II SA/Ke 354/25

II SA/Ke 354/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 25a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 229 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 par. 1, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wiślicy z dnia 28 marca 2025 r., nr XIII/77/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez burmistrza I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Wiślica na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Ke 354/25
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 28 marca 2025 r., nr XIII/77/2025, Rada Miejska w Wiślicy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) oraz art. 229 pkt 3, art. 237 i art. 238 k.p.a., po zapoznaniu się z opinią Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, w § 1 uznała skargę złożoną przez radnego podczas sesji Rady Miejskiej w dniu 13 lutego 2025 r. do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Wiślica za bezzasadną.
W uzasadnieniu wskazano mi.in., że wspomniana wyżej Komisja przeanalizowała treść interpelacji radnego J. K. dotyczącej sprawozdania z wykonania budżetu i stwierdziła, że w interpelacji odczytanej podczas IV Sesji Rady Miejskiej 30 września 2024 r. nie było mowy o kserokopii jakichkolwiek dokumentów. Radny K. 31 października 2024 r. jak sam pisze dostał odpowiedź na interpelację, jednak doszedł do wniosku, że jest ona na niskim poziomie, nie otrzymał też dokumentów księgowych, o które prosił. Tymczasem treść interpelacji jest zamieszczona w BIP urzędu i nie ma w niej żądania dokumentów księgowych. Dopiero w piśmie do Burmistrza z 18 listopada 2024 r. radny opisując ponownie interpelację informuje, że prosił o kserokopie faktur i dokumentów. Jak wynika z informacji pracowników radny 3 marca 2025 r. otrzymał kserokopie wszystkich faktur i dokumentów, o które wnioskował. Należy więc uznać, że organ nie prowadzi żadnego postępowania w sprawie interpelacji.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Wojewoda Świętokrzyski wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości, zarzucając istotne naruszenie przepisów w postaci:
1) art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ("u.s.g.") w zw. z § 36 ust. 3 statutu poprzez nieprzeprowadzenie dyskusji poprzedzającej głosowanie i tym samym uniemożliwienie radym zabrania głosu oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dotyczących treści projektu przewodniczącemu obrad, podczas gdy wskazany przepis statutu wymaga obligatoryjnego przeprowadzenia dyskusji poprzedzającej głosowanie nad uchwałą;
2) art. 3 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 36 ust. 4 statutu poprzez przeprowadzenie głosowania pomimo braku uprzedniej dyskusji, podczas gdy wskazany przepis statutu wymaga obligatoryjnego przeprowadzenia dyskusji poprzedzającej głosowanie nad uchwałą;
3) art. 25a u.s.g. poprzez udział w głosowaniu nad zaskarżoną uchwałą radnego, który jako skarżący, którego skargi dotyczy uchwała posiadał interes prawny w głosowaniu nad uchwałą i podlegał tym samym wyłączeniu od głosowania;
W oparciu o powyższe zarzuty Wojewoda wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając swe stanowisko Wojewoda podniósł, że po podjęciu zaskarżonej uchwały radny J. K., który głosował przeciw uchwale, skierował do Wojewody Świętokrzyskiego wniosek o stwierdzenie jej nieważności wskazując m.in. na naruszenie § 36 ust. 3 i ust. 4 Statutu Gminy polegające na braku dyskusji i poddaniu uchwały pod głosowanie mimo braku dyskusji. W konsekwencji Wojewoda Świętokrzyski podjął działania w celu wyjaśnienia okoliczności opisanych przez radnego. Rada Miejska udzieliła wyjaśnień pismem z dnia 9 maja 2025 r. wskazując, że zarzuty podniesione przez radnego są bezzasadne i załączając dokumentację w sprawie. Przyznała, że na posiedzeniu Rady nie została zarządzona dyskusja nad projektem uchwały, ale miała ona miejsce podczas dzień wcześniej odbytego posiedzenia wspólnego komisji stałych Rady Miejskiej w Wiślicy na którym był obecny radny będący skarżącym i miał on wówczas możliwość zając stanowisko, co wyłącza zdaniem Rady Miejskiej obowiązek przeprowadzenia dyskusji nad uchwałą podczas sesji Rady Miejskiej. W odpowiedzi organ nadzoru, po analizie przesłanych dokumentów, zwrócił się ponownie do Rady Miejskiej o nadesłanie protokołu z głosowania nad przedmiotową uchwałą oraz wyjaśnienie przyczyn udziału radnego będącego skarżącym w głosowaniu nad uchwałą. Rada Miejska przesłała żądany dokument zawierający wewnętrznie sprzeczne wyjaśnienia. Rada wyjaśniła bowiem, że nie analizowała zasadności wyłączenia radnego od głosowania a zarazem stwierdziła, że nie dostrzegła podstaw do wyłączenia radnego od głosowania nad uchwałą.
Skarżący nie podzielił zdania Rady Miejskiej w Wiślicy i w związku z tym podjął decyzję o skierowaniu skargi do Sądu. Podniósł, że statut gminy ma charakter aktu prawa miejscowego i stanowi tym samym źródło prawa miejscowego. Odwołał się do § 36 ust. 3 i 4 Statutu gminy Wiślica, z których wynika że w dyskusji radni zabierają głos oraz zgłaszają ewentualne wnioski dotyczące treści projektu przewodniczącemu obrad (ust. 3), a po zakończeniu dyskusji rada przystępuje do głosowania (ust. 4). Brzmienie § 36 ust. 3 i ust. 4 w ocenie skarżącego nie budzi wątpliwości w drodze wykładni językowej, że przeprowadzenie podczas sesji rady miejskiej dyskusji poprzedzającej głosowanie na projektem uchwały jest obowiązkiem przewodniczącego rady miejskiej. Zaniechanie tego obowiązku powoduje istotne naruszenie procesu podjęcia uchwały, uniemożliwiając radnym zajęcie stanowiska co do procedowanego projektu uchwały i przedstawienia swoich argumentów. Pominięcie dyskusji w ramach sesji rady miejskiej w niniejszej sprawie skutkowało naruszeniem § 36 ust. 3 i ust. 4 Statutu Gminy.
Dalej skarżący powołał się na art. 25a u.s.g., zgodnie z którym radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Przywołując poglądy orzecznictwa i literatury Wojewoda podniósł, iż biorąc pod uwagę obiektywny charakter interesu prawnego o którym mowa w art. 25a u.s.g. oraz fakt, że w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną interesu radnego stanowią art. 221 w zw. z art. 227 oraz art. 229 pkt 3 K.p.a., które przyznają każdemu prawo wniesienia skargi na wójta do rady gminy, należy uznać że radny jako składający skargę miał osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes prawny w jej rozpoznaniu przez Radę Miejską, której jest członkiem. Tym samym na podstawie art. 25a u.s.g. radny ten podlegał wyłączeniu z głosowania nad przedmiotową uchwałą. Mimo to radny wziął udział w głosowaniu. Bez znaczenia pozostaje przy tym kwestia wpływu jaki głos radnego wywarł lub mógł wywrzeć na treść podjętej uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że zarzut, jakoby przed podjęciem uchwały nie umożliwiono radnym zabrania głosu, nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu 27 marca 2025 r., a więc w przeddzień sesji, odbyło się wspólne posiedzenie stałych komisji Rady Miejskiej, na którym projekt uchwały został szczegółowo omówiony. W posiedzeniu uczestniczył także radny - wnioskodawca skargi, który miał pełną możliwość wypowiadania się, zadawania pytań oraz zgłaszania uwag. Z tej możliwości skorzystał. Zapewnienie możliwości zabrania głosu spełnia wymogi art. 3 ust. 1 u.s.g. oraz § 36 ust. 3 Statutu Gminy Wiślica. Brak wypowiedzi na sesji nie oznacza braku prawa do głosu - radni mieli realną szansę uczestnictwa w dyskusji. Zdaniem organu skarżący błędnie interpretuje § 36 ust. 4 Statutu, który stanowi, że po zakończeniu dyskusji przystępuje się do głosowania. Przepis ten nie nakłada obowiązku prowadzenia dyskusji wyłącznie podczas sesji, jeżeli wcześniej - tak jak miało to miejsce tutaj - odbyła się merytoryczna debata na posiedzeniu komisji. Na wspólnym posiedzeniu komisji w dniu 27 marca 2025r. radni mieli pełną możliwość wyrażenia opinii, zgłaszania wniosków i dyskutowania nad treścią uchwały. Fakt, że temat został kompleksowo omówiony dzień wcześniej, uzasadniał decyzję przewodniczącego o przystąpieniu do głosowania bez ponownego otwierania dyskusji na sesji. Nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Rada Miejska nie wyłączyła natomiast radnego J. K. z głosowania nad uchwałą, ponieważ nie stwierdzono interesu prawnego w rozumieniu art. 25a u.s.g. Sam fakt, że radny był autorem skargi, nie oznacza automatycznie istnienia interesu prawnego w rozumieniu ustawy. Uchwała nie dotyczyła sytuacji prawnej radnego, jego praw ani obowiązków - a jedynie oceny działalności burmistrza. Rada nie miała zatem podstaw, by stosować wyłączenie, o którym mowa w art. 25a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożenie w tym zakresie przez stronę skarżącą stosownego wniosku – któremu nie sprzeciwił się organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 "p.p.s.a.", zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Wojewodę Świętokrzyskiego, którego kompetencja do zaskarżenia uchwały wynika z art. 93 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g. o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru – jednak w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90, zgodnie z którym wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie przepisów działu VIII K.p.a. regulującego tryb postępowania prowadzonego z tzw. skargi powszechnej. Zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem takiej skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Organem właściwym do rozpoznania skargi na działalność (bezczynność) burmistrza jest co do zasady rada gminy stosownie do art. 229 pkt 3 K.p.a. W orzecznictwie i piśmiennictwie panuje ugruntowany pogląd, że postępowanie w sprawie skarg powszechnych jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem administracyjnym o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 K.p.a., a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że na zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy nie służy skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czy aktów jednostek samorządu terytorialnego, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., a podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Nie ma to jednak wpływu na kompetencje wojewody, który zgodnie z art. 86 ust. 1 u.s.g. sprawuje nadzór nad działalnością gminną. Nadzór ten sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.). Wojewoda może zatem kontrolować zgodność z prawem wszelkich uchwał organów gminy, nie tylko podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Z faktu, że skoro uchwała rady gminy podjęta została w trybie art. 229 pkt 3 K.p.a., nie wynika aby wojewoda nie mógł objąć jej skargą. Przepis art. 93 ust. 1 u.s.g. nie uzależnia możliwości wniesienia skargi przez organ nadzoru od przedmiotu uchwały rady gminy i stanowi tym samym podstawę do zaskarżenia uchwał podejmowanych w trybie art. 229 pkt 3 K.p.a., rozpoznających skargi na działalność burmistrza. Skargi te podlegają rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Możliwość zaskarżania uchwał przez organ nadzoru ma na celu, bez względu na ich przedmiot, kontrolę ich legalności. Odmienna interpretacja art. 93 ust. 1 u.s.g. prowadziłaby do sytuacji, w których znaczna część uchwał organów pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 listopada 2024 r., sygn. II SA/Go 460/24 i przywołane tam orzecznictwo oraz literatura).
Stosownie do art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie upłynął okres jednego roku, w związku z czym nie było przeszkód do stwierdzenia jej nieważności.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Stąd też organ nadzoru domagając się przed sądem administracyjnym w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. stwierdzenia nieważności uchwały może to czynić jedynie w przypadku istotnego naruszenia prawa. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102).
Wbrew twierdzeniom Rady Miejskiej w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 u.s.g. w zw. § 36 ust. 3 i 4 Statutu Miasta i Gminy Wiślica. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.s.g. o ustroju gminy stanowi jej statut. Statut gminy jest aktem prawnym o charakterze normatywnym. Postanowienia statutu są więc prawem, którego naruszenie przez uchwałę organu gminy uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (art. 91 ust. 1 u.s.g.; por. wyrok NSA z 9 marca 1999 r., sygn. II SA 6/99, niepubl., LEX nr 46743). Stosownie do § 36 Statutu Miasta i Gminy Wiślica stanowiącego załącznik do uchwały nr XLIII/316/2018 Rady Miejskiej w Wiślicy z dnia 25 września 2018 r., (Dz.Urz. Woj. Święt. poz. 3417 ze zm.), w celu przedstawienia projektu uchwały Przewodniczący obrad lub Wiceprzewodniczący odczytuje jej projekt lub udziela głosu referentowi projektu uchwały (ust. 1). Przed odczytaniem projektu uchwały przewodniczący obrad lub osoba przez niego wyznaczona, krótko charakteryzuje treść uchwały uwzględniając najważniejsze jej elementy (ust. 2). W dyskusji radni zabierają głos oraz zgłaszają ewentualne wnioski dotyczące treści projektu przewodniczącemu obrad (ust. 3). Po zakończeniu dyskusji rada przystępuje do głosowania (ust. 4).
Regulacja powyższa jest jasna i nie stwarza problemów interpretacyjnych. Głosowanie nad każdą uchwałą musi być poprzedzone dyskusją, po której dopiero rada przystępuje do głosowania. W sprawie bezsporne jest, że przed podjęciem 28 marca 2025 r. zaskarżonej uchwały do dyskusji w jej przedmiocie na sesji rady nie doszło. Nie ulega wątpliwości, że radni nie mają obowiązku zabierania głosu w dyskusji, jeśli nie mają takiej woli. Muszą mieć jednak możliwość wyrażenia swojego stanowiska, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w protokole z sesji rady. Z protokołu nr XIII/2025 sesji Rady Miejskiej w Wiślicy w dniu 28 marca 2025 r. wynika, że w przypadku punktu XV porządku sesji, dotyczącego podjęcia uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza, bezpośrednio po odczytaniu projektu uchwały przez Stanisława Kochańskiego, projekt ten został poddany pod głosowanie. Radnemu J. K., który chciał zabrać głos, Przewodniczący Rady odpowiedział, że radny całą sprawę wyjaśnił w swojej interpelacji, a dzień wcześniej komisja skarg dokładnie przeanalizowała i przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Nadto Przewodniczący Rady stwierdził, że obecnie Rada jest w trakcie głosowania uchwały, a wnioski dowodowe, radny będzie mógł złożyć w pkt. XVI porządku obrad – zgłaszanie interpelacji i wolnych wniosków, po czym bezpośrednio Przewodniczący przeszedł do głosowania.
Z powyższego w sposób jednoznaczny, że radny J. K. usiłował wywołać dyskusję poprzedzającą głosowanie nad zaskarżoną uchwałą, co jednak uniemożliwił Przewodniczący Rady. Zarówno z odpowiedzi na skargę (podpisanej przez prowadzącego obrady sesji Rady w dniu 28 marca 2025 r. Przewodniczącego tego organu), jak i pisemnych wyjaśnień udzielonych Wojewodzie Świętokrzyskiemu pismem z 12 maja 2025 r. przez Przewodniczącego Rady, wynika, że brak udzielenia głosu radnym w przedmiotowej sprawie był wynikiem przemyślanego działania uzasadnionego tym, że projekt uchwały był omawiany (przy obecności radnego, który złożył skargę) dzień wcześniej na wspólnym posiedzeniu komisji stałych. W odpowiedzi na skargę wprost stwierdzono, że: "Fakt, że temat został kompleksowo omówiony dzień wcześniej, uzasadniał decyzję przewodniczącego o przystąpieniu do głosowania bez ponownego otwierania dyskusji na sesji". Niewątpliwie więc doszło do naruszenia przepisów Statutu wobec braku umożliwienia radnym zabrania głosu. Nie można przy tym podzielić stanowiska organu, że prawo do dyskusji zostało wyczerpane dzień wcześniej na posiedzeniu komisji – nawet jeśli brał w nim udział radny składający skargę. Inny jest bowiem cel posiedzeń komisji, a przede wszystkim siłą rzeczy ograniczony jest ich skład osobowy w stosunku do posiedzeń plenarnych rady. Nie ulega poza tym wątpliwości, że przepisy § 36, w tym ust. 3 i 4 Statutu Gminy odnoszą się właśnie do posiedzeń rady, nie zaś komisji.
Naruszenie art. 3 ust. 1 u.s.g. zw. z § 36 ust. 3 i 4 Statutu polegające na braku otwarcia dyskusji, ale przede wszystkim uniemożliwienia radnym zabrania głosu w przedmiocie przedstawionego projektu uchwały stanowi wystarczający powód dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Na uwzględnienie nie zasługiwał natomiast trzeci z zarzutów skargi, dotyczący naruszenia art. 25a u.s.g. Przepis ten stanowi, że radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Wprowadza więc odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 24 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którą radny jest obowiązany brać udział w pracach rady i komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany. Z założenia radny powinien bowiem aktywnie uczestniczyć w pracach rady i komisji, działać w interesie społeczności lokalnej, kierując się dobrem wspólnoty samorządowej, pozostawiając na uboczu działalności publicznej swój własny interes. Niewątpliwie, więc zakaz głosowania w sprawach dotyczących jego interesu prawnego dotyczy takich sytuacji, gdy radny mając na uwadze przedmiot i przede wszystkim skutki podejmowanej uchwały, wobec osobistego zainteresowania, nie będzie w stanie realizować podstawowej zasady kierowania się wyłącznie dobrem wspólnoty samorządowej (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 3086/18).
Omawiany przepis podlega ścisłej wykładni, ponieważ ustanawia zakaz określonego działania. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego są przepisy prawa materialnego powszechnie obowiązującego, interes ten może wynikać również z przepisów prawa procesowego oraz przepisów ustrojowych, w tym przepisów regulujących ustrój samorządu terytorialnego. Jak często podkreśla się interes prawny musi być osobisty, konkretny i realny w sensie obiektywnym (por. wyrok NSA z 15 marca 2007 r., sygn. II OSK 461/06). Bez względu na to, czy interes prawny wypływa z przepisów materialnoprawnych, proceduralnych czy ustrojowych, każdy z nich w sposób samodzielny kształtuje uprawnienia i obowiązki adresata normy prawnej. Należy przyjąć, że art. 25a u.s.g. wprowadzony został po to, aby zapobiec powstaniu konfliktu interesów: publicznego (wspólnoty samorządowej) i prywatnego (radnego). W piśmiennictwie wyrażono pogląd, że gdy zaistnieje obiektywnie uzasadniona wątpliwość, czy radny będzie podejmował decyzje wyłącznie w interesie publicznym podlega wyłączeniu od udziału w głosowaniu, ponieważ tam, gdzie mógłby się kierować swoim własnym interesem, nie powinien wpływać na treść rozstrzygnięcia (por. A. Rzetecka - Gil, Interes prawny radnego jako przesłanka wyłączająca jego udział w głosowaniu, PPP 2009 r. nr 1, s. 74 i nast.). W takich sytuacjach nie można mieć pewności, że radny zachowałby pełen obiektywizm i skoncentrował się na trosce o interes gminy. W orzecznictwie wskazuje się nawet, że sama możliwość dotknięcia interesu prawnego wystarcza dla zastosowania normy zawartej w art. 25a u.s.g. (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 125/13).
W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby po stronie radnego J. K. istniał interes w takim rozumieniu. Złożył on mianowicie 13 lutego 2025 r. skargę na przewlekłość Burmistrza w rozpoznaniu wniesionej przez niego interpelacji dotyczącej sprawozdania z wykonania budżetu Gminy Wiślica za 2023 r. (k. 15). Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.s.g. radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Trudno przyjąć, by składając interpelację, a następnie skargę, radny J. K. był osobiście zainteresowany w rozstrzygnięciu sprawy i aby przysługiwał mu interes prawny w rozumieniu art. 25a u.s.g. Rację ma organ podnosząc, że uchwała nie dotyczyła sytuacji prawnej radnego, jego praw ani obowiązków, a jedynie oceny działalności Burmistrza. Tym samym udział ww. radnego w głosowaniu nad projektem zaskarżonej uchwały nie mógł prowadzić do naruszenia ww. przepisu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
O kosztach, na które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).