II SA/Ke 318/06

II SA/Ke 318/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-11-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 568/07 - Wyrok NSA z 2008-05-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Asesor WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie sprostowania aktu własności ziemi I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie Starosty B. znak: [...] z dnia [...] prostujące z urzędu Akt Własności Ziemi Nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] i umorzyło postępowanie I instancji w tej sprawie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w/w Aktem Własności Ziemi Naczelnik Powiatu w B. stwierdził, że C. G. stała się z mocy prawa właścicielką nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów numerami działek 494, 517,766, 1002 o pow. 2,66 ha położonych w G., B. W dniu [...] Wójt Gminy G. na wniosek C. i A. małż. G. decyzją znak: [...] z dnia [...] przejął na własność Państwa nieodpłatnie gospodarstwo rolne, bez zabudowań, o obszarze 2,76 ha położone we wsi G. składającego się z działek oznaczonych numeram i[...], przy czym przejęcia tego dokonano na podstawie art. 15, 52, 56 ust. 2, art. 57 ust. 1 i art. 58, 59 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 24, poz. 133 ze zm.). Następnie działka nr 494 została przekazana Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – zgodnie z prawomocną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. znak: [...] z dnia [...] oraz protokołem zdawczo-odbiorczym. W dniu 20.02.2002r. Agencja sprzedała działkę nr 494 R. Ł. na mocy aktu notarialnego Repertorium A[...].
Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...] Starosta B. sprostował w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Akt Własności Ziemi znak: [...] z dnia [...]. w ten sposób , że:
* w wierszu 13-tym licząc od góry powinna być wpisana działka nr "[...]" zamiast działka nr [..]"
* w wierszu 14-tym licząc od góry powinna być wpisana powierzchnia" 2,46 ha zamiast powierzchnia " 2,66 ha".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta B. wskazał, iż zmiana numeracji i powierzchni gruntów miejscowości G., jaka miała miejsce w 1971r. w ramach aktualizacji ewidencji gruntów spowodowała, że działka nr 495
o powierzchni 2,95 ha nie została podzielona na działki nr [...] i [...] jak winna być podzielona zgodnie z obowiązującą wówczas starą ewidencją gruntów (działki nr [...] i [...]). Ze względu na powyższe organ I instancji ustalił, iż w Akcie Własności Ziemi należało wpisać C. G. jako właścicielkę działki nr [...]
o pow. 0,76 ha – a nie M.B. jako właściciela całej działki nr [...]. Starosta B. stwierdził ponadto, iż błąd ten spowodował, że C. G. otrzymała tytuł prawny do działki nr 494, która to działka stanowi faktyczną własność M.S. i odpowiada starej działce nr 346 o pow. 0,98 ha. Z kolei na działkę nr [...] o pow. 0,52 ha stanowiącą faktyczną własność S.M. odpowiadającą starej działce nr [...]o pow. 0,52 ha nadano tytuł własności M.S., zamiast na działkę nr [...] o pow. 0,96 ha. Zażalenie na postanowienie Starosty B. wniosła w dniu 17.02.2006r. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w R., Gospodarstwo Administracyjno-Handlowe w K.. Legitymację strony tego postępowania Agencja wywiodła z faktu, że jest następcą prawnym Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, której na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Znak: [...] została przekazana działka nr 494. Agencja wniosła o uchylenie postanowienia i umorzenie w tym zakresie postępowania. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu obrazę art. 113 § 1 Kpa polegającą na błędnym przyjęciu, że zmiana numerów działek i ich powierzchni - która w istocie jest merytorycznym błędem powstałym w Akcie Własności Ziemi - została przez Starostę uznana za oczywistą omyłkę. Agencja podniosła, iż do takich błędów merytorycznych mogą mieć zastosowanie jedynie przepisy kpa dotyczące wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia, uchyliło postanowienie Starosty B. i umorzyło postępowanie I instancji w tej sprawie, wskazując że Starosta B. nie jest organem który wydał sprostowaną decyzję tj. Akt Własności Ziemi znak: [...] z dnia [...] Akt ten wydał bowiem Naczelnik Powiatu w B. Starosta B. nie przejął również w trybie art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) zadań należących w tym zakresie do kierownika urzędu rejonowego, skoro od 1 stycznia 1992r. tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) został wprowadzony zakaz prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach uprzednio unormowanych ustawą dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Kolegium powołało również przepis art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464), który nie wyłączył dopuszczalności stosowania art. 113 § 1 kpa o sprostowaniu błędów i omyłek w stosunku do decyzji (aktów własności ziemi) wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Organ odwoławczy podniósł również, iż Starosta B. błędnie zastosował art. 113 Kpa, bowiem zgodnie z tym przepisem organ administracji może sprostować z urzędu lub na żądanie strony w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste pomyłki, ale z uwagi na wyczerpującą klasyfikację wadliwości zawartą w art. 113 kpa nie można poprzez sprostowanie nadać innej treści rozstrzygnięciu decyzji, w szczególności sprostowaniu w tym trybie nie podlegają błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz konsekwencji prawnych zastosowania błędnych danych z niewłaściwej ewidencji gruntów. Tymczasem Akt Własności Ziemi znak: [...] z dnia [...]. obciążony jest, zdaniem Kolegium, kwalifikowaną wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa polegającą na skierowaniu tego rozstrzygnięcia do osoby nie będącej stroną w sprawie, co przyznaje także organ I instancji. C. G. stała się bowiem na mocy przedmiotowego aktu oraz art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, właścicielką działki nr 494, której nie posiadała i nie użytkowała. Działkę tę użytkował S.S. Jest to zatem błąd powstały wskutek nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy powołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1988r. sygn. akt II A 1466/87 (teza pierwsza oraz wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt III CKN 962/00 z dnia 05.03. 2003r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, zażalenie jest zasadne a zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 113 §1 kpa. Wskazał ponadto, iż sprostowanie zamieszczone w zaskarżonym postanowieniu dotyczy zmiany zakresu prawa własności, a spór o własność winien rozstrzygnąć sąd powszechny (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11.03.1994r, III CZP 18/94).
Skargę na przedmiotowe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. R. Ł., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazał, iż błąd powstał podczas zmiany numeracji działek , ponieważ działki (w starej numeracji) [...] i zostały scalone pomimo, iż ich właścicielami były dwie różne osoby. Pomyłki tej nikt nie zauważył, gdyż każdy użytkował swoje działki tak jak dotychczas. Z kolei C. G. przekazując gospodarstwo na własność Państwa, przekazała działkę, której nie uprawiała i w ten sposób błąd ten został powtórzony. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nigdy nie uprawiała działki [...] i dlatego błąd ujawnił się dopiero, gdy nieruchomość ta została przez niego kupiona i chciał rozpocząć jej użytkowanie. Zdaniem skarżącego, państwo S. zostali bezprawnie pozbawieni prawa własności, zaś on nie może uprawiać tej działki. W związku z tym państwo S. nie mają zamiaru przekazać mu przedmiotowej nieruchomości - są bowiem jej właścicielami od lat 40 -tych i nikomu jej nie sprzedawali.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 10.11.2006r. pełnomocnik organu oświadczył, iż nie jest w stanie określić, który organ jest właściwy do sprostowania aktu własności ziemi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w
skrócie ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji /postanowienia/, tj. zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja / lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Rozstrzygnięcia organów obu instancji podlegają uchyleniu z następujących powodów.
Po pierwsze - zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegają uchyleniu już chociażby z tej przyczyny, iż w toku postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji nie brały udziału wszystkie osoby mające przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Otóż jak wynika z akt sprawy ( k. 108 i 107 akt sprawy) postanowienie było kierowane m.in. do C. G., która w dacie jego wydawania przez organ I instancji już nie żyła. Potwierdza to adnotacja poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia. Z akt sprawy wynika również , iż organy obu instancji ustaliły, iż stroną postępowania jest syn C. G. – Z. G. ( k. 109 akt sprawy). Tymczasem na rozprawie w dniu 10.11. 2006r. Z. G. oświadczył, że jego matka C. G. nie żyje od 7 lat , a oprócz niego pozostawiła jeszcze sześcioro dzieci.
W związku z powyższym należy przypomnieć, iż podstawowym obowiązkiem organów orzekających jest w pierwszym rzędzie prawidłowe ustalenie kręgu osób będących stronami w sprawie i danie temu wyraz w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak też rozstrzygnięciach w sprawie. Organy obu instancji obowiązkom wynikającym z art. 28 k.p.a. nie sprostały. Uznały Z. G. za stronę postępowania, nie badając czy tylko on, jako jeden z domniemanych spadkobierców C. G., posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Uchybienie to należy zakwalifikować jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przy czym zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego, który w całości podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, ( por. wyrok z 4.12.2002r.,III RN 200/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 582) , dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.
Po drugie - organ odwoławczy ustalił, że Starosta B. z racji tego, że nie był organem wydającym Akt Własności Ziemi znak: [...] z dnia [...] nie jest organem uprawnionym do jego sprostowania w trybie o art. 113 § 1 k.p.a. W dalszych motywach zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż Starosta B. nie przejął w trybie art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) zadań należących w tym zakresie do kierownika urzędu rejonowego - skoro od 1 stycznia 1992r. tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) został wprowadzony zakaz prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach uprzednio unormowanych ustawą z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
W związku z takim stanowiskiem organu należy podkreślić, iż obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym z art. 8 i 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., było takie przedstawienie motywów rozstrzygnięcia, aby stronom postępowania jednoznacznie wskazać organ właściwy w sprawie sprostowania aktów własności ziem. Innymi słowy skoro organ orzekający ustala, że organem właściwym do sprostowania aktu własności ziemi nie jest starosta, to uwzględniając powyższe regulacje prawne, winien jednocześnie wskazać, który organ jest organem właściwym do orzekania w tego typu sprawach. Oczywistym jest, że wskazanie organu właściwego może nastręczać trudności, jeśli się zważy, że sprawa dotyczy decyzji od wydania której upłynął znaczny okres czasu i nastąpiła równocześnie zmiana właściwości rzeczowej organu rozpoznającego tego typu sprawy.
Przepisy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 107, poz. 464 ze zm.) obowiązujące od dnia 1.01.1992r. jednoznacznie wprowadziły zakaz wzruszania w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej aktów własności ziemi, wydanych na podstawie ustawy z 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych oraz nakaz umarzania postępowania administracyjnego toczącego się w powyższym trybie w tych sprawach. Nie może budzić wątpliwości, że przepisy te są przepisami szczególnymi i jako takie muszą być interpretowane ściśle. Artykuł 63 ust. 2 tej ustawy wyraźnie i wyczerpująco określa zakres wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 16.10.1971r. Są to przepisy dotyczące wyłącznie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji . Nie ma tu mowy o przepisach dotyczących sprostowania decyzji, wyjaśnienia wątpliwości, co do jej treści. Tak więc art. 63 ust. 1 ustawy z 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 107, poz. 464 ze zm.), nie wyłączył dopuszczalności stosowania art. 113 § 1 i 3 k.p.a. o sprostowaniu błędów i omyłek w stosunku do decyzji ( aktów własności ziemi) wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Ustawa z 26.03.1982r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 11, poz. 81 ) uchyliła ustawę z 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U nr 27 poz. 250 ze zm.) i przekazała te sprawy do rozpoznania sądom powszechnym. A zatem od daty wejścia w życie ustawy z 26.03.1982r. sprawy dotyczące regulowania własności gospodarstw rolnych przestały być sprawami załatwianymi w postępowaniu administracyjnym i stały się sprawami cywilnymi, nie należą więc do kompetencji ani organów samorządu terytorialnego, ani organów administracji rządowej. W tych okolicznościach pominięcie tej problematyki w ustawie z 17.05.1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 34 poz. 198),zwanej dalej ustawą kompetencyjną, jest celowym pominięciem tej problematyki jako nie należącej do zadań i kompetencji organów gminy jak też organów administracji rządowej. Wyłączenie kompetencji organów administracji publicznej w tego typu sprawach nie oznacza jednak, że organy administracji publicznej z chwilą wejścia w życie tej ustawy utraciły kompetencje do orzekania w zakresie wznowienia postępowania, stwierdzania nieważności, uchylania lub zmiany czy też prostowania wydanych już aktów własności ziemi. Jak już wspomniano wyżej dopiero wejście w życie art. 63 ustawy z 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi wprowadziło zakaz wzruszania w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (aktów własności ziemi), wydanych na podstawie ustawy z 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych Skarbu Państwa, przy czym ustawodawca nie wyłączył dopuszczalności stosowania w stosunku do aktów własności ziemi już wydanych instytucji sprostowania o jakiej mowa w art. 113 k.p.a. W związku z powyższym rozważenia wymaga, który z organów administracji publicznej jest aktualnie właściwy do orzekania w sprawach sprostowania aktów własności ziemi.
Zgodnie z art. 3 pkt. 15 ustawy kompetencyjnej, do właściwości organów gminy przechodziły jako zadania zlecone - tylko zadania związane z przeciwdziałaniem nieformalnemu obrotowi ziemią ( art. 7 § 1, 2, 3 ustawy z dnia 26. 03.1982r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 11, poz. 81 ). W pozostałych sprawach związanych z już wydanymi aktami własności ziemi ustawodawca nie przewidział kompetencji dla gmin czy to poprzez określenie ich uprawnień orzeczniczych jako zadań zleconych z zakresu administracji rządowej , czy też zadań własnych. Skoro zatem gminy ( a ściślej ich organy), przejęły kompetencje w sprawach ściśle określonych ustawami, a nie ma pośród nich spraw w zakresie sprostowania aktów własności ziemi w trybie art. 113 k.p.a., to uwzględniając charakter zadań wykonywanych przez rady narodowe i terenowe organy administracji państwem stopnia podstawowego należy przyjąć, iż organem właściwym w tego typu sprawach, był właściwy kierownik urzędu rejonowego ( rejonowy organ rządowej administracji ogólnej). Z kolei zgodnie z art. 94 ustawy z 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. nr 133,poz. 872 ze zm.) do właściwości starosty przechodzą, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowej rządowej administracji ogólnej. Wymaga podkreślenia, że w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisów szczególnych, które stanowiłyby o właściwości innych organów. Dodatkowym wsparciem dla stanowiska prezentowanego powyżej mogą być również przepisy Konstytucji RP. W art.163 Konstytucji RP. ustanowiono zasadę, że zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych wykonywane są przez organy samorządu terytorialnego. Nie może budzić wątpliwości, iż w myśl art. 5 pkt. 6 k.p.a. starosta jest organem samorządu terytorialnego.
Z tych też względów stanowisko Kolegium, że Starosta B. nie przejął w trybie art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) zadań należących w tym zakresie do kierownika urzędu rejonowego, skoro od 1 stycznia 1992r. tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) został wprowadzony zakaz prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach uprzednio unormowanych ustawą dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych- nie zasługuje na uwzględnienie.
Trafnie i wyczerpująco natomiast organ odwoławczy przedstawił - co do zasady- stanowisko w zakresie dozwolonych sprostowań w aktach własności ziemi ( decyzjach administracyjnych). Argumentację organu w tym zakresie Sąd w całości podziela.
W orzecznictwie NSA, jak też doktrynie utrwalił się pogląd, że poprzez sformułowanie "błąd pisarski" lub " oczywista omyłka" należy rozumieć widome, niezgodne z zmierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu ( tak wyrok NSA z 10.02.1994r. S.A./Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, oraz wyrok NSA z 17.10.2000r.,II SA 1099/01, w którym Sąd stwierdził, że istota omyłek, o których mowa w art. 113 § 1 k.p.a., leży w tym, że w orzeczeniu wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, omyłkę pisarską). Granice dopuszczalności sprostowania wyrażają się w tym, że sprostowanie aktu administracyjnego - w trybie omawianego przepisu – nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji ( tak też NSA w wyroku z 11.08.1999r. II SA 1072/99 i z dnia 24.09.1999r. IV SA 1184/97).
W kontekście tych wywodów należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że
błędy merytoryczne decyzji (błędne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę jej wydania) stanowią kwalifikowaną wadę decyzji, a w związku z tym niedopuszczalnym jest sprostowanie takich wad w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, uwzględniając przedstawioną argumentację, podejmą stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadnią w sposób zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Ubocznie należy podnieść, że wymaga rozważenia przez organ I instancji zasadność prowadzenia postępowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. wszczętego "z urzędu", skoro kwalifikowane wady decyzji administracyjnej nie mogą być traktowane jako oczywiste omyłki prostowane w w/w trybie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i b , art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt. I wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku znajduje oparcie w art. 152 powołanej wyżej ustawy.