Orzeczenie · 2025-10-29

II SA/KE 321/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-10-29
NSAinneŚredniawsa
rodzinny kapitał opiekuńczyświadczenie aktywnie w żłobkuustawa Aktywny rodzicZUSprawa nabyterówne traktowanieopieka nad dzieckiemżłobek

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę A. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego (RKO) na dziecko H. Ć. Skarżąca argumentowała, że uchylenie RKO narusza zasady ochrony praw nabytych, równego traktowania i równości wobec prawa, a także zasady współżycia społecznego. Wskazała, że przed wejściem w życie ustawy "Aktywny rodzic" mogła pobierać RKO i płacić niższe czesne za żłobek, a po wejściu w życie ustawy, podwyżka opłat za żłobek wymusiła na niej skorzystanie z nowego świadczenia, co skutkowało utratą RKO. Podkreśliła, że data urodzenia dziecka zadecydowała o jej gorszej sytuacji w porównaniu do innych rodzin. Sąd oddalił skargę, uznając, że art. 75 ust. 9 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej jasno stanowi, iż RKO nie przysługuje, jeśli na to samo dziecko za dany miesiąc przyznano świadczenie "Aktywny rodzic". Sąd podkreślił, że ustawodawca dał rodzicom wybór między świadczeniami, a nie możliwość pobierania obu jednocześnie. Z akt sprawy wynikało, że skarżąca pobierała oba świadczenia za ten sam okres, co stanowiło podstawę do uchylenia RKO. Sąd odwołał się do uzasadnienia projektu ustawy, które wskazywało na możliwość wyboru jednego świadczenia i niekonieczność pozbawienia praw do wcześniej przyznanego RKO, ale z możliwością przejścia na nowe świadczenie, jeśli jest korzystniejsze. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia praw nabytych, równego traktowania czy zasad współżycia społecznego, wskazując, że ograniczenie pobierania jednego świadczenia na miesiąc jest obiektywne, a nie podmiotowe. Sąd zaznaczył również, że nie jest powołany do kontrolowania celowości rozwiązań ustawodawczych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących jednoczesnego pobierania świadczeń rodzinnych, w szczególności rodzinnego kapitału opiekuńczego i świadczenia "Aktywny rodzic".

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dwóch świadczeń wprowadzonych nową ustawą, z uwzględnieniem przepisów przejściowych i zasad wyboru świadczeń.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pobieranie świadczenia "Aktywny rodzic" za ten sam okres, za który przyznano prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego (RKO), skutkuje utratą prawa do RKO?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 75 ust. 9 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej, RKO nie przysługuje, jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do świadczeń "Aktywny rodzic".

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 75 ust. 9 ustawy jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, jednoznacznie wykluczając możliwość pobierania obu świadczeń jednocześnie na to samo dziecko w tym samym miesiącu. Skarżąca pobierała oba świadczenia, co stanowiło podstawę do uchylenia RKO.

Czy uchylenie prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego (RKO) z powodu wejścia w życie nowej ustawy "Aktywny rodzic" narusza zasadę ochrony praw nabytych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa "Aktywny rodzic" nie pozbawiła podmiotów, którym przyznano RKO, prawa do korzystania z tego świadczenia do czasu jego utraty, a jedynie dała możliwość wyboru jednego ze świadczeń.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustawa przewiduje możliwość wyboru jednego świadczenia, a nie pozbawienie praw nabytych. Rodzic miał możliwość dalszego korzystania z RKO lub przejścia na nowe świadczenie, jeśli było ono korzystniejsze. Uchylenie RKO nastąpiło w związku z wyborem innego świadczenia.

Czy ograniczenie możliwości pobierania rodzinnego kapitału opiekuńczego (RKO) i świadczenia "Aktywny rodzic" jednocześnie narusza zasadę równego traktowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie to ma charakter przedmiotowy i nie narusza zasady równego traktowania, ponieważ dotyczy wszystkich podmiotów na tych samych zasadach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasady i warunki przyznawania świadczeń AR dotyczą wszystkich podmiotów jednakowo. Ograniczenie polegające na możliwości pobierania tylko jednego świadczenia na miesiąc na dane dziecko ma charakter obiektywny i nie dyskryminuje skarżącej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę A. T. na decyzję Prezesa ZUS uchylającą prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego.

Przepisy (4)

Główne

Ustawa "Aktywny rodzic" art. 75 § ust. 8-9

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

Rodzinny kapitał opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do świadczeń "Aktywny rodzic". W sprawach dotyczących RKO, do którego prawo powstało do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, jednakże w przypadku pobrania obu świadczeń za ten sam okres, RKO podlega zwrotowi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.r.k.o. art. 34 § ust. 1-2

Ustawa o rodzinnym kapitale opiekuńczym

Osoba, która pobrała nienależnie kapitał, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrany kapitał uważa się kapitał wypłacony mimo braku prawa do tego kapitału.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 75 ust. 9 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej jasno stanowi, że RKO nie przysługuje, jeśli na to samo dziecko za dany miesiąc przyznano świadczenie "Aktywny rodzic". • Ustawodawca dał rodzicom wybór między świadczeniami, a nie możliwość pobierania obu jednocześnie. • Ograniczenie pobierania jednego świadczenia na miesiąc jest obiektywne i nie narusza zasady równego traktowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady ochrony praw nabytych. • Naruszenie zasady równego traktowania i równości wobec prawa. • Naruszenie zasad współżycia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

Treść powyższej regulacji nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. • Z treści tego przepisu wprost wynika, że jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do świadczeń "aktywny rodzic" to świadczenie kierowane do rodziców dzieci w wieku żłobkowym, tj. rodzinny kapitał opiekuńczy – nie przysługuje. • Ustawodawca dał możliwość wyboru jednego ze świadczeń. • Sąd administracyjny nie jest powołany do kontrolowania celowości i trafności rozwiązań przyjmowanych przez ustawodawcę.

Skład orzekający

Beata Ziomek

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Sylwester Miziołek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących jednoczesnego pobierania świadczeń rodzinnych, w szczególności rodzinnego kapitału opiekuńczego i świadczenia \"Aktywny rodzic\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dwóch świadczeń wprowadzonych nową ustawą, z uwzględnieniem przepisów przejściowych i zasad wyboru świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie dostępnych świadczeń rodzinnych i kolizji przepisów, co jest interesujące dla wielu rodziców. Pokazuje praktyczne skutki zmian w prawie.

Czy można pobierać dwa świadczenia na dziecko jednocześnie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst