II SA/KE 327/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odszkodowaniu za ograniczenie korzystania z nieruchomości pod budowę gazociągu, wskazując na błędy w ocenie powierzchni pasa budowlano-montażowego.
Skarżący domagali się wyższego odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości pod budowę gazociągu, kwestionując operat szacunkowy. Sąd administracyjny uchylił decyzję organów obu instancji, uznając, że postępowanie zawierało istotne braki w zakresie weryfikacji powierzchni pasa budowlano-montażowego, która została ustalona na podstawie oświadczeń inwestora, budząc wątpliwości co do jej rzeczywistej wielkości.
Sprawa dotyczyła odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości pod budowę gazociągu. Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję Starosty Ostrowieckiego ustalającą odszkodowanie w kwocie 6 147 zł, opierając się na operacie szacunkowym. Skarżący zarzucali zaniżenie odszkodowania, wskazując na błędne określenie przeznaczenia nieruchomości oraz zaniżoną powierzchnię pasa budowlano-montażowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że organy nie zweryfikowały wystarczająco informacji o powierzchni pasa budowlano-montażowego, opierając się głównie na oświadczeniach inwestora, mimo wątpliwości wynikających z techniki budowy i dokumentacji fotograficznej. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy zawierał braki w zakresie oceny powierzchni pasa budowlano-montażowego, co mogło wpłynąć na wysokość ustalonego odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zweryfikowały wystarczająco informacji o powierzchni pasa budowlano-montażowego, opierając się głównie na oświadczeniach inwestora, mimo wątpliwości wynikających z techniki budowy i dokumentacji fotograficznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 128 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 128 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 129 § 5 pkt 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 130 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 157
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
rozporządzenie w sprawie wyceny art. 75 § 1-3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości
rozporządzenie w sprawie wyceny art. 52
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości
rozporządzenie w sprawie wyceny art. 8 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 200
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 205 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 206
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 64 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczająca weryfikacja przez organy administracji powierzchni pasa budowlano-montażowego. Potencjalne zaniżenie odszkodowania z powodu błędnego ustalenia powierzchni pasa budowlano-montażowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przeznaczenia nieruchomości i wpływu budowy gazociągu na jej wartość (w zakresie szkody trwałej).
Godne uwagi sformułowania
Organy w żaden sposób nie zweryfikowały tej informacji, mimo że – ze wskazanych niżej powodów – może ona budzić uzasadnione wątpliwości Wątpliwość tę potęguje fakt, że jak wynika z pisma inwestora z 11.12.2024 r. z uwagi na fakt, iż przez działkę nr [...] przebiega przewód telekomunikacyjny oraz wodociąg, który podczas wykonywania przewiertu mógł zostać uszkodzony, wykonawca wykonał prace budowlane metodą wykopu otwartego celem zwiększenia ich bezpieczeństwa. Niezależnie od tego mając na uwadze powyższą argumentację, jak też dokumentację zdjęciową dołączoną choćby do odwołania (...) trudno również uznać za wiarygodne twierdzenie, że zajęciu na potrzeby wykonywanych robót podlegał wyłącznie pas o szerokości 2 m
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący
Jacek Kuza
członek
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Weryfikacja przez organy administracji informacji pochodzących od stron postępowania, zwłaszcza gdy budzą wątpliwości, oraz znaczenie dowodów fotograficznych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów o gospodarce nieruchomościami i wycenie, a jej rozstrzygnięcie zależy od szczegółowych ustaleń faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak sądy administracyjne mogą korygować ich błędy, szczególnie w kontekście odszkodowań za ingerencję w prawo własności.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję o odszkodowaniu za budowę gazociągu z powodu błędów organów.”
Dane finansowe
WPS: 6147 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 327/25 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2025-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek /przewodniczący/ Jacek Kuza Krzysztof Armański /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 1899 art. 124 ust. 1, 2 art. 128 ust. 1, 4 art. 154 ust. 2 i 3 art. 157 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi M. D. i W. D. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 6 maja 2025 r. znak: SPN.I.7534.1.2025 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz M. D. i W. D. solidarnie kwotę 4217 (cztery tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 6.05.2025 r. znak: SPN.I.7534.1.2025 Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję Starosty Ostrowieckiego z 22.01.2025 r. znak: RŚG.I.683.15.2024 w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z 22.04.2022 r. Starosta Ostrowiecki, działając na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t nr [...].j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", w pkt. 1 ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], jako działka nr [...], stanowiąca własność M. i W. małż. D. przez zezwolenie P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanej dalej "P.") na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu średniego ciśnienia PE dn 110 o długości 54,0 m, na głębokości 1,20 m. W pkt. 2 ustanowiono pas strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 1,0 m (po 0,5 m po obu stronach od osi przewodu) wzdłuż gazociągu biegnącego w południowej części przedmiotowej działki w odległości 0 m - 6,8 m od granicy z działką nr [...] (droga). Gazociąg w punkcie A przecina południowo - wschodnią granicę działki nr [...] w odległości 0,7 m od zbiegu granic działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Gazociąg w punkcie B przecina zachodnią granicę działki nr [...] z działką nr 231 w odległości 0,5 m od granicy z działką nr [...] (droga). Gazociąg przebiegać będzie na długości 54,0 m, tj. o pow. 54,0 m2, jako trwałe ograniczenie praw rzeczowych na nieruchomości opisanej w pkt. 1, zgodnie z mapą sytuacyjno-wysokościową w skali 1:500, stanowiącą załącznik nr 1 do decyzji. Wnioskiem z 31.07.2024 r. W. D. (zwany dalej "stroną") wystąpił do Starosty Ostrowieckiego o wypłatę odszkodowania w związku z budową sieci gazowej średniego ciśnienia na ww. działce. W toku postępowania organ I instancji uzyskał operat szacunkowy z 23.12.2024 r., z którego wynika, że zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości oraz szkody tymczasowe powstałe z tytułu budowy gazociągu wynoszą łącznie 6 147 zł. Mając na uwadze powyższe, decyzją z 22.01.2025 r. Starosta Ostrowiecki: 1. ustalił odszkodowanie na rzecz małżonków M. D. i W. D. za szkody powstałe w wyniku realizacji inwestycji, w związku z przeprowadzeniem przez P. przez nieruchomość położoną w miejscowości [...], składającą się z działki oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 1,2000 ha, przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu średniego, na podstawie ww. ostatecznej decyzji Starosty Ostrowieckiego z 22.04.2022 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w łącznej kwocie 6 147,00 zł, w tym: a) szkoda trwała - kwota 3 286,00 zł za zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie użytkowania; b) szkody tymczasowe: - kwota 417,00 zł - z tytułu niewykonania rekultywacji biologicznej, - kwota 1 344,00 zł - z tytułu opadnięcia gruntu, - kwota 1 100,00 zł - z tytułu zniszczenia trawnika. 2. zobowiązał P. do zapłaty ustalonego w pkt 1 odszkodowania, jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o "rewizję wyceny operatu" w związku z błędnie określonym przeznaczeniem nieruchomości. Zdaniem strony działka została wyceniona jako rolna (zamiast budowlana), przez co jej wartość została zaniżona. W ocenie odwołującego się, wskutek budowy gazociągu możliwości zagospodarowania jego działki zostały ograniczone (trudności w posadowieniu frontowego ogrodzenia, które będzie musiało przebiegać skosami zgodnie z linią gazociągu). Strona zakwestionowała również poprzednią decyzję z 22.04.2022 r., wskazując na inną niż zakładano technikę wykonania gazociągu na jego działce oraz większe jej zajęcie podczas prac montażowych niż to wynika z operatu szacunkowego. Pismem z 10.03.2025 r. Wojewoda Świętokrzyski wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do podniesionych przez właściciela nieruchomości zarzutów oraz wyjaśnienia kwestii powierzchni zajętego pasa montażowego. W odpowiedzi z 25.03.2025 r. rzeczoznawca majątkowy podtrzymała swoje stanowisko zawarte w operacie szacunkowym, określiła powierzchnię pasa budowlano – montażowego zarówno na podstawie oświadczeń inwestora, jak również informacji pozyskanych ze Starostwa Powiatowego w Ostrowcu Świętokrzyskim. W piśmie z 9.04.2025 r. P. również potwierdziła informacje dotyczące powierzchni przedmiotowego pasa montażowego (110 m²). Wojewoda Świętokrzyski, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, powołał się na art. 124 ust. 4, art. 128 ust. 1 i 4, art. 129 ust. 5, art. 132 ust. 1a, 2 i 6, art. 154 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., stwierdzając że wybudowany gazociąg średniego ciśnienia spowodował powstanie szkód na ww. nieruchomości – o charakterze trwałym i tymczasowym. Szkoda trwała związana jest ze zmniejszeniem wartości nieruchomości w granicach strefy kontrolowanej gazociągu na skutek trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z niej, jak również z obowiązkiem udostępnienia nieruchomości przedsiębiorcy przesyłowemu w przyszłości. Trwałe ograniczenie praw właściciela nieruchomości związane jest ze współkorzystaniem z gruntu w pasie strefy kontrolowanej, obejmującej istnienie w gruncie działki gazociągu, jak również umożliwienie dokonywania napraw, remontów i konserwacji czy też usuwanie awarii, a także reglamentacją nasadzeń i sytuowaniem obiektów zagrażających infrastrukturze. Ponadto, wkopano słupek oznacznikowy szt. 1 i słupek pomiarowy szt. 1. Natomiast szkody o charakterze tymczasowym obejmują utracone pożytki z tytułu: niewykonania rekultywacji biologicznej gruntu, obniżenia terenu o ok. 10 cm w pasie budowlano-montażowym i zniszczenia trawnika. Określone w operacie szacunkowym wielkości szkód wynoszą łącznie: 6 147,00 zł, w tym: wartość szkody trwałej - 3 286,00 zł, wartość szkody tymczasowej - 2 861,00 zł. Określone wartości szkód odpowiadają różnicy pomiędzy stanem nieruchomości na dzień zakończenia działań wywołujących szkodę na nieruchomości a stanem hipotetycznym, który by istniał gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody. Ustalone wartości rekompensują jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. Oszacowane szkody, powstałe na skutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ustalone zostały według zasad uregulowanych w u.g.n., a także w § 75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5.09.2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1832), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie wyceny". Rzeczoznawca majątkowy, dokonując charakterystyki ogólnej wycenianej nieruchomości, w operacie z 23.12.2024 r. wskazał, że przedmiotowa działka zlokalizowana jest w strefie podmiejskiej, w miejscowości [...], ok. 3,5 km od miasta Ostrowiec Świętokrzyski, w sąsiedztwie gruntów zabudowanych i niezabudowanych. Na dzień wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, tj. 22.04.2022r. obowiązywało Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zgodnie z którym działka nr [...] znajdowała się w części planowanej inwestycji na terenach o funkcji określonej w zał. graficznym do Studium jako tereny zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług oznaczonych symbolem 1.1 i w niewielkiej części jako obszar usług agroturystycznych i wypoczynku oznaczonym symbolem 2.3. Dla działki nr [...] została wydana decyzja z 28.11.2020 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowie gazociągu średniego ciśnienia PE dn 110. Dla potrzeb określenia wartości rynkowej biegła przyjęła wyszczególnione cechy rynku i w tym zakresie przeprowadziła jego analizę, stwierdzając że zakres cen jednostkowych cen transakcyjnych dla tego rodzaju nieruchomości zawiera się w przedziale 44,71 zł/m2 - 89,28 zł/m2, przy czym wszystkie odnotowane transakcje dotyczyły nieruchomości niezabudowanych. Do określenia wartości gruntu rzeczoznawca majątkowy wybrała i zastosowała podejście porównawcze, metodą porównywania parami. W wyniku przeprowadzonej analizy biegła utworzyła zbiór cen transakcyjnych nieruchomości podobnych, stanowiących podstawę wyceny, zaktualizowanych na datę wyceny. Analizując wpływ cech na wartość nieruchomości uwzględniono następujące cechy rynkowe, wpływające na zróżnicowanie cen na rynku nieruchomości: lokalizacja, sąsiedztwo i otoczenie, warunki zagospodarowania i powierzchnia gruntu, dostęp do uzbrojenia technicznego i warunki dojazdu. Na podstawie ustalonej bazy nieruchomości przyjęto trzy nieruchomości najbardziej podobne pod względem cech rynkowych do nieruchomości stanowiącej przedmiot wyceny wraz z ich opisem i charakterystyką. Kolejno przeprowadzono porównanie nieruchomości wycenianej z nieruchomościami wybranymi do porównań i określono wielkości poprawek wynikających z różnicy ocen nieruchomości wycenianej z nieruchomościami podobnymi. Na podstawie skorygowanych cen transakcyjnych obliczono wartość jednostkową nieruchomości wycenianej jako średnią arytmetyczną skorygowanych cen jednostkowych nieruchomości podobnych w wysokości 60,40 zł/m2. Następnie, stosownie do § 75 ww. rozporządzenia, dokonano wyceny szkody trwałej w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie użytkowania. Wskazano przy tym, że trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości powoduje zmniejszenie wartości nieruchomości w pasie strefy kontrolowanej gazociągu o powierzchni 54,0 m2. W tym celu ustalono wartość współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości w pasie terenu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i z tytułu reglamentacji w naniesieniach zagrażających funkcjonowaniu infrastruktury (S) na poziomie 0,20. W wyniku otrzymanych parametrów część powstałej szkody za zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia oszacowano na kwotę 1 957,00 zł. Dla określenia wielkości szkód o charakterze trwałym, oszacowano również wartość wkopania słupka znacznikowego i pomiarowego, stosując zasady wykorzystywane dla ustalania wartości służebności przesyłu. Z tego tytułu szkodę oszacowano na kwotę 1 329,00 zł, co daje łączną wartość zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia w kwocie 3286,00 zł. W dalszej części operatu określono wartość szkód powstałych na nieruchomości, spowodowanych niewykonaniem rekultywacji biologicznej w kwocie 417,00 zł. W tym celu koszty spowodowane czasowo wyłączonym pasem gruntu o pow. 110 m2 oszacowano w oparciu o znajomość: technologii prac rekultywacyjnych, normatywów i cen pracy sprzętu mechanicznego, cen nawozów, roślin i innych składników potrzebnych do wykonania prawidłowej rekultywacji gruntów. Następnie, w oparciu o ceny na lokalnym rynku transportu z załadunkiem i rozładunkiem ziemi, oszacowano wartość szkody z tytułu opadnięcia gruntu na kwotę 1344,00 zł. Kolejno określono wartości zniszczenia trawnika, w oparciu o źródła danych merytorycznych, na kwotę 1100,00 zł. Reasumując stwierdzono, że łączna wartość szkód tymczasowych wyniosła 2861,00 zł. Organ odwoławczy, uwzględniając przepisy ww. rozporządzenia oraz u.g.n. stwierdził brak podstaw do uznania, że sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania operat szacunkowy zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiłyby dalsze jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania. Tym samym brak jest podstaw do sporządzenia nowego operatu szacunkowego określającego wartość szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości. Zdaniem organu, materiał dowodowy w niniejszej sprawie zgromadzony został w sposób wyczerpujący, a podjęta decyzja w świetle opisanych powyżej okoliczności jest uzasadniona. Operat szacunkowy został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, zawiera wymagane przepisami prawa elementy, zarówno odnoszące się do stanu nieruchomości (przedmiot i zakres wyceny, cel wyceny, podstawy formalne i materialnoprawne, źródła danych merytorycznych, określa daty istotne przy wykonaniu operatu szacunkowego, opisuje i określa stan nieruchomości w kontekście jej stanu prawnego, lokalizacji, stanu i stopnia wyposażenia w infrastrukturę techniczną, komunikacji, sposobu użytkowania i zagospodarowania nieruchomości), wyjaśnienie i uzasadnienie wyboru podejścia i metody wyceny, analizę i charakterystykę rynku nieruchomości. W ocenie organu biegła uwzględniła elementy, które mogły mieć wpływ na wartość szkód oraz wyjaśniła założenia przyjęte przy dokonywaniu wyceny, a także wskazała wpływ cech rynkowych na wartość nieruchomości przy oszacowaniu szkody trwałej. W przedmiotowym operacie szacunkowym prawidłowo wskazano, że zaistniała sytuacja wyrażona w art. 128 st. 4 u.g.n. Wojewoda Świętokrzyski stwierdził, że sporządzony operat spełnia wymogi formalne określone w rozporządzeniu i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych. Stosownie do treści § 78 ust. 2 rozporządzenia operat szacunkowy zawiera informacje niezbędne do dokonywania wyceny, wskazuje podstawy prawne, rozwiązania merytoryczne i metodyczne, przedstawia tok obliczeń oraz wynik końcowy. Całość operatu szacunkowego stanowi opracowanie spójne, logiczne, mogące stanowić wiarygodny dowód dla ustalenia wartości nieruchomości. Załączono i podano w treści operatu dane wykorzystane w procesie szacowania, a także zamieszczono stosowne klauzule i oświadczenia potwierdzające dokonanie wyceny zgodnie z przepisami prawa. Tak więc, zarówno w ocenie organu I instancji, jak i organu odwoławczego sporządzony na potrzeby przedmiotowego postępowania operat szacunkowy zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy. Biegła prawidłowo ustaliła, że w omawianym przypadku nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości – co zostało uwzględnione w oszacowaniu wartości szkody trwałej. Prawidłowo uwzględniła szkodę z tytułu obowiązku udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., obniżając o odpowiedni współczynnik wartość nieruchomości obciążonej. Zastosowała również dopuszczalne prawem podejście oraz metodę wyceny, jak również w sposób jasny, rzetelny scharakteryzowała nieruchomości będące przedmiotem porównań z nieruchomością wycenianą i na tej podstawie prawidłowo ustaliła wartość 1m2, a następnie dokonała stosownych wyliczeń szkód trwałych. Poprawnie również zostały ustalone wartości szkód tymczasowych, związanych z: niewykonaniem rekultywacji biologicznej, opadnięciem gruntu o ok. 10 cm i zniszczeniem trawnika w pasie 110 m2. Dokonując wyceny tych szkód biegła wyjaśniła, że ich wysokość oszacowała w oparciu o znajomość: technologii, normatywów i cen związanych z rekultywacją biologiczną, cen na lokalnym rynku transportu z załadunkiem i rozładunkiem ziemi oraz cen określających wartość trawnika zawartych w opracowaniu merytorycznym pn. "Szacowanie wartości ogrodniczych plantacji kultur wieloletnich". W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że sporządzony operat szacunkowy jest opinią spójną, kompletną, niezawierającą błędów rachunkowych i tym samym stanowi wiarygodny dowód o wartości szkód powstałych na przedmiotowej nieruchomości. Natomiast same subiektywne przekonanie strony o zbyt niskim odszkodowaniu nie może świadczyć o wadliwości sporządzonej wyceny. Wojewoda, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał że: - prawidłowo w operacie przyjęto do porównania rynek nieruchomości o funkcji związanej z zabudową mieszkaniowo-usługową i powierzchni zbliżonej do działki wycenianej, gdyż zgodnie z zapisem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nieruchomość znajduje się na terenach o funkcji określonej w załączniku graficznym jako tereny zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług oznaczonym symbolem 1.1 i w niewielkiej części jako obszar usług agroturystycznych i wypoczynku oznaczonym symbolem 2.3; - kwestia zarzucanego zajęcia na czas budowy całej nieruchomości, a nie (jak przyjęto w postępowaniu) pasa budowlano-montażowego 110 m2, była przedmiotem szczegółowej analizy na etapie postępowania przed organem I instancji, który dwukrotnie kierował do P. zapytanie odnośnie powierzchni działki zajętej podczas wykonywania prac i uzyskał informacje, że "na czas budowy gazociągu powierzchnia pasa budowlano-montażowego wynosiła 110 m2 i poruszano się tylko w obrębie tego pasa"; - z uwagi na znajdujący się na działce przewód telekomunikacyjny oraz wodociąg, który podczas wykonywania przewiertu mógłby zostać uszkodzony, w celu zwiększenia bezpieczeństwa, wykonawca wykonał prace metodą wykopu otwartego; - w operacie szacunkowym biegła, w oparciu o dokumenty przedłożone przez P., jak również na podstawie oględzin nieruchomości, przyjęła że powierzchnia pasa budowlanego gazociągu wynosiła 110 m2, a powierzchnia pasa strefy kontrolowanej gazociągu (czyli terenu dla którego będą występowały ograniczenia w korzystaniu) - 54 m2; również na etapie postępowania odwoławczego organ wyjaśniał kwestię powierzchni pasa montażowego i zarówno P., jak i rzeczoznawca majątkowy podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska, że prace budowlane były prowadzone na powierzchni 110 m2; - biegła uwzględniła jako szkodę trwałą wkopanie słupka znacznikowego (1 szt.), a odszkodowanie z tego tytułu określono na kwotę 1329 zł; - wszelkie zarzuty związane z poprzednią, ostateczną decyzją z 22.04.2022 r. nie mogą podlegać rozważaniom w ramach niniejszego, odrębnego postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za ograniczenie i szkody z nim związane. W skardze na ww. decyzję organu odwoławczego, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, W. D. i M. D. podnieśli zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. w zw. z § 52 rozporządzenia w sprawie wyceny, wyrażające się w wadliwej ocenie materiału dowodowego, w szczególności zaś operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania - który to operat nie uwzględniał wszystkich okoliczności niezbędnych dla prawidłowego określenia odszkodowania, jakie przysługuje skarżącym od P., opisanych szczegółowo w treści uzasadnienia skargi; 2. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a., wyrażające się w błędnej i dokonanej niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego ocenie powierzchni pasa budowlano-montażowego gazociągu, dokonanej z pominięciem dowodów zaoferowanych przez skarżącego - które to naruszenia miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący zwrócili uwagę, że przedmiotowy operat w sposób niedostateczny ocenił okoliczności wpływające na zmniejszenie wartości ich nieruchomości, w szczególności biegła skoncentrowała się wyłącznie na wycenie pasa eksploatacyjnego (strefy kontrolowanej gazociągu), pomijając całkowicie to, że posadowienie gazociągu ogranicza możliwości zagospodarowania działki wobec niemożności montażu ogrodzenia bądź też dokonania nasadzeń w odległości 2 m od tego pasa – co przy kształcie działki i miejsca posadowienia gazociągu wyłącza de facto z realnego użytku większy obszar niż tylko strefę kontrolowaną gazociągu. Pas strefy kontrolowanej gazociągu to obszar wokół gazociągu, w którym operator sieci gazowej musi kontrolować wszelkie działania mogące zagrozić trwałości. Szerokość tego pasa zależy od średnicy i ciśnienia gazociągu. W strefie kontrolowanej nie wolno wznosić budynków, urządzać składów, sadzić drzew w określonej odległości od gazociągu, a wszelkie prace mogą być prowadzone tylko po uzgodnieniu z operatorem sieci gazowej. Co istotne, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dostrzegł, że wskutek przeprowadzenia gazociągu istnieją zakazy działania, określone w uzasadnieniu decyzji Starosty Ostrowieckiego z 22.04.2022 r., dotyczące tego, że w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów, podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania oraz nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m – co jednakże w żaden sposób nie przełożyło się na prawidłową ocenę merytoryczną treści operatu szacunkowego w tym zakresie. Powierzchnia pasa budowlano-montażowego wynosiła zdaniem biegłej i organu 110 m², jednakże parametr ten został ustalony wyłącznie na podstawie oświadczeń P. (w której interesie jest zaniżenie tej wartości), z pominięciem dowodów i twierdzeń wskazywanych przez skarżącego. Określenie pasa montażowego o szerokości 2 m i długości 54 m jest całkowicie nieracjonalne, biorąc pod uwagę fakt, że same urządzenia służące do budowy gazociągu, jak np. koparka, są szersze niż przyjęty przez organ i biegłą pas budowlano-montażowy. Operat pomija ponadto całkowicie okoliczność, że ww. decyzja z dnia 22.04.2022 r. prowadzi również do obowiązku udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii, a także remontów i demontażu gazociągu w strefie kontrolowanej gazociągu. Idąc dalej, wskazać należy, że w ramach szkody tymczasowej biegła całkowicie pominęła konieczność wyceny szkody, związanej z zajęciem nieruchomości na czas trwania prac, polegających na posadowieniu gazociągu na nieruchomości. Biegła zasadnie przyjęła, że dniem rozpoczęcia robót był 14.11.2022 r., a datą zakończenia – 18.08.2023 r., jednakże w żaden sposób nie uwzględniła tego w wycenie szkody, polegającej na zajęciu w tym czasie nieruchomości przez P.. Zdaniem skarżących przysługuje im również odszkodowanie za udostępnienie nieruchomości, a jego wycena może nastąpić w oparciu o stawki czynszu, jakie występują w obrocie na tym terenie. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty okazały się jednak uzasadnione. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Wojewody Świętokrzyskiego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Rozstrzygnięcie to było efektem wniosku W. D. o ustalenie odszkodowania w związku z budową sieci gazowej średniego ciśnienia na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Niespornym było, że decyzją z 22.04.2022 r. Starosta Ostrowiecki na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. ograniczył sposób korzystania z części ww. nieruchomości, stanowiącej własność M. i W.małż. D., przez zezwolenie P. na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu średniego ciśnienia PE dn 110 o długości 54,0 m, na głębokości 1,20 m. Jak stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z art. 128 ust. 1 u.g.n. wynika z kolei, że wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n., odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Stosownie do art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 u.g.n.). W niniejszym przypadku taką opinią, na której organy ostatecznie oparły swe ustalenia, jest operat szacunkowy z dnia 23 grudnia 2023 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego E. N. Operat szacunkowy to jedyny dopuszczony przez prawo dowód określający wartość nieruchomości w postępowaniu zmierzającym do ustalenia odszkodowania. Wartość dowodowa takiej opinii oraz poprawność jej sporządzenia w kontekście obowiązujących przepisów prawa powinna zostać oceniona przez organy orzekające w sprawie, które zobowiązane są przede wszystkim zbadać, czy operat jest jasny, logiczny, spójny, wiarygodny, czy nie zawiera błędów matematycznych, czy zastosowana w nim metoda szacowania odpowiada prawu i została poprawnie wyjaśniona przez rzeczoznawcę, zaś wyciągnięte przez niego wnioski nie są ze sobą sprzeczne. Ocena taka powinna zostać przeprowadzona zgodnie z regułą swobodnej oceny dowodów w świetle art. 80 k.p.a. oraz z poszanowaniem przepisów art. 149-159 u.g.n. normujących zasady określenia wartości nieruchomości oraz przepisów wykonawczych do ustawy w postaci rozporządzenia. Zarówno przepisy u.g.n., jak również standardy zawodowe oraz kodeks etyki nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej, jak również dokładania należytej staranności. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości w obecnym stanie prawnym decyduje rzeczoznawca. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które przyjmuje do porównania. Jeśli strona ma zastrzeżenia co do rzetelności i prawidłowości wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, to może skorzystać z możliwości oceny operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych w celu skontrolowania prawidłowości sporządzenia tego operatu - do czego jest uprawniona na mocy art. 157 u.g.n. Możliwość ta i skorzystanie z niej zależy jednak od inicjatywy strony, która dąży do zakwestionowania prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego jako podstawy wydania decyzji. Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest zatem dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach - jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzaniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. Organ obowiązany jest dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, to jest zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Natomiast szczegółowe kwestie dotyczące merytorycznej prawidłowości operatu w aspekcie metodologicznym i dokonywania oceny w świetle wiedzy specjalistycznej - zwłaszcza standardów wyceny nieruchomości jakimi posługują się rzeczoznawcy - nie podlegają bezpośredniej kontroli organów czy sądów administracyjnych (wyrok NSA z 3 grudnia 2019r., sygn. I OSK 307/18, wyrok NSA z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3197/19, wyrok WSA w Poznaniu z 10 marca 2023 r., sygn. I SA/Po 844/22). W rozpatrywanym przypadku rzeczoznawca dla określenia wartości gruntu rzeczoznawca zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Jak wynika z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wyceny, przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Do porównań wybiera się co najmniej trzy nieruchomości ze zbioru nieruchomości podobnych stanowiącego podstawę wyceny. Korekty cen transakcyjnych dokonuje się na podstawie różnic ocen cech rynkowych nieruchomości wycenianej i nieruchomości przyjętych do porównań określonych w przyjętych skalach. Autorka operatu utworzyła zatem zbiór cen transakcyjnych nieruchomości podobnych, stanowiących podstawę wyceny, uwzględniając cechy rynkowe, wpływające na zróżnicowanie cen na rynku nieruchomości, takie jak: lokalizacja, sąsiedztwo i otoczenie, warunki zagospodarowania i powierzchnia gruntu, dostęp do uzbrojenia technicznego i warunki dojazdu. Na podstawie ustalonej bazy nieruchomości przyjęła trzy nieruchomości najbardziej podobne pod względem cech rynkowych do nieruchomości stanowiącej przedmiot wyceny. Następnie przeprowadziła porównanie nieruchomości wycenianej z nieruchomościami wybranymi do porównań i określiła wielkości poprawek wynikających z różnicy ocen nieruchomości wycenianej z nieruchomościami podobnymi. Na podstawie skorygowanych cen transakcyjnych obliczyła wartość jednostkową nieruchomości wycenianej jako średnią arytmetyczną skorygowanych cen jednostkowych nieruchomości podobnych w wysokości 60,40 zł/m2. Należy zaznaczyć, że jeśli chodzi o ustalenie przeznaczenia nieruchomości, biegła prawidłowo oparła się na treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zgodnie z którym działka nr [...] znajdowała się w części planowanej inwestycji na terenach o funkcji określonej jako tereny zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług i w niewielkiej części jako obszar usług agroturystycznych i wypoczynku, jak również została dla niej wydana decyzja z 28.11.2020r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowie gazociągu średniego ciśnienia PE dn 110. Zgodnie z art. 154 ust. 2 i 3 u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). W przypadku braku planu miejscowego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości lub ustalenia planu ogólnego gminy (ust. 3). Przy czym zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688) do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Jak wynika z § 75 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie wyceny, przy określaniu wartości poniesionych szkód powstałych wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i art. 124-126 ustawy, uwzględnia się w szczególności: 1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań podjętych na podstawie tej decyzji; 2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań podjętych na podstawie tej decyzji (ust. 1). Wartość poniesionych szkód określa się po wystąpieniu szkody (ust. 2). Przez stan zagospodarowania nieruchomości rozumie się sposób i intensywność wykorzystywania terenu, a także sposób wykorzystywania obiektów budowlanych oraz cechy tych obiektów, w szczególności wymiary, kubaturę, formę architektoniczną i usytuowanie na gruncie (ust. 3). Zgodnie natomiast z § 52 ww. rozporządzenia, przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: 1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii, a także remontów i demontażu, ciągów, przewodów i urządzeń wymienionych w art. 124 ust. 1 ustawy. Mając na uwadze powyższe, rzeczoznawca dokonała wyceny szkody trwałej w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie użytkowania, wskazując przy tym, że trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości powoduje zmniejszenie wartości nieruchomości w pasie strefy kontrolowanej gazociągu o powierzchni 54,0 m2. W tym zakresie, jak wynika z treści operatu, wzięto pod uwagę trwałe ograniczenie praw właściciela nieruchomości związane ze współkorzystaniem z gruntu w pasie strefy kontrolowanej, obejmującej istnienie w gruncie działki gazociągu, jak również umożliwienie dokonywania napraw, remontów i konserwacji czy też usuwanie awarii, a także reglamentacja nasadzeń i sytuowanie obiektów zagrażających infrastrukturze. Uwzględniono także wkopanie słupka oznacznikowego i słupka pomiarowego (str. 10 operatu). W tym celu ustalono wartość współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości w pasie terenu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i z tytułu reglamentacji w naniesieniach zagrażających funkcjonowaniu infrastruktury (S) na poziomie 0,20 (przy czym zgodnie z literaturą wynosi on od 0,15 do 0,20). W wyniku otrzymanych parametrów część powstałej szkody za zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia oszacowano na kwotę 1 957,00 zł. Dla określenia wielkości szkód o charakterze trwałym, oszacowano również wartość wkopania słupka znacznikowego i pomiarowego, stosując zasady wykorzystywane dla ustalania wartości służebności przesyłu. Z tego tytułu szkodę oszacowano na kwotę 1 329,00 zł, co dało łączną wartość zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu trwałego ograniczenia w kwocie 3 286,00 zł. W ocenie Sądu w świetle powyższego nie można zgodzić się z pierwszym z podniesionych w skardze zarzutów, dotyczącym braku uwzględnienia wszystkich okoliczności niezbędnych dla prawidłowego określenia odszkodowania. Zostały one bowiem wzięte pod uwagę w szerokim zakresie, bez pominięcia żadnego z elementów mogących wpływać na określenie szkody trwałej. Inaczej natomiast należy ocenić dokonaną wycenę szkody tymczasowej. Opiera się ona bowiem w ocenie Sądu na niepełnym ustaleniu stanu faktycznego przez organy. Dotyczy to mianowicie ustaleń dotyczących powierzchni pasa budowlano-montażowego, którego wielkość organy, a także rzeczoznawca, przyjęli na poziomie wskazywanym przez inwestora, tj. 110 m². Wielkość ta stała się podstawą ustalenia odszkodowania w zakresie szkody tymczasowej, tj. z tytułu zniszczenia trawnika oraz konieczności wykonania rekultywacji biologicznej. Rzeczywiście P Sp. z o.o. najpierw w piśmie z 9.10.2024 r. wskazała, że powierzchnia pasa gruntu zajmowanego na czas budowy gazociągu dla działki nr [...] wynosi 110 m². Informacja ta została potwierdzona w piśmie z 11.12.2024 r., gdzie podniesiono że wykonawca podtrzymuje stanowisko o zajęciu pasa budowlano-montażowego o powierzchni ok. 110 m² (tj. długość 54 m x 2 m szerokości – zajęcie gruntu na czas budowy), jak również fakt, że podczas wykonywania zadania poruszał się tylko w obrębie tego pasa. Organy w żaden sposób nie zweryfikowały tej informacji, mimo że – ze wskazanych niżej powodów – może ona budzić uzasadnione wątpliwości, a nadto pochodzi wyłącznie od Spółki będącej inwestorem, która posiada interes w tym aby wykazana powierzchnia pasa budowlano-montażowego była jak najmniejsza, zaś stanowisko skarżących jest w tym zakresie zupełnie odmienne. Po pierwsze należy przyznać rację skarżącemu, że już na podstawie zasad racjonalnego rozumowania i doświadczenia życiowego można powziąć wątpliwość, czy – biorąc pod uwagę samą wielkość urządzeń typu np. koparka – pas gruntu o szerokości 2 m jest wystarczający dla przeprowadzenia prac polegających na wykonaniu wykopu (wymagających siłą rzeczy także choćby tymczasowego zagospodarowania wykopanej ziemi) o głębokości 1,20 m na długości 54 m. Wątpliwość tę potęguje fakt, że jak wynika z pisma inwestora z 11.12.2024 r. z uwagi na fakt, iż przez działkę nr [...] przebiega przewód telekomunikacyjny oraz wodociąg, który podczas wykonywania przewiertu mógł zostać uszkodzony, wykonawca wykonał prace budowlane metodą wykopu otwartego celem zwiększenia ich bezpieczeństwa. Z kolei w decyzji Starosty Ostrowieckiego ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości z 22.04.2022 r. na str. 6 przyjęto założenie (na podstawie opisu wnioskodawcy), że prace budowlane będą prowadzone na części nieruchomości metodą bezwykopową (33,50 m), a na części nieruchomości w wykopie otwartym (20,50 m). Prowadzenie prac metodą wykopu otwartego na całej długości odcinka gazociągu przebiegającego przez działkę skarżących tym bardziej nakazuje wątpić w możliwość ograniczenia tych prac wyłącznie do pasa o szerokości 2 m. Skarżący zresztą konsekwentnie w toku postępowania kwestionowali możliwość ograniczenia robót do tak wąskiego pasa gruntu, podnosząc już w odwołaniu, że w rzeczywistości zajęta była cała działka – wykop był wykonany koparkami, a ziemię z kamieniami rozciągnięto na działkę. Trzeba zwrócić uwagę, że działka skarżących o nr [...] ma powierzchnię 1,2 ha, w związku z czym trudno uwierzyć, by rzeczywiście w trakcie robót doszło do zajęcia całej działki o takiej powierzchni. Zresztą w piśmie skierowanym do Sądu z dnia 25.07.2025 r. skarżący wskazali, że w ich ocenie trawnik został zniszczony na powierzchni nieruchomości nie mniejszej niż 5000 m², a zatem powierzchni mniejszej niż połowa działki. Niezależnie jednak od tego, mając na uwadze powyższą argumentację, jak też dokumentację zdjęciową dołączoną choćby do odwołania (por. k. 6-9 akt organu odwoławczego), trudno również uznać za wiarygodne twierdzenie, że zajęciu na potrzeby wykonywanych robót podlegał wyłącznie pas o szerokości 2 m (a w konsekwencji o powierzchni 110 m²). Wspomniane zdjęcia ukazują ziemię zalegającą na znacznie większej powierzchni, a w każdym razie na pewno szerszym niż 2-metrowy pasie gruntu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że przedłożona przez stronę dokumentacja fotograficzna nie dowodzi, że zdjęcia dotyczą działki będącej przedmiotem postępowania. Niemniej jednak po pierwsze nie można tego wykluczyć, a po drugie brak jest również przesłanek by sądzić, że na zdjęciach zostało ukazane jakiekolwiek inne miejsce i aby skarżący dokonali tego w sposób celowy. W sytuacji zachodzących wątpliwości to rolą organów było zweryfikowanie, czy zdjęcia te odnoszą się do działki nr [...], co mogło mieć miejsce choćby na podstawie uwidocznionych punktów stanowiących stałe elementy krajobrazu i topografii terenu (np. dom, słupy, drzewa). W każdym razie zaś nie można uznać za wystarczające stwierdzenia organu, że "przedłożona przez stronę dokumentacja fotograficzna nie dowodzi, że zdjęcia dotyczą działki będącej przedmiotem postępowania". Niezależnie od tego w ocenie Sądu w zaistniałej sytuacji i przy zachodzących wątpliwościach należało dokonać weryfikacji informacji udzielonej przez inwestora dotyczącej rzeczywistej powierzchni pasa budowlano-montażowego, co mogło nastąpić choćby poprzez przesłuchanie stosownych osób mogących posiadać wiedzę w tym zakresie - np. uczestniczących w prowadzeniu robót. Dowodem w tym zakresie może być zresztą wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.). Dalece niewystarczającym, ze wskazanych wyżej powodów, jest natomiast oparcie się wyłącznie na stanowisku Spółki PGE w tej kwestii. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że postępowanie przeprowadzone przez organy w omówionym zakresie zawiera istotne braki, powodujące konieczność stwierdzenia, że doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację, uzupełni materiał dowodowy we wskazanych kierunkach, w tym ewentualnie zleci uzupełnienie operatu szacunkowego jeśli zajdzie taka konieczność, dokona oceny zgromadzonego materiału, a następnie wyda rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego przez skarżących – solidarnie – wpisu sądowego – 1500 zł, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa prawnego – 2700 zł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), przy czym – wobec faktu, że zgodnie z ww. przepisami kwota wynagrodzenia mając na uwadze wartość przedmiotu zaskarżenia winna wynosić 5400 zł – Sąd biorąc pod uwagę, iż argumentacja skargi okazała się zasadna jedynie w części, na podstawie art. 206 p.p.s.a. zasądził połowę tej kwoty.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI