II SA/Ke 355/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2025-09-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyuchwała rady gminyskarga na bezczynnośćnaruszenie procedurystatut gminydyskusjaprawo miejscowekontrola sądowawojewodarada miejska

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Wiślicy w całości z powodu istotnego naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących dyskusji nad projektem uchwały.

Wojewoda Świętokrzyski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Wiślicy, zarzucając istotne naruszenie przepisów statutu gminy poprzez brak dyskusji nad projektem uchwały oraz udział w głosowaniu radnego, który był stroną skargi. Sąd administracyjny uznał, że brak dyskusji nad projektem uchwały podczas sesji rady, mimo wcześniejszego omówienia na komisji, stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały w całości. Zarzut dotyczący wyłączenia radnego z głosowania nie został uwzględniony.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wiślicy, która rozpatrywała skargę radnego na bezczynność burmistrza. Wojewoda zarzucił radzie istotne naruszenie przepisów statutu gminy, w tym brak przeprowadzenia dyskusji nad projektem uchwały podczas sesji oraz udział w głosowaniu radnego, który był stroną skargi. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że brak dyskusji nad projektem uchwały podczas sesji rady, pomimo wcześniejszego omówienia na posiedzeniu komisji, stanowi istotne naruszenie przepisów § 36 ust. 3 i 4 Statutu Gminy Wiślica. Sąd podkreślił, że przepisy te odnoszą się do posiedzeń rady, a nie komisji, i zapewnienie możliwości zabrania głosu radnym podczas sesji jest obowiązkiem. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Zarzut dotyczący naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, związany z udziałem radnego w głosowaniu, nie został uwzględniony, ponieważ sąd uznał, że radny nie miał interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu, a uchwała dotyczyła oceny działalności burmistrza, a nie jego osobistej sytuacji prawnej. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz Wojewody.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak dyskusji nad projektem uchwały podczas sesji rady, wbrew wymogom statutu gminy, stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 36 ust. 3 i 4 Statutu Gminy Wiślica, wymagające dyskusji przed głosowaniem nad projektem uchwały podczas sesji rady, zostały naruszone. Fakt omówienia projektu na komisji dzień wcześniej nie zwalnia rady z obowiązku umożliwienia radnym wypowiedzi na sesji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (21)

Główne

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 94 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

K.p.a. art. 221

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 229 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 3 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Statut Gminy art. 36 § 3

Statut Gminy Wiślica

Statut Gminy art. 36 § 4

Statut Gminy Wiślica

u.s.g. art. 25a

Ustawa o samorządzie gminnym

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 86 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 85

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 24 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 23 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie § 36 ust. 3 i 4 Statutu Gminy Wiślica poprzez brak dyskusji nad projektem uchwały podczas sesji rady. Naruszenie art. 3 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 36 ust. 3 i 4 Statutu Gminy Wiślica.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 25a u.s.g. poprzez udział radnego w głosowaniu, który był stroną skargi.

Godne uwagi sformułowania

Fakt, że temat został kompleksowo omówiony dzień wcześniej, uzasadniał decyzję przewodniczącego o przystąpieniu do głosowania bez ponownego otwierania dyskusji na sesji. Interes prawny, o którym stanowi art. 25a u.s.g., należy rozumieć jako osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes.

Skład orzekający

Beata Ziomek

przewodniczący

Jacek Kuza

członek

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury podejmowania uchwał przez rady gmin, w szczególności wymogu dyskusji i możliwości zaskarżania uchwał przez organ nadzoru."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki procedury rozpatrywania skarg na bezczynność organów wykonawczych przez rady gmin oraz interpretacji przepisów statutu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury podejmowania uchwał przez samorządy i jak drobne uchybienia mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to przykład kontroli sądowej nad działalnością samorządu.

Nieważna uchwała rady gminy przez brak dyskusji – sąd wyjaśnia, dlaczego formalności są kluczowe.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ke 355/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący/
Jacek Kuza
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 713
art. 93 ust. 1 art. 91 ust. 1, art. 94 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 221 w zw. z art. 227 oraz art. 229 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wiślicy z dnia 28 marca 2025 r. nr XIII/76/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na bezczynność burmistrza I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Wiślica na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 28 marca 2025 r. Rada Miejska w Wiślicy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 229 pkt 3, art. 237 i art. 238 K.p.a., po zapoznaniu się z opinią Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, podjęła uchwałę, w której uznała za bezzasadną skargę złożoną przez radnego J. K. podczas sesji Rady Miejskiej w dniu 13 lutego 2025 r. do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji w Wiślicy na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Wiślica.
W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że w dniu 12 marca 2025 r. powyższa skarga była przedmiotem analizy podczas posiedzenia Komisji Skarg Wniosków i Petycji. Podczas posiedzenia Komisji pracownik Urzędu Miasta i Gminy Wiślica poinformował i wyjaśnił, że pismem z dnia 10 marca 2025 r. została udzielona odpowiedź na wszystkie zapytania jakie zawierała interpelacja. Zapytania jakie zostały zawarte w interpelacji wymagały zaangażowania kilku referatów m.in. Referatu Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska jak również Referatu Organizacyjnego, w zawiązku z czym aby zadania związane z udzieleniem odpowiedzi na interpelację nie zaburzały bieżącej pracy oraz obsługi interesantów Urzędu Miasta i Gminy Wiślica, termin ten wydłużył się, co nie było działaniem celowym. Odnośnie możliwości zobowiązania Burmistrza do przestrzegania przepisów dotyczących terminowego udzielania odpowiedzi na interpelacje radnych zwrócono uwagę, że Rada Miejska w Wiślicy nie ma kompetencji do tego, aby w sposób wiążący zobowiązać Burmistrza do określonego działania. W ramach uprawnień Rady nie mieści się wydawanie wiążących poleceń organowi wykonawczemu co do sposobu załatwienia spraw należących do jego kompetencji. Pomiędzy radą gminy a organem wykonawczym gminy nie istnieje stan podporządkowania instancyjnego. W związku z powyższym, w świetle przytoczonej argumentacji oraz przy wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności uznano, iż organ nie dopuścił się bezczynności.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Wojewoda Świętokrzyski wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, formułując zarzuty istotnego naruszenia przepisów w postaci:
1) art. 3 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 36 ust. 3 Statutu Gminy, poprzez nieprzeprowadzenie dyskusji poprzedzającej głosowanie i tym samym uniemożliwienie radnym zabrania głosu oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dotyczących treści projektu przewodniczącemu obrad, podczas gdy wskazany przepis statutu wymaga obligatoryjnego przeprowadzenia dyskusji poprzedzającej głosowanie nad uchwałą;
2) art. 3 ust. 1 u.s.g. w zw. z 36 ust. 4 Statutu, poprzez przeprowadzenie głosowania pomimo braku uprzedniej dyskusji, podczas gdy wskazany przepis statutu wymaga obligatoryjnego przeprowadzenia dyskusji poprzedzającej głosowanie nad uchwałą;
3) art. 25a u.s.g. poprzez udział w głosowaniu nad zaskarżoną uchwałą radnego, który jako skarżący, którego skargi dotyczy uchwała, posiadał interes prawny w głosowaniu nad uchwałą i podlegał tym samym wyłączeniu od głosowania.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swe stanowisko Wojewoda podniósł, że po podjęciu zaskarżonej uchwały radny J.K., który głosował przeciw uchwale, skierował do Wojewody Świętokrzyskiego wniosek o stwierdzenie jej nieważności wskazując m.in. na naruszenie § 36 ust. 3 i ust. 4 Statutu Gminy polegające na braku dyskusji i poddaniu uchwały pod głosowanie mimo braku dyskusji. W konsekwencji Wojewoda Świętokrzyski podjął działania w celu wyjaśnienia okoliczności opisanych przez radnego. Rada Miejska udzieliła wyjaśnień pismem z dnia 9 maja 2025 r. wskazując, że zarzuty podniesione przez radnego są bezzasadne i załączając dokumentację w sprawie. Przyznała, że na posiedzeniu Rady nie została zarządzona dyskusja nad projektem uchwały, ale miała ona miejsce podczas odbywającego się dzień wcześniej posiedzenia wspólnego komisji stałych Rady Miejskiej w Wiślicy na którym był obecny radny będący skarżącym i miał on wówczas możliwość zając stanowisko, co wyłącza zdaniem Rady Miejskiej obowiązek przeprowadzenia dyskusji nad uchwałą podczas sesji Rady Miejskiej. W odpowiedzi organ nadzoru, po analizie przesłanych dokumentów, zwrócił się ponownie do Rady Miejskiej o nadesłanie protokołu z głosowania nad przedmiotową uchwałą oraz wyjaśnienie przyczyn udziału radnego będącego skarżącym w głosowaniu nad uchwałą. Rada Miejska przesłała żądany dokument zawierający wewnętrznie sprzeczne wyjaśnienia. Rada wyjaśniła bowiem, że nie analizowała zasadności wyłączenia radnego od głosowania a zarazem stwierdziła, że nie dostrzegła podstaw do wyłączenia radnego od głosowania nad uchwałą.
Skarżący nie podzielił zdania Rady Miejskiej w Wiślicy i w związku z tym podjął decyzję o skierowaniu skargi do Sądu. Podniósł, że statut gminy ma charakter aktu prawa miejscowego i stanowi tym samym źródło prawa miejscowego. Odwołał się do § 36 ust. 3 i 4 Statutu gminy Wiślica, z których wynika że w dyskusji radni zabierają głos oraz zgłaszają ewentualne wnioski dotyczące treści projektu przewodniczącemu obrad (ust. 3), a po zakończeniu dyskusji rada przystępuje do głosowania (ust. 4). Brzmienie § 36 ust. 3 i ust. 4 w ocenie skarżącego nie budzi wątpliwości w drodze wykładni językowej, że przeprowadzenie podczas sesji rady miejskiej dyskusji poprzedzającej głosowanie na projektem uchwały jest obowiązkiem przewodniczącego rady miejskiej. Zaniechanie tego obowiązku powoduje istotne naruszenie procesu podjęcia uchwały, uniemożliwiając radnym zajęcie stanowiska co do procedowanego projektu uchwały i przedstawienia swoich argumentów. Pominięcie dyskusji w ramach sesji rady miejskiej w niniejszej sprawie skutkowało naruszeniem § 36 ust. 3 i ust. 4 Statutu Gminy.
Dalej skarżący powołał się na art. 25a u.s.g., zgodnie z którym radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Przywołując poglądy orzecznictwa i literatury Wojewoda podniósł, iż biorąc pod uwagę obiektywny charakter interesu prawnego o którym mowa w art. 25a u.s.g. oraz fakt, że w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną interesu radnego stanowią art. 221 w zw. z art. 227 oraz art. 229 pkt 3 K.p.a., które przyznają każdemu prawo wniesienia skargi na wójta do rady gminy, należy uznać że radny jako składający skargę miał osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes prawny w jej rozpoznaniu przez Radę Miejską, której jest członkiem. Tym samym na podstawie art. 25a u.s.g. radny ten podlegał wyłączeniu z głosowania nad przedmiotową uchwałą. Mimo to radny wziął udział w głosowaniu. Bez znaczenia pozostaje przy tym kwestia wpływu jaki głos radnego wywarł lub mógł wywrzeć na treść podjętej uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że zarzut, jakoby przed podjęciem uchwały nie umożliwiono radnym zabrania głosu, nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu 27 marca 2025 r., a więc w przeddzień sesji, odbyło się wspólne posiedzenie stałych komisji Rady Miejskiej, na którym projekt uchwały został szczegółowo omówiony. W posiedzeniu uczestniczył także radny - wnioskodawca skargi, który miał pełną możliwość wypowiadania się, zadawania pytań oraz zgłaszania uwag. Z tej możliwości skorzystał. Zapewnienie możliwości zabrania głosu spełnia wymogi art. 3 ust. 1 u.s.g. oraz § 36 ust. 3 Statutu Gminy Wiślica. Brak wypowiedzi na sesji nie oznacza braku prawa do głosu - radni mieli realną szansę uczestnictwa w dyskusji. Zdaniem organu skarżący błędnie interpretuje § 36 ust. 4 Statutu, który stanowi, że po zakończeniu dyskusji przystępuje się do głosowania. Przepis ten nie nakłada obowiązku prowadzenia dyskusji wyłącznie podczas sesji, jeżeli wcześniej - tak jak miało to miejsce tutaj - odbyła się merytoryczna debata na posiedzeniu komisji. Na wspólnym posiedzeniu komisji w dniu 27 marca 2025r. radni mieli pełną możliwość wyrażenia opinii, zgłaszania wniosków i dyskutowania nad treścią uchwały. Fakt, że temat został kompleksowo omówiony dzień wcześniej, uzasadniał decyzję przewodniczącego o przystąpieniu do głosowania bez ponownego otwierania dyskusji na sesji. Nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Rada Miejska nie wyłączyła natomiast radnego J. k. z głosowania nad uchwałą, ponieważ nie stwierdzono interesu prawnego w rozumieniu art. 25a u.s.g. Sam fakt, że radny był autorem skargi, nie oznacza automatycznie istnienia interesu prawnego w rozumieniu ustawy. Uchwała nie dotyczyła sytuacji prawnej radnego, jego praw ani obowiązków - a jedynie oceny działalności burmistrza. Rada nie miała zatem podstaw, by stosować wyłączenie, o którym mowa w art. 25a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożenie w tym zakresie przez stronę skarżącą stosownego wniosku – któremu nie sprzeciwił się organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. Nr 2024, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Wojewodę Świętokrzyskiego, którego kompetencja do zaskarżenia uchwały wynika z art. 93 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g. o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru – jednak w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90, zgodnie z którym wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie przepisów działu VIII K.p.a. regulującego tryb postępowania prowadzonego z tzw. skargi powszechnej. W myśl art. 227 K.p.a. przedmiotem takiej skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Organem właściwym do rozpoznania skargi na działalność (bezczynność) burmistrza jest co do zasady rada gminy stosownie do art. 229 pkt 3 K.p.a. W orzecznictwie i piśmiennictwie panuje ugruntowany pogląd, że postępowanie w sprawie skarg powszechnych jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem administracyjnym o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 K.p.a., a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że na zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy nie służy skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czy aktów jednostek samorządu terytorialnego, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., a podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Nie ma to jednak wpływu na kompetencje wojewody, który zgodnie z art. 86 ust. 1 u.s.g. sprawuje nadzór nad działalnością gminną. Nadzór ten sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.). Wojewoda może zatem kontrolować zgodność z prawem wszelkich uchwał organów gminy, nie tylko podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Z faktu, że skoro uchwała rady gminy podjęta została w trybie art. 229 pkt 3 K.p.a., nie wynika aby wojewoda nie mógł objąć jej skargą. Przepis art. 93 ust. 1 u.s.g. nie uzależnia możliwości wniesienia skargi przez organ nadzoru od przedmiotu uchwały rady gminy i stanowi tym samym podstawę do zaskarżenia uchwał podejmowanych w trybie art. 229 pkt 3 K.p.a., rozpoznających skargi na działalność burmistrza. Skargi te podlegają rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Możliwość zaskarżania uchwał przez organ nadzoru ma na celu, bez względu na ich przedmiot, kontrolę ich legalności. Odmienna interpretacja art. 93 ust. 1 u.s.g. prowadziłaby do sytuacji, w których znaczna część uchwał organów pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 listopada 2024 r., sygn. II SA/Go 460/24 i przywołane tam orzecznictwo oraz literatura).
Stosownie do art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie upłynął okres jednego roku, w związku z czym nie było przeszkód do stwierdzenia jej nieważności.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Stąd też organ nadzoru domagając się przed sądem administracyjnym w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. stwierdzenia nieważności uchwały może to czynić jedynie w przypadku istotnego naruszenia prawa. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102).
Skuteczne okazały się dwa pierwsze z podniesionych w skardze zarzutów, odnoszące się do istotnego naruszenia art. 3 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 36 ust. 3 i 4 Statutu Gminy Wiślica. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.s.g. o ustroju gminy stanowi jej statut. Stosownie natomiast do treści § 36 ust. 1-4 uchwały Nr XLIII/316/2018 z dnia 25 września 2018 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta i Gminy Wiślica (Dz.Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2018 r. poz. 3417 ze zm.):
1. W celu przedstawienia projektu uchwały Przewodniczący obrad lub Wiceprzewodniczący odczytuje jej projekt lub udziela głosu referentowi projektu uchwały.
2. Przed odczytaniem projektu uchwały przewodniczący obrad lub osoba przez niego wyznaczona, krótko charakteryzuje treść uchwały uwzględniając najważniejsze jej elementy.
3. W dyskusji radni zabierają głos oraz zgłaszają ewentualne wnioski dotyczące treści projektu przewodniczącemu obrad.
4. Po zakończeniu dyskusji rada przystępuje do głosowania.
Rację ma zatem Wojewoda, że – jak wynika z ust. 3 i 4 § 36 Statutu – głosowanie nad projektem uchwały winno być poprzedzone dyskusją. I o ile rzecz jasna nie jest bezwzględnym wymogiem to, aby którykolwiek z radnych zabrał głos w takiej dyskusji, radni muszą mieć możliwość wyartykułowania swoich racji, co z kolei powinno znaleźć odzwierciedlenie w protokole z sesji rady. W rozpatrywanym przypadku w ocenie Sądu nie można przyjąć, aby wymóg ten – wbrew twierdzeniu organu – został spełniony. Z protokołu sesji Rady Miejskiej w Wiślicy, odbytej w dniu 28 marca 2025 r., wynika że w przypadku punktu XIV porządku obrad, dotyczącego podjęcia uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Wiślica, bezpośrednio po odczytaniu projektu uchwały przez Stanisława Kochańskiego, projekt ten został poddany pod głosowanie. Brak jest zatem stwierdzenia o otwarciu dyskusji czy umożliwieniu radnym zabrania głosu. Zarówno z odpowiedzi na skargę (podpisanej przez prowadzącego obrady sesji Rady w dniu 28 marca 2025 r. Przewodniczącego tego organu), jak i pisemnych wyjaśnień udzielonych Wojewodzie Świętokrzyskiemu pismem z 9 maja 2025 r. przez Przewodniczącego Rady, wynika że brak udzielenia głosu radnym w powyższej sprawie był wynikiem przemyślanego działania, uzasadnionego tym, że projekt uchwały był omawiany (przy obecności radnego, który złożył skargę) dzień wcześniej na wspólnym posiedzeniu komisji stałych. W odpowiedzi na skargę wprost stwierdzono, że: "Fakt, że temat został kompleksowo omówiony dzień wcześniej, uzasadniał decyzję przewodniczącego o przystąpieniu do głosowania bez ponownego otwierania dyskusji na sesji". To stwierdzenie w ocenie Sądu nie pozostawia wątpliwości, że doszło do naruszenia przepisów Statutu wobec braku umożliwienia radnym zabrania głosu. W sposób oczywisty nie można przy tym podzielić stanowiska organu, że prawo do dyskusji zostało wyczerpane dzień wcześniej na posiedzeniu komisji – nawet jeśli brał w nim udział radny składający skargę. Inny jest bowiem cel posiedzeń komisji, a przede wszystkim siłą rzeczy ograniczony jest ich skład osobowy w stosunku do posiedzeń plenarnych rady. Nie ulega poza tym wątpliwości, że przepisy § 36, w tym ust. 3 i 4 Statutu Gminy odnoszą się właśnie do posiedzeń rady, nie zaś komisji.
W ocenie Sądu w sposób pośredni fakt uniemożliwienia dyskusji nad projektem uchwały potwierdza również sposób procedowania nad kolejnym punktem porządku obrad w dniu 28 marca 2025 r., dotyczącym rozpatrzenia projektu uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi tego samego radnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Wiślica. Otóż w tym przypadku, jak wynika protokołu sesji, po odczytaniu projektu uchwały został on poddany pod głosowanie. W tym momencie jednak chęć zabrania głosu wyraził radny składający skargę, tj. J. K.. Wówczas Przewodniczący Rady uniemożliwił mu zabranie głosu informując, że "na wczorajszym posiedzeniu komisja skarg, dokładnie przeanalizowała i przedstawiła nam stanowisko w tej sprawie i poinformowała o co chodzi w decyzji komisji, a dzisiaj wyłącznie głosujemy nad tą uchwałą". Ostatecznie głos radnemu nie został udzielony, Przewodniczący nie zezwolił mu także na złożenie wniosków dowodowych odsyłając do kolejnego punktu porządku obrad przewidującego składanie interpelacji i wolnych wniosków, po czym przystąpiono do głosowania nad uchwałą.
Powyższy sposób procedowania nad zaskarżoną uchwałą w ocenie Sądu w sposób istotny narusza przytoczone przepisy u.s.g. oraz Statutu wobec braku otwarcia dyskusji i uniemożliwienia tym samym radnym zabrania głosu w przedmiocie przedstawionego projektu uchwały – tak jak to przewidują ust. 3 i 4 § 36 Statutu Gminy. Stanowiło to wystarczający powód dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Na uwzględnienie nie zasługiwał trzeci z zarzutów skargi, dotyczący naruszenia art. 25a u.s.g. Zgodnie z tym przepisem radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 24 ust. 1 u.s.g., w myśl którego radny jest obowiązany brać udział w pracach rady i komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany. Z założenia radny powinien bowiem aktywnie uczestniczyć w pracach rady i komisji, działać w interesie społeczności lokalnej, kierując się dobrem wspólnoty samorządowej, pozostawiając na uboczu działalności publicznej swój własny interes. Niewątpliwie, więc zakaz głosowania w sprawach dotyczących jego interesu prawnego dotyczy takich sytuacji, gdy radny mając na uwadze przedmiot i przede wszystkim skutki podejmowanej uchwały, wobec osobistego zainteresowania, nie będzie w stanie realizować podstawowej zasady kierowania się wyłącznie dobrem wspólnoty samorządowej. Omawiany przepis podlega ścisłej wykładni, ponieważ ustanawia zakaz określonego działania (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 czerwca 2025r., sygn. II SA/Ke 171/25). Interes prawny, o którym stanowi art. 25a u.s.g., należy rozumieć jako osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. W rozpatrywanym przypadku nie można mówić aby po stronie radnego J. K. istniał interes w takim rozumieniu. Złożył on mianowicie skargę na bezczynność Burmistrza w rozpoznaniu wniesionej przez niego interpelacji dotyczącej nieprawidłowości w Referacie Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, zgłoszonych mu przez mieszkańca gminy (k. 13). Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.s.g. radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Trudno przyjąć, by składając interpelację, a następnie skargę, radny J. K. był osobiście zainteresowany w rozstrzygnięciu sprawy i aby przysługiwał mu interes prawny w rozumieniu art. 25a u.s.g. Rację ma organ podnosząc, że uchwała nie dotyczyła sytuacji prawnej radnego, jego praw ani obowiązków, a jedynie oceny działalności burmistrza. Tym samym głosowanie nad projektem zaskarżonej uchwały przez tego radnego nie mogło prowadzić do naruszenia ww. przepisu.
Orzeczenie w przedmiocie zwrotu przez organ kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku), obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł), znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę