II SA/Ke 328/14

II SA/Ke 328/14 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2014-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący sprawozdawca/
Artur Adamiec
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3218/14 - Wyrok NSA z 2015-12-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 84a ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 153, art. 170, art. 193, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014r. sprawy ze skargi A. G., J. G. i S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2014 r. znak: [...] w przedmiocie sprawdzenia wykonania obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz A. G. i J. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 lutego 2014r., znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu odwołania A. i J. małż. G. oraz S. G., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 12 grudnia 2013 r. o odmowie wydania, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, decyzji w sprawie doprowadzenia do wykonania decyzji PINB z dnia 26 maja 1999 r. znak: [...], nakazującej K. i M. małż. T. wykonanie przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. T. 73 w K. w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem, ściśle z treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów w/w decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, opisaną na wstępie decyzją z dnia 26 maja 1999 r. PINB nakazał zobowiązanym wykonanie do dnia 30 sierpnia 1999 r. następujących przeróbek mających na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu:
1. usunąć z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz usunąć odgałęzienia boczne przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej;
2. istniejące przewody kominowe wykonane niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę należy wypełnić materiałem tłumiącym hałas lub zabetonować na całej wysokości (łącznie z kondygnacją piwnic), wystający ponad dach komin należy zlikwidować;
3. wykonać ścianę budynku od strony granicy z działką Państwa A. i J. G., jako samodzielną ścianę graniczną tak, jak to przewidywało wydane pozwolenie na budowę z dnia 22 stycznia 1993 r., tj. w części muru bez przewodów - grubości co najmniej 25 cm oraz w części muru z przewodami kominowymi grubości co najmniej 38 cm licząc od istniejącej ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr 71 i 73, która pokrywa się z granicą pomiędzy działkami, ścianę należy wykonać na całej wysokości budynku w ten sposób, że na odcinkach, gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm domurować warstwę z cegły pełnej o grubości 12 cm od strony budynku Państwa T., natomiast w pozostałej części, tj. na odcinku gdzie obecnie występują przewody kominowe, po ich likwidacji należy wykonać poza licem ściany odrębny mur grubości 38 cm z kanałami rozmieszczonymi tak, jak w projekcie technicznym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 22 stycznia 1993 r. (dopuszcza się rozwiązanie alternatywne polegające na wymurowaniu na tym odcinku, poza licem istniejącej ściany, odrębnego trzonu wentylacyjno-spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm o ilości przewodów zgodnie z projektem technicznym, zakończonych kominem wyprowadzonym ponad dach budynku);
4. ruraż instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej wraz z rozgałęzieniami bocznymi należy umieścić poza licem pogrubionej ściany lub ze względów estetycznych w bruzdach, ale nie w kanałach, tak aby w miejscu bruzdy powstała grubość muru 25 cm licząc do linii rozgraniczającej zbliźniaczone budynki tj. osi obecnej ściany wspólnej;
5. dokonać izolacji rurażu wodociągowo-kanalizacyjnego materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasów, z jednoczesnym stwierdzeniem, że roboty powyższe należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej, a inwestor zobowiązany jest zawiadomić organ I instancji o wykonaniu robót budowlanych przedkładając opinię, stwierdzającą prawidłowość ich wykonania.
W wyniku wniesionego odwołania, WINB decyzją z dnia 5 sierpnia 1999 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, a skarga małżonków T. na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 17 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 1768/99. W okresie późniejszym przeprowadzone zostały postępowania nadzwyczajne, ale od dnia 12 października 2007 r., tj. od momentu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie II OSK 1010/07 oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2007 r., sygn. VII SA/Wa 110/07 dotyczącego postępowania wznowieniowego, ww. decyzja PINB z dnia 26 maja 1999 r. pozostaje w obrocie prawnym, jest prawomocna i podlega wykonaniu.
Z uwagi na brak woli zobowiązanych do dobrowolnego wykonania decyzji, PINB wszczął postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego wydał postanowienie z dnia 28 grudnia 2007 r., znak: [...], o wykonaniu zastępczym obowiązku. Dnia 11 marca 2009 r. zobowiązani przystąpili do wykonania decyzji z dnia 26 maja 1999 r. pod nadzorem M. T., który posiada uprawnienia budowlane do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i jest członkiem właściwej izby zawodowej samorządu zawodowego. Postanowieniem z dnia 30 października 2009 r. PINB wyznaczył nowy termin zastępczego wykonania przeróbek (na dzień 15.12.2009r.), wskazując, że przeróbki te wykona P. P. z biura E.
W wyniku robót zrealizowanych przez zobowiązanych samodzielnie oraz w końcowym etapie przez P. P. wykonane zostało na odcinku ściany o grubości 25 cm obłożenie warstwą wełny mineralnej na stelażu wykończone płytami gipsowo kartonowymi. Ponadto wykonany został odrębny trzon kominowy usytuowany w odległości 74 cm od ściany wspólnej, w którym to trzonie umieszczone zostały kanały spalinowe i wentylacyjne obsługujące pomieszczenia budynku. Stary komin na dachu został całkowicie rozebrany do poziomu dachu i wykonano w tym miejscu nowe pokrycie dachu. Kanał w ścianie, w którym był przewód kanalizacyjny i pion wodociągowy został zabetonowany. W kanały kominowe w ścianie rozdzielającej budynki wsypane zostały kawałki styropianu, a ponadto kanały te zostały wypełnione pianką techniczną CMI poprzez otwory wywiercone co 80 cm. Wykonano nową instalację wodną i kanalizacyjną poza licem ściany między budynkami, nowo wykonane przewody wodno - kanalizacyjne zostały zaizolowane pianką poliuretanową. Wstrzyknięto piankę w podejścia starej nieczynnej instalacji wodno - kanalizacyjnej, aby w sposób trwały uniemożliwić w przyszłości jej przywrócenie do użytku.
Przedłożone zostało opracowanie "Opinia techniczna dotycząca prawidłowości wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. T. 73 w K." autorstwa S. G. sporządzone we wrześniu 2009 r. P. P. przedłożył w dniu 21.12.2009 r. pismo - notatkę służbową, stwierdzającą, że kanały kominowe zostały prawidłowo wypełnione pianką techniczną CMI poprzez otwory wywiercone co 80 cm, zaślepiono podejścia instalacyjne i tym samym wykonano w pełnym zakresie roboty objęte postanowieniem PINB z dnia 30 października 2009 r., a budynek nadaje się do użytkowania. W związku z tym organ I instancji uznał, że decyzja z dnia 26 maja 1999 r. została wykonana w całości.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. WINB, na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił skargę A. i J. małż. G. oraz S. G. na bezczynność wierzyciela. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. postanowienie. Skarga na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2010 r. sygn. VII SA/Wa 1005/10.
W piśmie z dnia 4.02.2011r. A. i J. małż. G. oraz S. G. wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem między innymi wszczęcia postępowania administracyjnego, celem doprowadzenia do wykonania całości prawomocnej decyzji z dnia 26.05.1999 r., ściśle z jej treścią, szczegółowo opisaną do wykonania w pięciu punktach decyzji i doprowadzenie budynku mieszkalnego K. i M. małż. T. do stanu zgodnego z prawem.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 22.02.2011r. przekazał powyższy wniosek do rozpatrzenia organowi właściwemu, tj. PINB. Postanowieniem z dnia 22.04.2011 r., znak [...], PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania decyzji z dnia 26.05.1999r. nakazującej małżonkom T. wykonanie przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. T. 73 w K. w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem, ściśle z treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów sentencji tej decyzji. W wyniku rozpatrzenia zażalenia A. i J. małż. G. oraz S. G. WINB wydał w dniu 13.06.2011r. postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 3 października 2011 r., sygn. II SA/Ke 509/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na postanowienie WINB z dnia 13 czerwca 2011 r. W wyniku skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1/12, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. uchylił w/w wyrok WSA w Kielcach i uchylił postanowienie WINB z dnia 13 czerwca 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB z dnia 22 kwietnia 2011 r. NSA wyjaśnił, że obowiązkiem organu egzekucyjnego była ocena prawidłowości wykonania obowiązków zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści decyzji z dnia 26 maja 1999r., a nie czy zostały osiągnięte efekty końcowe, jak stwierdził to organ odwoławczy. W sprawie są poważne wątpliwości co do wykonania wszystkich nakazów zawartych w tej decyzji. Rzeczą organów egzekucyjnych było porównanie treści decyzji z 25 lipca 1999r. z opinią osoby uprawnionej i ustalenie, jakie roboty zostały wykonane przez jej adresata, a następnie czy spełniają one określone w tejże decyzji warunki. NSA podkreślił, że żaden z przytoczonych przez organ odwoławczy dokumentów nie wskazywał na wykonanie punktu 3 decyzji z dnia 26 maja 1999 r.
Ponownie rozpoznając tę sprawę, w dniu 25 lipca 2013 r. organ egzekucyjny przeprowadził oględziny z udziałem posiadających uprawnienia budowlane E. K. oraz S. G. Podczas oględzin ustalono, że stare piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz odgałęzienia boczne zostały częściowo usunięte, a częściowo pozostały w ścianie i zostały zaślepione lub zabetonowane, instalacja ta jest nieczynna. Ruraż nowej instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej wraz z rozgałęzieniami bocznymi umieszczono na licu ściany grubości 38 cm. Istniejące w ścianie przewody kominowe wypełniono materiałem tłumiącym hałas, styropianem i pianką montażową, bruzda po pionie kanalizacyjnym została zabetonowana. Wystający ponad dach komin nad ścianą został zlikwidowany. Wymurowano w odległości około 70 cm od ściany między budynkami odrębny trzon wentylacyjno-spalinowy z przewodami kominowymi wyprowadzonymi ponad dach budynku.
W protokole oględzin stwierdzono, że nie wykonano pogrubienia ściany cegłą pełną grubości 12 cm na odcinkach, gdzie grubość istniejącej wspólnej ściany wynosi 25 cm. Na odcinkach, gdzie grubość istniejącej między budynkami ściany wynosi 25 cm wykonana została natomiast - w pokojach na parterze i na piętrze lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo - kartonowymi, posiadająca grubość 6,5 cm. W kuchni - według oświadczenia M. T. - zabudowę taką wykonano z siporexu grubości 6,5 cm. M. T. oświadczył ponadto, że na ścianie, która miała grubość 25 cm nie znajdowały się żadne instalacje i nie znajdują się obecnie. Instalacja wodno - kanalizacyjna znajdowała się w ścianie grubości 38 cm i została zaślepiona lub zabetonowana - w całości wyłączona z eksploatacji. Ściana grubości 25 cm zabudowana została wełną mineralną i gipskartonem w pokoju na parterze oraz w kuchni i pokoju na I piętrze, ściana w kuchni na parterze zabudowana została siporexem grubości 6 cm. Według oświadczenia A. G. instalacje wodno - kanalizacyjne i gazowe pozostały w ścianie, istniejące przewody kominowe nie zostały trwale zapełnione, z odkrytych - od strony małżonków G. - kanałów wysypują się okruchy styropianu, nie została wykonana samodzielna ściana szczytowa graniczna dla budynku małżonków T. z cegły pełnej 12 cm, nie wykonano nowej instalacji wodociągowo kanalizacyjnej na pogrubionej ścianie szczytowej.
W opinii złożonej w organie w dniu 5.09.2013r rzeczoznawca budowlany E. K. stwierdził, że wykonane przeróbki w budynku mieszkalnym małżonków T. są zrealizowane poprawnie. Wprowadzone niewielkie zmiany, jak zmiana polegająca na zamocowaniu do istniejącej ściany rusztu z elementów typowych z wypełnieniem wełną mineralna i przymocowanie płyt gipsowo - kartonowych 12,5 mm, w miejsce domurowania warstwy z cegły pełnej grubości 12 cm dodatnio wpłynęło na izolacyjność (akustyczność) przedmiotowej ściany wspólnej, bo ściana ta oprócz roli konstrukcyjnej spełnia przede wszystkim rolę akustyczną.
Z kolei S. G. w opracowaniu złożonym w organie w dniu 26.09.2013r. stwierdził, że małżonkowie T. wykonali niezbędny zakres robót budowlanych w swojej części, odbiegający wprawdzie technologicznie od zalecanego w decyzji z dnia 26 maja 1999 r., ale równie w sposób skuteczny zabezpieczający mieszkanie małżonków G. przed uciążliwościami wynikającymi z eksploatacji mieszkania małżonków T. Wykonano bowiem:
– niezależny komin murowany z niezbędną ilością kanałów murowanych z cegły ceramicznej pełnej wyprowadzony ponad dach budynku, konstrukcja wykonanego komina nie posiada żadnych elementów wspólnych ze ścianą stanowiącą przedmiot sporu;
– zamiast "domurowania" ściany z cegły pełnej inwestorzy wykonali na przedmiotowej ścianie następujące rozwiązanie technologiczne i materiałowe: na ścianie zamocowano ruszt stalowy, wypełniono go wełną mineralną o grubości 5 cm, przymocowano do rusztu płyty gipsowo - kartonowe o grubości 1,25 cm.
W opinii S. G. wykonany zakres robót budowlanych przy ścianie wspólnej w pełni zabezpiecza mieszkańców budynku nr 71 (małżonków G.) przed uciążliwościami wynikającymi z eksploatacji budynku nr 73 zarówno pod względem konstrukcyjnym, p.poż. i akustycznym i należy je w tym względzie traktować jako równoważne do zaleceń technologicznych zawartych w decyzji PINB. Wykonany obiekt może być eksploatowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji z dnia 26 maja 1999 r. małżonkowie T. usunęli ze spornej ściany o grubości odpowiednio 25 i 38 cm wszelkie instalacje wodociągowo- kanalizacyjne (tj. piony kanalizacji sanitarnej i wodociągowej wraz z rozgałęzieniami) dla poprawienia komfortu użytkowania pomieszczeń przez małżonków G.. Zapis ten został później skorygowany w piśmie złożonym w dniu 12.11.2013r., w którym S. G. wyjaśnił, że wszystkie przewody instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej znajdujące się w ścianie wspólnej pomiędzy budynkami nr 71 i 73 zostały wyłączone z eksploatacji. Niezbędne do prawidłowego funkcjonowania budynku 73 przewody instalacyjne znajdują się w mieszkaniu małżonków T. (zaizolowane). Część przewodów znajdujących się we wspólnej ścianie została zdemontowana, część natomiast w ścianie pozostała jako wyłączone z eksploatacji. Usunięcie tych przewodów ze ściany wiąże się z koniecznością jej "rozkucia" i znacznego jej osłabienia, co nie jest wskazane zarówno ze względów konstrukcyjnych jak i eksploatacyjnych.
W tak ustalonym stanie faktycznym, organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 12 grudnia 2013 r. W odwołaniu A. i J. małż. G. oraz S. G. podnieśli, że decyzja PINB z dnia 26 maja 1999 r. nie została wykonana w żadnym punkcie, a organ I instancji nie doprowadza do wykonania decyzji i wyroków wydanych w sprawie tej decyzji. Wskazali, że praca zamontowanych bezprawnie i samowolnie przez M. T. instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych oraz wszystkich urządzeń sanitarnych i gazowych powoduje drganie ścian, odpadanie tynku, hałasy, co jest bardzo uciążliwe.
WINB, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, ustalił, że małżonkowie T. i małżonkowie G. rozbudowywali swoje budynki mieszkalne na podstawie pozwoleń na budowę dnia 22 stycznia 1993 r. Obie rozbudowy zostały zaprojektowane w ten sposób, że budynki zostały zbliźniaczone w granicy działek. Projekty techniczno - robocze na rozbudowę istniejących budynków przewidywały odrębne ściany szczytowe dla każdego budynku, usytuowane przy granicy działek. Z uwagi na posiadane uprawnienia M. T. był kierownikiem obu budów. Inwestorzy, zarówno małżonkowie G., jak i małżonkowie T. odstąpili od warunków zawartych w wydanych dla nich decyzjach udzielających pozwolenia na budowę, a odstępstwo to polegało na tym, że wykonano jedną wspólną ścianę dla obu budynków, która posiada na odcinkach bez kanałów kominowych grubość 25 cm, a na odcinku, w którym istnieją przewody kominowe grubość 38 cm. We wspólnej ścianie umieszczona została instalacja wodno-kanalizacyjna obsługująca urządzenia sanitarne budynku małżonków T.. Praca instalacji, w tym w szczególności praca pionów wodociągowo-kanalizacyjnych umieszczonych w kanałach ściany rozdzielającej budynki obsługujące budynek małżonków T. powodowały nadmierny hałas, stwarzając uciążliwość dla sąsiadów. Konieczność likwidacji uciążliwości związanych z nadmiernym hałasem emitowanym przez pracujące przewody wodociągowe i kanalizacyjne obsługujące budynek małżonków T. legła u podstaw wydania przez PINB decyzji z dnia 26 maja 1999 r.
Organ odwoławczy ustalił, że obecnie stare przewody wodociągowo-kanalizacyjne nie są usunięte ze ściany, jednak są wyłączone z pracy w sposób trwały, uniemożliwiający ich ponowne włączenie w przyszłości, natomiast nowa instalacja, zgodnie z decyzją wykonana i zaizolowana, przejęła funkcję starej instalacji. Ponadto zamiast ściany z cegieł grubości 12 cm na odcinkach gdzie ściana pomiędzy budynkami ma grubość 25 cm wykonana została lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo - kartonowymi, która to konstrukcja ma lepsze własności izolacji akustycznej w porównaniu z rozwiązaniem z decyzji. Pozostałe obowiązki zostały wykonane tak jak określono w decyzji z dnia 26 maja 1999 r. W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w opiniach S. G. i E. K., że usuwanie że ściany pomiędzy budynkami starej, niepracującej instalacji wodociągowo kanalizacyjnej jest nieracjonalne, niecelowe i zbędne, ponieważ niosłoby to ze sobą niepotrzebne osłabienie ściany.
Dodatkowo organ odwoławczy zgodził się z ww. opiniami, że wykonanie lekkiej konstrukcji z rusztu, wełny mineralnej oraz płyt gipsowo kartonowych zamiast murowania ścianki z cegły grubości 12 cm jest rozwiązaniem równoważnym do zaleceń technologicznych zawartych w decyzji z dnia 26 maja 1999 r. i taki zakres robót zabezpiecza mieszkańców budynku nr 71 przed uciążliwościami wynikającymi z eksploatacji budynku nr 73 zarówno pod wzglądem konstrukcyjnym, p.poż., jak i akustycznym i jest znacznie korzystniejszym rozwiązaniem niż pierwotnie zaproponowana ściana z cegły.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, A. i J.małż. G. oraz S. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego poprzez całkowite zignorowanie faktu niewykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia 26 maja 1999 r. i poprzestanie na stwierdzeniu, że zostały osiągnięte jej efekty końcowe, co jest niezgodne z zaleceniami NSA i WSA w Kielcach.
W uzasadnieniu podniesiono, że pkt 3 decyzji z dnia 26 maja 1999 r. nie został w żaden sposób wykonany, na skutek czego skarżący odczuwają hałasy z klozetów, wanny, zlewozmywaków, umywalek, pralek, urządzeń instalacji gazowej i wodociągowo-kanalizacyjnej. Powyższe urządzenia zamontowane są niezgodnie z pozwoleniem na budowę, wbrew przepisom prawa budowlanego i naruszają własność skarżących. Skutkiem powyższego są drgania ścian, hałas, szum wody rozchodzącej się po całej ścianie, odpadanie tynku i spękania ścian. Konsekwencją braku ściany szczytowej, która miała być wykonana zgodnie z treścią ww. decyzji jest oddzielanie się budynku skarżących, co grozi katastrofą budowlaną.
W odniesieniu do opinii S. G. skarżący wskazali, że w istniejącej ścianie w miejscu gdzie ma ona grubość 38 cm znajdują się w środku puste kanały niezapełnione i ściana ta powinna spełniać warunek ściany pełnej, stosownie do pkt 3 decyzji z dnia 26 maja 1999 r.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że w toku postępowania nie stwierdzono żadnych niedostatków wytrzymałości istniejącej ściany. W kwestii "oddzielania się budynku skarżących" wskazał, że procesy osiadania obu budynków były już mocno zaawansowane, kiedy w 1993 roku wykonana została dobudowa łącząca te budynki. Dobudowana część rozpoczęła proces osiadania później niż budynki pierwotne. Możliwe więc, że proces osiadania wywołał naprężenia a nawet pęknięcia na styku dobudowy i starego budynku. Zdaniem organu ewentualne zastąpienie lekkiej ściany wykonane w budynku małżonków T. ścianą z cegły pełnej na pewno zwiększyłoby ciężar części dobudowanej i osiadanie.
Organ wskazał ponadto, że działania małżonków G., polegające na obłożeniu ściany wspólnej supremą i wykonaniu boazerii, a następnie, po likwidacji izolacji z supremy i boazerii, na wykuciu w ścianie otworu prowadzącego bezpośrednio do kanału, wzmacniało w okresie 12 lat zjawiska akustyczne pochodzące od pracującej wówczas instalacji.
W obszernym piśmie procesowym z dnia 30.04.2014r. skarżący jeszcze raz podkreślili, że żaden z 5 punktów decyzji z dnia 26 maja 1999 r. nie został do chwili obecnej wykonany, powtarzając argumentację zawartą w skardze. Zarzucili organowi odwoławczemu nieprzeprowadzenie kontroli na miejscu. Wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W piśmie procesowym z dnia 4.06.2014r. małżonkowie T. podnieśli, że żaden organ nigdy nie nakazał im dobudowania szczytowej ściany konstrukcyjnej, o co wnoszą małżonkowie G.. Wszystkie dotychczas wykonane ekspertyzy stwierdzały jednoznacznie, że wykonana ściana wspólna w granicy spełnia wymogi ściany pod względem konstrukcji i przepisów p.poż. Nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 26.06.2014r. małżonkowie T. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie A. G. wskazał, że konstrukcja stalowa z wełną mineralną w środku została wykonana tylko w pokoju na parterze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę fakt , że w niniejszej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w prawomocnym wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn.akt II OSK 1/12, należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku NSA. Powyższy wyrok został wydany przez NSA na podstawie art.188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. NSA uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i rozpoznał skargę, w wyniku czego uchylił postanowienia obu organów, co w konsekwencji obligowało te organy do ponownego rozpoznania sprawy.
Stosownie do treści art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowanie w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy ona zatem właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Wskazania natomiast co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz nakreślenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie w celu uniknięcia wadliwości tego postępowania (por. Bogusław Dauter: Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 1, Warszawa 2008 s. 289 i n.). Po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte w nim stanowisko jest wiążące nie tylko wobec organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., lecz także wskazanych w art. 170 p.p.s.a., który to przepis wskazuje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. OSK 1403/04).
W wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 1/12, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązkiem organu - działającego w tej sprawie na podstawie art. 84a ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego - stwierdzającego wykonanie decyzji z 26 maja 1999r. było w pierwszej kolejności porównanie treści tejże decyzji z opinią osoby uprawnionej i ustalenie, jakie roboty zostały wykonane przez jej adresata, a następnie czy spełniają one określone w tejże decyzji warunki. Rzeczą organów egzekucyjnych była ocena prawidłowości wykonania nałożonych obowiązków zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści decyzji, a nie czy zostały osiągnięte jej efekty końcowe. Zdaniem NSA żaden z przytoczonych przez organ odwoławczy dokumentów nie wskazywał na wykonanie punktu 3 decyzji z dnia 26 maja 1999 r. (wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką małżonków G. jako samodzielnej ściany granicznej). W dokumentach tych skupiono się przede wszystkim na wypełnieniu kanałów kominowych, nie odnosząc się do obowiązków określonych w punkcie 3 decyzji.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, treść przytoczonej oceny prawnej i wskazówek co do sposobu działania organu , wyrażonych w prawomocnym wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., analizowana z uwzględnieniem ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz poczynionych powyżej uwag dotyczących mocy wiążącej prawomocnych wyroków sądów uzasadnia wniosek, że w przedmiotowej sprawie organy naruszyły przepisy art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., albowiem nie zastosował się do oceny prawnej, zaleceń oraz wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku NSA, pomimo że był nimi bezwzględnie związany.
Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że obowiązkiem organów było ustalenie, czy wykonane roboty spełniają warunki określone w decyzji z dnia 26 maja 1999 r., tj. dokonanie oceny prawidłowości wykonania nałożonych obowiązków zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści w/w decyzji. Zgodnie z art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie obowiązek, o którym mowa w ww. przepisie wynikał z decyzji PINB z dnia 26 maja 1999 r. W pkt 3 tej decyzji wyraźnie nakazano małżonkom T. wykonać od strony granicy z działką małżonków G. samodzielną ścianę graniczną tak jak przewidywało to pozwolenie na budowę. Ścianę tę należało wykonać na całej wysokości budynku w ten sposób, że na odcinkach, gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm. , należało domurować warstwę z cegły pełnej o grubości 12 cm od strony budynku małżonków T., natomiast w pozostałej części wykonać poza licem ściany, odrębny mur grubości 38 cm. Jako rozwiązanie alternatywne dopuszczono wymurowanie na tym odcinku, poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno-spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że obowiązek określony w pkt 3 decyzji z dnia 26 maja 1999 r. błędnie został przez organ egzekucyjny uznany za wykonany na odcinkach gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm. Z protokołu oględzin z dnia 25 lipca 2013 r. (k. I – 5 akt. adm.) wynika, że nie wykonano tam pogrubienia ściany cegłą pełną grubości 12 cm. Na tych odcinkach wykonana została w pokojach na parterze i na piętrze, a więc nie całej wysokości budynku, lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo-kartonowymi, posiadająca grubość 6,5 cm. Również biegli E. K. i S. G. stwierdzili, że nie "domurowano" warstwy z cegły pełnej grubości 12 cm, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z ww. decyzji. E. K. uznał zamocowanie do istniejącej ściany rusztu z elementów typowych z wypełnieniem wełną mineralną i przymocowanie płyt gipsowo - kartonowych 12,5 mm za poprawne wykonanie przeróbek (k. I – 13 akt adm.), natomiast S. G. stwierdził, że małżonkowie T. wykonali niezbędny zakres robót budowlanych w swojej części, odbiegający wprawdzie technologicznie od zalecanego w decyzji z dnia 26 maja 1999 r., ale równie w sposób skuteczny zabezpieczający mieszkanie małżonków G. przed uciążliwościami wynikającymi z eksploatacji mieszkania małżonków T.. Zamontowano bowiem na ścianie ruszt stalowy, wypełniono go wełną mineralną o grubości 5 cm, przymocowano do rusztu płyty gipsowo - kartonowe o grubości 1,25 cm (k. I – 15 akt adm.).
Z powyższego wynika więc w sposób jednoznaczny, że obowiązek określony w pkt 3 decyzji z dnia 26 maja 1999 r., na odcinkach gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm, nie został wykonany zgodnie z jego treścią. Okoliczność, że jak twierdzi biegły S. G., obiekt może być eksploatowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, nie oznacza wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji, ponieważ NSA w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r. wyraźnie wskazał, że rzeczą organów egzekucyjnych była ocena prawidłowości wykonania nałożonych obowiązków zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści decyzji, a nie czy zostały osiągnięte jej efekty końcowe. W konsekwencji nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wykonanie lekkiej konstrukcji z rusztu, wełny mineralnej oraz płyt gipsowo kartonowych i to nie na całej wysokości budynku, zamiast murowanej ścianki z cegły grubości 12 cm stanowi wykonanie pkt 3 decyzji z dnia 26 maja 1999r.,ponieważ jest rozwiązaniem równoważnym do zaleceń technologicznych zawartych w tej decyzji z dnia 26 maja 1999 r.
W ocenie Sądu, słusznie organy orzekające w tej sprawie uznały natomiast , że z pkt 3 decyzji, zobowiązani wykonali część nakazu, a mianowicie na odcinku wspólnej ściany, gdzie znajdowały się przewody kominowe. Jak bowiem wynika z protokołu oględzin i dokumentacji fotograficznej, poza sporną ścianą wspólną - w ścianie poprzecznej łazienki – w odległości około 70 cm od tej ściany wspólnej, wykonano odrębny komin z przewodami kominowymi. Zrealizowano w ten sposób rozwiązanie alternatywne polegające na wymurowaniu poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno-spalinowego.
Zdaniem Sądu, nie można się zgodzić ze stanowiskiem organów, że wykonany został pkt 1 decyzji z 1999r., w którym zobowiązano małżonków T. do usunięcia z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm pionów kanalizacyjnych i wodociągowych oraz do usunięcia odgałęzień bocznych przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej. Został on wykonany częściowo. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że instalacja wodno-kanalizacyjna znajdująca się w ścianie grubości 38 cm nie została usunięta w całości. Według oświadczenia M. T. została bowiem zaślepiona lub zabetonowana. Z kolei biegły S. G. w piśmie z dnia 12.11.2013r. wyjaśnił, że wszystkie przewody instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej znajdujące się w ścianie wspólnej pomiędzy budynkami nr 71 i 73 zostały jedynie wyłączone z eksploatacji. Część przewodów znajdujących się we wspólnej ścianie została zdemontowana, część natomiast pozostała w ścianie, jako wyłączona z eksploatacji (k. I – 21 akt. adm.).
Prawidłowo organy uznały za wykonany pkt 2 decyzji z dnia 26 maja 1999 r., ponieważ jak wynika z protokołu oględzin i dokumentacji fotograficznej istniejące przewody kominowe we wspólnej ścianie wypełniono materiałem tłumiącym hałas – styropianem i pianką montażową. Bruzda po pionie kanalizacyjnym została zabetonowana. Wystający ponad dach komin w ścianie wspólnej został zlikwidowany.
Należy również zgodzić się z organami nadzoru budowlnego, że wykonany został pkt 4 decyzji z dnia 26 maja 1999 r., na skutek wykonania przy ścianie grubości 38 cm (na licu tej ściany) rurażu nowej instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej wraz z rozgałęzieniami bocznymi. Na ścianie, która miała grubość 25 cm nie istnieją, jak wynika z protokołu oględzin, żadne wodno-kanalizacyjne urządzenia ani odgałęzienia boczne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał natomiast podstaw do przyjęcia, że został wykonany pkt 5 ww. decyzji, ponieważ jak wynika z protokołu oględzin nie wykonano w całości izolacji rurażu wodociągowo-kanalizacyjnego materiałem dźwiękochłonnym.
Stosownie do treści art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, organ egzekucyjny zobligowany był sprawdzić wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 26 maja 1999 r., nie zaś rozstrzygać, czy roboty wykonane przez zobowiązanych, odbiegające od nakazanych w decyzji, w równie skuteczny sposób zabezpieczają mieszkanie skarżących przed uciążliwościami wynikającymi z eksploatacji mieszkania sąsiadów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r. wyjaśnił, na czym polegał obowiązek organu stwierdzającego wykonanie decyzji, a mianowicie na porównaniu treści decyzji z dnia 26 maja 1999 r. z opinią osoby uprawnionej i ustaleniu, jakie roboty zostały wykonane przez jej adresata, a następnie czy spełniają one określone precyzyjnie w tejże decyzji warunki.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy orzekające w tej sprawie w sposób wyczerpujący ustaliły jej stan faktyczny , jednak nieprawidłowo uznały, że daje on podstawę do uznania, że decyzja z dnia 26 maja 1999r. została w całości wykonana. Jak to wyżej wskazano, z porównania treści ww. decyzji z opiniami biegłych oraz rezultatami oględzin wynika, że wykonane roboty tylko częściowo spełniają warunki określone w decyzji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ organy opierając się na materiale dowodowym wskazującym na niewykonanie części robót, a części robót wykonanych w sposób odbiegający od nakazanych w decyzji z dnia 26 maja 1999 r., stwierdził wykonanie tej decyzji, co było konsekwencją niewykonania wiążących organ zaleceń oraz wskazówek zawartych w prawomocnym wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., Sąd z uwagi na istotne naruszenie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, orzekł o uchyleniu obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Po wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r. nie nastąpiła żadna istotna zmiana okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniająca wyłączenie ciążącego na organie obowiązku podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, czyniąca pogląd prawny nieaktualnym.
Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego przeprowadzi postępowanie w tej sprawie mając na uwadze, wyżej wyrażone stanowisko Sądu co do zakresu wykonania prawomocnej decyzji z 26 maja 1999r., w pozostałym zaś zakresie weźmie również pod uwagę wytyczne zawarte w wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., z których wynika, że roboty budowlane, których obowiązek wykonania od ponad 14 lat ciąży na małż. T., a który dotychczas nie został w całości wyegzekwowany, powinny być wykonane zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści decyzji, a nie w sposób świadczący, jak widzi to organ , o osiągnięciu jej efektów końcowych, za które organy uważają uzyskanie izolacji aukustycznej.
Biorąc zatem pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które złożyła się kwota wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.