II SA/KE 342/07

II SA/Ke 342/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Dorota Chobian /sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
art. 186 ust. 1, 16 ust. 3, 17 ust. 1,
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...]znak: [...] w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie przyznania odszkodowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz H. K.100,00 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]znak [...] po rozpatrzeniu odwołania H. K. na postanowienie Starosty z dnia [...]znak: [...], którym zwrócono wniosek H. K. w sprawie przyznania odszkodowania za poniesione straty wynikające z eksploatacji stawów rybnych A. s.c. W., Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Postanowienie to zostało wydane na tle następujących okoliczności.
H. K. w dniu 21 grudnia 2006r. wystąpił do Wojewody o przyznanie odszkodowania w kwocie [...] zł wskazując, że na skutek nieprzestrzegania przez A. spółka cywilna warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego poczynając od 1999r. zalewane są jego zabudowania, co pokrywa się czasowo z napełnianiem stawów tarliskowych.
Wojewoda wniosek ten przekazał do Starostwa Powiatowego pismem z dnia 10 stycznia 2007r. a Starosta postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 66 § 3 kpa zwrócił wniosek H. K., wskazując, iż właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny.
Rozpoznając odwołanie od tego postanowienia organ II instancji wskazał, iż pozwolenie wodnoprawne, udzielone A. s.c. Wł. straciło ważność w dniu 30 lipca 2006r. i Starosta decyzją z dnia [...], potwierdził jej wygaśnięcie. Przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne o odpowiedzialności za szkody dotyczą szkód, o których mowa w ustawie, w tym powstałych na skutek realizacji postanowień pozwoleń wodnoprawnych. W sytuacji braku takiego pozwolenia organ administracji nie posiada kompetencji do orzekania o przyznaniu odszkodowania. Dlatego też zdaniem organu II instancji pomimo istnienia takiego pozwolenia w przeszłości, w dniu dzisiejszym do rozpatrzenia roszczeń H. K. właściwy jest sąd powszechny.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł H. K. domagając się jego uchylenia jako sprzecznego z prawem i rozpatrzenia sprawy przez upoważniony organ administracyjny. Skarżący zarzucił, iż bezprawne działania A. s.c. W. były podejmowane na wiele lat przed wygaśnięciem pozwolenia wodnoprawnego, a jego wygaśnięcie nie spowodowało usunięcia wyrządzonych mu szkód. Zdaniem skarżącego nie do zaakceptowania jest stanowisko Wojewody, że po ustaniu obowiązywania rozstrzygnięcia organu administracji, organy te stają się wolne od wszelkiej odpowiedzialności za skutki powstałe w czasie kiedy ono obowiązywało. Taka możliwość bowiem stawałaby się polem do nadużyć i byłaby sprzeczna z zasadami demokratycznego państwa prawnego o jakim mowa w art. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. 05.239.2019) w sprawie naprawienia szkód innych niż określone w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 droga sądowa przysługuje po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w ust. 3, w myśl którego na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego - właściwy wojewoda, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji; decyzja jest niezaskarżalna. Zgodnie z art. 16 ust. 3 właścicielowi gruntów zalanych podczas powodzi w wyniku nieprzestrzegania przepisów ustawy przez właściciela wody lub właściciela urządzenia wodnego przysługuje odszkodowanie na warunkach określonych w ustawie , z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1, jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. Z powyższego uregulowania wynika jednoznacznie, iż wszelkie inne szkody aniżeli wymienione
w cytowanych przepisach art. 16 ust. 3 i 17 ust. 1 ustawy prawo wodne nie mogą być dochodzone przed sądem powszechnym bez wcześniejszego wyczerpania drogi administracyjnej. Dopiero wydanie decyzji administracyjnej
/ niezaskarżalnej w postępowaniu instancyjnym / bądź jej niewydajnie w terminie trzech miesięcy od dnia zgłoszenia żądania przyznania odszkodowania otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, co wynika z art. 186 ust. 4 prawa wodnego.
W niniejszej sprawie H. K. domagał się naprawienia szkody powstałej w wyniku przekraczania przez A. s.c. W.postanowień pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód
w zakresie poboru i piętrzenia wód rzeki Chotówki dla potrzeb kompleksów rybnych M. i K. Niewątpliwie żądanie to nie mieści się ani w zakresie uregulowanym w przepisie art. 16 ust. 3 ani art. 17 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Dlatego też stwierdzić należy, iż z naruszeniem art. 186 ust. 1 Prawa wodnego Wojewoda uznał, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego powoduje, że właściwym do rozpoznania sprawy staje się sąd powszechny, bez wcześniejszego wyczerpania drogi postępowania administracyjnego a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając to na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 135 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ zarówno postanowienie Wojewody jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty podlegały uchyleniu. Stosownie do art. 152 Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, a na podstawie art. 200 zasądził na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania przed sądem.