjnym.
Ewidencja gruntów dla miasta K. obrębu XI została założona w 1968 r. z czego sporządzono operat techniczny o numerze ewidencyjnym [...]. W rejestrze gruntów ujawniono w jednostce rejestrowej nr [...] działkę nr [...] o łącznej powierzchni wynoszącej 0,6656 ha, w skład której wchodziły: użytek RVI o powierzchni 0,5029 ha i Ls VI o powierzchni 0.1627 ha, co przedstawia również w formie graficznej mapa ewidencji gruntów. Przedmiotowa działka pierwotnie stanowiła własność J. i B. W. natomiast po wykreśleniu ujawniono jako właścicieli A. W., B. K. oraz W. S. na podstawie księgi wieczystej nr Kw. 6406.
Następnie w latach 1992-1993 przeprowadzono klasyfikację gruntów obrębu 0021. Na podstawie tej dokumentacji Urząd Miasta w K. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami wydał decyzję z dnia 16 czerwca 1993 r., znak: [...], którą orzekł:
1. Stwierdzić wygaśnięcie orzeczenia Nr RL. [...] z dn. 10.12.62r wydanego przez Prezydium Powiatowej i Miejskiej Rady Narodowej w K. w sprawie zatwierdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów m. K. obr. 021. w części objętej protokołem zmian.
2. Zatwierdzić zaktualizowaną klasyfikację gruntów m. K. obr. 021 wykonaną w roku 1992,1993 przez klasyfikatora K. M. i sprawdzoną na gruncie przez kierownika pracowni robót polowych z Wojewódzkiego Biura i Terenów Rolnych w K. - M. P.."
Natomiast protokół w sprawie przeprowadzenia klasyfikacji gruntów sporządzony w dniach od 19 października 1993 r. do 28 października 1993 r. zawiera zestawienie opisów podstawowych odkrywek według użytków. Klasyfikację tą opracowano na podkładzie mapowym - tj. mapie ewidencji gruntów. Owa klasyfikacja w dniu 11 czerwca 1993 r. została sprawdzona i zaakceptowana przez kierownika Pracowni Klasyfikacji Gruntów i Kartografii Gleb. W wyniku tej klasyfikacji gruntów zmianie uległy użytki gruntowe wykazane na działce nr [...] (uprzednio nr [...]). Na całej jej powierzchni (0,6656 ha) w miejsce uprzednio wykazanego użytku gruntowego - grunty rolne (RVI) i grunty leśne (LsV) wykazano użytek-grunty leśne (LsV) o powierzchni wynoszącej 0,6656 ha, co również potwierdza mapa ewidencji gruntów sporządzona w ramach tej pracy geodezyjnej.
Z rejestru gruntów sporządzonego w dniu 21 maja 1993 r. wynika, że na dzień 9 maja 1993 r. w jednostce rejestrowej nr [...] wykazano działkę o nr [...] posiadającą powierzchnię wynosząco 0,6656 ha i użytek oznaczony jako lasy i grunty leśne LsV. Niezmiennie właścicielami byli A. W., B. K. oraz W. S. na podstawie księgi wieczystej nr Kw. 6406.
Następnie operatem technicznym o nr ewidencyjnym [...] (przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 kwietnia 1998 r.) dokonano podziału działki nr [...]. Nowopowstałe działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały oznaczone w ewidencji gruntów jako działki posiadające użytek gruntowy LsV - lasy. W dniu 14 marca 1998 r. spisano protokół graniczny na gruncie, który podpisali współwłaściciele (zleceniodawcy) działki nr [...]. Tym samym zaakceptowali stan faktyczny na gruncie, który został przedstawiony na mapie sytuacyjnej sporządzonej w ramach w/w podziału nieruchomości. Zleceniodawcy mieli pełną wiedzę na temat stanu faktycznego, jak i stanu ujawnionego w ewidencji gruntów, co zaakceptowali. Po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w/w operatu technicznego dotyczącego podziału nieruchomości, do zasobu nie przyjęto innych prac geodezyjnych/operatów technicznych odnoszących się do przedmiotowych działek, które dotyczyłyby np. zmiany użytków gruntowych.
W 2006 r. Prezydent Miasta K. przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu m.in. 0021 na terenie miasta K.. W zakresie przedmiotowych działek w trakcie modernizacji nie doszło do zmian. Do niniejszego nie mieli zastrzeżeń, uwag ani zarzutów właściciele przedmiotowych działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Odnosząc się do wniosków strony i zarzutów odwołania ŚWINGiK wyjaśnił, że poddał analizie pod względem przydatności wszystkie dokumenty przesłane przy pismach wnioskodawców: z dnia 9 października 2024 r" z dnia 29 listopada 2024 r., z dnia 14 stycznia 2025 r., z dnia 24 lutego 2025 r., z dnia 24 marca 2025 r. - odwołanie, z dnia 9 maja 2025 r. - uzupełnienie do odwołania przedłożone przez wnioskodawców tj.:
"Dowód nr 5a" - są to dwie fotografie przedstawiająca stan działki na rok 1993.
"Dowód nr 5b" - to wyrys z mapy m. K. sporządzony do celów budowlanych (załącznik do decyzji z dnia 10 września 1985 r. znak: [...],
"Dowód nr [...]" oraz "Dowód nr [...]" - to uzgodniony projekt (część graficzna) będący załącznikiem do protokołu Nr [...] z dnia 27 listopada 1990 r.,
"Dowód nr [...]"- protokół Nr [...] z dnia 27 listopada 1990 r.,
"Zał. 1" - mapa sytuacyjna z podziału nieruchomości (dz. nr [...]) sporządzona w roku 1998,
"Zał. 3.[...]" - skorygowana koncepcja zagospodarowania działek nr [...] i 720 przy ulicy [...] w K.,
"Dowód nr [...] - AWZ 1975" - akt własności ziemi z dnia 06 maja 1975 r. Nr PBG-ON- [...]/75.
Następnie organ stwierdził, że dowody te nie odpowiadają dokumentom, które zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne mogą stanowić podstawę wnioskowanej aktualizacji. Dowody te szczegółowo opisują stan faktyczny przedmiotowych działek (uprzednio działki nr [...]), który był widoczny w latach 1985-2004. Organ omówił każdy z tych dowodów wyjaśniając, że:
- "Dowód Nr 5b", który zgodnie z opisem wnioskodawcy stanowi "załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę domu z 10.09.1985 r." nie jest kompletnym dokumentem, gdyż bez decyzji z dnia 10 września 1985 znak: [...] wymienionej na tymże załączniku nie stanowi on potwierdzenia wydania decyzji zezwalającej na budowę budynku na działce;
- dokumenty będące umową pomiędzy A. W. a dostawcami mediów nie stanowią podstawy do w/w aktualizacji;
- decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 marca 2024 r. znak: [...] uznająca "za zasadny wniosek A. W., B. K., W. S., właścicieli działek nr [...] reprezentowanych przez A. W. - pełnomocnika zam. ul. [...], [...], do projektu uproszczonego planu urządzania lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa na lata 2024-2033, w zakresie dotyczącym wyłączenia z uproszczonego planu urządzania lasu dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa na lata 2024-2033 działek o nr ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb 0021 położonych przy ul. [...] w K.", nie przesądza o użytku gruntowym znajdującym się na przedmiotowych działkach, który jest ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, ani o przeznaczeniu działki. W żadnym elemencie w/w decyzji nie ma wzmianki/stwierdzenia o prawidłowości bądź braku prawidłowości danych ujawnionych w ewidencji odnoszących się do użytku gruntowego Ls na przedmiotowych działkach;
- akt własności ziemi z dnia 6 maja 1975 r. Nr [...] należy wskazać, że akt ten został wydany w 1975 r. i stwierdza stan faktyczny działki nr [...] (stan na rok 1975).
Następnie organ przeanalizował regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219) dotyczące "Zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych". Organ stwierdził, że "Do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1356, z późn. zm.)". Przytoczył też przepisy art. 3, 13 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r., poz. 530 ze zm.). Natomiast odnosząc się do treści żądania wnioskodawców organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 1 (Lp. 16) do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, "Do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy (oznaczone symbolem Bp), zalicza się grunty, na których została rozpoczęta, lecz nie została zakończona budowa, w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, powodująca wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz które w wyniku zabudowy wyłączone zostały z produkcji rolnej lub leśnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale na których istniejące wcześniej budynki zostały rozebrane, a jednocześnie grunty te przeznaczone są pod zabudowę. Przytoczył też regulację, z której wynika, że Przy ustalaniu konturów zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy bierze się pod uwagę postanowienia decyzji wydanych na podstawie art.11 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz treść projektu zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stosując odpowiednio zasady dotyczące ustalania konturów terenów mieszkaniowych, terenów przemysłowych oraz innych terenów zabudowanych.
Odnosząc się do takiej regulacji w kontekście ustalonego stanu faktycznego ŚWINGiK stwierdził, że tereny obejmujące przedmiotowe działki są niezabudowane, nie została rozpoczęta budowa, nie ustalono warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie udzielono pozwolenia na budowę. Dla przedmiotowych działek została wydana "decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 31.12.2004r. znak: [...] (sprostowana postanowieniem z dnia 14.01.2005r., znak: [...]) odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz urządzeniami techniczno-budowlanymi związanymi z budynkiem na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w K. oraz decyzja Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 06.05.2022r., znak: [...] AS odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 24 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa pro-ekologicznego osiedla domów plus- energetycznych wraz ze szczególnym sposobem zagospodarowania terenu". Dla przedmiotowych działek również nie została wydana decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej oraz były ujęte w uproszczonych planach urządzania lasu na lata 1998-2008, 2009-2018, natomiast aktualnie nie zostały ujęte w UPUL na lata 2024-2033 (o czym stanowi pismo Urzędu Miasta K. Wydziału Klimatu, Środowiska i Gospodarki Komunalnej z dnia 27 maja 2025 r. znak: [...]), co nie zmienia ich leśnego przeznaczenia.
Tym samym nie zostały spełnione warunki wykazane w Załączniku nr [...] noszącym nazwę "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" do Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Lp. 16).
Konkludując organ stwierdził, że w sprawie nie przedłożono nowych dokumentów tj. dokumentacji geodezyjnej odnoszącej się do danych działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], która wskazywałaby inny stan niż wykazany w ewidencji gruntów i budynków obrębu 0021 Miasta K. po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Przedłożone przez zainteresowanych dokumenty są sprzed dokonanej modernizacji tym samym nie mogą stanowić podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Natomiast nowopowstała dokumentacja winna zawierać się w katalogu określonym przez art. 24 ust. 2b pkt 1 lit.a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i tym samym stanowiłaby podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wobec braku przedłożenia przez wnioskodawców nowej dokumentacji stanowiącej podstawę do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnoszącej się do danych geodezyjnych działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie 0021 gmina M. K. oraz stwierdzenia zgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z dokumentacją znajdującą się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, ŚWINGiK stwierdził, że Prezydent Miasta K. właściwie zastosował art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, iż odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. W tej sytuacji stanowisko Prezydenta Miasta K., zawarte w decyzji z dnia 5 marca 2025 r., znak: [...], należy uznać za prawidłowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wywiódł A. W. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 80 k.p.a. przez niezebranie, nierozpatrzenie i niedokonanie oceny całego materiału dowodowego w sposób wszechstronny, a co za tym idzie dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść skarżącego, co z kolei doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów, poprzez: błędne ustalenie, kiedy nastąpiła klasyfikacja nieruchomości skarżącego jako LsV, prowadzenie postępowania dowodowego odnośnie dokumentów i okoliczności niemających znaczenia dla sprawy, niewskazanie skarżącemu jakie dokumenty powinien przedłożyć do organu, niewykrycie błędu w ewidencji polegającego na bezpodstawnym przyjęciu klasyfikacji nieruchomości skarżącego jako LsV już 9 maja 1993 r.,
2. przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d i pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niezastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy dane ewidencyjne dotyczące nieruchomości skarżącego są błędne, a wprowadzone zostały w dniu 9 maja 1993 r. lub wcześniej, choć w dacie tej nie istniał w zasobie żaden dokument, który mógłby stanowić do tego podstawę, a późniejsze dokumenty nie mogły stanowić podstawy do takiego wpisu.
W konsekwencji takich naruszeń skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 marca 2025 roku, znak [...], a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że żądanie A. W. - właściciela nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], składającej się z działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] i [...], znajdujących się w obrębie 021, pierwotnie dotyczyło zmiany klasyfikacji gruntów dla jego nieruchomości z "LsV" (lasy) na "użytki zielone V", co następnie zostało sprecyzowane na "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy). Skarżący stara się doprowadzić do zgodności ewidencji gruntów ze stanem faktycznym - nieruchomość skarżącego bezspornie nie stanowi lasu w rozumieniu potocznym, lecz figuruje w ewidencji gruntów jako las "w sensie prawnym". W tym celu skarżący próbuje wykorzystać różne procedury przewidziane prawem, przy czym w każdym z zainicjowanych postępowań skarżący przedstawia obszerny materiał dowodowy i prowadzi merytoryczną korespondencję z organami administracji publicznej, odpowiadając niezwłocznie na wszelkie podnoszone przez nie rzekome braki czy wątpliwości.
Organ swą decyzję oparł na bardzo wąskiej wykładni zasad prowadzenia ewidencji gruntów, przyjmując że organ ewidencyjny nie może zaktualizować bazy ewidencji w oparciu o dokumenty archiwalne, (a wszystkie dane ewidencyjne, które utraciły swoją aktualność podlegają archiwizacji), a ponadto aktualizacja ewidencji może być dokonywana tylko w oparciu o nowe dokumenty szczególnego typu, co spowodowało że organ był niejako zmuszony wydać decyzję odmowną niezależnie od wyników postępowania dowodowego. Równocześnie jednak organ w toku postępowania badał i w uzasadnieniu omówił dokumenty, które zgodnie z ww. wykładnią w ogóle nie powinny być przez niego brane pod uwagę. Przywołać należy np. decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 10 września 1985 r., znak [...], którą skarżący złożył do akt sprawy wraz z pismem z dnia 12 czerwca 2025 roku (już po wydaniu zaskarżonej decyzji) i którą skarżący posiadał i mógł przedłożyć wcześniej na żądanie organu. Analogicznie organ rozważał interpretację zapisu Bz (zdaniem organu: BZ) na mapie klasyfikacyjnej, tak jakby to mogło mieć znaczenie w sprawie, choć ostatecznie przyjął - że nie miało. To samo dotyczy decyzji o uproszonym planie urządzenia lasu odnośnie nieruchomości skarżącego. Takie postępowanie organu stanowiło naruszenie art. 7 i art. 79a § 1 kpa, bowiem organ nie wskazał skarżącemu jednoznacznie jakie dokumenty mogą stanowić zdaniem organu podstawę do aktualizacji danych w ewidencji gruntów, a jakie nie mogą.
Następnie autor skargi wyjaśnił, że jego żądanie oparte jest na art. 24 ust. 2a w zw. z ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący wskazuje na istnienie błędnej informacji w ewidencji gruntów polegającej na tym, że jego nieruchomość została sklasyfikowana jako "LsV", choć nie wynikało to z żadnego dokumentu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1030/07 oraz z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1251/09 skarżący stwierdził, że jego żądanie jest zasadne w zakresie, w jakim zmierza do eliminacji stwierdzonego błędu. Nieruchomość skarżącego nie może być sklasyfikowana jako "LsV" (lasy), bo nie ma na to należytych podstaw. Organ II instancji w toku postępowania natrafił na błędną informację w ewidencji gruntów i nawet opisał ją w uzasadnieniu decyzji, ale nie dostrzegł, na czym błąd polega. Tymczasem z rejestru gruntów sporządzonego w dniu 21 maja 1993 r. wynika, że (na dzień 09 maja 1993 r.) w jednostce rejestrowej nr [...] wykazano działkę o nr [...] posiadającą powierzchnię wynoszącą 0,6656 ha i użytek oznaczony jako lasy i grunty leśne LsV."
Dokument taki faktycznie znajduje się w aktach sprawy na k. 121. Ten dokument ma tytuł "Rejestr gruntów z dnia 1993-05-21", zawiera adnotację "Sporządzono według stanu z dnia: 1993-5-9" i wskazuje, że cała działka nr [...] - jest użytkiem o oznaczeniu LsV.
Z tego wynika, że nie może być prawdą twierdzenie organu II instancji, zawarte w bezpośrednio poprzednim akapicie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że "Owa klasyfikacja [gruntów] w dniu 11 czerwca 1993 r. została sprawdzona i zaakceptowana przez kierownika Pracowni Klasyfikacji Gruntów i Kartografii Gleb. W ramach operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 sierpnia 1993 r. pod numerem ewidencyjnym [...] przeprowadzono aktualizację mapy zasadniczej oraz modernizację ewidencji gruntów m. K. obręb 0021 (...) W ramach operatu technicznego w wyniku przeprowadzonej klasyfikacji gruntów jak wynika z obliczenia powierzchni użytków i klas zmianie uległy użytki gruntowe wykazane na działce nr [...] (uprzednio nr [...]). Na całej jej powierzchni (0,6656 ha) w miejsce uprzednio wykazanego użytku gruntowego - grunty rolne (RVI) i grunty leśne (LsV) wykazano użytek - grunty leśne (LsV) o powierzchni wynoszącej 0,6656 ha (...)". Skoro nieruchomość skarżącego już w dniu 9 maja 1993 r. była sklasyfikowana jako LsV, to nie jest prawdą, że klasyfikacja ta nastąpiła na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. (Urząd Miasta w K. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami) z dnia 16 czerwca 1993 r. znak [...] Zatem w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest podstaw do takiej klasyfikacji.
Z powyższego wynika, że w ewidencji gruntów występuje błędna informacja: klasyfikacja nieruchomości skarżącego jako LsV, dokonana najpóźniej dnia 9 maja 1993 r. bez jakiejkolwiek ku temu podstawy i do dzisiaj utrzymywana.
Odnosząc się do decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 czerwca 1993 r. znak [...] oraz akt administracyjnych z tego postępowania uznanych zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 stycznia 2024 r., II SA/Ke [...], za kompletne i nie wymagające uzupełnienia ani odtworzenia, w szczególności w zakresie "protokołu zmian", który nigdy nie był sporządzony, autor skargi zauważył, że ponieważ przywołany w ww. decyzji protokół zmian nigdy nie istniał, to można przyjąć, że orzeczenie Nr [...] z dn. 10.12.62r nigdy nie zostało wygaszone odnośnie nieruchomości skarżącego i nadal obowiązuje, zatem klasyfikację jego nieruchomości wystarczy przywrócić do prawidłowego stanu sprzed 9 maja 1993 r. Dokonanie takiej aktualizacji jest w pełni zgodne z najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że "aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest jedynie czynnością techniczną, która nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów, a w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Decyzja Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 16 czerwca 1993 r. miała stanowić podstawę do zmiany klasyfikacji nieruchomości skarżącego, choć nigdzie w tej decyzji nie jest to wprost napisane (brak protokołu zmian), tylko jest to wyinterpretowane z ogółu akt sprawy. Tymczasem decyzja ta stanowiła jedynie aktualizację klasyfikacji gruntów, co wynika wprost z jej pkt. 1, czyli decyzja nie ustalała ab nullum całej klasyfikacji gruntów dla obrębu 021, a jedynie tę jej część, która się zmieniała względem stanu poprzedniego. Skoro zaś w ewidencji gruntów już w maju 1993 r., czyli przed wydaniem decyzji, nieruchomość skarżącego widniała (bezpodstawnie) jako LsV, to decyzja zmieniająca jej nie mogła objąć - bo w tym zakresie klasyfikacja się nie zmieniała. Zatem decyzja [...] nie może być traktowana jako sanująca błędny wpis w ewidencji w zakresie nieruchomości skarżącego.
Podsumowując skarżący stwierdził, że klasyfikację LsV występującą już od dnia 9 maja 1993 r. trzeba usunąć jako błędną, bo bezpodstawną, nie można posłużyć się decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 16 czerwca 1993 r. znak [...], bo ona nie zawiera prostego rozstrzygnięcia co do klasyfikacji poszczególnych działek (brak protokołu zmian), czyli jej uwzględnienie wymaga analizy mapy klasyfikacyjnej, określania przebiegu granic pomiędzy działkami i obszarami klasyfikacyjnymi itd., zatem należy przyjąć ostatnią jednoznaczną klasyfikację - wynikającą z gleboznawczej klasyfikacji gruntów z operatu technicznego o numerze ewidencyjnym [...].
Alternatywnie, jeśli Sąd uzna, że można aktualizacji dokonać w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 16 czerwca 1993 r. znak [...], która nie zawiera pisemnego rozstrzygnięcia (protokołu zmian) wskazującego na nowe klasyfikacje poszczególnych nieruchomości, tylko powinna być odczytywana wraz ze znajdującą się w zasobie geodezyjno kartograficznym "Mapą klasyfikacyjną terenu" (nr identyfikacyjny w zasobie: [...]) - to mapa ta określa w sposób graficzny, że obszar działki ewidencyjnej 719 to tereny rekreacyjne z zielenią nieurządzoną oznaczone kodem "Bz". Jeśli zatem w ramach aktualizacji ewidencji gruntów dopuszczalne jest analizowanie map, to należy przyjąć klasyfikację "Bz".
Na koniec skarżący powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2024 r., II SA/G1 1966/23, że "jedną z podstawowych zasad prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. zasada utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych. Usuwanie błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie zostało przez ustawodawcę wyłączone, jednak jest to możliwe tylko pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny i faktyczny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć."
W odpowiedzi na skargę ŚWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 22 października 2025 r. skarżący wywiódł dodatkowo, że w 1993 r. były spełnione wszystkie wymagania zawarte w art. 41 ust.1 Prawa budowlanego, tj.: była rozpoczęta budowa domu na podstawie pozwolenia na budowę z 10 września 1985 r. znak. [...], został wytyczony budynek oraz wykonano niwelację terenu, zagospodarowano teren działki nr [...] m. in. przez ogrodzenie całości obszaru, było wykonane przyłącze wody oraz była zawarta umowa z Wodociągami Kieleckimi dotycząca ciągłej dostawy wody do tej działki, było wykonane przyłącze energetyczne. To wszystko oznacza, że w trakcie przeprowadzonej w 1992 i 1993 r. modernizacji gruntów działka nr [...] winna być sklasyfikowana jako teren Bp, a nie jak błędnie wtedy uznano, jako obszar leśny LsV. Mapa klasyfikacyjna z 1993 r. będąca podstawą decyzji z 16 czerwca 1993 r. w zaznaczonym konturze nr [...], w którym znajduje się przedmiotowa działka, nie posiada wskazanych miejsc lokalizacji odkrywki gruntu w tym konturze.
W kolejnym piśmie złożonym na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. skarżący wskazał na kolejne braki w dokumentacji sporządzonej w toku postępowania klasyfikacyjnego z 1992 i 1993 r. stwierdzając, że organ II instancji nie wyjaśnił rozbieżności między mapą klasyfikacyjną, protokołem z klasyfikacji oraz sprawdzenia klasyfikacji, brakiem ogłoszenia, brakiem zawiadomień i zwrotek oraz przyczyny zaniechania zastosowania art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.i.k. w celu skorygowania istniejącego w ewidencji gruntów błędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły głównie przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024.115 t.j. ze zm.), dalej p.g.i k., oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. 2024 r. 219. ze zm.), dalej rozporządzenie ws. ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało na wstępie przypomnienia, czym jest ewidencja gruntów i budynków i jaki charakter mają dokonywane w niej wpisy.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach nimi władających lub gospodarujących, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych mają charakter oczywistych omyłek (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r., I OSK 1444/20, z 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13 i z 16 lipca 2025 r., I OSK 2330/23, wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2025 r., III SA/Łd 791/24).
Zmiany danych wprowadzanych do ewidencji na wniosek lub z urzędu, w tym również zmiany polegające na usuwaniu (prostowaniu) błędnych wpisów, muszą wynikać z nowych zdarzeń, a nie mogą korygować dotychczasowych wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów, zaś każdorazowo prawidłowo dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje wpis wcześniejszy. Zmiana takiego wpisu w ewidencji jest możliwa jedynie na podstawie późniejszego, co do daty powstania lub obowiązywania, jednego z dokumentów wskazanych w art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego lub materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c Prawa geodezyjnego i kartograficznego (wyrok WSA w Krakowie z 17 lipca 2025 r., III SA/Kr 1561/24). Nie wystarczy samo kwestionowanie prawidłowości czy kompletności dokumentów stanowiących w przeszłości podstawę wpisów, aby doszło do wnioskowanej aktualizacji. Brak wzruszenia dokumentów, których wadliwość lub niepełność zarzuca strona, uniemożliwia dokonanie zmian w ewidencji. Samo zatem zakwestionowanie wcześniejszych wpisów, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, nie daje podstawy do dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w tym zakresie. W przypadku takim wystąpiłaby bowiem niedopuszczalna rozbieżność pomiędzy treścią ewidencji, a pozostającymi w obrocie prawnym dokumentami (wyrok NSA z 10 kwietnia 2025 r., I OSK 688/22). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy dokumentem źródłowym będącym podstawą dotychczasowych wpisów w ewidencji, jest - tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - decyzja administracyjna. Bez jej wzruszenia w odpowiednim, nadzwyczajnym trybie, dokonanie zmiany w ewidencji gruntów sprzecznej z taką decyzją naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.).
Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również wskazanie, że sprawa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta K., polegającej na zmianie użytku gruntowego LsV (lasy) na użytek gruntowy RV (grunty orne) w działce nr [...] oraz zmianie użytku gruntowego Ls V (lasy) na użytek gruntowy Lzr (grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych) w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...]/ [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie 0021 w K. przy ulicy [...], a więc tych samych działek, które były przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją, była już rozpatrywana przez te same organy, a wydane przez nie decyzje zostały skontrolowane w postępowaniach sądowoadministracyjnych przez WSA w Kielcach i NSA w Warszawie. Zaskarżoną w tamtej sprawie decyzją ŚWINGiK w K. z 2 listopada 2021 r. orzeczono o utrzymaniu w mocy odmowy wnioskowanej między innymi przez A. W., opisanej wyżej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów, a zarówno skarga na tę decyzję, jak i skarga kasacyjna od wyroku WSA w Kielcach z 18 stycznia 2022 r., II SA/Ke 968/21, zostały oddalone (wyrok NSA z 9 maja 2023 r., I OSK 959/22). Jak to wyjaśnił NSA w ostatnio wymienionym wyroku, "nie można było uznać za błąd oczywisty sytuacji, w której wpis został dokonany na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z 16 czerwca 1993 r. znak: [...] bez jej podważenia na zasadach i w trybach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Dopóki decyzja ta obowiązuje w takim zakresie, w jakim została wydana, wszelkie próby wskazywania na jej niezgodność z ustaleniami faktycznymi czy też wady materialne, nie mogły odnieść żądanego przez skarżącego kasacyjnie skutku. Stąd też wszelkie zarzuty kierowane pod jej adresem nie mogły podważyć stanowiska zarówno organów, jak i sądu orzekającego w tej sprawie. Wyjaśnić też należy, że utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie jest pogląd, że nie można dokonywać żadnych zmian w ewidencji gruntów przez samoistne zmiany.[...] Nie jest możliwe dokonanie zmian w ewidencji gruntu, bez znaczenia, czy z urzędu czy na wniosek osoby uprawnionej, jeżeli właściwe organy nie przeprowadziły i nie wydały ostatecznego rozstrzygnięcia co do zmiany sposobu użytkowania gruntu. [...] Nie mógł zostać uwzględniony również zarzut naruszenia art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w powiązaniu z art. 3 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o lasach. Jak wynika z dyspozycji art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. , poz.1990 ze zm.), przepisy ustawy o lasach stanowią lex specialis w odniesieniu do przepisów pierwszej z powołanych ustaw. Oznacza to, że w przypadku gdy zawarte w ewidencji gruntów informacje dotyczą lasów, wszelkie zmiany w ewidencji mogą być dokonywane z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 672 ze zm.). Zatem skoro przedmiotowe działki są lasem zgodnie z ewidencją gruntów i w sprawie nie wydano decyzji o zmianie lasu na użytek rolny w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, to nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Bez znaczenia jest przy tym aktualny stan gruntu. Nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy - takie jak np. drzewostan czy runo leśne - użytek leśny nie traci przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania żądanej zmiany w ewidencji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu, poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Wobec tego - jak już wspomniano - nawet czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny, zaś argument skarżącego, że ustalenia wynikające z oględzin gruntu, z których wynikałby brak roślinności leśnej na gruncie, mogłyby stanowić podstawę do zmiany wpisu w ewidencji gruntów, nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa".
Tych samych działek i tych samych dokumentów analizowanych w niniejszej sprawie oraz w sprawie zakończonej cytowanym wyrokiem NSA z 9 maja 2023 r., dotyczyło również postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 4 stycznia 2024 r., II SA/Ke 715/23. Przedmiotem kontroli w tamtej sprawie była decyzja ŚWINGiK w K. z 6 października 2023 r. utrzymująca w mocy orzeczoną decyzją Prezydenta Miasta K. z 19 lipca 2023 r. odmowę odtworzenia akt administracyjnych w zakresie protokołu zmian, stanowiącego część decyzji z 16 czerwca 1993 r., znak: [...], w zakresie, w jakim protokół ten odnosi się do nieruchomości położonych w K., oznaczonych w obrębie 0021 numerami działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Kielcach między innymi wyjaśnił, że "w opisanych wyżej aktach znalazły się między innymi: mapa klasyfikacyjna, opisy odkrywek glebowych, a także zestawienie opisów podstawowych odkrywek według użytków, z wyszczególnieniem numerów konturów klasyfikacyjnych, klas gruntów, typów, rodzajów i gatunków gleb. Takie dane pozwalają bez wątpliwości stwierdzić, że działka oznaczona w 1993 r. numerem 61 o pow. 0,6656 ha, położona w ówczesnym obrębie XI w K., odpowiadająca obecnie będącym przedmiotem sprawy działkom nr [...] położonym w obrębie 0021, była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z 16 czerwca 1993 r., znak: [...] i została wówczas zaklasyfikowana jako las V kl. Również w znajdującym się w operacie klasyfikacyjnym obrębu 0021 – [...] tom XI, protokole sprawdzenia klasyfikacji gruntów z 11 czerwca 1993 r., który to dokument również wymienia działkę nr [...], nie znalazła się jakakolwiek informacja o tym, aby sprawdzana klasyfikacja gruntów obejmowała protokół zmian. Z treści tego protokołu wynika natomiast, że sprawdzana klasyfikacja gruntów została "ujęta w protokole klasyfikacyjnym i uwidoczniona na mapie klasyfikacyjnej". Takie zapisy tego protokołu sporządzone w trakcie tamtego postępowania dodatkowo dowodzą, że nie został wówczas sporządzony dokument o nazwie "protokół zmian".
Ocena prawna i wskazania wyrażone w cytowanych, prawomocnych orzeczeniach NSA w Warszawie i WSA w Kielcach nie mają w niniejszej sprawie charakteru wiążącego, o jakim mowa w art. 153 p.p.s.a., z uwagi na brak pełnej tożsamości tamtych spraw z niniejszą. Jednak Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowane w tych wyrokach ustalenia i wykładnię, które nie pozwalają na dokonanie wnioskowanej w niniejszej sprawie aktualizacji ewidencji gruntów mającej polegać na zmianie klasyfikacji gruntów dla nieruchomości A. W. z LsV (lasy) na Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy) – również w trybie przewidzianym w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) Prawa geodezyjnego. Jak to bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 maja 2023 r., I OSK [...], co było już wyżej cytowane, "nie można było uznać za błąd oczywisty sytuacji, w której wpis został dokonany na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z 16 czerwca 1993 r. znak: [...] bez jej podważenia na zasadach i w trybach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Dopóki decyzja ta obowiązuje w takim zakresie, w jakim została wydana, wszelkie próby wskazywania na jej niezgodność z ustaleniami faktycznymi czy też wady materialne, nie mogły odnieść żądanego przez skarżącego kasacyjnie skutku. Również więc braki, czy nieścisłości w dokumentacji postępowania klasyfikacyjnego zakończonego decyzją z 16 czerwca 1993 r., wskazywane w pismach skarżącego z 22 października i z 5 listopada 2025 r. nie mogły spowodować przyjęcia, że w sprawie doszło do wykrycia błędnych informacji w rozumieniu i z konsekwencjami określonymi w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.i.k. Poza tym, wskazywane przez skarżącego wadliwości tego postępowania klasyfikacyjnego w istocie nie miały miejsca, względnie miały charakter oczywistych omyłek, o czym będzie jeszcze niżej mowa.
Ten przepis umożliwia aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Jak to już wyżej wyjaśniono, chodzi w tym przepisie o usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych mają charakter oczywistych omyłek. Takiej cechy jednak objęte wnioskiem A. W. wpisy w ewidencji gruntów miasta K. nie mają. Przede wszystkim bowiem w ocenie Sądu, w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym niepodważonej decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z 16 czerwca 1993 r. znak: [...], która ma oparcie w dokumentach, które zostały szczegółowo ocenione w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych i nie mogą być uzupełnione w trybie odtworzenia akt administracyjnych (o czym przesądzono w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 4 stycznia 2024 r., II SA/Ke 715/23), nie można w niniejszej sprawie w ogóle mówić o wykryciu jakichkolwiek błędnych informacji. Tym bardziej więc nie może być mowy o oczywistej błędności kwestionowanej przez skarżącego klasyfikacji jego gruntów. Skoro tak, to nawet przy przyjęciu powołanego w skardze analogicznego poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z 28 marca 2024 r., II SA/Gl 1966/23, że organ zdając sobie sprawę z faktu, że kwestionowany wpis w ewidencji gruntów dotyczący rodzaju ujawnionego w niej budynku, może nie odpowiadać aktualnemu stanowi rzeczy, ma obowiązek ustalenia wszelkimi dostępnymi metodami, w tym rozważając zlecenie sporządzenia aktualnego operatu, jaki jest faktyczny i aktualny rodzaj budynku (por.) - nie było w niniejszej sprawie podstaw do wdrożenia takiego postępowania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy zauważyć, co następuje.
Jak to już wyżej zasygnalizowano, zarówno faktyczny stan użytkowania przedmiotowych działek istniejący obecnie, jak i w 1993 r., nie ma znaczenia w postępowaniu dotyczącym aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zmiana ujawnionego w tej ewidencji wpisu określającego użytki gruntowe na działkach skarżącego jako grunty leśne, może nastąpić tylko na podstawach, o jakich mowa w art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego. Ponieważ jednak skarżący opierał swoje żądania na twierdzeniu, że ewidencja zawiera błędne informacje, rozważenia wymagało, czy podstawę dla uwzględnienia wniosku skarżącego mogły stanowić przepisy art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) i d) p.g.k. Przepisy p.g.k. przewidują, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w sytuacji wykrycia błędnych informacji, a nadto, że aktualizacja może zostać dokonana na podstawie materiałów zasobu. Wszczęcie postępowania z urzędu należy do uznania organu administracyjnego, natomiast odnośnie charakteru błędu uzasadniającego aktualizację przyjmuje się, że błąd ten musi być oczywisty, niewymagający szczegółowego postępowania dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2019 r.,sygn. I OSK 1951/17). Już więc tylko z tych przyczyn, brak było podstaw do przyjęcia, że wniosek skarżącego mógł zostać uwzględniony w oparciu o art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) i d) p.g.k. Ubocznie więc tylko można zauważyć, że jeżeli skarżący wnioskował ostatecznie, po zmianie wniosku pismem z 29 listopada 2024 r. o zmianę klasyfikacji gruntów dla objętych wnioskiem jego nieruchomości z LsV (lasy) na Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy), to trzeba wyjaśnić, że może to nastąpić w sytuacji wykazania zaistnienia okoliczności wyliczonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, Lp.16. Chodzi więc między innymi o wykazanie:
1) ,że na tych gruntach została rozpoczęta, lecz nie została zakończona budowa, w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, powodująca wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych;
2) że te grunty w wyniku zabudowy wyłączone zostały z produkcji rolnej lub leśnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale na których istniejące wcześniej budynki zostały rozebrane, a jednocześnie grunty te przeznaczone są pod zabudowę.
Żadne takie dokumenty nie zostały jednak w niniejszej sprawie przedstawione. Pozwolenie na budowę, na które powoływał się skarżący, okazało się dotyczyć nie budowy w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, powodującej wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale budynku gospodarczego tymczasowego o powierzchni do 30 m˛, który mógł istnieć tylko do 31 grudnia 1990 r. (fotokopia decyzji z 10 września 1985 r. – k. 73 akt administracyjnych II instancji), co oznacza, że jeśli nawet taki budynek powstał i istniał w dacie przeprowadzania klasyfikacji gruntów z lat 1992 – 1993, to nie był już wówczas budynkiem legalnym.
Decyzja o wyłączeniu z produkcji przedmiotowych gruntów leśnych, wydawana na podstawie art. 11, czy 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, również nie została w sprawie przedstawiona.
Wreszcie należy zauważyć, że sam skarżący nie twierdził, aby zostały w sprawie spełnione określone pod Lp. 16 załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów przesłanki wnioskowanej aktualizacji ewidencji gruntów, skoro jako podstawę wnioskowanej aktualizacji wskazywał wykrycie błędnych informacji, a więc podstawę aktualizacji z urzędu przewidzianą w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) p.g.i.k.
Zaprezentowana w skardze sugestia dotycząca możliwości aktualizacji w oparciu o mapę klasyfikacyjną terenu nr identyfikacyjny w zasobie: [...], która określa w sposób graficzny, że obszar działki ewidencyjnej 719 to tereny rekreacyjne z zielenią nieurządzoną oznaczone kodem "Bz" – opiera się na błędnej interpretacji tej mapy. Na tej mapie klasyfikacyjnej (arkusz 11), rzeczywiście stanowiącej część operatu klasyfikacyjnego zaewidencjonowanego pod numerem [...] w dniu 6 sierpnia 1993 r., dołączonego do akt sprawy i dotyczącej między innymi przedmiotowej działki oznaczonej wówczas numerem 719, znajduje się naniesione mazakiem w kolorze zielonym oznaczenie "BZ", a nie "Bz". Oznaczenie to nie wskazuje jednak na klasyfikację tej działki jako tereny rekreacyjne z zielenią nieurządzoną oznaczone kodem "Bz", ale wskazuje na typy gleb, które występują na tym obszarze (por. załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów zgodnej z Urzędową Tabelą Klas Gruntów. Dział II. Typy gleb łąk trwałych i pastwisk trwałych. Rozdział 1 Tereny nizinne i wyżynne. BZ. Gleby brunatne i rdzawe. Wprowadzenie takiego oznaczenia, a także innych oznaczeń na kolejnych mapach klasyfikacyjnych dołączonych do tego samego operatu, zgodnych też z zapisami określającymi dominujące typy gleb w protokole przeprowadzenia klasyfikacji gruntów z dnia 19 – 28.10.1993 r., dołączonym do tego operatu i również zgodnych z Urzędową tabelą klas gruntów (FZ., EZ., AB.), o której mowa w art. 20 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w brzmieniu obowiązującym również w 1993 r., świadczy o tym, że skarżący błędnie odczytał i zinterpretował zapis znajdujący się na mapie klasyfikacyjnej terenu nr identyfikacyjny w zasobie: [...]
Podnoszone w toku postępowania, a także w skardze rozbieżności pomiędzy datami różnych dokumentów sporządzonych w toku klasyfikacji gruntów zatwierdzonej decyzją z 16 czerwca 1993 r. (np. protokół przeprowadzenia klasyfikacji gruntów z dnia 19 – 28.10. 1993 r.) należy wyjaśnić oczywistymi błędami co do roku datowania niektórych z tych dokumentów. Z punktu 2 decyzji z 16 czerwca 1993 r. wynika bowiem, że klasyfikacja gruntów m. Kielce obr. 021 wykonana została w 1992, 1993 r., a sporządzony w toku tej klasyfikacji protokół w sprawie zapoznania mieszkańców z wynikami klasyfikacji gruntów dokonanej w czasie od 20.10 do 29.10 1992 r., potwierdza wyłożenie wyników klasyfikacji do publicznego wglądu na przeciąg 7 dni, t.j. od dnia 2.06 do dnia 10.06 1993 r.".
Również podnoszona w skardze niespójność pomiędzy datą sporządzenia rejestru gruntów z dnia 1993-05-21 (k. 121 akt organu I instancji), a datą wydania decyzji z 16 czerwca 1993 r., nie może podważać wiarygodności i konsekwencji wydania tej decyzji dla kwestionowanych wpisów w ewidencji gruntów, skoro klasyfikacja gruntów dotycząca przedmiotowej działki oznaczonej wówczas numerem 719 została przeprowadzona już w październiku 1992 r., a decyzja z 16 czerwca 1993 r. ją jedynie zatwierdziła.
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że Sąd nie dostrzegł naruszenia przez wydanie zaskarżonej decyzji przepisów prawa wskazanych w zarzutach skargi. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, a przepisy prawa materialnego zostały przez organy obu instancji prawidłowo zinterpretowane i zastosowane w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.