II SA/KE 330/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2006-01-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnedodatek do zasiłku rodzinnegosamotne wychowywanie dzieckadefinicja osoby samotnie wychowującejprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminiekonstytucyjność przepisówTrybunał Konstytucyjnyfaktyczna separacjaalimenty

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając, że skarżąca, będąc w związku małżeńskim, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, mimo faktycznej separacji.

Skarżąca W.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Skarżąca argumentowała, że mimo bycia w związku małżeńskim, wychowuje dziecko samotnie z powodu faktycznej separacji z mężem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, osoba pozostająca w związku małżeńskim nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, a faktyczna separacja nie ma znaczenia prawnego w tej kwestii.

Sprawa dotyczyła skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że skarżąca, będąc w związku małżeńskim, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podnosiła, że od lat żyje w faktycznej separacji z mężem i wychowuje dziecko samodzielnie, co stawia ją w gorszej sytuacji niż osoby wychowujące dziecko wspólnie z jego ojcem, ale pozostające w stanie wolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta w ustawie nie obejmuje osób pozostających w związku małżeńskim, a faktyczna separacja nie ma znaczenia prawnego. Sąd odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt K 16/04), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących definicji osoby samotnie wychowującej dziecko i dodatku, wskazując jednocześnie, że organy stosujące prawo mają obowiązek stosowania zaskarżonych przepisów przez cały okres ich obowiązywania. Sąd stwierdził, że decyzje wydane w tej sprawie zostały podjęte na podstawie przepisów obowiązujących w dacie ich wydania i zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli przepisy te zostały później uznane za niekonstytucyjne, nie wpływa to na ocenę legalności tych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba pozostająca w związku małżeńskim nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, nawet w przypadku faktycznej separacji, ponieważ definicja prawna nie uwzględnia tej sytuacji.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje osobę samotnie wychowującą dziecko w sposób wykluczający osoby pozostające w związku małżeńskim, a faktyczna separacja nie ma znaczenia prawnego w kontekście tej definicji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 3 § 17

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 60 § 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 6

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 8

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 32

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 47

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca, będąc w związku małżeńskim, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Faktyczna separacja skarżącej z mężem nie ma znaczenia prawnego dla oceny spełnienia przesłanek do przyznania dodatku. Decyzje organów zostały wydane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich podjęcia, pomimo późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności tych przepisów.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że wychowuje dziecko samotnie z powodu faktycznej separacji z mężem, co stawia ją w gorszej sytuacji niż osoby wychowujące dziecko wspólnie z jego ojcem, ale pozostające w stanie wolnym.

Godne uwagi sformułowania

nie ma żadnego znaczenia prawnego organy stosujące prawo mają obowiązek stosowania zaskarżonych przepisów przez cały okres ich pozostawania w mocy

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Sylwester Miziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji osoby samotnie wychowującej dziecko w kontekście związku małżeńskiego i faktycznej separacji; stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, ale obowiązujące w dacie wydania decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2006 roku i przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2005 roku. Kontekst prawny mógł ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rozbieżność między sytuacją faktyczną a prawną oraz pokazuje, jak sądy stosują prawo, które zostało później uznane za niekonstytucyjne, ale było obowiązujące w momencie wydania decyzji.

Czy faktyczna separacja zwalnia z bycia 'mężatką' w oczach prawa socjalnego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 330/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący/
Renata Detka /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 731/06 - Wyrok NSA z 2006-12-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art.12 ust.1, art.60 ust.1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 330/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż. Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. numer [...] w przedmiocie : odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., na podstawie art. 4, 5, 6, 8, art. 29 ust. 1, art. 32, 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odmówił przyznania W.S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka podnosząc w uzasadnieniu, że nie spełnia ona wymogów art. 60 ust. 2 ustawy, albowiem pozostaje w związku małżeńskim i do dnia jej wejścia w życie otrzymywała alimenty bezpośrednio od zobowiązanego.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez W. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie decyzją z dnia [...]
Organ II instancji podniósł, że definicję osoby samotnie wychowującej dziecko zawiera treść art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i skarżąca jej nie odpowiada, albowiem pozostaje w związku małżeńskim. Nie może jej zatem przysługiwać dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przewidziany w art. 12 ust. 1 ustawy. Nie spełniona została także dyspozycja art. 60 ust.2 przewidująca, że osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci do dnia wejścia w życie ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 przez okres jednego roku, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie. Ponieważ W. S. nie pobierała alimentów na dziecko z funduszu alimentacyjnego, ale bezpośrednio od ojca dziecka, decyzja o nieprzyznaniu jej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy jest zasadna.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie wniosła W. S. zarzucając, że wprawdzie jest mężatką, ale od kilku lat dziecko wychowuje samotnie, pozostając z mężem w faktycznej separacji. Nieprzyznanie jej dodatku uważa za krzywdzące, gdyż stawia ją
w gorszej sytuacji aniżeli osobę wychowującą dziecko wspólnie z jego ojcem, ale pozostającą w stanie wolnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego orzeczenia podnieść
w pierwszym rzędzie należy, że prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że sytuacja skarżącej nie odpowiada warunkom określonym w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) dla przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w postępowaniu administracyjnym. Dodatek ten można było przyznać osobie samotnie wychowującej dziecko, przy czym definicja takiej osoby zawarta została w art. 3 pkt 17 ustawy, którego brzmienie przytoczył już organ II instancji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle tego przepisu skarżąca jako mężatka za osobę samotnie wychowującą dziecko uznana być nie mogła. Faktyczna separacja w jakiej pozostawała ona z mężem pozostaje bez wpływu na tę ocenę, albowiem nie ma żadnego znaczenia prawnego.
Prawidłowo również przyjęły organy, że W. S. nie mogła skorzystać z możliwości przyznania dodatku, przewidzianej w art. 60 ust. 2 ustawy, zacytowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, albowiem nie pobierała alimentów z funduszu alimentacyjnego.
Obie decyzje, tak I-szej jak i II-giej instancji podjęte zostały w zgodzie
z obowiązującymi wówczas przepisami.
Dla pełnej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia i w nawiązaniu do zarzutów skargi podnieść jeszcze należy, że w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn.
K 16/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją powołanego wyżej art. 3 pkt 17 oraz art. 12 ustawy z 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych oraz o utracie ich mocy obowiązującej z dniem 31 grudnia 2005 r. ( OTK-A 2005/5/51).
Orzeczenie to nie mogło być znane organom w toku postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie niniejszej, albowiem decyzje jakie
w nim zapadły podjęte zostały wcześniej. Nie zmienia to faktu, że przepisy na podstawie których wydano te rozstrzygnięcia były niekonstytucyjne od samego początku, gdyż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny poddanych mu pod osąd regulacji prawnych ma skutek ex tunc.
W ramach przyznanych mu ustawowo kompetencji, Trybunał może jednak odroczyć termin utraty mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów i tak też się stało w tym przypadku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z dnia 18 maja 2005 r. Trybunał Konstytucyjny podkreślił jednocześnie, że "organy stosujące prawo mają obowiązek stosowania zaskarżonych przepisów przez cały okres ich pozostawania w mocy", co oznacza, że nie można uznać za sprzeczne z prawem decyzji podjętych na podstawie regulacji mających zastosowanie
w sprawie i uznanych wprawdzie za niekonstytucyjne, ale jeszcze obowiązujących. Zachowanie porządku prawnego w stosowaniu prawa wymaga, aby takie stanowisko Trybunału było wiążące nie tylko dla organów administracji publicznej, ale i dla sądów.
Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka o zasadności niniejszej skargi już po 31 grudnia 2005 r., a więc gdy powołane przepisy utraciły moc, jednak wobec zakresu kognicji tego sądu, ograniczającego się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami obowiązującymi w dacie jego podjęcia, okoliczność ta - wobec wyraźnego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego przedstawionego wyżej - nie może wpływać na treść wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI