II SA/Ke 344/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę M. K. na uchwałę Rady Miasta Kielce z dnia 21 kwietnia 2022 r. nr LX/1188/2022, dotyczącą zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych. Skarżąca zakwestionowała § 15 ust. 1 i ust. 3-6 uchwały, które nakładały obowiązek dostosowania istniejących tablic i urządzeń reklamowych do nowych zasad w ciągu 36 miesięcy, co w jej ocenie było równoznaczne z obowiązkiem ich rozbiórki lub modernizacji bez odszkodowania. Podniosła zarzut naruszenia art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) w związku z przepisami Konstytucji RP dotyczącymi ochrony własności i swobody działalności gospodarczej. Sąd, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r. (sygn. akt P 20/19), stwierdził, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia warunków i terminu dostosowania istniejących, legalnie wzniesionych tablic reklamowych bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania, jest niezgodny z Konstytucją. W związku z tym, Sąd uznał § 15 ust. 1 i ust. 3-6 zaskarżonej uchwały za sprzeczne z prawem w odniesieniu do legalnie istniejących tablic reklamowych skarżącej i stwierdził ich nieważność w tej części. Skargę w pozostałej części, dotyczącą urządzeń wzniesionych nielegalnie, Sąd oddalił. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych, ochrona praw nabytych i własności w kontekście regulacji planistycznych, zastosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności w kontekście wyroku TK P 20/19. Może wymagać dostosowania do ewentualnych przyszłych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy uchwały krajobrazowej nakładające obowiązek dostosowania istniejących, legalnie wzniesionych tablic reklamowych do nowych zasad, bez zapewnienia mechanizmu odszkodowawczego, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie przewidują ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania dla podmiotów zobowiązanych do usunięcia lub dostosowania legalnie wzniesionych tablic reklamowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 20/19), który uznał art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za niezgodny z Konstytucją w części dotyczącej braku mechanizmu kompensacyjnego dla legalnie istniejących nośników reklamowych. Brak takiego mechanizmu stanowi pominięcie prawodawcze i narusza prawa majątkowe obywateli.
Czy skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały krajobrazowej dotyczącej tablic reklamowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący posiada interes prawny, ponieważ uchwała narusza jego prawo własności i swobodę działalności gospodarczej poprzez nałożenie obowiązku dostosowania lub demontażu legalnie wzniesionego nośnika reklamowego bez odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca skutecznie wykazała naruszenie jej interesu prawnego, wynikające z posiadania legalnie posadowionego nośnika reklamowego, który zgodnie z uchwałą wymaga dostosowania lub demontażu. Zmiana sytuacji prawnej skarżącej uzasadnia jej legitymację procesową.
Czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały w części dotyczącej legalnie wzniesionych tablic reklamowych, jeśli przepisy uchwały są sprzeczne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały w całości lub w części, jeśli została wydana z naruszeniem prawa, a naruszenie jest istotne.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę, stwierdza jej nieważność w całości lub w części. W tym przypadku, stwierdzono nieważność części uchwały dotyczącej legalnie istniejących tablic reklamowych z uwagi na naruszenie przepisów Konstytucji RP.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części.
u.p.z.p. art. 37a § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane.
u.p.z.p. art. 37a § ust. 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwała, o której mowa w ust. 1, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z przepisami prawnymi tracą moc obowiązującą albo w całości albo w części.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności jest gwarantowana.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za sprawiedliwym wynagrodzeniem.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do własności. Prawo własności jest chronione prawem.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej w całości lub w części.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nieważność uchwały lub zarządzenia w całości albo w części stwierdza się z powodu ich niezgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy uchwały krajobrazowej nakładające obowiązek dostosowania legalnie istniejących tablic reklamowych bez mechanizmu odszkodowawczego naruszają Konstytucję RP (art. 21, 64 w zw. z art. 2). • Skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, gdyż narusza ona jej prawo własności i swobodę działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Żądanie stwierdzenia nieważności uchwały w całości. • Żądanie stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie tablic i urządzeń reklamowych wzniesionych nielegalnie.
Godne uwagi sformułowania
brak ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania • pominięcie prawodawcze • naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa • skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania [...] nie jest dopuszczalne objęcie jej zakresem tych obiektów.
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Kuza
przewodniczący
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych, ochrona praw nabytych i własności w kontekście regulacji planistycznych, zastosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności w kontekście wyroku TK P 20/19. Może wymagać dostosowania do ewentualnych przyszłych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu uchwał krajobrazowych i ich wpływu na przedsiębiorców, a rozstrzygnięcie opiera się na ważnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co czyni ją interesującą dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Legalne reklamy do demontażu? Sąd administracyjny chroni przedsiębiorców przed niekonstytucyjnymi uchwałami krajobrazowymi.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.