II SA/Ke 343/25

II SA/Ke 343/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 55 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 4, art. 59 ust. 1, art. 59a ust. 1-2, art. 36a ust. 1-5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Andrzej Mącznik, Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. i T. M. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 7 maja 2025 r. znak: WOA.7721.36.2025 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 343/25
Uzasadnienie
Decyzją z 7 maja 2025 r., znak: WOA.7721.36.2025, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania J. i T. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich (PINB) z 17 marca 2025 r., znak: PINB.5121.10.25, udzielającą M. i S. R. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą (kategoria obiektu budowlanego I) usytuowanego na działce nr geod. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] N., jednostce ewidencyjnej S. – obszar wiejski.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Podczas kontroli przeprowadzonych 23 kwietnia i 14 maja 2015 r. pracownicy PINB ustalili, że pod drogą powiatową S.-S. (ul. P.) w N. znajduje się na wysokości działki nr [...] przepust wraz z odpływem, którym odprowadzane są wody z przydrożnego rowu oraz z pól. Na działce nr [...], należącej do J. i T. M., Zarząd Dróg Powiatowych umocnił istniejący odpływ płytami betonowymi, a dalej na działce nr [...], należącej do M. i S. R., widoczny jest ziemny rów odpływowy biegnący wzdłuż granicy z sąsiednią działką nr [...]. Ze względu na naturalne ukształtowanie terenu spływająca rowem - wzdłuż drogi powiatowej, a także z pól - woda opadowa kierowana jest na działkę nr [...], a dalej nieumocnionym rowem na działkę nr [...] powodując jej zalewanie.
Po uzyskaniu decyzji Starosty Koneckiego z 8 lipca 2015 r., znak: BP.6740.270.2015.MW, o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] M. i S. R. zalali ujście rowu z działki nr [...] betonem, rów na swojej działce zasypali kamieniami i ziemią i jednocześnie podwyższyli poziom terenu przy granicy z działką nr [...]. Takie działania inwestorów były podstawą do wszczęcia przez PINB postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę (zmiana ukształtowania terenu działki oraz przesunięcie budynku o 40 cm w kierunku południowym), a także odrębnych postępowań przez Starostę Koneckiego, a następnie Burmistrza Stąporkowa w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie.
Decyzją z 29 maja 2017 r., znak: BP.6740.2.2.2017.MC, Starosta Konecki uchylił decyzję własną z 8 lipca 2015 r. udzielającą inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami. Z kolei decyzją z 18 października 2017 r., znak: PINB.5141.6.15, PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ("p.bud."), zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił M. i S. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki na terenie działki nr [...] w miejscowości N., gm. S. według projektu budowlanego opracowanego przez S. G. i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zatwierdzony tą decyzją projekt przewiduje na terenie działki nr [...] jej odwodnienie przy pomocy koryt betonowych z odprowadzeniem wody opadowej w głąb działki inwestora. Decyzją z 25 października 2018 r. znak: WINB-WOA.7721.5.12.2018, ŚWINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Prawomocnym wyrokiem z 13 lutego 2019 r., sygn. II SA/Ke 781/18, tut. Sąd oddalił skargę J. i T. M. kwestionującą to rozstrzygnięcie.
W dniu 5 lipca 2023 r. do PINB wpłynął wniosek M. i S. R. o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z towarzysząca infrastrukturą. W dniu 24 lipca 2023 r. organ przeprowadził kontrolę na działce nr [...], zawiadamiając o niej wyłącznie wnioskodawców. Decyzją z 28 lipca 2023 r., znak: PINB.5131.25.23, PINB udzielił M. i S. R. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z towarzysząca infrastrukturą. Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r., działając na wniosek J. i T. M., PINB wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie zakończone ww. decyzją z 28 lipca 2023 r., po czym decyzją z 17 stycznia 2014 r. odmówił uchylenia ww. decyzji własnej. ŚWINB decyzją z 15 kwietnia 2024 r., znak: WOA.7721.13.2014, uchylił w całości decyzję z PINB z 17 stycznia 2024 r. i w to miejsce na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB z 28 lipca 2023 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wykonanie odwodnienia od strony działki nr [...] nie spełnia swojej roli i jest niezgodne z ustaleniami i warunkami określonymi w zatwierdzonym zamiennym projekcie budowlanym. Skargę M. i S. R. tut. Sąd oddalił wyrokiem z 25 września 2024 r., sygn. II SA/Ke 333/24.
W dniu 12 lutego 2025 r. do PINB wpłynął ponowny wniosek inwestorów o pozwolenie na użytkowanie. W protokole kontroli z 24 lutego 2025 r. w pkt. 10.5 - odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę w zakresie innym niż ustalono w pkt. od 10.1 do 10.4 stwierdzono odstąpienie w zakresie: zmiana trasy korytek odwadniających wraz z odprowadzeniem wód opadowych do dołu chłonnego, zmiana trasy zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i elektrycznej oraz zmiana wymiarów schodów zewnętrznych – wg rysunków zamiennych (zmiany nieistotne).
W dniu 13 marca 2025 r. kierownik budowy S. M. złożył pismo wyjaśniające, że od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych, w pasie o szerokości 1,5 m od granicy działek usunięto nawieziona ziemię do stanu pierwotnego, skarpę zabezpieczono przed osuwaniem geosiatką. Natomiast od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych oraz niwelację terenu w celu zapewnienia spływu wód opadowych w kierunku korytek, zachowano spadek terenu od granicy z działką nr [...] w kierunku korytka betonowego, zostało wykonane wewnętrzne ogrodzenie, które pełni role ogranicznika spływu wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...], zgodnie z dokumentacja projektowa oraz uzasadnieniem wyroku WSA w Kielcach 13 lutego 2019 r., sygn. II SA/Ke 781/18.
W takich okolicznościach faktycznych organ I instancji, działając na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud., wydał opisaną na wstępie decyzję z 17 marca 2025 r. W odwołaniu J. i T. M. zarzucili PINB naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 i art. 8 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud. Według nich w dalszym ciągu nie zostało wykonane odwodnienie zgodnie z pkt. 6 projektu zamiennego. Inwestor ograniczył się do wykonania koryt, natomiast nie usunął ziemi, a w konsekwencji powstała skarpa zabezpieczona geosiatką. Inwestor naniósł kolejne masy ziemi na działkę podwyższając teren jeszcze bardziej i zmieniając jego ukształtowanie. Skarżący podnieśli, że nie zostali zawiadomieni o kontroli.
Organ odwoławczy, uznając decyzję PINB za prawidłową, wskazał, że na przedłożonym do wniosku rysunku zamiennym projektu zagospodarowania działki naniesiono m.in. zmiany odprowadzania wód opadowych w głąb działki, woda z korytek betonowych zbierana jest do rur kanalizacyjnych ø 110 i kierowana do dołu chłonnego, którego wykonanie nie wymaga ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. W ocenie organu inwestorzy wykonali zgodnie z projektem zamiennym odwodnienie od strony działki nr [...], tj. wykonali wzdłuż granicy odwodnienie z koryt betonowych, a następnie rurą kanalizacyjną PCV ø 110 do wykonanego we wschodniej końcowej części działki dołu chłonnego. Do tego samego dołu spływa również rurą PCV woda odprowadzana wzdłuż granicy z działką nr [...]. Wzdłuż granicy z działkami [...] i [...] zastosowano korytka betonowe. Również zgodnie z projektem zamiennym poziom terenu działki inwestorów o szerokości ok. 1,5 m wzdłuż ogrodzenia przy granicy z działką nr [...] przywrócony został do poziomu pierwotnego, a ponieważ teren działki inwestorów ze względu na różnicę wysokości terenu stworzył skarpę, zgodnie z projektem zamiennym zabezpieczono ja przed obsuwaniem geosiatką. Odnosząc się do zarzutu niezawiadomienia skarżących o kontroli, organ wskazał, że nie wykazali oni w odwołaniu, aby ich obecność miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze do tut. Sądu J. M. i T. M. zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 i art. 8 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud. W uzasadnieniu podnieśli, że odwodnienie nie zostało wykonane zgodnie z pkt. 6 projektu zamiennego. Inwestor od strony działek nr [...] i [...] miał wykonać betonowe koryta o opisanych w projekcie parametrach oraz usunąć namiar ziemi, a powstałą w wyniku tego skarpę zabezpieczyć geosiatką. O strony działki nr [...] inwestorzy wykonali jedynie zaprojektowane koryta (odmiennie niż od strony działki nr [...], natomiast nie usunęli nadmiaru nawiezionej ziemi, w wyniku czego miała powstać skarpa wymagająca zabezpieczenia geosiatką (tak jak to wykonano od strony działki nr [...]). W ocenie skarżących stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu zamiennego.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że wg projektu zamiennego od strony działki nr [...] teren działki nr [...] jak i korytka odprowadzające wodę wzdłuż tej granicy są na poziomie wyznaczonym w projekcie, co zaistniało po uprzednim usunięciu niewielkiego nadmiaru ziemi, natomiast od strony działki nr [...] teren działki schodzi skarpą zabezpieczoną geosiatką do naturalnego poziomu terenu w pobliże tej działki, gdzie betonowymi korytkami woda z działki nr [...] spływa w jej głąb do dołu chłonnego. Zatem tylko z jednej strony działki konieczne było zabezpieczenie skarpy geosiatką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.), wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 51 ust. 4 tej ustawy oznacza obowiązek uzyskania przez inwestora, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przedmiotem sporu w sprawie jest zgodność wykonania przez inwestorów postanowień pkt. 6 projektu budowlanego zamiennego zatwierdzonego przez PINB decyzją z 18 października 2017 r., na podstawie art. 51 ust. 4 p.bud.
Jak stanowi art. 59 ust. 1 p.bud., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Z ust. 1 tego ostatniego przepisu ustawy wynika, że organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym. Stosownie zaś do ust. 2 tego przepisu kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie m.in. zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1); zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym i technicznym, w zakresie m.in. wykonania urządzeń budowlanych (pkt 2 lit. d).
W pkt. 6 ww. projektu zamiennego pt. "Wykonanie odprowadzenia wód opadowych w związku z dokonaniem podwyższenia terenu na działce poprzez nawiezienie ziemi przez inwestora oraz wykonanie zaleceń doprowadzenia dokonanych zmian w ukształtowaniu terenu działki do zgodności z przepisami prawa" przewidziano, że wody opadowe odprowadzane będą powierzchniowo zgodnie z ukształtowaniem terenu na zaplecze działki. Jako element zabezpieczający przepływowi wód opadowych na działki sąsiadujące nr [...] i [...] miało być zastosowane prefabrykowane koryto betonowe usytuowane w odległości 0,75 m (do osi koryta) od granicy ww. działek. Prefabrykat miał być umieszczony wzdłuż działki (spadki według profili odprowadzania wody opadowej). Przewidziano odprowadzanie wody z koryt w sposób naturalny w obszar działki inwestora. Dodatkowo miał zostać zachowany spadek 3% od granic działki nr [...] i [...] w kierunku koryta odwadniającego. Nawieziona ziemia w odległości 1,5 m od granicy z ww. działkami miała zostać przywrócona do stanu pierwotnego. Skarpę powstałą w wyniku różnic należało zabezpieczyć przed obsuwaniem się ziemi geosiatką zgodnie z rysunkiem PZ: S-10 (odprowadzanie wody opadowej).
W protokole obowiązkowej kontroli przeprowadzonej 24 lutego 2025 r. w pkt. 10.5 stwierdzono odstąpienie od projektu zamiennego w zakresie zmiany trasy korytek odwadniających wraz z odprowadzeniem wód opadowych do dołu chłonnego, zmiany trasy zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i elektrycznej oraz zmiany wymiarów schodów zewnętrznych – według rysunków zamiennych). Zmiany te kontrolujący uznali za nieistotne. Dokumentacja fotograficzna dołączonego tego protokołu potwierdza, że w głębi działki inwestorów znajduje się dół chłonny. Wzdłuż działki nr [...] poprowadzone jest korytko betonowe, istniejąca skarpa została zabezpieczona geosiatką. Widok na korytko odwadniające od strony działki nr [...] przedstawia natomiast jedna z fotografii dołączonych do notatki służbowej z 22 lutego 2024 r. Wynika z niej jednoznacznie, że od strony działki nr [...] brak jest skarpy.
Z wyjaśnień kierownika budowy S. M. zawartych w piśmie z 11 marca 2025 r., a dotyczących zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w N. na działce nr [...] wynika, że od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych w pasie o szerokości 1,50 m od granicy działek, usunięto nawiezioną ziemię do stanu pierwotnego, skarpę zabezpieczono przed osuwaniem geosiatką. Natomiast od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych oraz niwelację terenu w celu zapewnienia spływu wód opadowych w kierunku korytek, zachowano spadek terenu od granicy z działką nr [...] w kierunku korytka betonowego, zostało wykonane wewnętrzne ogrodzenie, które pełni rolę ograniczenia spływu wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...]. Nie wykonano przywrócenia terenu w pasie 1,5 m od granicy z działką nr [...], ponieważ spowodowałoby to powstanie zagłębienia, które doprowadzałoby do zakłócenia w spływie wód opadowych.
W świetle powyższych wyjaśnień oraz materiału fotograficznego dokumentującego istniejący stan na gruncie, ustalenia protokołu o nieistotności odstępstw od projektu zamiennego nie budzą wątpliwości. Zgodnie z art. 36a ust. 5 p.bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:
a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,
b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,
c) liczby kondygnacji;
3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;
7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, że w odniesieniu do projektu zamiennego doszło do istotnych odstąpień w zakresie określonym w art. 36a ust. 5 p.bud. Zmiana trasy korytek odwadniających wraz z odprowadzeniem wód opadowych do dołu chłonnego, czy zmiana trasy zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i elektrycznej niewątpliwie nie kwalifikuje się do odstąpień istotnych. Brak od strony działki skarżących nr [...] geosiatki zabezpieczającej przed obsuwaniem się ziemi wynika z prostego faktu, że brak jest tam skarpy, co potwierdza jednoznacznie znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Projekt zamienny w pkt. 6 przewidywał zabezpieczenie geosiatką skarpy powstałej w wyniku różnic terenu. Brak skarpy czyni zbędnym jej zabezpieczanie geosiatką. Kierownik budowy wyjaśnił przekonująco, dlaczego nie wykonano przywrócenia terenu w pasie 1,5 m od granicy z działką nr [...] (spowodowałoby to powstanie zagłębienia, które doprowadzałoby do zakłócenia w spływie wód opadowych).
Okoliczności powyższe wskazują, że wykonanie odwodnienie spełnia swoją rolę, odprowadza bowiem wody opadowe z działki inwestorów do wykonanego na tej działce dołu chłonnego. Sam dół chłonny został uwzględniony na rysunku zamiennym. Zachowany został spadek terenu w kierunku korytka betonowego, a dodatkowo wykonano ogrodzenie wewnętrzne. W konsekwencji, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu wadliwego zastosowania art. 59a ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud. i uznania, że w niniejszej sprawie inwestorzy powinni uzyskać decyzję o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 p.bud.).
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.