II SA/Ke 337/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego.
Skarżący T.S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce nr A, twierdząc, że narusza ona jego interes prawny jako właściciela sąsiedniej działki B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując, że działka skarżącego nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a skarżący nie wykazał interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO, że skarżący posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co uniemożliwia mu bycie stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.
Sprawa dotyczyła skargi T.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Górno z 2022 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr A. Skarżący twierdził, że jest właścicielem sąsiedniej działki B i że inwestycja narusza jego interes prawny, powodując spadek wartości nieruchomości, utratę spokoju i prywatności oraz zacienienie. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, argumentując, że działka skarżącego nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną (jest oddzielona działkami C i D), a skarżący nie wykazał interesu prawnego wymaganego przez art. 28 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że skarżący posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Sąd podkreślił, że interes prawny musi mieć swoje źródło w przepisach prawa materialnego, a nie w subiektywnym przekonaniu strony. Ponadto, kwestie zacienienia są badane na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania warunków zabudowy. Sąd powołał się na wcześniejszą decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która również nie stwierdziła nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując, że przepisy prawa budowlanego nie chronią interesów związanych z zacienieniem sąsiednich działek, a jedynie pomieszczeń w budynkach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel takiej działki posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co uniemożliwia mu bycie stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
Interes prawny musi mieć swoje źródło w przepisach prawa materialnego i być bezpośrednio związany z przedmiotem postępowania. Właściciel działki oddzielonej od terenu inwestycji innymi działkami nie jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a jego obawy dotyczące spadku wartości nieruchomości czy zacienienia mają charakter faktyczny, a nie prawny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ jego działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a podnoszone przez niego kwestie (spadek wartości, zacienienie, utrata prywatności) mają charakter faktyczny, a nie prawny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie braku interesu prawnego skarżącego. Naruszenie art. 7 oraz art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i nieustalenie charakteru sąsiedztwa działek. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak przyczynienia się organu do starannego prowadzenia postępowania. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia Statusu strony w postępowaniu administracyjnym nie może zatem uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, niepoparty żadnymi przepisami prawa kwestie związane z ograniczeniem dostępu do światła słonecznego są kwestiami badanymi na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (nie zaś w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy)
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący
Sylwester Miziołek
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w sprawach dotyczących warunków zabudowy i stwierdzenia nieważności decyzji, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie działka skarżącego nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Czy sąsiad zza płotu ma prawo głosu w sprawie warunków zabudowy? Sąd wyjaśnia, czym jest interes prawny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 337/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach Krzysztof Armański /przewodniczący/ Sylwester Miziołek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a § 1, art. 28, art. 156 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2024 r. znak: SKO.PZ-71/796/12/2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 24.04.2024 r. znak: SKO.PZ-71/796/12/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu wniosku T. S. (zwanego dalej "skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z 11.01.2024 r. znak: SKO.PZ-71/8372/886/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (zwanej dalej "decyzją ostateczną") Wójta Gminy Górno z 26.01.2022 r. znak: IR.6730.57.2021.JK w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z 6.11.2023 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr ewid. A w granicach terenu inwestycji oznaczonego na załączniku graficznym linią ciągłą koloru czarnego i literami ABCD-A, zmienionej decyzją Wójta Gminy Górno z 18.07.2022 r. znak: IR.6730.57.2021.JK. SKO, dokonując ponownej analizy akt sprawy wraz z mapami, twierdzeń zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz treści księgi wieczystej działki wnioskodawcy o nr ewid. B, stwierdziło że skarżący: - nie wykazał interesu prawnego wymaganego przez art. 28 k.p.a. w sprawie, - nie jest i nie był w dacie wydania decyzji ostatecznej właścicielem ani użytkownikiem wieczystym terenu inwestycji oraz gruntów przylegających do ww. działki A, - nie był również stroną postępowania instancyjnego w sprawie. W tym zakresie organ podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji bezsprzecznie wynika, iż działka skarżącego nr B nie graniczy bezpośrednio z działką nr A, stanowiącej teren spornej inwestycji. Organ, dokonując analizy co do oddziaływania powyższej inwestycji na działkę nr B, przytoczył orzecznictwo, wskazując że w kontekście ustalania kręgu stron postępowania administracyjnego – a tym samym ich interesu prawnego – w zakresie realizowanych inwestycji należy uwzględnić nie tylko sposób zagospodarowania wywołany planowaną inwestycją, ale też charakter takiego przedsięwzięcia. W zależności od rodzaju inwestycji, wykonywana tam działalność będzie mogła bowiem powodować oddziaływanie nie tylko na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z jej terenem graniczące, lecz również na nieruchomości dalej położone. Istotne jest zatem, by przepisy odrębne regulowały kwestie tego oddziaływania. Do przepisów tych zaliczyć należy zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, promieniowaniem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Uwzględniając powyższe SKO zauważyło, że jakkolwiek skarżący swój interes prawny wywodzi z faktu bycia właścicielem działki nr B, to działka ta jest oddzielona od terenu inwestycji na działce nr A dwoma działkami – nr C i nr D. Ponadto wskazano, że z przedłożonej dokumentacji wynika, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach terenu planowanej inwestycji, a planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnosząc się do argumentacji skarżącego co do spowodowania przez inwestycję zacienienia na działce nr B, organ wskazał, że zbadanie, czy planowana budowa ograniczy dopływ naturalnego oświetlenia do budynku na działce nr B i czy spełnione będą warunki techniczne określone w stosownym rozporządzeniu, jest możliwe dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę – gdyż dopiero na tym etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi. Inny jest przedmiot obu postępowań, a tym samym inny jest zakres ochrony osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a inny w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Reasumując SKO przytoczyło art. 61a § 1 k.p.a., stwierdzając że skarżący w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji legitymuje się jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym, a tylko ten ostatni uprawnia do bycia stroną tego postępowania. Samo zaś przekonanie osoby trzeciej o naruszeniu jej własnego interesu, nie może ograniczać o nieruchomości sąsiednich lub innych podmiotów uprawnionych do w zakresie określonym przez prawo i zasady współżycia społeczne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. S. wniósł o uchylenie postanowienia SKO, formułując zarzuty naruszenia: - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne ustalenie, że w sprawie dotyczącej warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr A skarżący legitymuje się jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym; - art. 7 oraz art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zaoferowanego materiału dowodowego, a przy tym nieprzeprowadzenie we własnym zakresie żadnych czynności zmierzających do ustalenia, jaki charakter ma sąsiedztwo działek B (stanowiącej własność skarżącego) oraz działek C i D, które stanowią jedynie wąskie pasy gruntu zapewniające dojazd do nieruchomości, zwłaszcza w sytuacji gdy obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie zamyka się wyłącznie w granicach jej terenu i istotnie oddziałuje na nieruchomość skarżącego; - art. 8 k.p.a. poprzez fakt, że organ nie przyczynił się do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa wszystkich uczestników postępowania; - art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę przez organ materiału dowodowego z pominięciem kwestii istotnych dla uznania prawidłowości rozstrzygnięcia, w tym bezpodstawnego przyjęcia, że okoliczności prawno-faktyczne nie uprawniają skarżącego do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania – podczas gdy całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym nie potwierdza stanowiska organu administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zakwestionowanego rozstrzygnięcia. W szczególności w sprawie nie doszło do zarzucanego przez skarżącego naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia – którym SKO utrzymało w mocy postanowienie własne o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Górno z 26.01.2022 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zauważyć przy tym trzeba, że jak wynika z akt administracyjnych (k. 15-18, k. 28-30) w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej brali udział właściciele działek sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji (nr C, D oraz zabudowanych F, E) polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Wobec braku wniesienia przez strony odwołania rozstrzygnięcie to uzyskało przymiot ostateczności. Jest to o tyle istotne, że skarżący, składając wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji (k. 95), zaznaczył że pomimo iż jest sąsiadem ww. inwestycji, nie brał udziału w ww. postępowaniu, a wskutek realizacji budynków spadła wartość jego nieruchomości, odebrano mu spokój i możliwość bezpiecznego korzystania z własnej działek – jako że okna i balkony (już wybudowanych obiektów) są tak usytuowane, że czuje się cały czas obserwowany i pozbawiony prywatności. Podobnie, w skardze podniesiono, że skarżący jest "właścicielem działki nr B, która bezpośrednio przylega do nieruchomości objętej terenem inwestycji". Tymczasem, jak trafnie wskazało SKO, powołując się na mapy zgromadzone w aktach sprawy (k. 15, 43), działka skarżącego nr B nie graniczy bezpośrednio z działką nr A, stanowiącej teren spornej inwestycji, lecz jest oddzielona działkami nr C i D, pełniącymi funkcję drogową – przez które odbywa się obsługa komunikacyjna zarówno terenu inwestycji, jak i nieruchomości skarżącego. Zgodnie natomiast z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powyższe okoliczności determinowały podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie postanowień – to jest art. 61a § 1 K.p.a. – który przewiduje, że w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (czyli żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wyjaśnić w związku z tym należy, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest tzw. przesłanka podmiotowa przejawiająca się wniesieniem podania przez osobę, która nie jest stroną postępowania (tj. nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.), natomiast drugą i odrębną przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania" (tzw. przesłanka przedmiotowa). Rozstrzygnięcie organów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania jest zatem rozstrzygnięciem formalnym, powodowanym istnieniem przeszkody podmiotowej lub przedmiotowej do prowadzenia postępowania w ogóle (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18.09.2019r., sygn. akt II SA/Bd 325/19, dostępny, jak wszystkie poniższe orzeczenia, w internetowej bazie orzeczniczej NSA). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do ww. przesłanki podmiotowej odmowy wszczęcia postępowania podkreśla się, że wydanie na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania powinno ograniczać się do sytuacji, w której żądanie takie zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, przy czym stwierdzenie tej okoliczności powinno być na tyle proste, że nie powinno wymagać prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego. W rezultacie, odmowa wszczęcia postępowania powinna być ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony wynika z samego podania wnioskodawcy, bądź gdy ustalenie tego może być dokonane w drodze prostych czynności wyjaśniających organu administracji (por. wyroki NSA: z dnia 18.01.2021r. o sygn. akt I OSK 2035/20 oraz z 16.12.2020 r., sygn. akt II OSK 2579/20). Zgodnie bowiem z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W art. 28 K.p.a. ustanowiono przesłankę przyznania jednostce statusu strony postępowania w sprawie. Interes prawny, do którego odnosi się ten przepis, jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15.04.1993 r. o sygn. akt I SA 1719/92). Przyjmuje się, że podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem tego właśnie postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go bezpośrednio "zainteresowanym" w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (por. wyrok NSA z 25.10.2006 r. o sygn. akt II GSK 163/06). Statusu strony w postępowaniu administracyjnym nie może zatem uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, niepoparty żadnymi przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w tej konkretnej sprawie. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby lub organu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Sąd, podzielając ocenę SKO co do tego, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym udział jako strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, za właściwe uznał podkreślenie, że przepisy ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130), zwanej dalej "u.p.z.p.", nie zawierają wprost regulacji dotyczącej stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Z tego też względu zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje ogólna zasada z art. 28 k.p.a. – szczegółowo omówionego powyżej. Należy przy tym ponownie podkreślić, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny, przy czym musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 22 czerwca 2016 r. o sygn. akt II OSK 2569/14). Innymi słowy, interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie konkretnej normy prawa materialnego. Powyższe oznacza, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Interes prawny musi być aktualny, tj. powinien rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być więc interes tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (por. np. wyrok NSA z 13 marca 2009 r. o sygn. akt II OSK 732/08. CBOSA). W realiach niniejszej sprawy SKO prawidłowo ustaliło, że teren inwestycji nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącego, lecz jest oddzielony dwoma odrębnymi działkami – nr C i D – pełniącymi funkcję drogową, za którymi dopiero rozciąga się nieruchomość skarżącego. W tym kontekście trafnie również ustalono, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach terenu planowanej inwestycji – zwłaszcza że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W toku postępowania skarżący nie wykazał, aby planowana inwestycja oddziaływała w prawnie relewantny sposób na jego działkę. Podnoszona przez skarżącego okoliczność "pozbawienia prywatności" wobec usytuowania okien i balkonów (wybudowanego już obiektu), bez powołania konkretnego przepisu prawa materialnego, wskazuje że w tym przypadku mamy do czynienia jedynie z interesem faktycznym. To samo dotyczy ewentualnego zmniejszenia wartości posiadanej przezeń nieruchomości, co również nie może przesądzać o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 17.11.2021 r. o sygn. akt II OSK 3446/18). Co się zaś tyczy argumentacji skarżącego o spowodowaniu przez inwestycję zacienienia na jego działce, to SKO prawidłowo wyjaśniło, że sprawy związane z ograniczeniem dostępu do światła słonecznego są kwestiami badanymi na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (nie zaś w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy). Dopiero bowiem na tym – kolejnym – etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi. Inny jest przedmiot obu postępowań, a tym samym inny jest zakres ochrony osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a inny w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Ubocznie wskazać trzeba, że w aktach sprawy znajduje się decyzja z 5.03.2024 r., którą Wojewoda Świętokrzyski odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kieleckiego z 24.08.2022 r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielające pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej [...] na ww. działce nr ewid. A (K-86). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że cyt. "projektowana inwestycja, mając na uwadze jej parametry, lokalizację a także przepisy prawa materialnego tj. Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych, nie powoduje naruszenia uzasadnionych interesów. Podnoszona przez Wnioskujących kwestia zacieniania nieruchomości stanowiących ich własność nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie regulują bowiem kwestii zacieniania terenu działek, lecz jedynie zacienianie innych obiektów budowlanych. Prawo budowlane oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze nie chronią tego typu interesów osób trzecich. Przepisy te nie zawierają ograniczeń dla inwestycji budowlanych (związanych z zacienieniem przez planowaną budowę sąsiedniej działki). Znaczenie prawne ma tylko zacienianie pomieszczeń w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce (por. wyrok WSA w Warszawie z 21.06.2005 r., VII SA/Wa 1349/04, wyrok WSA w Warszawie z 15.07.2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1070/11)". W dalszej części decyzji wskazano, że "Wojewoda Świętokrzyski nie dopatrzył się, aby kontrolowana decyzja Starosty Kieleckiego [...] obarczona była którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych których mowa w art. 156 § 1 K.p.a.". Końcowo należy wskazać, że złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest naturalną konsekwencją realizacji przez właściciela przysługującego mu prawa zabudowy (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Zgodnie z tym przepisem, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich – którego to skarżący nie wykazał. W konsekwencji, skoro żądanie skarżącego – niebędącego stroną postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy – nie mogło stanowić uzasadnionej podstawy do wszczęcia postępowania, to fakt ten skutkować musiał wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia przedmiotowego postępowania – w trybie art. 61a § 1 K.p.a. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI