II SA/Ke 348/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Gminy Złota z dnia 26 września 2019 r. nr XI/86/2019, która określała zakres działania i zasady uczestnictwa w Klubie Seniora w Gminie Złota. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego, w tym przekroczenie kompetencji przez radę gminy. Argumentował, że skoro klub seniora funkcjonuje w ramach Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (GOPS), jego organizacja i zasady działania powinny być określone w statucie GOPS, a nie w odrębnym akcie prawnym. Podkreślono, że przepis art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej upoważnia radę gminy jedynie do ustalenia zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, a nie do regulowania zakresu działania czy zasad uczestnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przychylił się do argumentacji Wojewody. Sąd uznał, że rada gminy nie posiadała kompetencji do podjęcia zaskarżonej uchwały, naruszając tym samym zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) oraz przepisy ustawy o pomocy społecznej i ustawy o samorządzie gminnym. Sąd stwierdził nieważność uchwały w całości, zasądzając jednocześnie od Gminy Złota na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kompetencji organów samorządu terytorialnego do tworzenia prawa miejscowego, interpretacja przepisów dotyczących ośrodków wsparcia i klubów seniora, zasada legalizmu w działaniu administracji publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonowania klubu seniora w ramach GOPS i interpretacji konkretnych przepisów ustawy o pomocy społecznej i ustawy o samorządzie gminnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy posiada kompetencję do uchwalenia aktu prawnego określającego zakres działania i zasady uczestnictwa w klubie seniora, który funkcjonuje w ramach Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie posiada takiej kompetencji. Kwestie te powinny być uregulowane w statucie GOPS lub regulaminie organizacyjnym nadawanym przez kierownika GOPS.
Uzasadnienie
Przepis art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej upoważnia radę gminy jedynie do ustalenia zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, a nie do regulowania zakresu działania czy zasad uczestnictwa. Podstawy prawne wskazane w uchwale nie dawały uprawnienia do jej wydania.
Czy organ samorządu terytorialnego może skorzystać z instytucji autokontroli w przypadku skargi na uchwałę, stwierdzając jej nieważność lub niezgodność z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ samorządu terytorialnego nie ma kompetencji do stwierdzenia nieważności swoich uchwał. Uchylenie uchwały przez organ, który ją podjął, ma skutek ex nunc i nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie daje radzie gminy kompetencji do stwierdzenia nieważności własnych uchwał. Uchylenie uchwały ze skutkiem ex nunc nie jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi w rozumieniu art. 147 § 1 p.p.s.a., który skutkuje wyeliminowaniem uchwały z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa wniesienia skargi przez organ nadzoru do sądu administracyjnego.
u.p.s. art. 97 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Upoważnia radę gminy do ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych. Nie uprawnia do określania zakresu działania i zasad uczestnictwa w klubie seniora.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Pomocnicze
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Nie stanowił podstawy do uchwalenia uchwały regulującej zakres działania i zasady uczestnictwa w klubie seniora.
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa przesłanki nieważności uchwały organu gminy (sprzeczność z prawem).
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
Nie stanowił podstawy do uchwalenia uchwały regulującej zakres działania i zasady uczestnictwa w klubie seniora.
u.p.s. art. 110 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zadania pomocy społecznej w gminach wykonywane przez ośrodki pomocy społecznej.
u.p.s. art. 111a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Możliwość łączenia ośrodka pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia.
u.p.s. art. 51 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Definiuje ośrodek wsparcia, do którego zalicza się m.in. klub samopomocy.
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uwzględnienia skargi przez organ w terminie 30 dni. Nie daje jednak organowi kompetencji do stwierdzenia nieważności własnej uchwały.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa akty podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, w tym akty prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje, uchwalając przepisy dotyczące zakresu działania i zasad uczestnictwa w klubie seniora, podczas gdy powinny one być zawarte w statucie GOPS. • Przepis art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej upoważnia radę gminy jedynie do ustalenia zasad ponoszenia odpłatności, a nie do regulowania innych aspektów funkcjonowania klubu seniora. • Podjęcie uchwały przez organ bez wyraźnej podstawy prawnej narusza zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
zasada legalizmu • zakaz domniemania kompetencji prawotwórczych • interpretacja ścisła, literalna przepisów kompetencyjnych • przekroczenie kompetencji • skutek ex tunc
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Kuza
członek
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kompetencji organów samorządu terytorialnego do tworzenia prawa miejscowego, interpretacja przepisów dotyczących ośrodków wsparcia i klubów seniora, zasada legalizmu w działaniu administracji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonowania klubu seniora w ramach GOPS i interpretacji konkretnych przepisów ustawy o pomocy społecznej i ustawy o samorządzie gminnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie kompetencji przez organy samorządu i jak precyzyjna interpretacja przepisów może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.
“Rada Gminy nie mogła regulować zasad Klubu Seniora – sąd wyjaśnia granice kompetencji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.